You're offline
Skip to content
Question paper

XHOSA HL P2 QP GR11 NOV2O20 D_hlayiso.com_.pdf

Subject: Isixhosa HlGrade 11202022 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 11 NOVEMBA 2020 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EXEMPLAR) AMANQAKU: 80 IXESHA: iiyure 2½ *IXHOHL2* Olu viwo lunamaphepha angama-21.
Downloaded from hlayiso.com 2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) IMIYALELO NENGCACISO 1. Funda imiyalelo ngocoselelo phambi kokuba uphendule imibuzo. 2. Musa ukuzama ukufunda lonke iphepha loviwo. Funda itheyibhile yesiqulatho ekwiphepha lesi-4 uze uchonge imibuzo ebuzwe ngoncwadi olufundisiweyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo wandule ukhethe oza kuyiphendula. 3. Eli phepha loviwo linamaCANDELO amaTHATHU: ICANDELO A: ISIHOBE (30) ICANDELO B: INOVELI (25) ICANDELO C: IDRAMA (25) 4. Phendula imibuzo emiHLANU iyonke, Imibuzo EMITHATHU kwiCANDELO A, omNYE kwiCANDELO B, nomNYE kwiCANDELO C ngale ndlela ilandelayo: ICANDELO A: ISIHOBE IMIBONGO EFUNDISIWEYO EKLASINI – Phendula imibuzo emiBINI UMBONGO ONGAFUNDISWANGA: Umbuzo ONYANZELEKILEYO ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI Phendula umbuzo OMNYE. ICANDELO C: IDRAMA Phendula umbuzo omNYE. 5. UKHETHO LWEMIBUZO KUMACANDELO B (INOVELI/UNCWADI LWEMVELI) NECANDELO C (IDRAMA). o Phendula KUPHELA imibuzo ekwinoveli/uncwadi lwemveli nakwidrama oyifundisiweyo. o Phendula UMBUZO OSISINCOKO omNYE kunye NOMFUTSHANE ube mNYE Xa uphendule UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO C. Xa uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba uphendule UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO C. Sebenzisa itshekhlisiti ukwenza oku. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 3 6. UBUDE BEEMPENDULO o Imibuzo esisincoko yeSihobe kulindeleke ukuba iphendulwe ngamagama ali-140–190. o Imibuzo esisincoko yeNoveli/Uncwadi Lwemveli neDrama kulindeleke ukuba iphendulwe ngamagama angama 290–340. o Ubude beempendulo zemibuzo emifutshane buxhomekeke kulwabiwo lwamanqaku. Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule ngokuvakalayo nangokusemxholweni. 7. Landela imiyalelo ebhalwe ekuqaleni kweCANDELO ngaliNYE ngocoselelo. 8. Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ulandela indlela ekunonjolwe ngayo kwiphepha loviwo. 9. Qala ICANDELO ngaliNYE kwiphepha ELITSHA. 10. Yaba ixesha ngolu hlobo lulandelayo: ICANDELO A: Malunga nama-40 emizuzu ICANDELO B: Malunga nama-55 emizuzu ICANDELO C: Malunga nama-55 emizuzu 11. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) ITHEYIBHILE YESIQULATHO ICANDELO A: ISIHOBE Imibongo efundisiweyo: Phendula NAYIPHI na imibuzo emiBINI. INANI LOMBUZO UMBUZO AMANQAKU INOMBOLO YEPHEPHA 1. Umona Umbuzo osisincoko 10 6 soncwadi 2. UNkosi uJongumsobomvu Umbuzo omfutshane 10 7 Maqoma 3. Intyatyambo Umbuzo omfutshane 10 8 4. Iqul’ elingatshiyo Umbuzo omfutshane 10 9 KUNYE Umbongo ongafundiswanga. Kunyanzelekile ukuba uwuphendule. 5. IYunivesithi yaseFort Hare Umbuzo omfutshane 10 10 QAPHELA: Phendula umbuzo omNYE OSISINCOKO nombuzo omNYE OMFUTSHANE. Xa uphendule UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO C. ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI Phendula umbuzo omNYE INOMBOLO INANI LOMBUZO UMBUZO AMANQAKU YEPHEPHA 6. Ngenxa Umbuzo osisincoko 25 12 yesithembiso soncwadi 7. Ngenxa Umbuzo omfutshane 25 13 yesithembiso 8. Umthombo Umbuzo osisincoko 25 14 wobom soncwadi 9. Umthombo Umbuzo omfutshane 25 15 wobom Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 5 ICANDELO C: IDRAMA Phendula umbuzo omNYE. INANI LOMBUZO UMBUZO AMANQAKU INOMBOLO YEPHEPHA 10. Nathi singabantu Umbuzo osisincoko 25 18 soncwadi OKANYE 11. Nathi singabantu Umbuzo omfutshane 25 19 QAPHELA: KUMACANDELO B no C, qiniseka ukuba uphendule umbuzo OSISINCOKO OMNYE nombuzo omNYE OMFUTSHANE. Nceda ungaphenduli imibuzo emiBINI ezizincoko okanye imibuzo emiBINI emifutshane. ULUHLU LOKUKHANGELA (ITSHEKHLISTI) Kunyanzelekile ukuba ujongisise olu luhlu lulandelayo ukuze uqiniseke ukuba ukhethe imibuzo ngendlela eyiyo. ICANDELO AMANANI INANI LEMIBUZO TIKISHA EMIBUZO EPHENDULWAYO NGASEZANTSI A ISihobe(ISihobe 1–4 2 esifundisiweyo) ISihobe (ISihobe 5 1 esingafundiswanga) B Inoveli noNcwadi Lwemveli 6–9 1 (Umbuzo osisincoko soncwadi OKANYE omfutshane) C Idrama ( Umbuzo osisincoko 10–11 1 soncwadi OKANYE omfutshane) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) ICANDELO A: ISIHOBE ISINGQI SENKULUNGWANE – P.M QANGULE noM.G MDLIVA IMIYALELO x Kweli CANDELO kubuzwe imibongo emiNE efundisiweyo nombongo omNYE ongafundiswanga. x Umviwa ulindeleke ukuba aphendule nayiphi na imibuzo emiBINI ebuzwe kwimibongo OKANYE kwizibongo ezifundisiweyo; kunye nombuzo omNYE kumbongo ongafundiswanga OKANYE isibongo esingafundiswanga. QAPHELA: Umbuzo 5 ongombongo ongafundiswanga KUNYANZELEKILE ukuba uwuphendule. Qiniseka ukuba uphendule imibuzo emiTHATHU kweli candelo. Ubude bempendulo yombuzo osisincoko buphakathi kwe-140–190 amagama. IMIBONGO EFUNDISIWEYO Phendula NAYIPHI NA imibuzo emiBINI. UMBUZO 1 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI) Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule ukuphendula umbuzo osekwe kuso. Cazulula isigama esityhila ukuba imbongi iyawucaphukela umona. [10] UMONA – M.G MDLIVA 1 Yingcing’engondlekanga, 2 Yingcing’enqinileyo. 3 Yingcing’enyolukileyo, 4 Yingcing’engundileyo. 5 Umtshabalalis’ongenanceba, 6 Umxabanisi onoburhalarhume. 7 Ngumzingeli wothando noxolo, 8 Ngumzond’ onzondo inzongonzongo. 9 Lidlakadlaka lomoya ovuthayo, 10 Lixelegu elixulub’ imiphefumlo. 11 Lixixilili lexumbululu likaxam, 12 Yihagu esisu sixumbululu. 13 Njengenkanyamba ngumonakalisi, 14 Njengegwala ngumxabanisi. 15 Nqwa nemhemfu yehagu ukuchithachitha, 16 Nqwa nenyikim’ ukwenyelisa. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 7 UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE) Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule ukuphendula imibuzo. UNKOSI UJONGUMSOBOMVU MAQOMA – P.M QANGULE 1 Irhamba lamaRharhabe kwaRharhab’ emaRharhabeni, 2 Lazijul’ ijacu ngesilili sokhokho lisekhondweni. 3 Yakikizel’ iMingcangathelo latyityimb’ iTyhume, 4 Ukubon’ uJongumsobomvu evath’ iqaqa entlantlath’ intlungu. 5 Ngokunqolotywa kwesilili ngamangabangab’ aselwandle, 6 Ngokuvuthululwa kwentsika zobuzwe ngamatshijolo. 7 Ngokubhentsiswa kuntswayiziswe kusale kuluntswayizo, 8 Kusale kungamabhodlo kugqub’ izithunzela kowethu. 9 Libonen’ iTshawe litshongola litshawuza, 10 Litshawuzela likrwec’ izulu limqinisa ngentelezi yezulu. 11 Siboneni isilo sikaRharhabe silephuz’ amadangatye, 12 Sinqolotywa siqweqwediswa ukucand’ iNxuba. 13 Sikhonkxw’ izandla nenyawo yimirhangqolo, 14 Amarhonorhono arhonorhon’ ingqondo. 15 Wasitsho esikaRakheli isikhalo uSuthu engathuthuzeleki, 16 Elokuncama benzen’ abantwana u-Anta noXhoxho? 17 Amaduna endlu kaNgqika omzi kaRharhabe, 18 Yab’ inqwelo yamaphimp’ iphephethek’ ukusinga kwinkontyo yengxinano. 