Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 11
NOVEMBA 2019
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 70
Le memorandam inamaphepha asi-9.
You're offline
Skip to contentMemorandum 





View all


XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2019_hlayiso.com_.pdf
Isixhosa Hl · Grade 11 · Eastern Cape November · 2019. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Hl
- Grade
- Grade 11
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- Eastern Cape November
- Paper
- 1
- Pages
- 9
- File size
- 1018.7 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 9
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2019)
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda:
Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa
makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle
kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo
echanekileyo).
Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana,
ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo
ngempendulo yakhe.
Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI,
NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO.
Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa
(makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba
abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo,
ndiyangqinelana/andingqinelani).
Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni
yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa
engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo.
Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze
yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu
okuqala kuphela.
Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku
ukuba impendulo yechanekileyo.
Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo
kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo
echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo
echanekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3
ISICATSHULWA A
1.1 Yimpucuko yaseNtshona. √ (1)
1.2 NguTsidi √ no KC. √ (2)
1.3 Kungokuba baleqa iinkqubo zikamabonakude √√/ kungokuba baleqa ii-
soapies. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
1.4 'Oomakhulu bangoku abasabalisi zintsomi...'√ (1)
1.5 Kuphuhlisa ukuba ii-soapies zibukelwa nangabantu asele bekhulile √√/
kuphuhlisa ukuba ukubukela ii-soapies akukhethanga minyaka nabudala. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
1.6 Ukutya akuphekwa ngokukuko, kudadiswa emanzini okanye emafutheni, loo
nto ingachaphazela impilo yabantu abaza kutya oko kutya. √√ (2)
1.7 SisiZulu. √√ (2)
1.8 Umbhali uveza ukuba nangona umabonakude unegalelo elikhulu
ekufundiseni ulwazi nasekuphuculeni unxibelelwano kubantwana, kodwa
ukwanguye nonobangela wokuba abantwana balahlekwe ngawona magama
amkelekileyo kulwimi lwesiXhosa. √√ (2)
1.9 Ukubaleka emva kwabo kuthetha ukusoloko ubagadile/ubalusile uqinisekisa
ukuba bayakwenza abafanele ukukwenza, ngexesha elifanelekileyo. √√ (2)
1.10 Kutyhila ukuba akwenzeki izinto ezintle kuphela ebantwaneni xa
besesikolweni, nezimbi zinako ukubehlela. √√ (2)
1.11 Ndiyangqinelana, kuba basoloko beqwalasele umabonakude bangalifumani
ixesha lokolula imizimba ngokudlala. √√
OKANYE
Andingqinelani, kuba ukubukela umabonakude kuyabakhulisa
ngokwasengqondweni ngokufunda izinto abebekade bengazazi. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
1.12 C √√/ C. Sisivumelanisi senjongosenzi √√/ sisivumelanisi senjongosenzi. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2019)
1.13 Ndifunde ukuba umabonakude uluncedo ukwenza unxibelelwano phakathi
kwamazwe ngamazwe. √√/ ndifunde ukuba umabonakude unalo igalelo
ekuphuculeni ulwazi lolwimi kubantwana. √√/ ndifunde ukuba umabonakude
uyabalibazisa abantu bangakwenzi oko bekufanele ukuba bayakwenza. √√/
ndifunde ukuba umabonakude uyabadodobalisa abantwana. √√/ ndifunde
ukuba umabonakude wenza ukuba lungabikho unxibelelwano phakathi
kweentsapho. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
ISICATSHULWA B
1.14 Ayaxhentsa. √ (1)
1.15 Aphakamisele imilenze phezulu √/ aphakamise imilenze. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
1.16 'Kubalulekile ukukhuthaza ukudlala ebantwaneni ngaphezulu kokubukela
umabonakude, ngakumbi xa behleli nabahlobo babo.' √√ (2)
1.17 Indlela eyiyo yokukhula kwabantwana yile yabantwana abakwisicatshulwa
B, kuba kubalulekile ukuthi xa bekhula abantwana banxibelelane, badlale
nabanye √√/ yile ikwisicatshulwa B, kuba le ikwisicatshulwa A yenza
kungabikho lunxibelelwano phakathi komzali nomntwana. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO
Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo:
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7 (Ingongoma nganye linqaku).
o Amanqaku ama-3 olwimi
o Amanqaku ewonke: 10
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo:
o 1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1
o 4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2
o 6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko
kubhaliwe kwisicatshulwa:
o 6−7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa
nqaku lolwimi umfundi)
o 1−5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi
QAPHELA
Imo
o Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga,
masiphononongwe.
Ubalo-magama
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi
eso, ze ungakuhoyi okulandelayo.
o Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma
ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2019)
UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA
UCAPHULO IINGONGOMA
1. 'Yinto eqhelekileyo ukuba 1. Ixhaphakile into yokuba umntwana
umntwana azive enxunguphele anxunguphale okanye abe nomoya
kwaye ezibekile...' ophantsi ngamanye amaxesha.
2. 'Uninzi lwethu luye lakwiimeko 2. Abazali abaninzi bakhe bahlangana
apho umntwana ezimela xa kukho nemeko yabantwana abaneentloni xa
iindwendwe okanye ajame xa kufika iindwendwe.
ebuliswa, kwaye abanye abafuni
ukujongana nomntu ngamehlo...'
3. 'Abantwana abafani kwaye 3. Mayamkeleke into yokuba abantwana
kufuneka yamkelwe indlela abafani, kwaye kufuneka bafundiswe
abayiyo kuba ubuchule indlela yokukwazi ukuhlala nabantu.
bokubaphakathi kwabantu
abudalwanga, bufuneka
bufundiswe.'
4. 'Kufuneka uyiqwalasele indlela 4. Kubalulekile ukujonga indlela aziphatha
umntwana aziphatha ngayo, ngayo umntwana, ungekathi uneentloni.
ngaphambi kokuba uthi
uneentloni.'
5. 'Ukuba umntwana wakho akanabo 5. Xa umntwana engakwazi ukuhlalelana
ubuchule bokuba phakathi nabantu kufanele afundiswe ngendlela
kwabantu, luxanduva lwakho ephucukileyo.
ukuba umfundise ngaphandle
kokumgweba.'
6. 'Kucetyiswa ukuba abazali 6. Abazali mabeze nawabo amava
babalise awabo amabali okuba ngokuphelisa iintloni bakhuthaze
benze njani ukuphelisa iintloni, abantwana baziqhelanise nabanye.
bakhuthaze abantwana ukuba
baqalise ukuzixuba nabanye ...'
7. 'Ayikokuphela kwehlabathi xa 7. Mayamkeleke into yomntwana
umntwana eneentloni, kodwa oneentloni, kodwa zakubaxeka umzali
ukuba ziyaqatsela kuza kufuneka makafune uncedo kwabanolwazi.
umzali afune uncedo kwiingcali.'
UKUBHALA NGOKOMHLATHI
Ixhaphakile into yokuba umntwana anxunguphale okanye abe nomoya ophantsi
ngamanye amaxesha. Abazali abaninzi bakhe bahlangana nemeko yabantwana
abaneentloni xa kufika iindwendwe. Mayamkeleke into yokuba abantwana abafani, kwaye
kufuneka bafundiswe indlela yokukwazi ukuhlala nabantu. Kubalulekile ukujonga indlela
aziphatha ngayo umntwana, ungekathi uneentloni. Xa umntwana engakwazi ukuhlalelana
nabantu kufanele afundiswe ngendlela ephucukileyo. Abazali mabeze nawabo amava
ngokuphelisa iintloni bakhuthaze abantwana baziqhelanise nabanye. Mayamkeleke into
yomntwana oneentloni, kodwa zakubaxeka umzali makafune uncedo kwabanolwazi.
[70 amagama]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UKUMAKISHA ICANDELO C
Upelo
o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo
nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla
intsingiselo efunwayo yegama.
o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga
luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi
ngokuchanekileyo.
o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi
kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo
uyalela.
o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo,
yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo
KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
UMBUZO 3: UKUCAZULULA INTENGISO
3.1 Save the children. √ (1)
3.2 Kubazali √/ kuye wonke umntu√/ kubantwana. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
3.3 Kukugxininisa ukuba le ntengiso ingabantwana. √√ (2)
3.4 Ndiyangqinelana, kuba izinto ezininzi ezinobungozi zisemakhayeni
abo √√/ndiyangqinelana, kuba ukuxhaphazeka kwabantwana kuxhaphake
emakhayeni abo. √√
OKANYE
Andingqinelani, kuba olona khuseleko lululo lwenzeka umntwana xa
esekhayeni lakhe √√/ andingqinelani, kuba ngaphandle kwekhaya
kugcwele izihange ezinokwenzakalisa abantwana. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
3.5 'Bakhuseleka' √√ (2)
3.6 Igama elibhalwe ngoonobumba abakhulu lithi 'abantwana', kanti
nomfanekiso uveze umntwana. √√ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2019)
UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI
4.1 Bakwigumbi lokuhlala √, kuba kukho isitulo nomabonakude√/ bakwigumbi
lokuphumla √, kuba kukho isitulo nomabonakude √/ basendlwini √, kuba
kukho isitulo nomabonakude √/ bakwigumbi lokubukela umabonakude √,
kuba kukho isitulo nomabonakude. √
(Nayiphi na kwezi) (2)
4.2 Libonakalisa ukugxininisa √√/ lubonakalisa ukubethelela uluvo. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
4.3 Bafuna ukubukela iinkqubo ezahlukeneyo ngaxesha-nye √√/ wonke umntu
ujolise irimowuthi kumabonakude. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
4.4 B √/ B. Ndimamelisise √/ Ndimamelisise. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
4.5 Abonisa ukungapheleli kwentetho √/ abonisa ukuba akagqibanga
ukuthetha √/ abonisa ukuba intetho isaqhubeka. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
4.6 Andingqinelani, kuba ukuthengisa i-TV akuzi nasisombululo √√/
andingqinelani, kuba kufanele bathetha-thethane ukuze bevane
ngamaxesha okubukela √√/ andingqinelani, kuba uza kusokola yena
kuqala. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9
UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO
5.1 Intlonipho. √ (1)
5.2 Onayo. √ (1)
5.3 Liphuhlisa intsingiselo yokusondela kweentsuku zokusweleka. √/ liphuhlisa
ukuba kufutshane kokusweleka. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
5.4 Alizanga langabi naziphumo √/ alizanga langabi nantsingiselo √/ alizanga
langakhathalelwa. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
5.5 Abaya kwenza. √ (1)
5.6 Umbhali uthe u √ nalo mcamango kuba e √ sazi ukuba imbeko yendele
nangaphezu kobuthixo kwaXhosa. (2)
5.7 Siphambi kwesibizo √/ sandulela isibizo √/ sikhokhele isibizo. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
5.8 Kuyathiywana ngamakrwala xa efikelela kwinqanaba lobudoda, kaloku
indoda kufuneka inegama elitsha √√/ kuyathiywana ngamakhwenkwe
adlala ibhola, apho kusetyenziswa amagama eendumasi zebhola. √√
(Nasiphi na isivakalisi esinentsingiselo ebonisa ukuthiywa kwegama) (2)
[10]
AMANQAKU ECANDELO C: 30
AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
XHOHL GRADE 11 MEMO NOV 22 CHANGES ACCEPTED_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV. 2022_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P3 MEMO GR11 NOV 2022_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P1 QP MEMO GR11 NOV 2020 D_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020 D_hlayiso.com_.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
Question paper
XHOSA HL P1 GR11 QP NOV 2019 D_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL P2 GR11 MEMO NOV2019_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P3 GR11 NOV 2019 MEMO D_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Xhosa HL P1 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV2017_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV2016_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 11 Isixhosa Hl
Explore more published documents in this catalogue.
Annual teaching plan
Gr 11 IsiXhosa HL ATP 2023-24.pdf

Question paper
XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2022_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P3 QP GR11 NOV 2022_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P2 MEMO GR11 NOV 2020_hlayiso.com_.pdf
Memorandum