NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2017
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
OLONGEZELELWEYO P2
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 70
Le memorandam inamaphepha ali-18.
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2017 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2017, 18 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2017. Memorandum, 18 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 18
- File size
- 557.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 18
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2017
- Paper 2Memo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Uncwadi / Literature (Set Works)20 marks
- Question 1.2Uncwadi / Literature (Set Works)34 marks
- Question 2.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 2.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 3.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 3.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
Show all 16 questions
- Question 4.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 4.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 5.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 5.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 6.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 6.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 7.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 7.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
- Question 8.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 8.2Uncwadi / Literature (Set Works)17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
ICANDELO A: INOVELI
UMBUZO 1 (IMIBUZO EMIFUTSHANE)
KUSA KUSIHLWA – K.S. BONGELA
ISICATSHULWA A
1.1 1.1.1 Igama lakhe nguLungile √ (1)
1.1.2 Ngumsebenzi apho umntu athengisela abantu ipolisi eziza
kubanceda xa bethatha umhlala-phantsi √/ Imali enceda xa
kunakele imoto ize ilungiswe √/ Xa kuthe kwaqhekezwa endlwini
ze izinto ezibiweyo zikwazi ukuthengwa √
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (1)
1.1.3 Zizikazi/UmaDlamini √ (1)
1.1.4 Ekuqaleni kwencwadi √ (1)
1.1.5 Waye wacetyiswa nguGqirha emva kokugula √√/ Ugqirha wathi
ugula lunxinzelelo gazi √√/ Ugqirha wathi kufuneka akhe
aphumle √√/ Ugqirha wathi makhe atshintshe umsebenzi
ukukhawulelana nempilo yakhe √√
[Nayiphi na kwezi] (2)
1.1.6 Ewe, kuba xa athetha nonyana wakhe emcebisa wayemana esithi
makaqale ave uluvo lukatata wakhe uLungile √√
OKANYE
Hayi, ekuqaleni wayemhlonipha kodwa ethubeni wasuka
akamhlonipha kuba wayelahlekiswa nguNozililo. √√ (2)
1.1.7 UNomakhwezi uthe wakuva iindaba zolwimi ngoNozililo
waxabana nomyeni wakhe, nto leyo edale impixano emzini
wakhe √√/ Ubukhwele bakhe buphele bukhokhelela
ekuswelekeni komyeni wakhe naye √√
[Nayiphi na kwezi] (2)
1.1.8 Kungafa intaka endala amaqanda ayabola √√ (2)
1.1.9 Ewe, UMpumelelo wayenembeko ebamamela abazali bakhe √√/
Ukuqeqesheka kwakhe kubonakala kwindlela athe waziphatha
ngayo ngexesha eswelekelwe ngabazali bakhe √√/ Indlela athe
waziphatha ngayo esikolweni ibonakalisa ukuqeqesheka √√/
Impatho athe wayibonakalisa kumfazi wakhe nayo ibonakalisa