2.1 Xela uhlobo lophindaphindo oluphawulwe ngomgca ngaphantsi kumqolo woku-1. (1) 2.2 Caphula imiqolo/amabinzana amaBINI kwizitanza ezibini zokuqala athetha ukuba uNkosi uMaqoma wayesilwa engathulanga. (2) 2.3 Khankanya zibeziBINI izenzo zamadlagusha ezicaphukisayo ngokwesi sicatshulwa sombongo. (2) 2.4 Xela isafobe esikwibinzana ‘isilo sikaRharhabe’ elikumqolo we-11. (1) 2.5 Mfanekiso ngqondweni mni obhalwe ngqindilili kumqolo we-15? (1) 2.6 Khetha kwizibiyeli indawo elibhekisa kuyo ibinzana, ‘kwinkontyo yengxinano’ elikumqolo we-18. (eQonce/ eRobben island/ kwaNgqika) (1) 2.7 Chaza injongo yokubhalwa kwalo mbongo. (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE) Funda lo mbongo ulandelayo, wandule ukuphendula imibuzo. INTYATYAMBO – M.G. MDLIVA 1 Izimisile phakathi kweengxondorha, 2 Itsitsitheka kunzim’ ubomi. 3 Inxanel’ ufazana kwanombethe wobomi, 4 Ishixiza phakathi kwezo ngxondorha. 5 Iimbodlela zizondelel’ ukuyikhweba, 6 Iziyobisi ziyatshila njengepikoko. 7 Kunqaba ootata kuxhaphak’ iipikoko, 8 Kufuduk’ ubuntu izirhovu ziyakhweba. 9 Njengelang’ ithemba lithe thaa, 10 Lizifumbeth’ izikhokelo zobomi. 11 Liyikhwebela kwingqungquthela yobomi, 12 Ibonwabel’ obo buvunduvundu bomhlaba. 13 Ikhuliswa zezo zinongo zomhlaba. 14 Lithemba lay’ oko kufudumala komhlaba. 3.1 Xela uhlobo lophindaphindo oluphawulwe ngomgca ngaphantsi ukusuka kwimiqolo-1 ukuya kowe-4. (1) 3.2 Caphula amabinzana/amagama amaBINI kwikwatreni yokuqala athetha ukuba intyatyambo iphantsi koxinzelelo. (2) 3.3 Khankanya zibeMBINI iingxaki ejongene nazo intyatyambo ngokwalo mbongo. (2) 3.4 Xela isafobe esikwibinzana ‘... njengepikoko’ esikumqolo we-6. (1) 3.5 Mfanekiso ngqondweni mni obhalwe ngqindilili kumqolo we-8? (1) 3.6 Khetha umntu elibhekisa kuye igama, ‘intyatyambo’ elisisihloko salo mbongo. (kumntu oselayo/kwintombazana/ kwinkwenkwe) (1) 3.7 Chaza injongo yokubhalwa kwalo mbongo. (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 9 UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE) Funda lo mbongo ulandelayo, wandule ukuphendula imibuzo. IQUL’ELINGATSHIYO – M.G. MDLIVA 1 Ingqumbo yingqumb’esind’umhlaba, 2 Ziyanyalasa ezenyam’iimfazwe. 3 Zizaqhwithi zezomoy’iimfazwe, 4 Uyanzonz’umhlaba ngamangcwaba. 5 Izifo zifumbil’imiphefumlo iyajijitheka, 6 Idlakadlaka lendlala liyagqugqisa. 7 Ithemba lixhom’izandla liyatarhuzisa. 8 Vul’ amehlo ubon’ iqul’ elingatshiyo, 9 Amanz’asindis’umxhelo. 10 Amanz’abhacisa unxano naphakade, 11 Osela kulo akanxanwa naphakade. 12 Ngokholo ungenile kulo yothulw’ imithwalo, 13 Budlul’ubom’obudal’uphil’obutsha. 4.1 Xela uhlobo lophindaphindo oluphawulwe ngomgca ngaphantsi ukusuka kwimiqolo-1 ukuya kowe-4. (1) 4.2 Caphula amabinzana amaBINI kwikwatreni yokuqala neyesibini athetha ukuba iingxaki zimphethe kakubi umntu. (2) 4.3 Khankanya zibeMBINI iingxaki ajongene nazo umntu ngokwalo mbongo. (2) 4.4 Xela isafobe esikumqolo wesi-4 ‘...uyanzonz’umhlaba ngamangcwaba”. (1) 4.5 Mfanekiso ngqondweni mni obhalwe ngqindilili kumqolo we-7? (1) 4.6 Khetha kwizibiyeli okubhekisa kwelo binzana, ‘iqula elingatshiyo’ elisisihloko salo mbongo. (kwinkolo / kumaxhwele/ kumthandazo) (1) 4.7 Chaza injongo yokubhalwa kwalo mbongo. (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 10 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) UMBONGO ONGAFUNDISWANGA: KUNYANZELEKILE UWUPHENDULE. UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE) Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule ukuphendula imibuzo. IYUNIVESITHI YASEFORT HARE – M. P. BEWUZANA 1 Aa Nokholeji! 2 Aa Sisele senyathi! 3 Ndiba ngabheka-bheka, hayi andiyiboni! 4 Ndikhanyiseleni kaloku nam ndiyibone le nyathi. 5 Wathi omnye kum, “Ibuzwa kwabaphambili”, 6 Ndaya phambili ndankcunkca amabanga, 7 Ndada ndawagqiba alishumi elinambini ndingayiboni. 8 Wathi omnye kum ingaphaya kweentaba zikaSomgxada, 9 Ngelingeni ndee gxada, ndagaleleka! 10 Folokohlo kumzi wase Fort Hare. 11 Ndingekawathi balulu amehlo ndelama, 12 Ndabon’ imizila ecacileyo, 13 Imizila yoobawomkhulu, 14 Ndithetha ngeenkokeli zoMzantsi Afrika, 15 Nazo ke zikhonjiswa apho, oo-Oliver Tambo, 16 Nelson Mandela, Govan MBEKI, 17 Robert Sobukwe noMangosuthu Buthelezi. 18 Zidlule apha kaloku nazo iinkokeli ze-Afrika, 19 OoRobert Mugabe, nooHerbert Chitepo baseZimbabwe, 20 OoElas Mathu, nooCharles Njonjo baseKenya. 21 Ndixolele kaloku, kungasa kuhlwe ndibala, 22 Ndinebhongo, ndinelunda, ndiyatefa, 23 Kaloku ndithetha ngelitha le-Afrika, 24 Eleza neempendulo ezakhulula ilizwe le-Afrika, 25 Phila ngonaphakade Nokholeji 5.1 Xela uNokholeji ekuthethwa ngaye kwesi sibongo. (1) 5.2 Chaza ukuba kutheni ibizwa ngokuba ‘sisisele senyathi’ le yunivesithi. (1) 5.3 Xela abemaBINI amagama eenkokeli zoMzantsi -Afrika ezafunda kule yunivesithi ngokwesitanza sesibini. (2) 5.4 Tyhila intsingiselo yokubhalwe ngqindili kumqolo we-21. (2) 5.5 Cacisa okuqulethwe yimiqolo 23–24. (2) 5.6 Ngqina ukuba esi sicatshulwa sombongo sithathwe kwisibongo. (2) [10] AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 11 ICANDELO B: INOVELI /UNCWADI LWEMVELI IMIYALELO x Kweli candelo kubuzwe iiNoveli noNcwadi Lwemveli. x Khetha umbuzo kwiNoveli/kuncwadi lwemveli olufundisiweyo. x Kwincwadi ngaNYE kwicandelo B kubuzwe imibuzo emiBINI, OSISINCOKO SONCWADI nombuzo OMFUTSHANE,ukususela kumbuzo wesi-6 ukuya kumbuzo we-9. x Khetha umbuzo ube mNYE uwuphendule. QAPHELA: Xa ukhethe umbuzo OSISINCOKO SONCWADI (kwinoveli/ kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba ukhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO C (kwidrama). Xa ukhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO B (kwinoveli/Ncwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba ukhethe umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO C (kwidrama). INOVELI Phendula UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO) OKANYE UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE) UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI) NGENXA YESITHEMBISO – Mcebisi Nkohla Ngqina ubunyani boluvo oluthi “Ingcibi yamanzi ifa ngamanzi” ngokubhekiselele kule noveli. Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama- 290–340 [25] OKANYE Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE) NGENXA YESITHEMBISO: – Mcebisi Nkohla Funda ezi zicatshulwa zenoveli zingezantsi, wandule ukuphendula imibuzo elandelayo. ISICATSHULWA A Ngoku imoto yayiyishiye mpela indlela. Yabanguloo duntsu-duntsu ndiphantsi kolo nyawo lwakhe engandiphi mtyhi. Ndabona ukuba mandilupheqe olu nyawo. Ndathi gushu-gushu lwenqaba ndeva ukukrekretha kwamathambo alo ukuba ndilophulile. Uvakele egxwala etsalela kuye olo nyawo waze wazama ukuthumela isithonga senqindi esifubeni xa ephindayo ndaba nakho ukuyichwethezela ecaleni ndisebenzisa loo maqhinga akwakarati. Ndathi xa ndityhala eyangasekhohlo watshona phantsi. Ndayitsho yazingceba iglasi yocango. Ndalandelisa ngeyasekunene eyamdumbisa inyheke. Ndawubhaqa apho umtyhi nomzuzu wokuvula ucango. Ndathi thaxa phantsi ndingxamele ukunyathela iziqhoboshi zemoto eyayintlakantlaka ezingxondorheni ezibubugxwayiba. “Bek’ izandla entloko,” ndayalela ndisemsindweni ekubeni ndiwuthabathele kum umpu wakhe. Wayekhangeleka esezintlungwini ezingummangaliso. Ndaguqa ecaleni kwakhe ngenjongo yokumbopha ngentambo endayibhaqa ebhuthini. Ndandisawujolise kuye umpu xa wasithi nqaku eso sandla ezama ukuwuhlutha. Sajijisana waze wasuka wandithi gram ngezinyo. Ngelishwa kanti umnwe wam uncamathele kwiqhosha lokudubula. Latsaleka elo qhosha ngaphandle kolawulo lwam. Yataka imbumbulu yayidlavuza intloko yakhe wanaba ethe ngha umlomo edada kwelo chibi legazi. Hayi ke ukuphoxeka. Ayesele elapho amapolisa e-Flying Squad awuthatha umzimba nemoto kaNomvuyo eyayintlithekile kwaye izele udaka nothuli lwasethafeni. Xa wawunokukrwaqula exesheni wena mntu unalo yayimibini imizuzu emva kweyeshumi ngentlazane. 7.1 Xela isiganeko elivule ngaso ibali lale noveli. (2) 7.2 Chaza ukuba uDJ uhlangene njani nale moto kuthethwa ngayo kwisicatshulwa. (2) 7.3 Tyhila unxulumano phakathi kwalo mgulukudu ukwisicatshulwa kunye namabanjwa uDJ asekhondweni lawo. (1) 7.4 Xela iidolophu zibeNTATHU eliqhubeke kuzo ibali lale noveli. (3) 7.5 UMavis uzisa wuphi umxholwana wolwaphulomthetho kule noveli? (1) 7.6 Chaza unobangela wempixano egquba kule noveli. (1) 7.7 Chonga kwisicatshulwa uphawu lobaliso olubonisa ukuba umbalisi uyinxalenye yentshukumo eqhubekayo. (1) 7.8 Ucinga ukuba le noveli ingasinika isilumkiso kwizaphulimthetho? Xhasa impendulo yakho. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 13 ISICATSHULWA B ‘Gqwirhandini lepolisa,” latsho inenekazi. “Sekutheni ngoku?’ “Ubundithembisile, ubundithembisile ubu...’ wayesele emi ngeenyawo ebetha itafile ngenqindi okongenwe liphela endlebeni. ‘Into ethetha ukuthini?’ “Mandikukhulule kule ndawo.” ‘Ingathi uzilibele into oyiyo,’ ndatsho ndiphakama ndimshiya kwelo gumbi. Ndayalela amapolisa ukuba amgcine eluvalelweni. Nangona ndandisafuna ukubhekela phaya kule ntokazi eyayiyinkomo enotshobo ndaqonda ukuba umntu onokuyigqibezela le ngxelo nguSajini Dada ngenkqu. Ndakuba ndidibene noDada wathethela elakhe icala ebelidlala kweli qela. ‘Ukudukisa zonke iinkcukacha malunga norhano nezimangalo ezivukayo kweli qela ukuqinisekisa ukuba, ukuba ubani uthe wabanjwa akunakuphela iiveki ezimbini eseluvalelweni.’ ‘Umvuzo?,’ ndamphazamisa. Wavuma ngelingagwegweleziyo ukuba umvuzo abewufumana apho ubuwuphindaphinda kane umvuzo awufumana ngenyanga emsebenzini wakhe. ‘Kodwa lowo ndiwufumana ngeveki,’ wagxininisa watsho. Malunga noSajini Ndaba wandidizela ukuba yena ebedlala indima yokunxibelelanisa eli qela nesipolisa nokulilumkisa ngamacebo aza kuthatyathwa ngakulo. Loo nto ibisenza amapolisa omelwe ngumqa ephinini kuba ebesithi egalela ebesele ehlanganisile loo matshijolo kakade. Kwakungorhatya lwemivundla xa umnxeba watsho ngesikrakra isikhalo ndikwigumbi lam. ‘Ewe,’ ndasabela. “Nceda ndiqhagamshelanise noSajini Jojo’, latsho elo lizwi elalivakala lisemanzini lingcangcazela kwaye libukhefuzela kunga umninilo ubebaleka njengoko lalimana ukuqhawuqhawuka. ‘Sajini ungabisalala.’ Landimangalisa elo. Yiza kuKapteni. ‘Nanjengoko besiphuthume uSajini siwufezile loo msebenzi kodwa...’ 7.9 Wayelithembise ngantoni uDJ inenekazi elikwisicatshulwa? (2) 7.10 Cacisa injongo yombhali ngokuzisa inenekazi elikwisicatshulwa. (2) 7.11 Chaza uphawu lwesimo sikaSajini Dada oluvela kwincoko enomgca ngaphantsi. (2) 7.12 Tolika umgca obhalwe ngqindilili. (2) 7.13 Chaza ukuba igama u’kodwa’ elingqindilili linika ngcinga ni malunga nokufezeka komsebenzi ekuthethwa ngawo kwisicatshulwa. (2) 7.14 Ingaba isihloko sale noveli siyahambelana nomxholo wayo? Xhasa impendulo yakho. (2) [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 14 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) UMBUZO 8 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI) UMTHOMBO WOBOM-NONDUMISO MDEKAZI, TOMMY KABANYANE Xoxa ngomahluko okanye ukufana okuphawulekayo kwisakhiwo sezibongo neentsomi. Xhasa impendulo yakho ngentsomi nesibongo osikhethileyo. Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama- 290–340. [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 15 UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUTSHANE) UMTHOMBO WOBOM – NONDUMISO MDEKAZI, TOMMY KABANYANE Funda ezi zicatshulwa zoncwadi lwemveli zingezantsi, wandule uphendule imibuzo elandelayo. ISICATSHULWA A: INTSOMI IGQABI LENKOSI Kwahlala, kwahlala kwangantsomi! Kwakukho umhlambi weemfene. Ezi mfene zazihlala emyezweni wazo kunye nenkosi yazo. Kulo myezo kwakukho imithi yeziqhamo ngeziqhamo. Phakathi kwale mithi kwakukho umthi owawunamagqabi nje ngalo lonke ixesha, wona ungathwali siqhamo. Lo mthi wawusembindini womyezo. Kwakusithiwa amagqabi awo ayemnandi kakhulu, ewatsala kakhulu amasela. Kanti ke kwakungavumelekanga ukuba aphazanyiswe ngokutyiwa okanye ngokuqhawulwa, kuba kwakukholelwa ukuba la magqabi ayenika inkosi amandla okulawula isizwe sayo ngobulumko, kwaye namandla esizwe ayevela kuwo. Ngeso sizathu ke iimfene zazishiya enye imfene ukuba isale ijonge lo mthi xa ezinye zisaphumile ziye kuzingela. Igama lemfene eyanikwa lo msebenzi yayinguDengetyana. UDengetyana wawenza ngentembeko enkulu lo msebenzi nangona amagqabi alo mthi ayehenda kakhulu ngenxa yokuba kusithiwa makangatyiwa. Ngenye intsasa xa iimfene ziphuma ukuya kuzingela, inkosi yeemfene yathi yona ayizi kuphangela kuba yayingaziva mnandi. Okunene ke zahamba ezinye zayishiya ngasemva noDengetyana. Yathi makakhe abuye aze kuphumla umzuzwana kuba yayifuna ukumphumza. Wakhe wazama ukwala uDengetyana esithi akanako ukuyekela umsebenzi enkosini igula nokugula. Yathi inkosi: “Hayi Dengetyana, ungakhathazeki. Ndifuna nje ukolula imilenze okwethutyana kuba kudala ndihleli ndawonye.” Wavuma ke uDengetyana waya kuphumla endlwini. Kwalile emva kwethuba elide, sele ziza kubuya nezinye iimfene, yabuya inkosi yeza kungqengqa, wahamba noDengetyana waphindela emsebenzini wakhe. Zabuya ezinye iimfene ngexesha lazo, koko namhlanje zafika uDengetyana entlimpi-ntlimpana. Zothuka zacinga ukuba mhlawumbi inkosi ibhubhile. Zabuza ukuba konakele phi na wathi uDengetyana kukho into etye amagqabi enkosi. Zabuza ukuba inkosi yona injani na, zabe sezisiya kuyikhangela zingalindelanga nempendulo ngumothuko nomsindo. Ezinye zazisithi uyaxoka uDengetyana nguye otye umthi wenkosi. Zathi zakungena endlwini zafika inkosi iphilile koko nayo inomsindo nomothuko sele ikhawuleza ngokuthi makabulawe uDengetyana kuba yayinguye owayetye emthini wenkosi. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 16 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) Zathi sezivuma ezinye kwakho elinye ixhego lemfene elaphakama lathi uDengetyana wayengenakusuka abulawe zizo kuba umthetho wawungahambi njalo. Umthetho wawusithi kufuneka zonke iimfene ziye kutsiba umlambo kwindawo enesiziba esinzulu apho iya kuthi leyo ibileyo ingakwazi ukutsibela ngaphaya koko isuke itshone ifele apho esizibeni kukurhaxwa. Inkosi yakhe yazama ukuthi noko akukho mfuneko yako konke oku kuba kwakucacile ukuba ngubani isela, kodwa iingwevu zala zisithi ukutyeshelwa kwalo mthetho kungeza neshwangusha esizweni. Kwahanjwa ke kwayiwa emlanjeni. Emlanjeni kwemiwa ngomgca, enye emva kwenye, phezu kwesiziba, zilindele ukutsibela kweliya icala enye emva kwenye. Zonke zazinexhala ... 9.1 Nika umsebenzi wamazwi athi, ‘kwahlala kwahlala kwangantsomi’. (1) 9.2 Xela isidingo esisungule ibali lale ntsomi. (2) 9.3 Chaza ukuba amazwi engoma aphindaphindwayo ebudeni bale ntsomi abethelela luvo luni ngoDengetyana. (2) 9.4 Chaza umahluko kwindlela umbalisi ambona ngayo uDengetyana kwinkosi nakwiimfene kwesi sicatshulwa. (2) 9.5 Tyhila ukuba amaxhego/iingwevu zibe lumelo lwantoni ngokwenxaxheba yawo kule ntsomi. (2) 9.6 Xela zibeMBINI iindawo eliqhubeke kuzo ibali lale ntsomi. (2) 9.7 Ingaba silindelekile okanye siyothusa isiphelo sale ntsomi? Xhasa impendulo yakho. (2) 9.8 Ucinga ukuba ibafundisa ntoni abantu le ntsomi? Xhasa impendulo yakho. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 17 ISICATSHULWA B (UMBUZO OMFUTSHANE) UHani uyibekile inqawa 1 Kungani bekudubulele emzini wakho? 2 Umoya ongendawo udlale ngabo qwaba, 3 Umothusil’ ukhongolose namakomanisi, 4 Isithonga sokusweleka sothus’ uMzantsi Afrika, 5 Kwaba sisankxwe, impithizelo nowele-wele 6 Bakubulala ngokumasikizi nangengqumbo, 7 Iimpendulo zokufa kwakho aziphumi kuWalus, 8 Zingaphumi nangokunjaqo kuDerby Lewis, 9 Imiqodi ngemiqodi ithontele eBoksburg. 10 Izokungqina ukuba ulele kuloo mangcwaba alapho 9.9 Caphula ubungqina bokuba uHani udutyulelwe ekhayeni lakhe. (1) 9.10 Khankanya imibutho ibe mibini awayelilungu layo uHani ngokomqolo wesi-3. (2) 9.11 Tolika ibinzana elibhalwe ngqindilili. (1) 9.12 Nika umxholo wesi sibongo. (2) 9.13 Xela ababulali bakaHani ngokwesitanza sesi-2. (2) 9.14 Imbongi ibonakala ivakalelwa njani kulo mbongo? Xhasa impendulo yakho. (2) [25] AMANQAKU ECANDELO B: 25 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 18 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) ICANDELO C: IDRAMA IMIYALELO x Kweli candelo kubuzwe imibuzo kwidrama, ukususela kumbuzo 10 ukuya kumbuzo 11. x KwiDrama kubuzwe imibuzo EMIBINI; OSISINCOKO SONCWADI kunye NOMBUZO OMFUTSHANE. x Khetha umbuzo ube MNYE uwuphendule. QAPHELA: Xa ukhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO B (kwinoveli/kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba ukhethe umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO C (kwiDrama). Xa ukhethe umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO B (kwinoveli/Ncwadi lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba ukhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO C (kwiDrama). UMBUZO 10 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI) NATHI SINGABANTU – C.S. HOBONGWANA UNohenjisi ungumlinganiswa oliqhawe. Ngqina olu luvo ungqiyame ngeempawu, iintetho nezenzo zakhe zobuqhawe kule drama. Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama-290–340 [25] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 19 UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUTSHANE) Funda ezi zicatshulwa zilandelayo zedrama uze uphendule imibuzo elandelayo. ISICATSHULWA A UMHLOBO Uyabona ke, ndiza kukucebisa ukuba ujonge ezi zinto zintathu. Ukuba uzijonge kakuhle, ayisoze iphele le nyanga ungamfumananga umntu wakho. USONKE: Utsho? UMHLOBO: Nditsho. Yiya kwisikhululo seenqwelo moya, ujonge ukuba lo mfo ufike ngolu suku athi ufike ngalo na. USONKE: Ewe. UMHLOBO: Okwesibini: Qondisisa kumfazi ukuba ngokwenene uSikhulu ngutata walo mntwana na. Amaqaba namaqabakazi bayazifihla izinto zabo, baxolel’ ukufa ngamadoda abo aba bantu, ngaphandle kokuba badiniwe. USikhulu kaloku liqaba elinobudolophu. Uyingozi gqitha umntu onjalo. USONKE: Okwesithathu? UMHLOBO: Xelela uSikhulu ukuba umntwana uyakwazi ukunxibelelana nabantu kwaye uyincutshe ekuzobeni. Kule veki izayo ngoLwesihlanu uthe ze nifike uza kuninika umzobo walo mntu ufake ityhefu ekutyeni kwakhe nalo umdlwenguleyo. USONKE: Utsho? UMHLOBO: Nditsho. Uyabona, ukuba nguSikhulu umenzi wezi zinto zimbi, nakanjani uza kuzama ukumbulala ngokukhawuleza. Uza kwenza iimpazamo ezininzi xa kulapho kuba akakwazi ukucinga kakuhle. Ezinye zezi nkokeli zixolele ukubulala umntu kunokuphulukana nesikhundla. USONKE: Unyanisile. Yazi andazi ukuba kutheni, kodwa ndisuke ndanethemba. UMHLOBO: Imfihlelo wena yile, xa uphanda umntu wepolitiki zama ukucinga njengaye. Ngamaxoki iinkokeli ezikhoyo. Awukhe uzive xa zicatshulwa emaphepheni? Ungeva imigca ethi, “Abandivanga kakuhle”,“Bandicaphule ngokungekho mxholweni”, Bendingathethi loo nto”. Ubokwazi ukuba ngumntu wepolitiki lowo. 11.1 Khankanya iziganeko zibeziBINI ezingunozala wale ngxoxo ikwisicatshulwa. (2) 11.2 Xela zibeziBINI izizathu zokuba uSikhulu abe ngumrhanelwa kolu phando. (2) 11.3 Ngqina ubunyani bamazwi kaMhlobo abhalwe ngqindilili. (2) 11.4 Asebenza amacebo kaMhlobo akwisicatshulwa? Xhasa impendulo yakho. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 20 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2020) 11.5 Chaza ngeengongoma eziNTATHU indima edlalwe nguSonke kule ngxaki ichaphazela uNkosunaye. (3) 11.6 Chonga kwisicatshulwa iinkcukacha zibeMBINI ezibubungqina bokuba le drama ingezehlo zexesha elisemva kowe-1991. (2) 11.7 Ucinga ukuba lo mdlalo uyintlekele okanye uyintlekele siyoliso? Xhasa impendulo yakho. (3) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 21 ISICATSHULWA B USIKHULU: Khawundinike esona sizathu sinokwenza ukuba ndinganimangaleli. (Cwaka amapolisa) USIKHULU: (Uyaphakama akhombe emnyango) Bantu, khaniphumeni endlwini yam. Ukuba bendisazi ngendingakhange ndininike nendawo yokuhlala. Ndiya kumaphepha-ndaba noomabonakude ngoku, ndibaxelele ngento enaziwa ngayo kulo Mzantsi Afrika uphela,-ubufede. Ngathi nezi bhulukhwe nizinxibileyo ngenizinika abafazi kuba bangenza ngcono kunani (Bayaphuma benyoshoza uSonke noMhlobo, aze uSikhulu ashiyeke ethetha yedwa ngeli lixa umfazi emkile) Ndinifumene kamnandi zidengendini! benicinga niza kufumana bani? Nicinga niza kumfumana phi loo mntu unendlebe eyihafu? Uyabona ke ngoku, ndiya kumabonakude ngoku. Inene ndiya kuthetha ndishiye endingalaziyo kanene! Kuya kuthi kusihlwa, ibe igcwele le ndlu ngabantu abaze kundikhunga. Ngoku baya kugxeka amapolisa balibale ngezam izono. Ndibathandela loo nto ke abantu, balibala msinya. Utya imali yabo, baphinde bakuvotele. Loo nto abadinwa. Kumnandi kweli lizwe, andazi kunjani kwaSathana, kodwa naye uya kuthi endoja, andojele into eyiyo. Umntu uphila kanye kulo mhlaba. (Esakha amaxhaga) Yonke into ihambe ngendlela. Iyha, neh? Kunyanisiwe xa kusithiwa xa ufuna into ilunge, yenze ngokwakho. Ukuba bendingekho phaya, ngesaphila uMzingisi. Ingxaki ngoku nguNtsokolo noNokuthula, umfazi onjengaye usoloko esebenza kwiipokotho zamadoda. Iza kuthi yakuphela laa mali abuyele enye. Makhe ndibayeke okwangoku kuba izinto zisandihambela kakuhle. 11.8 Caphula kwisicatshulwa intetho kaSikhulu ewajongela phantsi amapolisa. (2) 11.9 Nika injongo yamapolisa ngokuxokisa uSikhulu ngokufa komntwana. (1) 11.10 Tyhila isigqebelo esikumazwi kaSikhulu abhalwe ngqindilili. (2) 11.11 Nika zibeMBINI iimpawu zedrama ezifumaneka kwesi sicatshulwa. (2) 11.12 Ivuselela ngcinga ni intetho kaSikhulu ekrwelelwe umgca ngaphantsi? (2) AMANQAKU ECANDELO C: [25] AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 11 Isixhosa Hl

Explore more published documents in this catalogue.

View all