NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2019
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
OLONGEZELELWEYO P3
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 100
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-14.
Skip to contentAll 2019 papers 

--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)



View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2019 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2019, 14 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2019. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 451.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2019
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paper
- Paper 3Memo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 14 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting200 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 3.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
ICANDELO A: IZINCOKO
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli CANDELO umviwa ukhetha isihloko sibe siNYE. Ukuba ukhethe zazibini
makisha esokuqala.
QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo.
Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya
kuma-240.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha isincoko.
1.1 Isihloko: Mhla kwakuphuma iziphumo zokuphela konyaka
zebanga le-11.
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Isiganeko semini enye
Ulonwabo awayenalo
Uloyiko awayenalo
Ukudana awabanako
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka]
[50]
1.2 Isihloko: Amava
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Amava amnceda ukuba abone ubomi ngolunye
uhlobo
Amava amfundisa ukwamkela ukuphoxeka
Amava amnceda ukulwa ubugwala
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 3
1.3 Isihloko: Amakhasi onxibelelwano angasiphucula isakhono
solwimi.
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Angaveza ukuba ukusoloko siwasebenzisa
kungasiphucula isakhono solwimi.
Angaveza ukudodobala kwesakhono solwimi
okunokubangelwa yindlela olusetyenziswa ngayo
ulwimi kula makhasi.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.4 Isihloko: Ulwimi lokufundisa ezikolwemi malube lulwimi lwenkobe.
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Ukubaluleka kolwimi lwenkobe ekuphuculeni
iziphumo.
Ukuvaleleka kwabafundi ekufundeni ezinye iilwimi.
Ubunzima obunokufunyanwa ngumfundi
kwisikolo esingasebenzisi ulwimi lwakhe lwenkobe.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.5 Isihloko: Ndaphoxeka kakhulu kodwa ...
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Isiganeko semini enye.
Isizathu sokuphoxeka.
Ukutshintsha kwakhe ukuphoxeka kwaba
yimpumelelo.
Isifundo eseza nokuphoxeka.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.6 Isihloko: Ukuguquka kwemozulu nezoqoqosho.
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Ubungozi bokuguquka kwemozulu nendlela
obuchaphazela ngayo imo yezoqoqosho.
Indima edlalwa ngurhulumente ukuhlangabezana
nokuguquka kwemozulu
Umonakalo oza nokuguquka kwemozulu.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.7.1 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane
nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule
mixholo ilandelayo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo
Ukubaluleka kwemfundo
Imfundo sisitshixo sobomi
Inkululeko eziswa yimfundo
Ulonwabo oluza nempumelelo yemfundo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 5
1.7.2 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane
nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule
mixholo ilandelayo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo
Iindidi zeemoto
Ushishino ngeemoto
Ezothutho
Iimoto ezikumgangatho ophezulu
nemisebenzi yazo
Imoto yamaphupha akhe
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
IIMPAWU ZESINCOKO
Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla
alisebenzise nelimiyo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
Abalinganiswa, isimo sentlalo izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo
mazibonakale.
Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo
ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lelokudala ifuthe kofunda isincoko,
oluchukumisayo lungekrwada phofu. [50]
Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.
Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
Sisebenzisa imifanekiso-ntekelelo nezafobe.
Sivakalisa iimvakalelo zombhali. [50]
Isincoko esicamngcayo:
Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza.
Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. [50]
Kwisincoko esixoxayo inkcazelo engomba othile inokuba ngengxoxo ephambili.
Umviwa uthatha icala ngomba othile.
Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
lokuvula.
Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani
okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 7
Kwisincoko esivelela amacala amabini, inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo
ephambili.
Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi ze achase ekupheleni, kodwa
makalunike olwakhe uluvo xa evala.
Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
ICANDELO B: IMIHLATHI EMIDE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezulu
makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-80 ukuya kwi-100.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 2
2.1 ILETA YOBUHLOBO
Idilesi inye yeyomntu obhala ileta.
Isibuliso,mbize ngegama lo mntu umbhalelayo.
Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.
Ithoni nerejista mazibonakalise ukuba ubhalela isihlobo sakhe.
Umxholo mawubengowemini awayendwendwele ngayo idyunivesuthi aza
kufunda kuyo.
Kwisiphelo kubhalwa igama kuphela.
Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30]
2.2 ISIVI NELETA EYIKHAPHAYO
Kwileta makubekho iidilesi ezimbini eyomntu obhalayo, ngasekunene
kumantla ephepha neyombhalelwa, ngasekhohlo entla kwesibuliso.
Isibuliso masibe sesifanelekileyo.
Umcimbi wokubhalwa kweleta.
Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.
Ithoni nerejista mazibonakalise intlonipho.
Umxholo mayibengokuthumela ISIVI eStandard Bank.
Kwisiphelo kubhalwa igama, ifani kusayinwe.
Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo.
KwiSivi makuvele iinkcukacha zakhe: igama, umhla wokuzalwa, ubuzwe,
inombolo yesazisi, idilesi njalo njalo.
Iziqinisekiso zemfundo umzekelo; amabanga aphunyelelweyo.
Amava ngomsebenzi ukuba akhona.
Izinto anomdla kuzo.
Abantu abakokwenza ingxelo ngaye. [30]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 9
2.3 INQAKU LEMAGAZINI
Isihloko masibe sifutshane sidlwengule umxhelo.
Inqaku malibe lelinika ulwazi luthi ndifunde ukuze litsale umdla womlesi.
Malifundeke lula inqaku lahlulwe ngokwezintlu.
Ubhalo malulungelelaniswe lwahlulwe ngokwemihlathi kubekho
intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Umbhali makakhankanywe.
Ithoni, isimbo mazihambelane nomxholo wenqaku.
Umxholo mawubengowemfundo yasimahla. [30]
2.4 INGXOXO
Makwenziwe intshayelelo phambi kokuqala kwezithethi enika ulwazi
ngazo.
Abantu abaxoxayo mababulisane babe sebengena kumxholo
ingxoxo engawo.
Ifomathi: Izithethi mazilandelelaniswe, kusetyenziswe iikholoni ukwahlula
isithethi kwintetho.
Izithethi mazinikwe amagama.
Mayivakale ingxoxo xa iya esiphelweni ibe inesiphumo esingqamene
neenjongo nomxholo nesizathu sokwenziwa kwayo. [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
ICANDELO C: IMIHLATHI EMIFUTSHANE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezulu
makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-60 ukuya kuma-80.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 3
3.1 ISIBHENGEZO-NTENGISO
Masibenomtsalane kwaye sibe nokulukuhla abathengi.
Kubekho isilogani nelogo.
Masitsale iliso kwaye singabinakulibaleka engqondweni.
Kusetyenziswe izafobe nezigaba zentetho ukudala ifuthe nokwenza
ulwimi luhlale lukhumbuleka: umz; isikweko, isifaniso, uphindaphindo,
imfano-zandi, isingqishi, isingqi njalo-njalo. [20]
3.2 IPOSIKHADI
Makulandelwe ifomathi efanelekileyo; idilesi yombhalelwa ngasekunene,
ekhohlo indawo abhala ekuyo nomhla.
Isibuliso esifanelekileyo esibonisa ubudlelwane obuphakathi kombhali
nombhalelwa.
Umxholo ngowokunika umfanekiso-ngqondweni wako konke athe
wakubona nathathe inxaxheba kuzo.
Makusetyenziswe ulwimi olungekho sikweni.
Ithoni nerejista mazibe zezifanelekileyo. [20]
3.3 IMIYALELO
Imiyalelo mayicace gca, kusetyenziswe isiyaleli kakhulu.
Imo evumayo ingasetyenziswa kodwa hayi kakhulu.
Makusetyenzizwe ithoni nerejista echanekileyo.
Izithako mazidweliswe nemilinganiselo yazo.
Ubungakanani bembiza eza kusetyenziswa.
Kwindlela yokwenza, makucaciswe isixhobo esiza kusetyenziswa
ukupheka umngqusho kunye nobungakanani bomlilo.
Ixesha lokupheka ligqalwe (uza kube uvuthiwe umngqusho emva
kwexesha elingakanani).
Inani labantu abaphekelweyo malikhankanywe. [20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P3 11
QAPHELA:
Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A.
Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi
yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO - Impendulo ebalaseleyo - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo ingena - Impendulo ayikho
enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma mxholweni konke.
Umgangatho ongentla
(Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. - Izimvo zinxulumene - Izimvo ziyanamathelana emxholweni - Izimvo zibondene
Ukubekelela izimvo - Izimvo zihlakaniphile, zixhokonxa nomxholo kwaye zinika noko kwaye akukho azigqalanga ntweni
ngenjongo iingcinga kwaye zinemfezeko. umdla, bukho zingakuguqula ukucinga lunamathelwano - Azivakali izimvo
yokucwangcisa. - Isincoko sibekelelwe ngobuchule ubungqina bemfezeko kofundayo. kwizimvo. kwaye
Ukubonakalisa ukuyazi obungaqhelekanga kwaye kwizimvo. - Iingcamango - Izimvo azicacanga ziyaphindaphindwa/
injongo, abantu intshayelelo, isiqu kwakunye - Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo uthetha into enye.
ekujoliswe kubo kunye nesiphelo zibonakalisa zibekelelwe ngokunamatheleneyo zezemboleko. - Iingcamango
nemeko. unamathelwano olunemfezeko. ngokwakhelanayo kuquka intshayelelo, - Buncinci kakhulu zibekwe xazalala
kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. ubungqina azinalunxibelelwano.
30 AMANQAKU isiqu nesiphelo. bobekelelo
nonamathelwano
lweengcamango.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
- Impendulo encamisileyo kodwa - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo iphumile - Impendulo itenxile
akukho zimpawu zakubalasela ngobugcisa. nangona kumana emxholweni malunga nomxholo.
Umgangatho ongezantsi
kubhekele phi kwisincoko. - Izimvo kubakho ukungacaci ubukhulu becala. - Izimvo zitenxile
- Izimvo zivuthiwe zixhokonxa zisemxholweni kwiindawo ezithile. - Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude
iingcinga. kwaye zinika umdla. - Kukho ukunamathelana qhawuka nomxholo.
- Iingcamango zibekelelwe - Sibekelelwe okubonakalayo ziyabhidisa. - Iingcamango
zandindaniswa ngobugcisa ngobuchule, kukho kwizimvo kwaye - Buyanqaphazeka ziyingxubevange
kuquka intshayelelo, isiqu kunye ukunamathelana kuyanelisa. ubungqina engenamgqalisela.
nesiphelo. kweengcamango - Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka
okuquka ntshayelelo, kweengcamango kweengcamango
isiqu nesiphelo. kwintshayelelo, isiqu nonamathelwano.
nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (isaqhubeka)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali.
isigama zifanelene isigama zifanelene isimbo, isigama isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo,
Ukuhambelana ngokugqwesileyo nenjongo, kakhulu nenjongo, sifanelene ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga
kwethoni, irejista, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo,
isimbo, isigama kunye nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo nemeko. abantu ekujoliswe kubo
Umgangatho ongentla
kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko.
Ukhetho-magama. ngokuzithemba, ngakumbi kwaye ithoni - Ulwimi ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala
Ukusetyenziswa luyathabathekisa. isetyenziswe olufanelekileyo - Ithoni nochongo kwesigama kubaxekile
kolwimi nesigama. - Ithoni enomtsalane ngokuchaneka ludlulisa umyalezo. magama kangangokuba
Iimpawu zobhalo, nezafobe zentetho kwisincoko siphela. - Ithoni ifanelekile. azifanelekanga. ayinasihlahla into
izakhi zezivakalisi, eziphumeza injongo. - Iziphene - Izafobe zentetho - Isigama sinqongophele. ebhaliweyo.
nopelo. - Phantse kube akukho zokusetyenziswa zinonga umxholo.
nasinye isiphene kolwimi nopelo
15 AMANQAKU solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele.
upelo nokusetyenziswa - Sixonxwe ngobugcisa
kolwimi. obukhulu.
- Sixonxwe ngobugcisa
obukhulu.
13 10 7 4
- Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane - Kuyanelisa - Ukusetyenziswa kolwimi
Umgangatho ongentla
nezafobe zisetyenziswe kwaye luyaziphumeza ukusetyenziswa kubonisa
ngethoni ephumeza iinjongo zokubhala. kolwimi kodwa ububhetyebhetye.
ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba. - Izivakalisi
- Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo - Ithoni ifanelekile zinobuthathaka-
nasinye isiphene zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa.
solwakhiwo zivakalisi, - Zimbalwa iziphene zentetho - Isigama sinqongophele
upelo, nokusetyenziswa zezakhi zezivakalisi ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo.
kolwimi. kunye nopelo. zinqongophele.
- Sixonxwe ngobugcisa - Sixonxwe ngobugcisa.
obukhulu.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
- Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango
Iimpawu zetekisi. ngokuncamisayo. ezinengqiqo zikhuliswe ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo
Ukukhula - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. zikhulisiwe. - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele.
kwemihlathi ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. - Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi
nokwakhiwa - Izivakalisi, imihlathi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe kakuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko-
kwezivakalisi. zakhiwe zaqiqisiswa zitshintshatshintshwa - Isincoko sibunjwe - Isincoko sisenayo gxoko.
ngokugqwesileyo. ngobuchule ngengqiqo. ingqiqo. - Isincoko asinangqiqo.
5 AMANQAKU obuqiqisisiweyo.
UMMANDLA
43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 13
ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO - Impendulo igqwesile - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi lweempawu ukunqongophala kolwazi
- Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi.
Ukungqala kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi lwetekisi. - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo ide
kwempendulo - Luphangalele ulwazi lwetekisi. - Izimvo ziyaphuma ezisemxholweni kodwa iphume emxholweni.
nezimvo. lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kuninzi ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana
Ukuqoqwa lwetekisi. nasemxholweni. kukho nokugqwidiza. - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo.
kwezimvo - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe - Ukunamathelana komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
ngenjongo uhleli emxholweni. zadakancwa kumxholo nezimvo - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko.
yokucwangcisa. - Kukho ngokunamatheleneyo kufanelekile. ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
Injongo yokubhala, ukunamathelana kumxholo nezimvo. - Ezinye iinkcukacha - Imigaqo yefomathi ephambili lwale tekisi ityeshelwe.
abo kujoliswe kubo, kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko. isetyenziswe
iimpawu/imigaqo - Iingcamango isihloko. - Ifomathi ifanelekile ngokungaqondi.
yetekisi, kunye zidakancwe ngobunono - Ifomathi ifanelekile kodwa kusekho - Kutyeshelwe izinto ezininzi.
nemeko. zonke iinkcukacha ineendawana ukungachaneki.
zixhasa isihloko. ezingachanekanga
18 AMANQAKU - Ifomathi ifanelekile ezingephi.
kwaye ichanekile.
ULWIMI 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama
SOKUBHALA isigama zihambelana isigama sichaneke isimbo, isigama nesigama azingqamani azingqamani nenjongo, imeko
NOKUHLELA kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga sihambelana nenjongo kwakunye nabantu kwakunye nabantu ekujoliswe
kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kubo.
Ithoni, irejista, nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo nemeko. - Izele ziimpazamo ixazalala.
isimbo, - Izakhi zezivakalisi nemeko. kwakunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Isigama asifanelananga
injongo/ifuthe, abo zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi nenjongo.
kujoliswe kubo ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa eziphazamisa umyalezo. - Intsingiselo ilahleke kakhulu.
kunye nemeko. - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Sinqongophele isigama.
Ukusetyenziswa nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Kukho amagingxi-gingxi
kolwimi nemigaqo. - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo kwintsingiselo.
Uchongo magama - Ubukhulu becala ezikhoyo
Iimpawu zokubhala akukho zimpazamo. aziyiphazamisi
kunye nopelo. intsingiselo
nomyalezo.
12 AMANQAKU
UMMANDLA
25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile - Impendulo - Impendulo - Kubonakala ubunzima - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ibonakalisa iyanelisa malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
kwezimvo. ukuchaneka ibonakalisa ulwazi lweempawu lweempawu zolu didi lwetekisi.
Impendulo nezimvo. - Izimvo zihlakaniphile kanobom ulwazi lweempawu zolu zolu didi lwetekisi. - Intsingiselo ilahleka rhoqo
Ukubekelelwa kwaye zivuthiwe. olunzulu lweempawu didi - Zimbalwa izimvo - Akukho ntsingiselo iduke
kwezimvo. - Luphangalele ulwazi zolu didi lwetekisi. lwetekisi. ezisemxholweni kodwa kwisakhiwo esixazalala.
Iimpawu zetekisi/ lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko kuninzi ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana
umgaqo kunye lwetekisi. nasemxholweni. zisemxholweni - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo.
nemeko. - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe kwaye akukho komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
akukho kugqwidiza zadakancwa nokugqwidiza - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko.
12 AMANQAKU Kubonakala ngokunamatheleneyo - Ukunamathelana ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
ukunamathelana kumxholo nezimvo. - kumxholo - Imigaqo yefomathi lwale tekisi ityeshelwe.
kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa nezimvo.kwenzeka ephambili
- Iingcamango isihloko ngokufanelekileyo. ityeshelwe okanye
zidakancwe - Ifomathi ingqalile - Ezinye iinkcukacha isetyenziswe
ngobunono kwaye iindawana ezikhoyo zixhasa isihloko. ngokungaqondi.
zonke iinkcukacha ezingachanekanga - Ifomathi ingqalile
zixhasa isihloko. aziyiphazamisi kodwa zikho
- Ifomathi ifanelekile injongo yokubhala. iindawana
kwaye ichanekile. ezingachanekanga.
7–8 5–6 4 3 0–2
ULWIMI, ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama
NOKUHLELA isigama zifanelene isimbo, nesigama isimbo, isigama nesigama azifanelananga azifanelananga nenjongo,imeko
kakhulu nenjongo, abo sifanelene kakhulu sifanelene nenjongo, abantu ekujoliswe kwakunye nabantu ekujoliswe
Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu kubo kunye nemeko. kubo.
isimbo, nesigama nemeko. ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala
singqamene - Izakhi zezivakalisi kunye nemeko. kwakunye nemeko. zineemposiso ezininzi iyadida.
nenjongo kunye zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi eziphazamisa umyalezo. - Isigama asihambelani nenjongo.
nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahlekile kakhulu.
Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Kukho amagingxi-gingxi
kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. kwintsingiselo.
Ukhetho- magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo
Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala ezikhoyo
kunye nopelo. azikho iimpazamo. aziyiphazamisi
intsingiselo.
8 AMANQAKU
UMMANDLA
17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo
--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)
Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2015 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2014 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper