Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2019 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12201914 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2019, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2019 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 100 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-14.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019) ICANDELO A: IZINCOKO IMIYALELO YOKUMAKISHA Kweli CANDELO umviwa ukhetha isihloko sibe siNYE. Ukuba ukhethe zazibini makisha esokuqala. QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo. Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya kuma-240. Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha isincoko. 1.1 Isihloko: Mhla kwakuphuma iziphumo zokuphela konyaka zebanga le-11. Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Isiganeko semini enye  Ulonwabo awayenalo  Uloyiko awayenalo  Ukudana awabanako [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.2 Isihloko: Amava Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Amava amnceda ukuba abone ubomi ngolunye uhlobo  Amava amfundisa ukwamkela ukuphoxeka  Amava amnceda ukulwa ubugwala [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 3 1.3 Isihloko: Amakhasi onxibelelwano angasiphucula isakhono solwimi. Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Angaveza ukuba ukusoloko siwasebenzisa kungasiphucula isakhono solwimi.  Angaveza ukudodobala kwesakhono solwimi okunokubangelwa yindlela olusetyenziswa ngayo ulwimi kula makhasi. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.4 Isihloko: Ulwimi lokufundisa ezikolwemi malube lulwimi lwenkobe. Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Ukubaluleka kolwimi lwenkobe ekuphuculeni iziphumo.  Ukuvaleleka kwabafundi ekufundeni ezinye iilwimi.  Ubunzima obunokufunyanwa ngumfundi kwisikolo esingasebenzisi ulwimi lwakhe lwenkobe. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.5 Isihloko: Ndaphoxeka kakhulu kodwa ... Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019) Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Isiganeko semini enye.  Isizathu sokuphoxeka.  Ukutshintsha kwakhe ukuphoxeka kwaba yimpumelelo.  Isifundo eseza nokuphoxeka. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.6 Isihloko: Ukuguquka kwemozulu nezoqoqosho. Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Ubungozi bokuguquka kwemozulu nendlela obuchaphazela ngayo imo yezoqoqosho.  Indima edlalwa ngurhulumente ukuhlangabezana nokuguquka kwemozulu  Umonakalo oza nokuguquka kwemozulu. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.7.1 Isihloko: Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo  Ukubaluleka kwemfundo  Imfundo sisitshixo sobomi  Inkululeko eziswa yimfundo  Ulonwabo oluza nempumelelo yemfundo. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 5 1.7.2 Isihloko: Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.  Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo  Iindidi zeemoto  Ushishino ngeemoto  Ezothutho  Iimoto ezikumgangatho ophezulu nemisebenzi yazo  Imoto yamaphupha akhe [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019) IIMPAWU ZESINCOKO Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.  Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla alisebenzise nelimiyo.  Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.  Abalinganiswa, isimo sentlalo izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo mazibonakale.  Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.  Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.  Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.  Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lelokudala ifuthe kofunda isincoko, oluchukumisayo lungekrwada phofu. [50] Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.  Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.  Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.  Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.  Sisebenzisa imifanekiso-ntekelelo nezafobe.  Sivakalisa iimvakalelo zombhali. [50] Isincoko esicamngcayo:  Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.  Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.  Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.  Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza.  Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.  Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. [50] Kwisincoko esixoxayo inkcazelo engomba othile inokuba ngengxoxo ephambili.  Umviwa uthatha icala ngomba othile.  Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma ezithile.  Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile lokuvula.  Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.  Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.  Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 7 Kwisincoko esivelela amacala amabini, inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.  Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.  Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.  Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo, luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi ze achase ekupheleni, kodwa makalunike olwakhe uluvo xa evala.  Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.  Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50] AMANQAKU ECANDELO A: 50 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019) ICANDELO B: IMIHLATHI EMIDE IMIYALELO YOKUMAKISHA  Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezulu makisha owokuqala.  Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-80 ukuya kwi-100.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 2 2.1 ILETA YOBUHLOBO  Idilesi inye yeyomntu obhala ileta.  Isibuliso,mbize ngegama lo mntu umbhalelayo.  Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.  Ithoni nerejista mazibonakalise ukuba ubhalela isihlobo sakhe.  Umxholo mawubengowemini awayendwendwele ngayo idyunivesuthi aza kufunda kuyo.  Kwisiphelo kubhalwa igama kuphela.  Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30] 2.2 ISIVI NELETA EYIKHAPHAYO  Kwileta makubekho iidilesi ezimbini eyomntu obhalayo, ngasekunene kumantla ephepha neyombhalelwa, ngasekhohlo entla kwesibuliso.  Isibuliso masibe sesifanelekileyo.  Umcimbi wokubhalwa kweleta.  Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.  Ithoni nerejista mazibonakalise intlonipho.  Umxholo mayibengokuthumela ISIVI eStandard Bank.  Kwisiphelo kubhalwa igama, ifani kusayinwe.  Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo.  KwiSivi makuvele iinkcukacha zakhe: igama, umhla wokuzalwa, ubuzwe, inombolo yesazisi, idilesi njalo njalo.  Iziqinisekiso zemfundo umzekelo; amabanga aphunyelelweyo.  Amava ngomsebenzi ukuba akhona.  Izinto anomdla kuzo.  Abantu abakokwenza ingxelo ngaye. [30] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 9 2.3 INQAKU LEMAGAZINI  Isihloko masibe sifutshane sidlwengule umxhelo.  Inqaku malibe lelinika ulwazi luthi ndifunde ukuze litsale umdla womlesi.  Malifundeke lula inqaku lahlulwe ngokwezintlu.  Ubhalo malulungelelaniswe lwahlulwe ngokwemihlathi kubekho intshayelelo, isiqu nesiphelo.  Umbhali makakhankanywe.  Ithoni, isimbo mazihambelane nomxholo wenqaku.  Umxholo mawubengowemfundo yasimahla. [30] 2.4 INGXOXO  Makwenziwe intshayelelo phambi kokuqala kwezithethi enika ulwazi ngazo.  Abantu abaxoxayo mababulisane babe sebengena kumxholo ingxoxo engawo.  Ifomathi: Izithethi mazilandelelaniswe, kusetyenziswe iikholoni ukwahlula isithethi kwintetho.  Izithethi mazinikwe amagama.  Mayivakale ingxoxo xa iya esiphelweni ibe inesiphumo esingqamene neenjongo nomxholo nesizathu sokwenziwa kwayo. [30] AMANQAKU ECANDELO B: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019) ICANDELO C: IMIHLATHI EMIFUTSHANE IMIYALELO YOKUMAKISHA  Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezulu makisha owokuqala.  Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-60 ukuya kuma-80.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 3 3.1 ISIBHENGEZO-NTENGISO  Masibenomtsalane kwaye sibe nokulukuhla abathengi.  Kubekho isilogani nelogo.  Masitsale iliso kwaye singabinakulibaleka engqondweni.  Kusetyenziswe izafobe nezigaba zentetho ukudala ifuthe nokwenza ulwimi luhlale lukhumbuleka: umz; isikweko, isifaniso, uphindaphindo, imfano-zandi, isingqishi, isingqi njalo-njalo. [20] 3.2 IPOSIKHADI  Makulandelwe ifomathi efanelekileyo; idilesi yombhalelwa ngasekunene, ekhohlo indawo abhala ekuyo nomhla.  Isibuliso esifanelekileyo esibonisa ubudlelwane obuphakathi kombhali nombhalelwa.  Umxholo ngowokunika umfanekiso-ngqondweni wako konke athe wakubona nathathe inxaxheba kuzo.  Makusetyenziswe ulwimi olungekho sikweni.  Ithoni nerejista mazibe zezifanelekileyo. [20] 3.3 IMIYALELO  Imiyalelo mayicace gca, kusetyenziswe isiyaleli kakhulu.  Imo evumayo ingasetyenziswa kodwa hayi kakhulu.  Makusetyenzizwe ithoni nerejista echanekileyo.  Izithako mazidweliswe nemilinganiselo yazo.  Ubungakanani bembiza eza kusetyenziswa.  Kwindlela yokwenza, makucaciswe isixhobo esiza kusetyenziswa ukupheka umngqusho kunye nobungakanani bomlilo.  Ixesha lokupheka ligqalwe (uza kube uvuthiwe umngqusho emva kwexesha elingakanani).  Inani labantu abaphekelweyo malikhankanywe. [20] AMANQAKU ECANDELO C: 20 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P3 11 QAPHELA:  Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A.  Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.  Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.  Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi. ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO - Impendulo ebalaseleyo - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo ingena - Impendulo ayikho enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma mxholweni konke. Umgangatho ongentla (Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. - Izimvo zinxulumene - Izimvo ziyanamathelana emxholweni - Izimvo zibondene Ukubekelela izimvo - Izimvo zihlakaniphile, zixhokonxa nomxholo kwaye zinika noko kwaye akukho azigqalanga ntweni ngenjongo iingcinga kwaye zinemfezeko. umdla, bukho zingakuguqula ukucinga lunamathelwano - Azivakali izimvo yokucwangcisa. - Isincoko sibekelelwe ngobuchule ubungqina bemfezeko kofundayo. kwizimvo. kwaye Ukubonakalisa ukuyazi obungaqhelekanga kwaye kwizimvo. - Iingcamango - Izimvo azicacanga ziyaphindaphindwa/ injongo, abantu intshayelelo, isiqu kwakunye - Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo uthetha into enye. ekujoliswe kubo kunye nesiphelo zibonakalisa zibekelelwe ngokunamatheleneyo zezemboleko. - Iingcamango nemeko. unamathelwano olunemfezeko. ngokwakhelanayo kuquka intshayelelo, - Buncinci kakhulu zibekwe xazalala kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. ubungqina azinalunxibelelwano. 30 AMANQAKU isiqu nesiphelo. bobekelelo nonamathelwano lweengcamango. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Impendulo encamisileyo kodwa - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo iphumile - Impendulo itenxile akukho zimpawu zakubalasela ngobugcisa. nangona kumana emxholweni malunga nomxholo. Umgangatho ongezantsi kubhekele phi kwisincoko. - Izimvo kubakho ukungacaci ubukhulu becala. - Izimvo zitenxile - Izimvo zivuthiwe zixhokonxa zisemxholweni kwiindawo ezithile. - Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude iingcinga. kwaye zinika umdla. - Kukho ukunamathelana qhawuka nomxholo. - Iingcamango zibekelelwe - Sibekelelwe okubonakalayo ziyabhidisa. - Iingcamango zandindaniswa ngobugcisa ngobuchule, kukho kwizimvo kwaye - Buyanqaphazeka ziyingxubevange kuquka intshayelelo, isiqu kunye ukunamathelana kuyanelisa. ubungqina engenamgqalisela. nesiphelo. kweengcamango - Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka okuquka ntshayelelo, kweengcamango kweengcamango isiqu nesiphelo. kwintshayelelo, isiqu nonamathelwano. nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019) IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (isaqhubeka) Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye ULWIMI, ISIMBO & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali. isigama zifanelene isigama zifanelene isimbo, isigama isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo, Ukuhambelana ngokugqwesileyo nenjongo, kakhulu nenjongo, sifanelene ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga kwethoni, irejista, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, isimbo, isigama kunye nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo nemeko. abantu ekujoliswe kubo Umgangatho ongentla kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko. Ukhetho-magama. ngokuzithemba, ngakumbi kwaye ithoni - Ulwimi ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala Ukusetyenziswa luyathabathekisa. isetyenziswe olufanelekileyo - Ithoni nochongo kwesigama kubaxekile kolwimi nesigama. - Ithoni enomtsalane ngokuchaneka ludlulisa umyalezo. magama kangangokuba Iimpawu zobhalo, nezafobe zentetho kwisincoko siphela. - Ithoni ifanelekile. azifanelekanga. ayinasihlahla into izakhi zezivakalisi, eziphumeza injongo. - Iziphene - Izafobe zentetho - Isigama sinqongophele. ebhaliweyo. nopelo. - Phantse kube akukho zokusetyenziswa zinonga umxholo. nasinye isiphene kolwimi nopelo 15 AMANQAKU solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele. upelo nokusetyenziswa - Sixonxwe ngobugcisa kolwimi. obukhulu. - Sixonxwe ngobugcisa obukhulu. 13 10 7 4 - Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane - Kuyanelisa - Ukusetyenziswa kolwimi Umgangatho ongentla nezafobe zisetyenziswe kwaye luyaziphumeza ukusetyenziswa kubonisa ngethoni ephumeza iinjongo zokubhala. kolwimi kodwa ububhetyebhetye. ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba. - Izivakalisi - Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo - Ithoni ifanelekile zinobuthathaka- nasinye isiphene zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa. solwakhiwo zivakalisi, - Zimbalwa iziphene zentetho - Isigama sinqongophele upelo, nokusetyenziswa zezakhi zezivakalisi ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo. kolwimi. kunye nopelo. zinqongophele. - Sixonxwe ngobugcisa - Sixonxwe ngobugcisa. obukhulu. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango Iimpawu zetekisi. ngokuncamisayo. ezinengqiqo zikhuliswe ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo Ukukhula - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. zikhulisiwe. - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele. kwemihlathi ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. - Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi nokwakhiwa - Izivakalisi, imihlathi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe kakuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko- kwezivakalisi. zakhiwe zaqiqisiswa zitshintshatshintshwa - Isincoko sibunjwe - Isincoko sisenayo gxoko. ngokugqwesileyo. ngobuchule ngengqiqo. ingqiqo. - Isincoko asinangqiqo. 5 AMANQAKU obuqiqisisiweyo. UMMANDLA 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 13 ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UCWANGCISO - Impendulo igqwesile - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa - Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi lweempawu ukunqongophala kolwazi - Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi. Ukungqala kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi lwetekisi. - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo ide kwempendulo - Luphangalele ulwazi lwetekisi. - Izimvo ziyaphuma ezisemxholweni kodwa iphume emxholweni. nezimvo. lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kuninzi ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana Ukuqoqwa lwetekisi. nasemxholweni. kukho nokugqwidiza. - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo. kwezimvo - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe - Ukunamathelana komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha ngenjongo uhleli emxholweni. zadakancwa kumxholo nezimvo - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko. yokucwangcisa. - Kukho ngokunamatheleneyo kufanelekile. ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo Injongo yokubhala, ukunamathelana kumxholo nezimvo. - Ezinye iinkcukacha - Imigaqo yefomathi ephambili lwale tekisi ityeshelwe. abo kujoliswe kubo, kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko. isetyenziswe iimpawu/imigaqo - Iingcamango isihloko. - Ifomathi ifanelekile ngokungaqondi. yetekisi, kunye zidakancwe ngobunono - Ifomathi ifanelekile kodwa kusekho - Kutyeshelwe izinto ezininzi. nemeko. zonke iinkcukacha ineendawana ukungachaneki. zixhasa isihloko. ezingachanekanga 18 AMANQAKU - Ifomathi ifanelekile ezingephi. kwaye ichanekile. ULWIMI 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama SOKUBHALA isigama zihambelana isigama sichaneke isimbo, isigama nesigama azingqamani azingqamani nenjongo, imeko NOKUHLELA kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga sihambelana nenjongo kwakunye nabantu kwakunye nabantu ekujoliswe kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kubo. Ithoni, irejista, nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo nemeko. - Izele ziimpazamo ixazalala. isimbo, - Izakhi zezivakalisi nemeko. kwakunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Isigama asifanelananga injongo/ifuthe, abo zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi nenjongo. kujoliswe kubo ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa eziphazamisa umyalezo. - Intsingiselo ilahleke kakhulu. kunye nemeko. - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Sinqongophele isigama. Ukusetyenziswa nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Kukho amagingxi-gingxi kolwimi nemigaqo. - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo kwintsingiselo. Uchongo magama - Ubukhulu becala ezikhoyo Iimpawu zokubhala akukho zimpazamo. aziyiphazamisi kunye nopelo. intsingiselo nomyalezo. 12 AMANQAKU UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019) ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile - Impendulo - Impendulo - Kubonakala ubunzima - Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ibonakalisa iyanelisa malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi kwezimvo. ukuchaneka ibonakalisa ulwazi lweempawu lweempawu zolu didi lwetekisi. Impendulo nezimvo. - Izimvo zihlakaniphile kanobom ulwazi lweempawu zolu zolu didi lwetekisi. - Intsingiselo ilahleka rhoqo Ukubekelelwa kwaye zivuthiwe. olunzulu lweempawu didi - Zimbalwa izimvo - Akukho ntsingiselo iduke kwezimvo. - Luphangalele ulwazi zolu didi lwetekisi. lwetekisi. ezisemxholweni kodwa kwisakhiwo esixazalala. Iimpawu zetekisi/ lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko kuninzi ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana umgaqo kunye lwetekisi. nasemxholweni. zisemxholweni - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo. nemeko. - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe kwaye akukho komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha akukho kugqwidiza zadakancwa nokugqwidiza - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko. 12 AMANQAKU Kubonakala ngokunamatheleneyo - Ukunamathelana ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo ukunamathelana kumxholo nezimvo. - kumxholo - Imigaqo yefomathi lwale tekisi ityeshelwe. kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa nezimvo.kwenzeka ephambili - Iingcamango isihloko ngokufanelekileyo. ityeshelwe okanye zidakancwe - Ifomathi ingqalile - Ezinye iinkcukacha isetyenziswe ngobunono kwaye iindawana ezikhoyo zixhasa isihloko. ngokungaqondi. zonke iinkcukacha ezingachanekanga - Ifomathi ingqalile zixhasa isihloko. aziyiphazamisi kodwa zikho - Ifomathi ifanelekile injongo yokubhala. iindawana kwaye ichanekile. ezingachanekanga. 7–8 5–6 4 3 0–2 ULWIMI, ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama NOKUHLELA isigama zifanelene isimbo, nesigama isimbo, isigama nesigama azifanelananga azifanelananga nenjongo,imeko kakhulu nenjongo, abo sifanelene kakhulu sifanelene nenjongo, abantu ekujoliswe kwakunye nabantu ekujoliswe Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu kubo kunye nemeko. kubo. isimbo, nesigama nemeko. ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala singqamene - Izakhi zezivakalisi kunye nemeko. kwakunye nemeko. zineemposiso ezininzi iyadida. nenjongo kunye zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi eziphazamisa umyalezo. - Isigama asihambelani nenjongo. nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahlekile kakhulu. Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Kukho amagingxi-gingxi kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. kwintsingiselo. Ukhetho- magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala ezikhoyo kunye nopelo. azikho iimpazamo. aziyiphazamisi intsingiselo. 8 AMANQAKU UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all