imbeko √√/ Imbeko ayibonise kuYolisa noThamsanqa sele
bengekho abazali bakhe. √√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 3
1.1.10 Ivenkile ifanele ukunceda abantu ngokufaka isandla kwingxaki
zemali ekuhlaleni √√/ Ifanele ukudlala indima kuphuculo
lwezemfundo √√/ Ifanele ukunceda abantu abathe batshelwa
zizindlu √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2)
1.1.11 (a) Isaci √ (1)
(b) Ukudlana indlebe kukuxoxela umbandela othile ecaleni √ (1)
[18]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
ISICATSHULWA B
1.2 1.2.1 Yivenkile eyayiyekaMpumelelo √/ YayiyekaLungile √/
YayiyekaNomakhwezi √/
Yayiyeyabazali bakaMpumelelo √
[Nayiphi na kwezi] (1)
1.2.2 YayiseMlazi √ (1)
1.2.3 YayinguNozililo √ (1)
1.2.4 Umlilo umele izinto ezimbi ezithe zenzeka apha ebalini √√/ Umele
iziphumo zempixano √√ (2)
1.2.5 Uveza ukuba ngumntu ongcolileyo √√/ Ngumntu wamayelenqe √√ (2)
1.2.6 Ndiyangqina kuba nguye owaphembelela ingxabano phakathi kwakhe
noLungile noNoMakhwezi √√/ Ndiyangqina kuba ikwanguye owaleqa
uMpumelelo emva kokufa kwabazali bakhe √√/ Nguye oququzelele
ukutshiswa kwevenkile kaLungile. √√/ Nguye owayentlokothisa
umyeni ngelifa likayisemncinci √√ (2)
1.2.7 Kusisigqebelo kuba warhaneleka ekutshisweni kwevenkile
kaMpumelelo naye wafa ngomlilo √√/ Wadlala indima enkulu
ekutsheni kukaLungile noNomakhwezi ngomlilo kodwa naye watsha
ngomlilo √√ (2)
1.2.8 Kungokuba kuye kwahlwa nakuNozililo ekupheleni kwencwadi √√ (2)
1.2.9 Apha encwadini akavelanga engumntu onamandla entonga enkulu √√/
Uluthuzeliswe ngoNozililo yade yayokuphela incwadi √√ (2)
1.2.10 Ewe, kuba umlinganiswa ophambili uMpumelelo uye waphumelela
kumanzithinzithi obomi √√/ Iye yacaca ukuba impumelelo iza
emva kokuba kuye kwakho imiqobo ebomini. √√ (2)
[17]
AMANQAKU ECANDELO A: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 5
UMBUZO 2: (UMBUZO OMFUTSHANE)
UMQOL’UPHANDLE – P.M. NGANI
ISICATSHULWA A
2.1 2.1.1 Wayephangela kwicandelo labecuphi √ (1)
2.1.2 Wayengumabhalana kwi-ofisi kaHlobo √ (1)
2.1.3 Kusebusika √ (1)
2.1.4 Wayeyintyatyambo √ (1)
2.1.5 (a) Uzobo ngqo, √ Kungokuba umbhali umchaza ngokwakhe √ (2)
2.1.6 Ichaza ukuba wayencedisa uHlobo √√/ Lichaza ukuba wayelimehlo
likaHlobo √√ (2)
2.1.7 Ibangele ukuba uHlobo awuve ulula umsebenzi ngenxa yokumane
ekhunjuzwa nguLiziwe √√/ Uhlobo uye wakhuthazeka ekuphandeni
waphela eqhubela phambili ekuphandeni kwakhe kwade
kwafumaneka abenzi bobubi. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2)
2.1.8 Zingumqondiso wentlupheko √ (1)
2.1.9 Sibe ngunobangela wolwaphulo mthetho oluthe lwaqhubeka apha
ebalini √√ (2)
2.1.10 Wayezama isibindi kumsebenzi wakhe wobucuphi √√/ Utywala
babumenza acinge ngcono √√Babumenza azive ekhaliphile √√
[Nayiphi na kwezi] (2)
2.1.11 Ewe, kuba ipolisa lijongene nokuzisa ucwangco nokulwa ulwaphulo
mthetho √√
OKANYE
Hayi, kwabanye abantu umsebenzi wamapolisa ngumsebenzi
ophantsi xa uthelekiswa neminye imisebenzi √√ (2)
2.1.12 Ukujiya kwezinto √ (1)
[18]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
ISICATSHULWA B
2.2.1 Babephangela bonke eMoonglow. √ (1)
2.2.2 Waye wasweleka kwingozi yemoto, kodwa okwenze le ngozi
yimbumbulu eyafunyanwa elukhakhayini entloko kuEddie √/
Wayedutyulwe waze woyiswa kukulawula imoto √ (1)
2.2.3 Kwakurhanelwa uLinda owayesisithandwa sikaEddie uLinda
Monti. √ (1)
2.2.4 Wayewuqonda ukuba umqol’uphandle √√/ Inyani ivelile ngoko
basengxakini/Kwaye yayinguye awayezenze uNkosikazi Hobe √√/
UMakazi kaEddie wayeqonda ukuba uhili uphumile
ezingcongolweni √√/ Iliwa libheke umoya ngakubo √√ (2)
2.2.5 Kuthiwa wayengusokadala √/ wayeyindoda endala engenamfazi √ (1)
2.2.6 Igama lakhe nguThemba Mdoda √ (1)
2.2.7 Ithengisa iziyobisi endaweni yokonwabisa abantu. (1)
2.2.8 (a) Impixano yangaphandle. √ (1)
(b) Ibangele ukurhanelwa kwesithandwa sikaEddie uLinda
Monti √√/ Ukubanjwa kukaLinda Monti/Ukufa kukaEddie
Maga/Ukuvela kwababulali bakaEddie. √√ Ukuzaliseka
kwamazwi ababulali ayethethwa kwitape-recorder √√ (2)
2.2.9 UEddie wayexelele uThembisa ngomakazi wakhe oseKomani √√/
umashini waveza amalungu aseMoonglow efuna ukuthengisa
intsangu waze yena uEddie akavuma. √√/ Wawungqina nokuba
nyhani ngabo ababulali kuba umhla wencoko nezigqibo zabo
ngoEddie zazidibana nexesha ababethetha ngalo lokufa
kwakhe. √√ (2)
2.2.10 Ibaveza njengabantu abangalunganga kuba naku uThembisa
esebenzisa imfihlelo ewayezixelelwe nguEddie ukuze afumane
kwilifa likaEddie. √√/ Akwazi ukwenza iyelenqe kumalinge abo
okuzama ukufihla ubungqina xa bathe bamsusa esihlalweni
ngokumbulala uEddie. √√/ Abantu abanesibindi nabakrelekrele √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2)
2.2.11 Kwabangela ukufunyanwa kwababulali bakaEddie. √√ /Kwavezwa
ukuthengiswa kwentsangu eMooglow. √√ (2)
[17]
AMANQAKU EWONKE: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 7
UMBUZO 3
UMonwabisi: Zama A Japhta
ISICATSHULWA A
3.1.1 Igama levenkile nguThandabantu √ (1)
3.1.2 nguRhadebe/ √nguSihlunu √ (1)
3.1.3 Walinikwa kuba wayethandwa kakhulu ngabantu ababethenga
evenkileni yakhe/ √Wayethandwa kuba wayefikelela ebantwini
nabo kulula ukufikelela kuye √ (2)
3.1.4 Ihlathi lokutyalwa √ (1)
3.1.5 Kunjalo, kuba abantu baseNtshiqo babephila kakhulu kule
venkile √√/ Kwakude kuhlale nabantu abangaziwayo √√/
UMonwabisi wakhulela wafundiswa kule venkile kodwa
wayengazalani nokuzalana noRhadebe √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamnkeleka] (2)
3.1.6 Ubomi basezilalini obuthe bavezwa yindlela ekuhlalwa nekuphilwa
ngayo kweli bali kwenze ukuba uMonwabisi abe nobomi
obuphucukileyo √√/ Ubunkedama bukaMonwabisi khange bube
bobunzima nobentsokolo √√/ Abantwana balapha nomama wabo
babemcalula uMonwabisi √√ (2)
3.1.7 UThandabantu ibe nguye oye wazisa ukonwaba ebomini
bomlinganiswa ophambili onguMonwabisi √√ (2)
3.1.8 Ivenkile esezilalini iba yivenkile apha abantu bokuhlala baxhamla
kakhulu ngobukho bayo √/ Abantu basezilalini baye basondele
kakhulu kumnini wevenkile evenkileni, √ Kanti ivenkile esedolophini
ayivamanga ukubahoya abantu njengale yasezilalini √/ edolophini
akwaziwana nokwaziwana/ √ abathengi edolophini bathenga nje
bahambe √/ abantwana baye babe nobudlelwane nomnini
venkile. √ (2)
3.1.9 Yinyani, kuba indlela abakhula ngayo apho yonke into ifumaneka
lula, ibenza ukuba bangakhathali ebomini √√/ Abantu baye
babenobudlelwane nomntu wevenkile. √√
OKANYE
Luluvo, kuba ayingabo bonke abantwana abakhule ntofontofo
abaye bangabukhathaleli ubomi √√/ Ngamanye amaxesha kuye
kuxhomekeke kwindlela abakhuliswe ngayo abantwana √√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
3.1.10 (a) Isaci √ (1)
(b) Umntu ongalibambiyo igazi ekuncedeni abantu/Umntu
onobubele obugqithileyo. √ (1)
3.1.11 Ukuqala kwencwadi √ (1)
[18]
ISICATSHULWA B
3.2.1 NguGcinumzi √/ Hlubikazi √/ Nobuntu √ (1)
3.2.2 Wayevela esibhedlele √ (1)
3.2.3 Ukukalika √/ Ukuvetwa √ (1)
3.2.4 UThandabantu ungutata othe wakhulisa uMonwabisi nangona
engamzaliyo √√/ Ungutata othe wazisa ubomi obunempucuko
kuMonwabisi √√ (2)
3.2.5 Waye wamnika ilifa levenkile √/ Wamnika ubomi obuphucukileyo √/
Wamnika amacebo okuqhubekeka phambili ebomini √/ Wabonisa
ukuba nangona abantu bengazalani bangancedana. √ (1)
3.2.6 Imvelaphi kaMonwabisi iye yaveza ukuba umntu uyakwazi
ukunikwa ilifa nangona engazalani nomntu √√ (2)
3.2.7 Yazisa ithamsanqa kuMonwabisi nangona wayengamfuni
emphethe kakubi √√/ Yamomeleza √√/ Yamkhuthaza ukuba
ajonge kuphela into eza kumphumelelisa √√ (2)
3.2.8 UMonwabisi uye wanikwa ilifa ngumyeni kaMamtolo nangona yena
uMamtolo wayemphethe kakubi uMonwabisi engamfuni √√/
NguMonwabisi odibanise eli khaya waqokelela usapho √√
Waba ngunyana wabo sele engekho owabo √√/ NguMonwabisi oye
watshintsha imeko yekhaya sele bona izinto zibajikele √√ (2)
3.2.9 Ukusweleka kukaGcinumzi kwenza abantu bacinge
nguThandabantu obulele unyana wakhe √√/ Isimo
sikaThandabantu satshintsha ngendlela ewayeqhubisana ngayo
nabantu. √√ (2)
3.2.10 Ndiyangqina kuba umlinganiswa ophambili uya waphumelela
ngenxa yokusebenza nzima √√/ UThandabantu waye
wangusomashishini ophume izandla ngenxa yokusebenza
nzima. √√ (2)
3.2.11 Amalungu omzimba asuka awasebenza √/ Wasuka wafa icala √ (1)
[17]
AMANQAKU ECANDELO A: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 9
ICANDELO B: IDRAMA
UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)
NDIYEKENI: D.M. JONGILANGA
ISICATSHULWA A
4.1 4.1.1 Zazithetha zisendlwini kwaMadala √ (1)
4.1.2 UMadala wayengusihlalo wekomiti elawula isikolo √ (1)
4.1.3 Isandla sikaMawonga √/ Ulisekela-nqununu (1)
4.1.4 Wayezokunyoka uMawonga √
Wayezokuchaza ngesimo sikaLoni √/ Wayezokuzithengisa kuMadala
ukuze xa uLoni egxothiwe kungene yena ezihlangwini zikaLoni. √ (1)
4.1.5 UMaziko wenza ukuba kusoloko kukubi emsebenzini ngenxa
yobunyoka bakhe. √√/ OoNdila baphela bephelelwa yimisebenzi
ngenxa kaMaziko. √√/ UMawonga waba lixhoba lempindezelo kaNdila
ngenxa kaMaziko. √√ (2)
4.1.6 Sichaza ubunyoka bukaMaziko √√/ Sichaza ukubangumxabanisi
kwakhe √√ (2)
4.1.7 UMaziko noMadala bafana ngokungcola nangokunyoluka √√/
Banentliziyo ezimbi √√ (2)
4.1.8 Isisigqebelo kuba yena bekufanela ukuba ungumzekelo √√/
Bekufanele ukuba nguye onika ootitshala umkhomba ndlela angajongi
isiqu sakhe √√ Bekufanele ukuba nguye okhusela amalungelo
ootitshala. √√ (2)
4.1.9 (a) Iqhalo √ (1)
(b) Ukuzifaka engxakini √/ Ukuzinqikela ilitye elinembovane √/
Ukuzibetha ngenyheke etyeni. √ (1)
4.1.10 Ndiyangqina kuba ngokwalapha ebalini uMadala khange ayisombulule
ingxaki usuke wayongeza √√/ izikolo ezininzi zinengxaki ngenxa
yeekomiti ezilawula izikolo √√/ Ezinye izikolo zineengxaki yekomiti
ezingakwazi ukusebenza √√ (2)
OKANYE
Ndiyachasa kuba kwezinye izikolo zikhona ikomiti ezisebenza kakuhle
nezizisa inkqubela phambili kwizikolo. √√
4.1.11 Ingxaki zaseNobutho ndandinokuzisombulula ngokuhlala phantsi
nootitshala kuqala phambi kokuya kwibhunga elilawulayo. √√/
Ndandinokubonisa ibhunga elilawulayo indlela ezinokunceda
uNdila √√/ Ndandinokukhe ndiqwalasele iziphakamiso eziza
noMaziko √√ (2)
[18]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
ISICATSHULWA B
4.2 4.2.1 Kwakusekuseni ngentsimbi yesibini √ (1)
4.2.2 Zazivela kumboniso bhanya-bhanya √ (1)
4.2.3 Unyawo lwakhe lakhubeka emntwini phantsi kwebhedi √√/ Wabetheka
kwisidumbu sikaMawonga esasiphantsi kwebhedi √√ (2)
4.2.4 Wayebonisa ukuvana kwabo kwaselokishini √√/ Wayembiza ngolo
hlobo kuba efuna akhuthazeke kumsebenzi afuna amenzele wona √√ (2)
4.2.5 Hayi kuba babedityaniswa ziinjongo ezimbi zokuphalaza
uMawonga √√
OKANYE
Ewe babevana kuba bedibana ngendlela zokucinga √√
Babehlala kunye besitya imali zamadoda √√ (2)
4.2.6 Iindlela ekungcolelwana ngayo ngootitshala ezikolweni √√/ Indlela
abantu abafundileyo abangcolelana ngayo emisebenzini √√/
Ukusetyenziswa kwamabhinqa ngabantu abangamadoda xa
bengcolelana. √√/ Benzelana amayelenqe abantu bale ndawo/ √√
Basela ngoku bezizifundiswa √√ (2)
4.2.7 Umbhali usizobela iimeko ezimbi eziqhubeka kwizikolo zinto ezo
ezingabonwayo ngabantu √√/ Wabelana nabafundi ngemeko
eziqhubeka ezikolweni endaweni yokufundisa abantwana. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2)
4.2.8 Impendulo endandinokubanika yona yeyokuba “uMawonga uzityise
ityhefu” √ (1)
4.2.9 Uphumelele kakhulu kuba uFuneka uye wamnceda kakhulu uNdila
ekufezekiseni iinjongo zakhe √√/ Ube yimfuneko ngakumbi
kububhetyebhetye bukaZanele √√/
Umxhasile uZanele ukuba akhohlakale afane naye. √√
Uwugqibezele uFuneka umsebenzi wakhe noNdila kuba ude
watsalela isidumbu sikaMawonga ezindongeni. √√ (2)
4.2.10 Impixano yangaphakathi, √ kuba wayenexhala esoyika engazi ukuba
makathini√/ Wayefuna ukulahla umkhondo ukuze kube ngathi
ngokubiza amapolisa abazi nto kwaye bamsulwa √ (2)
[17]
AMANQAKU EWONKE: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 11
UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)
INZALA YAMARHAMBA: Madoda Mlokoti
ISICATSHULWA A
5.1.1 YiNgcobo √ (1)
5.1.2 Wayeqesha amantombazana ukuba athengise ngomzimba ukuze
yena azuze imali √/ Ngumnini shishini leHotele elamnkela
indwendwe √ (1)
5.1.3 Babesentlanganisweni apho babexelelwa indlela ababeza kusebenza
ngayo, ngumqeshwa wabo Uthambolenyoka √√ (2)
5.1.4 Molo Mlungu √/ Siphilile Mlungu √/ Siyakuva Mlungu √ (1)
5.1.5 Ngumsebenzi wokuqeshwa kwamantombazana ukuze athengise
ngomzimba. √√ (2)
5.1.6 Kuthethwa ukuba awonqeni ukusebenzisa umzimba wawo √√/
Bakhuthele √√ (2)
5.1.7 (a) Ithambo lenyoka lihlaba elimzondayo √√ (2)
(b) Impindezelo iya kumntu ochaphazelekayo √ (1)
5.1.8 Uphumelele kuba umsebenzi wakhe ufana nqwa nowenyoka kwaye
akakhathalele nto ngaphandle kwemfuno zakhe √√/ Unobungozi
kwaye akanalusini. √√ (2)
5.1.9 Iye yasetyenziswa kakhulu ekulukuhleni amantombazana ukuze
athengise imizimba yawo √√ (2)
5.1.10 Ewe bendinokuqhubekeka kuba ndingaphangeli kwaye unqabile
umsebenzi. √√ Ukuba kusokolwa ekhaya √√
OKANYE
Hayi, bendinokuwuyeka kuba ndiwubonile ukuba ngumsebenzi
ongaba nobungozi √√ (2)
[18]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
ISICATSHULWA B
5.2.1 Zazise-Ofisini √/ ZasiseOfisini kaSajini Gxalaba eNgcobo √ (1)
5.2.2 Zazincokola ngomsebenzi omhle wokubambisa uThambolenyoka √ (1)
5.2.3 Umsebenzi wabo yayibubupolisa √/ Babengabacuphi √ (1)
5.2.4 Kwaqala kwabanjwa uNozici kwalandelwa ngabanye √√/ Baye
bachaza inyani bethengisa uThambolenyoka √√ (2)
5.2.5 Usivezela into yokuba nangona ibali liqhubekeka ezilalini izinto
ezenzekayo ziyafana nezasedolophini/Iveza ukuba akusekho
mahluko phakathi kwelali nedolophu √√/ Nasezilalini izinto sele
zatshintsha kulaa maxesha angoku √√ (2)
5.2.6 Kusisigqebelo kuba uThambolenyoka ujikelwe ngamathemba akhe
engakhange awacingele √√/ Kuba uThambolenyoka ucinga ukuba
bafile kodwa ngoku bathi gqi bephilile sele bengamangqina. √√ (2)
5.2.7 Sinxulumana ngokucacisa ubungozi nomngcipheko wokuthengiswa
kwemizimba ngamantombazana √√/ Ukunqaba kwemisebenzi
kwenza ukuba abantu benze noba yimisebenzi enobungozi √√/
Abantu ababhinqileyo baphila ubomi obusemngciphekweni √√/
Ukunqaba komsebenzi kunegalelo ekuxhatshazweni
kwamantombazana √√ (2)
5.2.8 Impahla ezimnyama zingumfuziselo wokufa √√/ Impahla emnyama
ibonisa ukuzilela umntu othe wasweleka √√/ Wobumnyama
isithinzi √√ (2)
5.2.9 Wavalelwa entolongweni wagwetywa iminyaka engamashumi
amabini anesihlanu √√ (2)
5.2.10 Usifundisa into yokuba ushishino ngendlela emnyama kukhokhelela
kwantshabalalo √√/ Kukholela kwinto yokuba xa indoda ixhaphaza
amabhinqa kubakho impindezelo √√/ Amabhinqa ayizizo izinto
zokudlalisa √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2)
[17]
AMANQAKU ECANDELO B: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 13
ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE
UMBUZO 6 (UMBUZO OMFUTSHANE)
NDAKUYICEL’UVUTHIWE – L.L. NGEWU noE. Z. GUQA
Ikhikhizela laseDangwana – E.Z. GUQA
ISICATSHULWA A
6.1 6.1.1 NguFanabekho √ (1)
6.1.2 Wayeswelekelwe ngumyeni wakhe √ (1)
6.1.3 EDangwana √ (1)
6.1.4 UFanabekho wasuka waduka iminyaka emveni kokusweleka
kukayise wakhe. √ (1)
6.1.5 Wayeka kwibanga lesihlanu. √ (1)
6.1.6 Wayelilolo. √ (1)
6.1.7 Waqala waya emagqirheni √/ Waya nakumthandazeli √ (2)
6.1.8 Uye abe yingxaki kuba uye afekethiswe √√/ Abazali bakhe baye
bamkhusele kakhulu kanti bayammosha √√
OKANYE
Ubalithamsanqa ukuba ukhuliswe waqeqeshwa ngendlela eyiyo. √√ (2)
6.1.9 Impixano yangaphakathi, √ kuba wayenenyungu/isazela kuba
abahlobo nabantu awayefunda nabo bamshiya ezifundweni √/
Wayesiva kabuhlungu ezisola kodwa engenakuba sanceda nto, kuba
sele emdala. √ (2)
6.1.10 Ufane wakhona kuba kwakungekho zakhe ebomini √√/ Khange abe
lulutho kubomi babazali bakhe nasekuhlaleni √√/ Zange akwazi
ukuziphucula ukuze abe nenkqubela ebomini √√ (2)
6.1.11 Khange abenankathalo √/ Uhleli iminyaka emininzi engamkhangeli
umntwana wakhe √/ Khange amkhuthaze, √ ukuba makaye
esikolweni sabantu abadala. √
[Naziphi ezimbini kwezi] (2)
6.1.12 Ubomi bomntu ngamnye busezandleni zakhe √√/ Ixesha ekudlalwe
ngalo aliphindi libuye √√/ Ubomi bomntu bucwangciswa ngoku
esemncinci √√/ Ukungafundi kwenza ukuba umntu enze izinto
ezizintloni √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2)
[18]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
ISICATSHULWA B
ITUTU LASETIKITIKI: E.Z.NGEWU
6.2 6.2.1 Igama lakhe nguThobile √ (1)
6.2.2 Ingxaki yakhe yayikukugeza eklasini √/ Ingxaki yakhe
yayibubusela √ (1)
6.2.3 Nesele √ (1)
6.2.4 Asezantsi √ (1)
6.2.5 Wayekrelekrele √ (1)
6.2.6 Wayembetha ngoswazi/wayemkhupha phandle √ (1)
6.2.7 Hayi, kuba ayikho mthethweni √√/ Ayivumelekanga apha
eMzantsi Afrika kuba lilungelo lomntwana ukuba abesegumbini
lokufunda kwaye angabethwa. √√ (2)
6.2.8 Sasibangelwa kukugula ngokwasengqondweni √√ (2)
6.2.9 Waya esikolweni wokuzibuzela kutitshala √ (2)
6.2.10 Ndandinokumchaza kubaphathi besikolo ukuba ulisela √√/
Ndandinokucebisa abazali bakhe ukuba bamse kwagqirha √√ (2)
6.2.11 Waba isipaji sikatitshala √√/ Waba iinkukhu zelali esesikolweni √√/
Wayethatha inkomo azise eskiti aze azihlawulise √√/ Wayesiba
izidumbu kumzi wabangcwabi √√ (2)
6.2.12 Umthathi uyawuzala umlotha. √ (1)
[17]
AMANQAKU ECANDELO C: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 15
ICANDELO D: ISIHOBE
VUKANI MADODA – A. STEMELE
FUNZELA ENZULWINI- Mema S.S.M
UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE)
7.1 7.1.1 Ibhekisa kulutsha √/ kumakhwenkwe neentombi √/
Kumlisela nomthinjana √ (1)
7.1.2 Sisaci √ (1)
7.1.3 Imisebenzi kaSathana yenzeka ebumnyameni. √√/ uSathana ufaniswa
nezinto ezimbi ezenzeka ebumnyameni √√/ uSathana akazenzi izinto
ezintle √√/ uSathana usoloko esayanyaniswa nezinto
ezingalunganga √√
[Naziphi ezimbini kwezi] (2)
7.1.4 Igwala ngumntu onoloyiko olungaphakathi aze aphele engenzi zinto
eziya empumelelweni. √ Ikroti ngumntu onesibindi sokwenza izinto
ezibonakalisa ukukhalipha nezisa empumelelweni √/ Ikroti lidela
kufa √ (2)
7.1.5 (a) Umzingisi akanashwa. √ (1)
(b) Umntu ozamayo nozimiselayo entweni usoloko
enethamsanqa √ (1)
7.1.6 Ukufunzela enzulwini kukuzama ebomini uqhubele phambili nangona
kunzima. √√/ Inzulu yindawo esesizibeni apho umntu anokutshona,
Kulapho umntu aye akwazi ukuphumelela xa athe wawela kuyo √√/
Injongo yembongi kukukhuthaza abafundi. √√ (2)
7.1.7 Intaka evuka kusasa ifumana umbungu otyebileyo √√/ Umntu ongelilo
inqenerha uzuza isipho esihle ebomini √√/ Ofuna impucuko
makathabathe izixhobo abheke phambili √√/ Ovuka ekuseni aye
kusebenza ufumana umvuzo. √√ (2)
7.1.8 Umthwalo √/ Umgomo √ (1)
7.1.9 Yonwabile √/ Ichwayitile √ (1)
7.1.10 Ewe, kuba ikhuthaza ulutsha lona ilizwe lixhomekeke kulo
ngenkqubela phambili √√/ Ilumnkisa ikhuthaza abafundi ngendlela
zokuphumelela ebomini √√/ Ulutsha maluzilumnkele izihlobo
oludibana nazo √√ (2)
7.1.11 Kulo mbongo imbongi igxininisa kakhulu kuThixo nakuSathana. Ithi
uSathana uzisa ububi okanye ubumnyama √√/ UThixo sixhomekeke
kuye kwimpumelelo yobomi. √√/ Impumelelo yethu ixhomekeke
kuThixo. √√ (2)
[18]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
16 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
UMBUZO 7.2 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Inkonjane- Sigonya. V.V.
7.2 7.2.1 (d) /Sisifaniso √ (1)
7.2.2 Ngoweliso √ (1)
7.2.3 Ndayibonga ndagqiba ngentliziyo √ (1)
7.2.4 Imiqolo isibhozo √/ amagama mane kumqolo ngamnye √/ Umqolo
wokugqibela unamagama amahlanu √ (1)
7.2.5 Yimpixano yangaphakathi. √/ Isizathu imbongi inomvandedwa √/
Ivakalelwa kugungqa intliziyo √ (2)
7.2.6 Iyagxininisa iveza ukwelama nokuthabatheka kwayo. √√ (2)
7.2.7 Kungokuba yona idalelwe ukuba mayiphile ehlotyeni √/ Intsiba
nomzimba wayo zilungiselwe ukuba mayiphile ehlotyeni √ (1)
7.2.8 Ngenxa yokwelama nokothuka yaphela ingenanto yokuthetha √√ (2)
7.2.9 Imbongi izama ukuveza umbono wayo ngale ntaka √√/
Imbongi isizobela indlela ethe yathabatheka ngayo yile ntaka √√/
Imbongi ifuna abantu babelane kwaye bacacelwe ngulo mbono wayo
ngale ntaka √√ (2)
7.2.10 Luluvo, kuba abantu bazibona ngendlela ezahlukeneyo iintaka √√/
OKANYE
Yinyani, kuba zonke intaka zizidalwa zikaThixo kwaye azenzi zinto
ezingadalelwanga ukuba zizenze √√ (2)
7.2.11 Kukuzama ukusibonisa ingqibelelo yendalo kaThixo √√/ Imisebenzi
kaThixo ingumangaliso √√ (2)
[17]
AMANQAKU ECANDELO D: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 17
ISICATSHULWA B
8.1.1 Yintaka √ (1)
8.1.2 Uthi mayintinge ibheke phezulu √/ Uthi mayiye esibhakabhakeni/ √
Uthi mayiye emajukujukwini √ (1)
8.1.3 Emthini √ (1)
8.1.4 Kukuma ndaweni nye esibhakabhakeni xa isinga ixhoba √ (1)
8.1.5 Ifaniswa nomntu kuba kuthiwa iyatyityimba √√/ Inge ngathi
iyaxhentsa √√ (2)
8.1.6 Sisibaxo √/ Ugqithiso √ (1)
8.1.7 Ifaniswa noThekwane, √ kuba yena uyintaka edume ngobuhle √ (2)
8.1.8 Umbhali usebenzise isichasaniso esiveza ubuhle, √ nobubi
bentambanane √ (2)
8.1.9 Zingumqondiso wobuhlungu obuviwa ngamantshontsho, √ exhwilwa
yintambanane. √ (2)
8.1.10 Imeko ezimbi xa intambanane ixhwila amantshontsho enkukhu √/
ukungaphatheki kakuhle komzi wakwankukhu namantshonstho. √ (2)
8.1.11 Uqaqambisa icala elihle ngaphezu kwecala elibi √√/ Izitanza ezininzi
zithetha ngobuhle bentambanane √√/ Imiqolo engama-24 ichaza
ubuhle bentambanane kanti engama-23 ichaza ububi
bentambanane √√ (2)
8.1.12 Umbongo oncomayo. √ (1)
[18]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
18 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2017)
ISICATSHULWA B
8.2.1 Ubhekisa kumadoda √/ Basebuhlanti (1)
8.2.2 Sisikweko √ (1)
8.2.3 Uyagxininisa √ (1)
8.2.4 (a) Umfazi wayo √
(b) Ithanda isizwe √
(c) Ithanda nezalamane √ (3)
8.2.5 Intl’indod’eyinkokhel’ekhokel’usapho lwayo √ (1)
8.2.6 Imiqolo emithandathu yokuqala icacisa impawu zendoda eyiyo √√/
Imiqolo emithandathu yokugqibela icacisa iimeko zobomi ehlangana
nazo indoda yokwenene √√/ Icacisa imiqobo eqabela kuyo indoda
eyindoda √√ (2)
8.2.7 AmaXhosa aya esuthwini ngale nyanga √√/ Yinyanga apho
amakhwenkwe angena ngayo ebudodeni. √√ (2)
8.2.8 Hayi, kuba imihla ngemihla kupapashwa iimeko zokuphathwa kakubi
kwamabhinqa √√/ Amadoda amaninzi asoloko ebonakalisa iimpawu
zokungayikhathaleli imizi yawo √√
OKANYE
Ewe, maninzi amadoda angamadoda eMzantsi Afrika, ukuba
bekungenjalo ngeyisiwa iminzi eminzi kakhulu √√/ Amadoda
amaninzi eMzantsi Afrika azinkokheli zokwenyani. √√ (2)
8.2.9 Ayithandi mabhinqa √ (1)
8.2.10 (a) Ezimanz’anzongonzongo inzonzobila zezwe layo. √ (1)
(b) Iimeko ezimaxongo ezinzima nezinobungozi ethi ingene kuzo
indoda √ (1)
8.2.11 Imbongi ichwayitile √/ Yonwabile √ (1)
[17]
AMANQAKU ECANDELO D: 35
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Amended SC June Exams 2017 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2021 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2018 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2019 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper