Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2020
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 80
Esisikhokelo sokumakisa sinamaphepha ali-9.
Skip to contentAll 2020 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 P1 2020 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the September Preparatory Exams 2020, 9 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2020. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2020
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 161.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
September Preparatory Exams 2020
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2020)
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Imigaqo yokuMakisha uvavanyo lokuqonda.
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwayelwa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo / ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu
luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala
ilungile, musa ukunika isohlwayo. Kanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi
lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuya kwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho
manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE / HAYI noNDIYAVUMELANA /
ANDIVUMELANI. Isizathu/ukunika ubungqina/nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa
ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu: YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANISO / LULUVO. Ukunika isizathu / ukunika ubungqina / ukuxhasa
kukona makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esisivakalisi
esipheleleyo, oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa igama
elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/lingqanyanisiwe.
6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini ukuya kwisithathu/amanqaku amabini –
amathathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo,makisha
kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa
kweelwimi zengingqi.
8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE / OKANYE
impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 3
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1 ISICATSHULWA A
1.1.1 Ibhayibhile. √ (1)
1.1.2 C / Ulutsha. √ (1)
1.1.3 Abantu abaninzi bayibiza ngokuba ingumlomo obomvu abanye bathi
ngumqulu weendaba zokholo. √√ (2)
1.1.4 Itestamente entsha ineencwadi ezingamashumi amabini anesixhenxe √
ize endala ibe neencwadi ezingamashumi amathathu anesithoba. √ (2)
1.1.5 Liyindlela √ / libubomi √ / likukutya sakulamba √ / libubomi xa sifayo. √
[Nasiphi isibini kwezi] (2)
1.1.6 Ibhayibhile iqulathe ilizwi leNkosi. √√ (2)
1.1.7 Bubuxoki kuba abukho ubungqina obuxhasa oku. √ (1)
1.1.8 Abayixhasi kwaphela incwadi engelizwi ize imfundiso yayo ichasane
nebhayibhile. √ (1)
1.1.9 Ikhampasi sisixhobo esisetyenziselwa ukunika izalathiso, √ eli gama
liveza ukuba ibhayibhile isikhombisa indlela ebomini. √ (2)
1.1.10 ... ubuqhophololo √ / ubugwinta √ / umona. √
[Nayiphi kwezi] (1)
1.1.11 Siphuhlisa ukuba ayinye / zininzi izinto esizixelelwe yibhayibhile. √√ /
Ayiphelelanga ekusilumkiseni ngosathana, isixelela nangezinye izinto
ezilixabiso kubomi bethu kwakunye nezinto ezibonisa ukuhlonipha /
udumo / imbeko. √√ (2)
1.1.12 UYobhi ukholelwa ekuthandazeni unokholo olude √ / ngelixa uHerode (2)
ebonisa inkohlakalo. √
1.1.13 Isitiya. √ (1)
1.1.14 Ukwakha indlu yakho ngezitena zodaka. √√ (2)
1.1.15 1. (b) Isiphumo. √
2. (a) Ingxaki. √ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2020)
1.2 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO
1.2.1 Bangabefundisi √ banxibe izipeksi √ / banxibe ikhola √ / bancumile,
bava kamnandi √ / ngabantu abamhlophe / abeLungu. √
[Nasiphi na isibini kwezi] (2)
1.2.2 D √ / D umnqamlezo. √ / Umnqamlezo. √ (1)
1.2.3 Yikhola. √ (1)
1.2.4 Bukhona kuba xa ungumfundisi usebenzisa ibhayibhile njengesixhobo
sokuvuselela ithemba kunye nokholo ebantwini. √√ (2)
[30]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 5
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ukumakisha isishwankathelo:
Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo:
Ulwabiwo-manqaku:
Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezi-7(inqaku elinye ngengongoma nganye)
Amanqaku ama-3 olwimi
Amanqaku ewonke: ali-10
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo:
1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.
6–7 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi.
1–5 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE.
Ubalo-magama:
Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo.
Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama
asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
Xa udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama
eliqingqiweyo liphele kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2020)
Iingongoma ezicatshulwe njengoko zinjalo. Iingongoma
ezinokubhalwa
ngumfundi.
1. Gcina ithobi nocango luvaliwe emva kokusebenzisa 1. Vala ucango lwendlu
indlu yangasese. Loo nto ibonisa indlela ozixabise yangasese xa ugqibile
ngayo kunye nendalo. ukuyisebenzisa.
2. Musa ukulahla phantsi amaphepha endlwini 2. Gcina indlu yangasese
yangasese, yingcine icocekile, kuba ucoceko icocekile
yimpilo. Sebenzisa iphepha lokusula hayi sandla ungasisebenzisi isandla
sakho, khumbula ukuba isandla sakho sesi uza xa usosula, usebenzise
kusisebenzisa xa usitya. Xa usenza njalo ukhusela iphepha.
iintsholongwane emzimbeni wakho.
3. Hlamba izandla ngesepha xa uphuma kwindlu 3. Coca izandla ungafaki
yangasese. Sukugalela amatye, iiplastiki kunye iiplastiki nenkukuma
nenkunkuma kwindlu yangasese. ethoyilethi.
4. Xa indlu yangasese iqala ukuba nevumba, galela 4. Xa ithoyilethi inuka faka
uthuthu kangange nkonkxa ugqume kuba ivumba uthuthu ugqume
lingcolisa umoya esiwuphefumlayo lenze kunuke.
5. Qinisekisa ukuba iventileyitha ivaliwe ngamaxesha 5. Vala iventileytha ngalo
onke. Gcina isiciko seventileyitha sivaliwe lonke ixesha .
ngamaxesha onke.
6. Musa ukutyela endlini yangasese kuba loo nto 6. Sukutyela ethoyilethi
iyakudala amathuba ezifo kunye nokugula. kuba uyakuba nezifo.
7. Umgodi wenzelwe kuphela ukulahla ilindle. kwaye 7. Ithoyilethi yindawo
uyindawo ekhuselekileyo. Ngalo lonke ixesha ekukhutshelwa kuyo
ungaphakathi kwindlu yangasese zama ukuyishiya ilindle, mayihlale
icocekile. Umntu owenza kakuhle ebomini icocekile ngalo lonke
usisibane esikhanyisela nabanye ukuba benze ixesha.
njalo.
(122) (48 amagama)
QAPHELA: Izifinyezi okanye i-akronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kwisishwankathelo mazibalwe ngokwamagama azimeleyo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 7
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
Ukumakisha iCandelo C
1. Upelo
Iimpendulo ezingongoma-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
Kwiimpendulo ezi zizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezi, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iziphumlisi ngokuchanekileyo.
2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE /
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
UMBUZO 3
ISIBHENGEZO-NTENGISO
3.1 Nesquik hot chocolate. √ (1)
3.2 Nestle. √ (1)
3.3 C / Bayayibawela. √ (1)
3.4 ... abaziva iintambo ngayo. √ (1)
3.5 Vitamin D √ / Zink √ / Iron √
[Nasiphi isibini kwezi] (2)
3.6 www.nestle.com. √√ (2)
3.7 Luyixhasile ngokupheleleyo kuba zonke izixhobo zokubhengeza zivelisiwe
kwesi sibhengezo. √√
Aluyixhasanga ngokupheleleyo kuba awubhalwanga umnxeba
woqhagamshelwano, kuthiwe ziluthotho izakha mzimba kanti zintathu kuphela
kwaye azifakwanga iinkcukacha zokuba iphelelwa nini. √√ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2020)
UMBUZO 4
IKHATHUNI
4.1 Basegumbini √ / ekhayeni √ kuba bayacaphukisana abazali bangenelela. √ (2)
4.2 Sukungxola. √ (1)
4.3 Liyayala / lilumkisa umntu ngesenzo. √ (1)
4.4 ... rum √ (1)
4.5 D √ / D ukucaphuka √ / Ukucaphuka. √ (1)
4.6 Kwisakhelo 3 ujonge qinisekileyo kuba unomsindo √ aze kwisakhelo 4
awathobe amehlo ebonakalisa uthando nokuzithoba. √ (2)
4.7 Luyijikile kuba ubonakalisa uthando nokuthobeka. √√
Aluyijikanga kuba ithoni yengxabano isaqhuba. √√ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 9
UMBUZO 5
IPROZI
5.1 5.1.1 Imibane. √ (1)
5.1.2 C / Isihlanganisi. √ (1)
5.1.3 Yenza umzi ube shushu. √√ (2)
5.1.4 Sebenzisa √ isixando sokwenzisa. √ (2)
5.1.5 Umsasazi √ usasaze iindaba kakuhle namhlanje. √√ (3)
5.1.6 ... omkhulu √ isiphawuli. √ (2)
5.1.7 ... zikude. √ (1)
5.1.8 ... kwenzekile ukuba ucime umbane. √
[Nasiphi isvakalisi esichanekileyo sakwamkeleka] (1)
5.1.9 Isibane masisoloko siku √ futshane kuwe. (1)
5.2 UMFANEKISO
5.2.1 Ndiwine umgrugra √ webhaso lemoto. √ (2)
5.2.2 “Le mini iyeza nakum”, √√ utshilo. (2)
5.2.3 Emva kwesikhombisi / isalathisi iceba liyashiywa. √√ (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P2 2020 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P1 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P1 2016 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2020 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November 2020 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Preparatory Exams 2019 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper