Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2019 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12201910 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2019, 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GRADE 12 SEPTEMBA 2019 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 80 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-10.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2019) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Imigaqo yokuMakisha uvavanyo lokuqonda. 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwayelwa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, musa ukunika isohlwayo. Kuyamkeleka ukusetyenziswa kwegama elisuka kolunye ulwimi kwitekisi ukuba liyayincedisa impendulo oku kuya kwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/ukunika ubungqina nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu: YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANISO/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esisivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/lingqanyaniswe. 6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini ukuya kwisithathu/amanqaku amabini – amathathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 3 ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 1.1 ISICATSHULWA 1.1.1 UGugulethu Mhlungu.√ (1) 1.1.2 C.√ /C Ukucacisa into.√ (1) [Nayiphi na kwezi] 1.1.3 Umzali ngamnye ubafunela okugqibeleleyo nokubakhulisa kwindawo ebhetele neza kubanceda abantwana bakhe.√ √ (2) 1.1.4 Kuba ikhulisa amathuba okuphuma kubuhlwempu √/ idlala indima enkulu.√ [Nayiphi na kwezi] (1) 1.1.5 Ufumanisa ukuba umntwana ufezekisa iminqweno yabazali bakhe.√√ (2) 1.1.6 Ulumkisa ukuba abazali bangafezekisi iminqweno yabo ngaphezu kweemvakalelo zomntwana kuba loo nto ingamtshabalalisa umntwana.√√ (2) 1.1.7 Yinyani, ngokwesicatshulwa kubalulwa ukuba xa umntwana exhaswa ngabazali uyaphumelela.√√ Luluvo. Abukho ubungqina obuveza ukuba abantwana abangaxhaswayo abaphumeleli. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) 1.1.8 Ingqamane nezinto ezingakhange umzali azigqibe ebomini.√√ (2) 1.1.9 Uyasilela ngokweemvakalelo.√ (1) 1.1.10 ... ukulumkisa.√ (1) 1.1.11 Abantwana abakwazi ukuma √√/ ukuziphilela bazihoye kuba baqhele ukuzifihla √√/ ukusithela kubazali babo. √√ (2) [Nayiphi na kwezi] 1.1.12 Vuma mzali ube ngumzali obukela ukukhula komntwana ngendlela efanelekileyo hayi ukukhulisa ngesandla esikhubaza indalo nobume bomntwana wakho. √ (1) 1.1.13 Abazali mabavumele abantwana bazazi ngokupheleleyo hayi ukubanika inkxaso enoxinzelelo.√√ (2) 1.1.14 Umxholo ungeengcebiso kwikamva labantwana kodwa lo mhlathi uchasene neengcebiso.√√ / Umzali wenza into akholelwa kuyo akamameli ngcebiso ngokukhulisa ikamva lomntwana ube umxholo ungeendlela zokwakha ikamva eligqibeleleyo lomntwana.√√ [Nayiphi impendulo esemxholweni iyakwamkeleka] (2) 1.1.15 Inkomo enotshoba ayinqandwa.√√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2019) 1.2.1 Ikati.√ nempuku.√ (2) 1.2.2 Ikati ikhuphe amehlo ijamile√ ngelixa impuku incwine amehlo kukoyika.√ (2) 1.2.3 Hayi- Abukho ubudlelwane ziintshaba azihlalelani.√√ Indlela ezijongene ngayo ibonisa ubutshaba / ukungavani.√√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 5 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 2.1 Ukumakisha isishwankathelo: Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo: Ulwabiwo-manqaku:  Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezi-7( inqaku elinye ngengongoma nganye)  Amanqaku ama-3 olwimi  Amanqaku ewonke: ali-10 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo:  1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.  4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.  6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3. Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.  6–7 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi.  1–5 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. Ubalo-magama:  Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo.  Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga.  Xa udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphele kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2019) IINGONGOMA EZICATSHULWE NJENGOKO IINGONGOMA ZINJALO. EZINOKUBHALWA NGUMFUNDI. 1. Sinomlilo wamalahle ovelisa amandla kwiinjini 1. Umlilo wamalahle zoololiwe. Olu didi lunamandla amakhulu wenza iinjini zoololiwe kakhulu. zibe namandla amakhulu. 2. Kuthe ngokuhamba kwamaxesha kwavela 2. Iinqwelo mafutha ezinye iindlela zokuvelisa amandla njengomlilo zisebenzisa umlilo wolwelo olufana nepetroli nedizili wolwelo ofana ezisetyenziswa zizithuthi. Kanti ulwelo olufana neepetrol needizili neparafini okanye isipiriti nazo ziyasetyenziswa kanti neparafini ekwenzeni umlilo nesipirithi zilulutho ebantwini. 3. Imizi mveliso emikhulu yona isebenzisa ugesi 3. Ugesi wombane nombane ukwenza umlilo. Ezi ke iindidi osetyenziswa ziifektri zomlilo zixhaphakile kubomi bakutsha nje unceda ekukhuliseni zikwaphuhlisa uqoqosho lwelizwe ezoqoqosho. 4. Ukho ke nalo umbane wendalo uvelisa umlilo 4. Umlilo oveliswa xa kududuma kubaneka, lowo ke umlilo ngumbane wendalo uyingozi kakhulu, wenza abantu balahlekelwe ohamba neendudumo zizinto zabo zexabiso kunye nemizi. Wobeva uyingozi. abantu abakhulu belumkisa xa bebona imozulu itshintsha ineendudumo nemibane 5. Owona mlilo uneendleko ezingaphakamanga 5. Umlilo weenkuni kakhulu ngulo weenkuni. Unegalelo elikhulu nangona umosha ekutshabalaliseni izityalo zemveli. Kwalo mlilo indalo, ubalulekile weenkuni unembali yemveli kwezonqulo, kwimisebenzi yesiNtu kwaye udlala indima enkulu ekugcineni ukwashushubeza amakhaya efudumele. namakhaya. 6. Amakholwa ezinye iinkonzo xa ethetha 6. Umlilo wenkolo ngomlilo wamazulu awuchaza njengomlilo yobuKrestu uphilisa ovuselela umphefumlo, odala amandla ebomini umphefumlo kwaye bomntu oyivumileyo inkosi ngomlomo, aze ukhulisa nomoya akholwe ngentliziyo. Loo mntu kuthiwa wokukholwa. unomlilo wamazulu. 7. Uvutha. Umlilo kasathana umlilo ongendawo 7. Uvutha ngumlilo otshabalalisa ngesikhawana. Uthi ubani ongumtshabalalisi ewucima ube ungacimeki kuba ngumlilo oze ongacimekiyo. ngenkohlakalo. Abantu abaninzi banembali ngolu didi lwalo mlilo, loo nto bayawoyika kuba imvelaphi yawo yeyobumnyama. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 7 8. Kule mihla kuxhaphakile ukuva umntu xa 8 Umntu onolwazi echazwa kuthiwe ‘Unomlilo’ lude luthi ulutsha kuthiwa unomlilo. ‘Uthe zibane’. Le ntetho icacisa ukuba lowo sithetha ngaye uyayazi akayifuniseli loo nto [Nasiphi isixhenxe kuthethwa ngayo. Umzekelo, ULizo akasoze seengongoma aqhathwe kwezoqoqosho, kaloku yena esichanekileyo.] unomlilo kwelo cala. (122 amagama) (62 amagama) QAPHELA: Izifinyezi okanye i-akronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kwisishwankathelo mazibalwe ngokwamagama azimeleyo. AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2019) ICANDELO C: Ukumakisha iCandelo C 1. Upelo  Iimpendulo ezingongoma-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.  Kwiimpendulo ezizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.  Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezi, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3: ISIBHENGEZO-NTENGISO 3.1 Ariel√ / umgubo wesepha. √ (1) [Nayiphi na kwezi] 3.2 0864084033 √ (1) 3.3 Kubantu abanemali yokuyithenga nabathanda oludidi lwesepha. √√/ kubantu abathanda ukusebenzisa le sepha. √√ [Nayiphi na kwezi] (2) 3.4 Ukubonisa lo mgubo ukho nasesikhaftinini, awukho kwiqokobhe kuphela. √ (1) 3.5 Umfanekiso wendoda √ / mfana, nakwisibhengezo kukhankanywe amadoda / ‘Madoda nantso masiyizameni nathi. √ (2) 3.6 Impahla ezimdaka zizakungena kweli gongqo zihlanjwe zicoceke. √√ (2) 3.7 B.√ B/Kumgubo ogqibeleleyo. √ [Nayiphi na kwezi] (1) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 9 UMBUZO 4: IKHATHUNI 4.1 Egumbini lokufundela √ / eklasini √ kuba Utitshala uthetha nabafundi. √ (2) 4.2 B.√ B/Sibonisa ukudana. √ [Nasiphi na kwezi] (1) 4.3 𝟏𝟎 √√ (2) 𝟏𝟎 4.4 Uyavuya. √√ wonwabile. √√ [Nayiphi na kwezi] (2) 4.5 Kwekhu! √ (1) 4.6 Alungile, kuba enza esi sibini sizibone ukuba sishiyeke sodwa kule nto yokungafundi. √√ / Avuselela umsindo wokuba esi sibini sizimisele. √√ Awalunganga kuba endaweni yokubakhuthaza ayabatyhafisa. √√ / Abulala imimoya yesi sibini sizibone njengabantu abangakwazi kwenza nto. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo] (2) [10] UMBUZO 5 IPROZI 5.1 5.1.1 Ingcambu. √ (1) 5.1.2 Ilizwe liza√ kuba yintombazana ngaloo √ mini. (2) 5.1.3 Kwakukho izilwanyana ethafeni. √ / izilwanyana endle. √ [Nayiphi na kwezi] (1) 5.1.4 Umahlalela.√ Izolo elalini ubethwe kakhulu umahlalela.√√ (3) 5.1.5 C√ C /Isalathandawo.√ Isalathandawo.√ [Nayiphi na kwezi] (1) 5.1.6 Uqhuba amatakane.√√ (2) 5.1.7 Ucacisa isibizo esixeliweyo. √√ / wandulela/ ukhokele isibizo. √√ [Nayiphi na kwezi] (2) 5.1.8 Isiqaqambisi. √ /Isifanadumo. √ [Nayiphi na kwezi] (1) 5.1.9 Ukuzivalela. √ (1) [14] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2019) 5.2 UMFANEKISO 5.2.1 IClere igcina ulusu kakuhle. √√ (2) 5.2.2 Isenzi Ixesha Zingce. √ Langoku. √ (2) 5.2.3 Ubonisa ubuncinci ngokuzalwa. √√ (2) [6] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all