Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2020
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 100
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-14.
Skip to contentAll 2020 papers 
_hlayiso.com_--84c9883f-167c-4b5b-b7e7-eda3f18f2708/v1-69f0fdf52ad0ba2fd2ce/card.webp)

--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)


View all





isiXhosa FAL Grade 12 P3 2020 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2020, 14 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2020 · isixhosa. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2020
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 248.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
September Preparatory Exams 2020
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 14 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting100 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 3.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
ICANDELO A: ISINCOKO
UMBUZO 1
Imiyalelo yokumakisha
Kweli candelo umviwa ukhetha isihloko sibe sinye. Xa ekhethe zazibini, makisha
esokuqala.
QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko
asikhethileyo.
Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya kuma-240.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha esi sincoko.
1.1 Isihloko: Endakufunda loo mini kwabutshintsha ubomi bam
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo
zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca ngomnye kule
mixholo ilandelayo.
Makube sisiganeko semini enye.
Angabalisa ngakufundayo emntwini /kwimeko/encwadini/
kwifilimu ngale mini ekwabangela utshintsho ebomini bakhe
Isiganeko esenzekayo esaba sisifundo esatshintsha ubomi
bakhe
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
1.2 Isihloko: Ubuhle buqala ngaphakathi
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane
nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala
amabini/xoxa ngomnye kule mixholo ilandelayo.
Ubuhle babantu
Ubuhle bezenzo zomntu
Ubuhle bamaziko eenkonzo zoluntu
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 3
1.3 Isihloko: Elona qonga lonxibelelwano endilithandayo
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifane-lekileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela
amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo
ilandelayo.
Makabalule elona qonga lonxibelelwano
alithandayo nezizathu zoko
Angathelekisa amaqonga onxibelelwano aze
abalule eli lakhe alithandayo
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
1.4 Isihloko: Kulungile okanye akulunganga ukugcina izilwanyana
kwiindawo ezinjengeZu?
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela
amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo
ilandelayo.
Umfundi usenokuxhasa okanye achase. Oxhasayo
anike izimvo ezibangela ukuba ahambisane nesihloko.
Ochasayo naye anike izizathu ezibangela ukuba
angahambisani nesihloko.
Ukunyhashwa kwamalungelo ezilwanyana
Ukonyuswa koqoqosho ngenxa yokuvalelwa
kushishinwe ngezilwayana
Inkathalo enikwa izilwanyana
Ukugadwa kweentlobo zezilwanyana ukuba
zingapheli zithi nya elizweni
Ukufundiswa kwabantu ngezilwanyana
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
1.5 Isihloko: Uqoqosho lwelizwe luxhomekeke kumntu wonke
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela
amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo
ilandelayo.
Angabhala ngendima efanelwe kukudlalwa
ngumntu ngamnye kuqoqosho lwelizwe
Angabhala ngeziphumo zoqoqosho xa ingabantu
abathile kuphela abaphuhlisa uqoqosho lwelizwe
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
1.6 Isihloko: Xa ndinokuphinda ndinikwe ithuba loku ...
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca ngomnye kule
mixholo ilandelayo.
Angabhala ngokungenzi kakuhle kwimeko ethile
abonise anokukuphucula xa enokunikwa elinye
ithuba
Angabhala ngokuphucucula nangakumbi oko
wathi wakwenza ngethuba langaphambili
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 5
1.7 1.7.1 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi oluhambelana nesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo
zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela
amacala amabini/xoxa ngomnye kule
mixholo ilandelayo.
Ingcuka eyambethe ufele lwegusha
Ukudaniswa ngumntu ubumthembile
Izinto/iimeko/iziphumo azisoloko zilolu hlobo
olindele ukuba zibelulo
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
1.7.2 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi oluhambelana nesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo
zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela
amacala amabini/xoxa ngomnye kule
mixholo ilandelayo.
Imini ekwaduduma esendleleni
Imeko/into ebuhlungu eyehlayo kodwa
yadlula ngathi zange ibekho
Ingozi eyabangelwa ziindudumo
Ukuguquguquka kwemozulu
(Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.) [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
IIMPAWU ZESINCOKO
Isincoko esibalisayo:
Sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo/elimiyo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo,
mazibonakale.
Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo angasebenzisa izixhobo ezifana
nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe noluchukumisayo kofunda
isincoko, lungekrwada phofu.
Isincoko esichazayo:
Sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
Sichaza into/umntu/indawo/imeko, njalo njalo.
Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi.
Sisebenzisa imifanekiso-ntelekelelo nezafobe zentetho.
Sivakalisa iimvakalelo zombhali.
Isincoko esicamngcayo:
Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza
ezifana nezichazi, imifanekiso – ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo
ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).
Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka.
Isincoko esixoxela icala elinye:
Umviwa uthatha icala ngomba othile.
Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo
oluthile lokuvula.
Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani
okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 7
Kwisincoko esixoxela amacala omabini:
Inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.
Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni,
kodwa makalunike olwakhe uluvo xa evala.
Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani
obuxhasayo.
Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
ICANDELO B: UMHLATHI OMDE
UMBUZO 2
Imiyalelo yokumakisha
Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemNYE. Ukuba ukhethe yamibini,
makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi omde mabubengamagama angama-80 ukuya kwi-100
umxholo kuphela.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
2.1 ILETA ESESIKWENI
Iidilesi zimbini yeyomntu obhala ileta neyobhalelwayo.
Isibuliso – esesifanelekileyo.
Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.
Ithoni nerejista mazibonakalise ukuba ubhala ileta esesikweni.
Umxholo mawubengowokucela umsebenzi wexesha leeholide
zikaDisemba.
Kwisiphelo kubhalwa igama nefani.
Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30]
2.2 IOBHITSHUWARI
Injongo kukuncoma igalelo okanye imisebenzi yomntu ebesaphila
Kubhalwe ngexesha elidlulileyo, ixesha langoku nelizayo
lingasetyenziselwa ukugxininisa iimeko ezithile, umzekelo; ukunika
ithemba
Kusetyenziswe ulwimi olusesikweni noluchukumisayo
Mayibhalwe ngemihlathi
Umhlathi wokuqala mawuqulathe: igama elipheleleyo lomntu
oswelekileyo, umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo, abazali bakhe,
ukugula kwakhe, nomhla wokusweleka
Umhlathi olandelayo uqulathe ukukhula kwakhe, ukufunda nokusebenza
kwakhe kubandakanywe negalelo lakhe kwikwayari
Umhlathi wokugqibela ubalula usapho alushiya ngasemva, amazwi
amkhaphayo aquka neziduko [30]
2.3 IAJENDA NEMIZUZU YENTLANGANISO
Iajenda sisicwangciso senkqubo eza kulandelwa entlanganisweni xa
kuxoxwa
Kwiajenda kubekwa imiba/izihlokwana ekuza kuxoxwa ngazo
Imizuzu: umhla nexesha lentlanganiso
Kunikwa irekhodi ebhaliweyo yoko kwakugqitywe kuko kwintlanganiso
esele idlulile
Ihambelana nezihlokwana ezikwiajenda
Mayibhale iziphakamiso kunye nezigqibo kuphela
Mayisebenzise ixesha elidlulileyo
Kubhalwe izivakalisi ezipheleleyo
Kusetyenziswa ulwimi olusesikweni nesixando sokwenziwa ukubonisa
ukubandakanywa komntu wonke obekwintlanganiso [30]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P3 9
2.4 INTETHO ESESIKWENI
Ifomathi: Makuvele ixesha, indawo, injongo, abaphulaphuli noko aza
kuthetha ngako
Intshayelelo itsale umdla wabaphulaphuli
Umxholo mawazise ulobe abafundi bebanga lesi-8 ukuba bazokufunda
kwisikolo sakhe kunyaka ozayo, uphuhle.
Mayisebenzise izivakalisi ezifutshane esebenzisa imizekelo eqhelekileyo
Mayisebenzise ithoni, irejista, isimbo sokubhala nesigama esifanelekileyo
Isiphelo masibesesincamisa umxhelo nesiza kwenza ukuba
abaphulaphuli bahlale beyikhumbula le ntetho. [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3 10
ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE
UMBUZO 3
Imiyalelo yokumakisha
Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemnye, aze athi ukuba ukhethe yamibini,
makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi omfutshane ngama-60 ukuya kuma-80 amagama umxholo
kuphela.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
3.1 IPOWUSTA
Isakhono nobuchule bokuyila buyafuneka ukuze umsitho ube ngowodwa
unika lowo waziswayo isizathu sokuzimasa umcimbi lowo
Makusetyenziswe iifonti ezahlukileyo
Makunikwe ulwazi oluquphayo nolucacileyo
Nini – umhla nexesha
Phi – idilesi
Izithethi/amaqela amenyiweyo
Indlela yokunxibelelana – imfonomfono, iselula, ifeksi okanye i-imeyile
Ulwimi oluchukumisayo/olucengayo
Ixesha langoku, kusetyenziswe izivakalisi ezifutshane ezingqala ngqo
kwiinkcukacha ezibalulekileyo
Amabinzana angasetyenziswa [20]
3.2 UNGENISO KWIDAYARI
Mayibhalwe ngomntu wokuqala, kusetyenziswe isivumelanini u‘ndi-‘
Umhla nexesha lokubhala
Makaphawule izinto azenzileyo ngexesha etyelele umhlobo wakhe
Ulwimi lwemihla ngemihla/olungekho sikweni lwamkelekile [20]
3.3 IZALATHISI
Apha makanike imiyalelo malunga nendlela elula emayithathwe ngulowo
walathiswayo
Mazicacise indawo asukela kuyo (umzekelo ukuphuma kwakho eCape Town
Campus)
Mazicacise icala amakaye ngakulo ekhohlo, ekunene
Imiyalelo mayinikwe ngendlela elandelelana ngayo ukuze ifezekiseke lula
Ungaxelwa umgama oza kuhanjwa ukuze ude ufike kwenye ibhakani
Xela ukuba uza kuhamba ngohola wendlela/isitalato/igama laso, izinto aza
kuhlangana nazo/ibhulorho anqumla kuzo njalo njalo
Kubaluleke kakhulu ukucacisa inani lezitalato eziza kunqunyulwa kwakunye
namagama azo.
Izihlomelo ezisetyenziswayo – (ezendawo, ezexesha)
[Umviwa angasebenzisa nayiphi na indlela echanekileyo eya kumfikisa eBellvile
Campus.] [20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
(EC/SEPTEMBA 2020)
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3 11
QAPHELA:
Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A.
Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi
yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO -Impendulo ebalaseleyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo ingena iphuma -Impendulo ayikho
enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. emxholweni akukho mxholweni konke konke.
Umgangatho ongentla
(Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. -Izimvo zinxulumene -Izimvo ziyanamathelana lunamathelwano kwizimvo. -Izimvo zibondene
Ukubekelela izimvo -Izimvo zihlakaniphile, nomxholo kwaye zinika noko kwaye zingakuguqula -Izimvo azicacanga kwaye azingqalanga ntweni.
ngenjongo zixhokonxa iingcinga kwaye umdla, bukho ubungqina ukucinga kofundayo. ezinye zazo zezemboleko. -Azivakali izimvo kwaye
yokucwangcisa. zinemfezeko. bemfezeko kwizimvo. -Iingcamango zibekelelwe -Buncinci kakhulu ziyaphindaphindwa/
Ukubonakalisa -Isincoko sibekelelwe -Iingcamango ngokunamatheleneyo ubungqina bobekelelo uthetha into enye.
ukuyazi injongo, ngobuchule zibekelelwe kuquka intshayelelo, isiqu nonamathelwano -Iingcamango zibekwe
abantu ekujoliswe obungaqhelekanga kwaye ngokwakhelanayo kuquka nesiphelo. lweengcamango. xazalala
kubo kunye nemeko. intshayelelo, isiqu kwakunye intshayelelo, isiqu azinalunxibelelwano.
nesiphelo zibonakalisa nesiphelo.
30 AMANQAKU unamathelwano
olunemfezeko.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo encamisileyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo iphumile -Impendulo itenxile malunga
Umgangatho ongezantsi
kodwa akukho zimpawu ngobugcisa. nangona kumana kubakho emxholweni ubukhulu nomxholo.
zakubalasela kubhekele phi -Izimvo zisemxholweni ukungacaci kwiindawo becala. -Izimvo zitenxile
kwisincoko. kwaye zinika umdla. ezithile. -Izimvo ziyaqhawu-qhawuka zingcwecwela kude
-Izimvo zivuthiwe -Sibekelelwe ngobuchule, -Kukho ukunamathelana ziyabhidisa. nomxholo.
zixhokonxa iingcinga. kukho ukunamathelana okubonakalayo kwizimvo -Buyanqaphazeka -Iingcamango
-Iingcamango zibekelelwe kweengcamango okuquka kwaye kuyanelisa. ubungqina bokubekeleleka ziyingxubevange
zandindaniswa ngobugcisa intshayelelo, isiqu -Kukho ukubekelelwa kweengcamango engenamgqalisela.
kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. kweengcamango nonamathelwano.
kunye nesiphelo. nonamathelwano
kwintshayelelo, isiqu
nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (isaqhubeka)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
SOKUBHALA & -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ulwimi aluvakali.
NOKUHLELA isigama zifanelene isigama zifanelene kakhulu isigama sifanelene isigama azifanelananga -Ithoni, irejista, isimbo,
ngokugqwesileyo nenjongo, nenjongo, abantu ekujoliswe nenjongo, abantu ekujoliswe ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga
Ukuhambelana abantu ekujoliswe kubo kubo kunye nemeko. kubo kunye nemeko. ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, abantu
Umgangatho ongentla
kwethoni, irejista, kunye nemeko. -Ulwimi luchaneke -Ulwimi olufanelekileyo nemeko. ekujoliswe kubo kunye
isimbo, isigama kunye -Ulwimi lusetyenziswe ngakumbi kwaye ithoni ludlulisa umyalezo. -Ulwimi lusetyenziswa nemeko.
nemeko ngokuzithemba, isetyenziswe ngokuchaneka -Ithoni ifanelekile. ngendlela ebuthathaka. -Ukunqongophala
Ukhetho-magama luyathabathekisa. kwisincoko siphela. -Izafobe zentetho zinonga -Ithoni nochongo magama kwesigama kubaxekile
Ukusetyenziswa -Ithoni enomtsalane -Iziphene zokusetyenziswa umxholo. azifanelekanga. kangangokuba
kolwimi nesigama nezafobe zentetho kolwimi nopelo -Isigama sinqongophele. ayinasihlahla into
Iimpawu zobhalo, eziphumeza injongo. zinqongophele. ebhaliweyo.
izakhi zezivakalisi, -Phantse kube akukho -Sixonxwe ngobugcisa
nopelo nasinye isiphene obukhulu.
solwakhiwo zivakalisi, upelo
15 AMANQAKU nokusetyenziswa kolwimi.
-Sixonxwe ngobugcisa
obukhulu.
13 10 7 4
-Ulwimi luchanekile kanye -Ulwimi lunomtsalane kwaye -Kuyanelisa ukusetyenziswa -Ukusetyenziswa kolwimi
Umgangatho ngezantsi
nezafobe zisetyenziswe luyaziphumeza iinjongo kolwimi kodwa asekho kubonisa ububhetyebhetye.
ngethoni ephumeza zokubhala. amakhwiniba. -Izivakalisi zinobuthathaka-
ukudlulisa umyalezo. -Ithoni ifanelekile kwaye -Ithoni ifanelekile kodwa azitshintsha-tshintshwa.
-Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo izafobe zentetho -Isigama sinqongophele
nasinye isiphene zokubhala. ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo.
solwakhiwo zivakalisi, -Zimbalwa iziphene zezakhi zinqongophele.
upelo, nokusetyenziswa zezivakalisi kunye nopelo.
kolwimi. -Sixonxwe ngobugcisa.
-Sixonxwe ngobugcisa
obukhulu.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha ezinengqiqo -Iinkcukacha -Zikho iingcamango -Iingcamango ezifunekayo
Iimpawu zetekisi ngokuncamisayo. zikhuliswe ezisemxholweni zikhulisiwe. ezamkelekileyo. zinqongophele.
Ukukhula kwemihlathi -Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. -Izivakalisi, imihlathi -Isakhiwo sezivakalisi -Isakhiwo sezivakalisi
nokwakhiwa ngokungaqhelekanga. -Izimvo zinamathelene. zakhiwe kuhle. nesemihlathi nesemihlathi sigxoko-gxoko.
kwezivakalisi -Izivakalisi, imihlathi -Izivakalisi, imihlathi -Isincoko sibunjwe sinamakhwiniba. -Isincoko asinangqiqo.
zakhiwe zaqiqisiswa zitshintshatshintshwa ngengqiqo. -Isincoko sisenayo ingqiqo.
5 AMANQAKU ngokugqwesileyo. ngobuchule
obuqiqisisiweyo.
UMMANDLA
WAMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 3 13
ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile idlule -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi ukunqongophala kolwazi
-Izimvo ziqiqisisiwe kwaye ulwazi olunzulu lweempawu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Ukungqala kwempendulo zivuthiwe. zolu didi lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi.
nezimvo. -Luphangalele ulwazi -Ingqalile ayiphumi -Izimvo ziyaphuma -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka rhoqo
Ukuqoqwa kwezimvo lweempawu zolu didi nasemxholweni. emxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa ide iphume emxholweni.
ngenjongo yokucwangcisa. lwetekisi. -Izimvo zixonxwe nokugqwidiza. kuninzi ukuphuma ecaleni. -Akukho ukunamathelana
Injongo yokubhala, abo -Umsebenzi ungqalile uhleli zadakancwa -Ukunamathelana kumxholo -Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo.
kujoliswe kubo, emxholweni. ngokunamatheleneyo nezimvo kufanelekile. komxholo nezimvo. -Zimbalwa kakhulu
iimpawu/imigaqo yetekisi, -Kukho ukunamathelana kumxholo nezimvo. -Ezinye iinkcukacha zixhasa -Zimbalwa iinkcukacha iinkcukacha ezixhasa
kunye nemeko. kwizimvo nomxholo. -Iinkcukacha zixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. isihloko.
-Iingcamango zidakancwe isihloko. -Ifomathi ifanelekile kodwa -Imigaqo yefomathi -Imigaqo eyimfuneko
18 AMANQAKU ngobunono zonke -Ifomathi ifanelekile kusekho ukungachaneki. ephambili isetyenziswe yobhalo lwale tekisi
iinkcukacha zixhasa ineendawana ngokungaqondi. ityeshelwe.
isihloko. ezingachanekanga -Kutyeshelwe izinto ezininzi.
-Ifomathi ifanelekile kwaye ezingephi.
ichanekile.
ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke kakhulu isigama sihambelana nesigama azingqamani nesigama azingqamani
kakhulu nenjongo nabo malunga nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo kwakunye nabantu nenjongo, imeko kwakunye
Ithoni, irejista, isimbo, kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kwakunye ekujoliswe kubo kunye nabantu ekujoliswe kubo.
injongo/ifuthe, abo nemeko. nemeko. nemeko. nemeko. -Izele ziimpazamo ixazalala.
kujoliswe kubo kunye -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Isigama asifanelananga
nemeko. zisetyenziswe zichanekile kwaye umyalezo zibonakalisa iimposiso. zineemposiso ezininzi nenjongo.
Ukusetyenziswa kolwimi ngokuchanekileyo. wakheke kakuhle. -Isigama siyanelisa. eziphazamisa umyalezo. -Intsingiselo ilahleke
nemigaqo. -Phantse kube akukho -Isigama sichanekile. -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama. kakhulu.
Uchongo magama nasinye isiphene. -Ubukhulu becala akukho ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi
Iimpawu zokubhala kunye zimpazamo. intsingiselo nomyalezo. kwintsingiselo.
nopelo.
12 AMANQAKU
UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
14 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – P3 (EC/SEPTEMBA 2020)
ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ubunzima malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
kwezimvo. ulwazi olunzulu lweempawu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Impendulo nezimvo -Izimvo zihlakaniphile kwaye zolu didi lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi.
Ukubekelelwa kwezimvo zivuthiwe. -Ingqalile ayiphumi -Izimvo azisoloko -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka rhoqo
Iimpawu zetekisi/ umgaqo -Luphangalele ulwazi nasemxholweni. zisemxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa kukho
kunye nemeko lweempawu zolu didi -Izimvo zixonxwe nokugqwidiza. kuninzi ukuphuma ecaleni. Intsingiselo iduke
lwetekisi. zadakancwa -Ukunamathelana kumxholo -Kunqabile ukunamathelana kwisakhiwo esixazalala.
12 AMANQAKU -Umsebenzi ungqalile ngokunamatheleneyo nezimvo kwenzeka komxholo nezimvo. -Akukho ukunamathelana
akukho kugqwidiza. kumxholo nezimvo. ngokufanelekileyo. -Zimbalwa iinkcukacha kumxholo nezimvo.
-Kubonakala -Iinkcukacha zixhasa -Ezinye iinkcukacha zixhasa ezixhasa isihloko. -Zimbalwa kakhulu
ukunamathelana kwizimvo isihloko. isihloko. -Imigaqo yefomathi iinkcukacha ezixhasa
nomxholo. -Ifomathi ingqalile iindawana -Ifomathi ingqalile kodwa ephambili ityeshelwe isihloko.
-Iingcamango zidakancwe ezikhoyo ezingachanekanga zikho iindawana okanye isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko
ngobunono kwaye zonke aziyiphazamisi injongo ezingachanekanga. ngokungaqondi. yobhalo lwale tekisi
iinkcukacha zixhasa yokubhala. ityeshelwe.
isihloko.
-Ifomathi ifanelekile kwaye
ichanekile.
ULWIMI, ISIMBO 7–8 5–6 4 3 0–2
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
NOKUHLELA isigama zifanelene kakhulu nesigama sifanelene isigama sifanelene nesigama azifanelananga nesigama azifanelananga
nenjongo, abo kujoliswe kakhulu nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe nenjongo, imeko kwakunye
Ithoni, irejista, isimbo, kubo kunye nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kwakunye kubo kunye nemeko. nabantu ekujoliswe kubo.
nesigama singqamene -Izakhi zezivakalisi nemeko. nemeko. -Izakhi zezivakalisi -Izele ziimpazamo ixazalala
nenjongo kunye nemeko zisetyenziswe -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi iyadida.
Ukusetyenziswa kolwimi ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye umyalezo zibonakalisa iimposiso. eziphazamisa umyalezo. -Isigama asihambelani
nemigaqo -Phantse kube akukho wakheke kakuhle. -Isigama siyanelisa. -Sinqongophele isigama. nenjongo.
Ukhetho- magama nasinye isiphene. -Isigama sichanekile. -Iimpazamo zobhalo -Kukho amagingxi-gingxi -Intsingiselo ilahlekile
Iimpawu zokubhala kunye -Ubukhulu becala azikho ezikhoyo aziyiphazamisi kwintsingiselo. kakhulu.
nopelo iimpazamo. intsingiselo.
8 AMANQAKU
UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P3 NSC November 2020 Question Paper
_hlayiso.com_--84c9883f-167c-4b5b-b7e7-eda3f18f2708/v1-69f0fdf52ad0ba2fd2ce/card.webp)
Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P3 September Preparatory Exams 2022 QP

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo
--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)
Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P1 2020 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper