Accounting LG AFR

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – KABV GRAAD 12 LEERDERGIDS Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – iii KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – iv KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com INHOUD Inleiding ........................................................................................................................ 3 Taak A Eerste kwartaal – verslag: Maatskappye Hierdie taak is geskik vir graad 12-leerders vanaf 2014 (KABV) Vraestel ............................................................................................................ 4–6 Antwoordeboek ................................................................................................ 7–11 Taak B Eerste kwartaal – toets: Finansiële state van 'n maatskappy Hierdie taak sluit in aandele sonder pariwaarde en die terugkoop van aandele. Hierdie taak is geskik vir graad 12-leerders vanaf 2014 (KABV). Vraestel ............................................................................................................ 12–15 Antwoordeboek ................................................................................................ 16–19 Taak C Tweede kwartaal – projek: Gepubliseerde finansiële state van Famous Brands Bpk. Hierdie taak is geskik vir graad 12-leerders vanaf 2014 (KABV). Vraestel en antwoordeboek (gekombineer) ..................................................... 20–26 Bronnemateriaal ............................................................................................... 27–37 Taak D Derde kwartaal – gevallestudie: Kontantbegroting en debiteure Hierdie taak is geskik vir graad 12-leerders vanaf 2014 (KABV). Vraestel ............................................................................................................ 38–42 Antwoordeboek ................................................................................................ 43–47 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 1 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 2 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com INLEIDING: NOTA VIR ALLE GRAAD 12 REKENINGKUNDE-LEERDERS Jy word voorsien van 'n boek met vier assesseringstake. Die doel is om jou by te staan in jou graad 12-studie van Rekeningkunde en in jou voorbereiding vir die Nasionale Seniorsertifikaateksamen (NSS) in Rekeningkunde. Hierdie take weerspieël: � Geselekteerde graad 12 Rekeningkunde-onderwerpe, naamlik vakinhoud en vakkennis � Die verskillende denkvaardighede (kognitiewe vlakke) wat vrae vereis, naamlik onthou, verstaan, toepas, ontleed, evalueer, skep en kreatiewe probleemoplossing � Die verskillende grade van uitdaging wat in alle Rekeningkunde-take voorkom, naamlik maklik, gemiddeld en moeilik. Jy moet bewus wees daarvan die finale graad 12-punt bereken word uit die jaareindeksamen (NSS) wat jy gaan skryf (uit 300 punte) plus die skoolgebaseerde assessering (uit 100 punte). Die kurrikulum stipuleer die volgende SEWE formele take waaruit die skoolgebaseerde assessering in Rekeningkunde bestaan: TAKE VIR SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING: NKV EN KABV Kwartaal Besonderhede Punte Verwerk tot: 1ste kwartaal Verslag 50 punte 10 punte Toets 100 punte 20 punte 2de kwartaal Projek 50 punte 20 punte Halfjaareksamen 300 punte 20 punte 3de kwartaal Gevallestudie 50 punte 10 punte Voorbereidende eksamen 300 punte 20 punte 100 punte Die take in hierdie boekie bevat voorbeelde van: � 'n Eerste kwartaal verslag (Maatskappye en interne beheer) � 'n Tweede kwartaal toets (Inkomstestaat en balansstaat)# � 'n Tweede kwartaal projek (Gepubliseerde finansiële state van 'n maatskappy) � 'n Derde kwartaal gevallestudie (Kontantbegroting) Jou onderwyser sal jou voorsien van 'n toets vir die eerste kwartaal, 'n eksamenvraestel vir die tweede kwartaal en vir die voorbereidende eksamen in die derde kwartaal, sowel as enige ander formatiewe klastake om jou by te staan in die ontwikkeling van jou vakkennis omtrent Rekeningkunde. Jy word ook aangeraai om ou NSS- eksamenvraestelle te gebruik om waardevolle oefening te kry in al die onderwerpe in die kurrikulum, maar vra asseblief jou onderwyser aangaande die veranderings wat in die ou vraestelle gemaak moet word (met betrekking tot maatskappyaandele) indien jy die NSS- eksamen van 2014 of later skryf. REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 3 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak A NOTA VIR ONDERWYSERS: Hierdie taak het betrekking op graad 12-leerders vanaf 2014 (d.w.s. vir KABV). Hierdie taak bestaan uit twee dele. Jy mag die stof aanpas om die behoeftes van jou leerders in ag te neem. Jy kan hulle byvoorbeeld vra om Deel A op hulle eie te doen en Deel B in die klas. Of jy kan die klas vra om slegs Deel B as 'n formele verslag te doen en Deel A as 'n uitbreidingstaak in die klas te doen op 'n weeklikse grondslag. As jy verkies om die stof in enige opsig aan te pas, moet jy seker maak dat die taak 50 punte beloop ooreenkomstig die KABV. REKENINGKUNDE GRAAD 12: TAAK A EERSTE KWARTAAL ASSESSERINGSTAAK VERSLAG OOR MAATSKAPPYE VRAESTEL 50 punte HIERDIE TAAK BESTAAN UIT TWEE DELE: DEEL A Verslag oor 'n publieke maatskappy op die JSB genoteer (26) DEEL B Verslag van interne ouditeur oor prosedures en interne beheer in 'n publieke maatskappy (24) 50 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 4 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak A DEEL A Verslag oor 'n publieke maatskappy op die JSB genoteer 26 punte Vir hierdie taak moet jy die bladsy in die sakenuus van 'n oggendkoerant gebruik wat die lys bevat van die publieke maatskappye wat op die Johannesburgse Sekuriteitebeurs (JSB) handel dryf. Jy sal hierdie bron elke week vir 'n tydperk van 5 weke moet raadpleeg. 'n Welgestelde tante het R200 000 van haar fondse vir beleggingsdoeleindes geoormerk. Sy wil aandele koop in 'n publieke maatskappy wat op die JSB genoteer is. Sy benodig jou advies. Kies 'n maatskappy op die aandelebladsy wat aan jou bekend is om die volgende verslag te voltooi. NOTA VIR ONDERWYSERS: Elke leerder moet 'n ander maatskappy kies. GEVRA Stel 'n eenbladsyverslag op oor die maatskappy wat jy gekies het. VOORBEREIDING EN NAVORSING VIR JOU VERSLAG § Op die aanvangsdatum van hierdie taak, bereken die maksimum getal aandele van die maatskappy wat jy gekies het, wat jou tante vir R200 000 kan koop. Maak seker dat sy aandele in hoeveelhede van 100 koop, dit wil sê 100, 200, 300, ensovoorts. Bereken ook hoeveel kontant sy op hierdie datum sal oorhê nadat sy die aandele gekoop het. Sy sal hierdie geld in 'n spaarrekening plaas (ignoreer rente). § Vir 'n tydperk van vyf weke, maak 'n aantekening van die aandeleprys op dieselfde dag van elke week. Bereken die waarde van haar beleggingsportefeulje elke week, dit wil sê, die waarde van die aandele en die kontant. § Verkry ook ander interessante inligting omtrent die maatskappy wat jy gekies het, bv. produkte wat hulle verkoop of dienste wat hulle lewer, gemeenskapsdiens of borgskappe deur die maatskappy, die grootte van die maatskappy, waar dit geleë is, besonderhede oor die direkteure of die hoof uitvoerende beampte (HUB), die bedrag wat die HUB verdien, of enige ander nuus omtrent die maatskappy of sy geskiedenis. DIE VERSLAG MOET DIE VOLGENDE INSLUIT: § Trek 'n tabel en teken 'n grafiek van die maatskappy se aandeleprys. § Trek 'n tabel en teken 'n grafiek van die waarde van jou tante se beleggingsportefeulje met betrekking tot die belegging in die aandele en die kontant wat sy voorhande het. Laat die rente wat sy op haar spaarrekening verdien, buite rekening. § Verdere interessante inligting omtrent die maatskappy. § Aanbeveling rakende verdere belegging in hierdie maatskappy, met redes. (Moet jou tante dit oorweeg om nog aandele in hierdie maatskappy te koop of moet sy liewer aan 'n ander belegging dink?) REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 5 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak A DEEL B Verslag van die interne ouditeur oor 'n publieke maatskappy 24 punte Jy is aangestel as die interne ouditeur van Exotic Clothing Bpk., 'n nuwe publieke maatskappy wat binnekort gestig gaan word. Alle voorraad sal op krediet aangekoop word. Hulle sal goedere kontant verkoop en sal klante toelaat om op krediet te koop. Daar word verwag dat daar ongeveer 1 000 aandeelhouers gaan wees. Die hoof uitvoerende beampte (HUB) het jou gevra om 'n verslag op te stel oor bepaalde prosedures wat in die maatskappy gevolg behoort te word. Die maatskappy het tans vier werknemers in die Rekeninge-afdeling. Die HUB dink daaraan om Tom aan te stel om die vaste bates te bestuur, Maisy om die handelsvoorraad te beheer, Bheki vir debiteurekontrole (bedrae ontvangbaar) en Shamila om kontantvoorraad te beheer. Jou verslag moet die volgende insluit: 1. Prosedure om die maatskappy te stig 2. Die rekords wat oor elke aandeelhouer gehou moet word, tesame met die redes waarom dit nodig is 3. Die prosedures wat in werking gestel moet word om te verseker dat goeie interne beheer oor die volgende uitgeoefen word: � Vaste bates � Handelsvoorraad � Rekeninge ontvangbaar (debiteure) � Kontant ingevorder TOTAAL 50 punte REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 6 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak A REKENINGKUNDE GRAAD 12: TAAK A EERSTE KWARTAAL ASSESSERINGSTAAK: VERSLAG OOR MAATSKAPPYE ANTWOORDEBOEK HIERDIE TAAK BESTAAN UIT TWEE DELE: DEEL A Verslag oor 'n publieke maatskappy op die JSB genoteer DEEL B Verslag van interne ouditeur oor prosedures en interne beheer in 'n publieke maatskappy Naam van leerder Skool Klas PUNTE MAKSIMUM BEHAAL Deel A 26 Deel B 24 TOTAAL 50 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 7 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak A DEEL A: VERSLAG OOR DIE BELEGGINGSPORTEFEULJE VAN ________________ (tante se naam) 1. Naam van maatskappy: Kategorie op die aandelebladsy Begindatum van die belegging in aandele Aandeleprys op hierdie datum Getal aandele gekoop (in hoeveelhede van 100) Totale waarde van aandele gekoop Kontant voorhande Totale waarde van beleggingsportefeulje R200 000 4 2. Aandele- Getal Totale Kontant Totale prys aandele waarde voorhande waarde van gekoop van belegging aandele Week 1 Week 2 Week 3 Week 4 Week 5 5 3. Grafiek van aandeleprys elke week: 4 4. Grafiek van waarde van beleggingsportefeulje elke week: 4 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 8 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak A 5. Verdere inligting oor die maatskappy: 5 6. Aanbeveling oor verdere belegging in hierdie maatskappy, met redes: 4 26 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 9 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak A DEEL B Verslag deur interne ouditeur oor prosedures wat deur Exotic Clothing Bpk. geïmplementeer moet word 1. Prosedure om die maatskappy te stig: 4 2. Rekords wat oor elke aandeelhouer gehou moet word, met redes: 4 3. Prosedure vir interne beheer oor vaste bates: 4 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 10 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak A 4. Prosedure vir interne beheer oor handelsvoorraad: 4 5. Prosedure vir interne beheer oor rekeninge ontvangbaar (debiteure): 4 6. Prosedure vir interne beheer oor kontant ingevorder: 4 24 Geteken: _____________________ (Interne ouditeur) Datum: ______________ REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 11 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak B BELANGRIKE NOTA VIR ONDERWYSERS: Die toets sluit inskrywings in wat betrekking het op die nuwe KABV-kurrikulum wat in 2014 geïmplementeer word, oor aandele sonder pariwaarde en die terugkoop van aandele. Die toets is aangepas uit 'n vorige graad 12- vraestel (VRAAG 4 in die NSS-rugsteunvraestel van 2009). REKENINGKUNDE GRAAD 12: TAAK B EERSTE KWARTAAL TOETS DIE FINANSIËLE STATE VAN 'N MAATSKAPPY VRAESTEL 100 punte; 60 minute Vraestel Taak B FINANSIËLE STATE VAN 'N MAATSKAPPY (100 punte; 60 minute) Jy word voorsien van bedrae uit die Vooraansuiweringsproefbalans van Simphiwe Beperk. Die maatskappy koop en verkoop uniforms en herstel ook uniforms vir hulle klante, waarvoor hulle 'n fooi vra. Hierdie bedrae word in die Fooie-inkomsterekening in die Algemene Grootboek gekrediteer. Aan die einde van die vorige finansiële jaar, 30 September 2011, het die maatskappy 400 000 gewone aandele uitgereik. Hierdie aandele is almal op verskillende tye en teen verskillende uitgiftepryse uitgereik. Baie van die bestaande aandeelhouers het ook aandele op die JSB gekoop teen pryse wat met die verkopers van hierdie aandele onderhandel is. Die maatskappy het op 1 Maart 2013 ook 100 000 nuwe aandele uitgereik. GEVRA 1. Verwys na Inligting 10 hieronder. Bereken die wins of verlies op die verkoop van die rekenaar. Toon jou bewerkings. Jy kan 'n Bateverkoperekening opstel om die bedrag te verkry. (8) 2. Inkomstestaat vir die jaar geëindig 30 September 2012. (64) 3. Die volgende notas tot die finansiële state: 3.1 Gewone aandelekapitaal (13) 3.2 Behoue inkomste (15) REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 12 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak B INLIGTING SIMPHIWE BPK VOORAANSUIWERINGSPROEFBALANS OP 30 SEPTEMBER 2012 DEBIET KREDIET Balansstaatrekeninge-afdeling R R Gewone aandelekapitaal (500 000 aandele) 4 410 000 Behoue inkomste (1 Oktober 2011) 812 650 Lening by Stay Bank 270 000 Grond en geboue teen kosprys 4 884 000 Voertuie teen kosprys 660 000 Toerusting teen kosprys 570 000 Opgehoopte waardevermindering op voertuie 123 000 (1 Oktober 2011) Opgehoopte waardevermindering op toerusting 111 000 (1 Oktober 2011) Debiteurekontrole 109 800 Krediteurekontrole 53 880 Handelsvoorraad 1 398 600 Bank 940 500 Kleinkas 6 600 SAID – Inkomstebelasting 390 500 Voorsiening vir oninbare skuld 4 320 Nominale-rekeninge-afdeling R R Verkope 8 160 000 Koste van verkope 3 930 000 Debiteure-afslag 18 600 Salarisse en lone 486 000 Korting toegestaan 2 710 Fooi-inkomste 314 250 Huurinkomste 168 000 Versekering 33 000 Diverse uitgawes 117 750 Direkteursfooie 870 000 Ouditfooi 161 100 Verbruikersgoedere 75 600 Rente-inkomste 7 500 Dividende op gewone aandele (tussentyds) 264 000 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 13 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak B AANSUIWERINGS EN BYKOMENDE INLIGTING 1. Voorafbetaalde uitgawes ten opsigte van diverse uitgawes teen jaareinde, R9 600, is nog nie in berekening gebring nie. 2. Op 30 September 2012, is R1 700 ontvang van A Ethic, wie se rekening voorheen as oninbaar afgeskryf is. Die bedrag is in die Debiteurekontrolekolom in die Kontantjoernaal ingeskryf. 3. Voorsiening vir oninbare skuld moet tot R5 410 aangepas word. 4. Aan die begin van die rekeningkundige tydperk was daar twee direkteure. Die direkteursfooie vir die eerste helfte van die rekeningkundige tydperk is reeds betaal. Op 1 April 2012 is 'n derde direkteur aangestel. Al drie direkteure verdien dieselfde bedrag per maand. Maak voorsiening vir die uitstaande fooie wat aan die direkteure verskuldig is. 5. Huur is ontvang vir 14 maande. 6. Die volgende kredietnota is per abuis uitgelaat uit die Debiteure-afslagjoernaal vir September. Die prysopslag op goedere verkoop was 50% op kosprys. SIMPHIWE BPK KREDIETNOTA 4533 28 Sep. 2012 Krediet: Supaclean Bpk. Posbus 340, Westmead, 3610 Eenheidsprys Totaal 48 Uniforms teruggestuur R600 R28 800 Vermindering in fooi gehef R 2 250 vir die herstel van uniforms R31 050 7. Die leningstaat van Stay Bank het die volgende getoon: Saldo aan die begin van die finansiële jaar R450 000 Terugbetalings gedurende die jaar R234 000 Rente gekapitaliseer R ? Saldo aan die einde van die finansiële jaar R270 000 8. 'n Fisiese voorraadopname op 30 September 2012 het die volgende getoon: � Verbruikersgoedere voorhande, R3 600 � Voorraad uniforms voorhande, R1 440 000 9. Die waardeverminderingskoers op voertuie is 20% p.j. volgens die verminderende- saldo-metode. 'n Nuwe voertuig is op 1 Mei 2012 vir R165 000 gekoop. Die transaksie is na behore geboekstaaf.       REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 14 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak B 10. Waardevermindering op toerusting word bereken teen 10% p.j. op kosprys. Let daarop dat 'n item toerusting op 30 Junie 2012 deur een van die direkteure, Ivor Steele, vir eie gebruik teen R2 400 kontant oorgeneem is. Die betrokke bladsy in die Vastebateregister word hieronder getoon. Geen inskrywings is gemaak ten opsigte van die vervreemding van hierdie bate nie. VASTEBATEREGISTER Bladsy 12 Item: VYE rekenaar Grootboekrekening: Toerusting Datum aangekoop: 1 April 2006 Kosprys: R66 000 Waardeverminderingsbeleid: 10% p.j. op kosprys Datum Berekening van Huidige Opgehoopte waardevermindering waardevermindering waardevermindering 30 Sep. 2009 R66 000 x 10% x 6/12 R3 300 R3 300 30 Sep. 2010 R66 000 x 10% x 12/12 R6 600 R9 900 30 Sep. 2011 R66 000 x 10% x 12/12 R6 600 R16 500 30 Junie 2012 ? R? R? 11. Inkomstebelasting word gehef teen 30% van die netto inkomste voor belasting. 12. Besonderhede van gemagtigde en uitgereikte aandelekapitaal: � Gemagtig: 600 000 gewone aandele sonder pariwaarde � Uitgereik tot op 30 September 2011: 400 000 gewone aandele � Nuwe uitgifte op 1 April 2012: 100 000 aandele teen 'n uitgifteprys van R9,50 elk. Hierdie aandele het nie vir tussentydse dividende in aanmerking gekom nie. 13. Dividende: � Tussentydse dividend betaal op 31 Maart 2012, 66 sent per aandeel � Finale dividend verklaar op 30 September 2012, 82 sent per aandeel 14. Terugkoop van aandele: Die direkteure het goedkeuring verleen vir die terugkoop van 70 000 aandele van verskillende aandeelhouers teen 'n terugkoopprys van R11,20 per aandeel. 'n Regstreekse oordrag van fondse is op 30 September 2012 uit die bankrekening aan die aandeelhouers gemaak, maar is nog nie opgeteken nie. Die teruggekoopte aandele kwalifiseer vir finale dividende gedurende die huidige finansiële tydperk. 100 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 15 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak B REKENINGKUNDE GRAAD 12: TAAK B 2014 KABV-WEERGAWE EERSTE KWARTAAL – TOETS DIE FINANSIËLE STATE VAN 'N MAATSKAPPY ANTWOORDEBOEK Naam van leerder Skool Klas PUNTE MAKSIMUM BEHAAL Deel 1 8 Deel 2 64 Deel 3.1 13 Deel 3.2 15 TOTAAL 100 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 16 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak B 1. Bereken die wins of verlies op die verkoop van die rekenaar. BEWERKINGS: ANTWOORD: 8 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 17 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak B 2. SIMPHIWE BPK INKOMSTESTAAT VIR DIE JAAR GEËINDIG 30 SEPTEMBER 2012 Ander bedryfsinkomste Bedryfsuitgawes Wins voor rente-uitgawe Wins voor belasting 64 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 18 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak B 3. NOTAS TOT DIE FINANSIËLE STATE 3.1 GEWONE AANDELEKAPITAAL Gemagtig: Uitgereik: 13 3.2 BEHOUE INKOMSTE Saldo aan die begin van die jaar Plus: Minus: Minus: Saldo aan die einde van die jaar 15 100 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 19 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel en Antwoordeboek Taak C NOTA VIR ONDERWYSERS: Hierdie taak het betrekking op graad 12-leerders vanaf 2014 (d.w.s. op KABV). jy mag die stof aanpas om meer as 50 punte te beloop, maar jy moet seker maak dat die finale punt tot 'n punt uit 50 verwerk word soos deur KABV vereis. Leerders mag toegelaat word om handboeke te gebruik. VERWYS OOK NA DIE BRONNEMATERIAAL VIR HIERDIE TAAK (BLADSY 27–37) REKENINGKUNDE GRAAD 12: TAAK C TWEEDE KWARTAAL PROJEK GEPUBLISEERDE FINANSIËLE STATE VAN 'N MAATSKAPPY VRAESTEL EN ANTWOORDEBOEK (GEKOMBINEER) 50 punte; 90 minute Naam van leerder Skool Klas PUNTE BEHAAL 50 FAMOUS BRANDS BEPERK GEVRA Bestudeer die inligting wat verskaf word. Beantwoord die vrae wat volg. Aangesien hierdie taak bedoel is om 'n projek te wees, mag jy jou handboek as 'n bron gebruik. Die volgende finansiële aanwysers vir die 2011 finansiële jaar word ook verskaf: Bedryfsverhouding = Vuurproefverhouding = 1,1 : 1 Dividende uitbetalingskoers = 64% 1,4 : 1 Skuld-ekwiteit-verhouding Netto batewaarde per aandeel = % opbrengs op aandeelhouers- = 0,2 : 1 R7,44 belang = 33,9% VPA = 242 sent DPA = 155 sent (verdienste per aandeel) (dividend per aandeel) REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 20 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel en Antwoordeboek Taak C 1. Algemene inligting 1.1 Verwys na bladsy 1 van die bronnemateriaal vir die ikone van die bekende handelsmerke waaruit Famous Brands Bpk. bestaan. Noem VIER van hierdie handelsmerke en beskryf die produk of diens waarin elke handelsmerk spesialiseer. Handels- Beskrywing van spesialiteits- merk produk of -diens 1. 2. 3. 4. 2 1.2 Skryf die name neer van die persone wat die volgende posisies beklee: Voorsitter van die direksie; Hoof uitvoerende beampte (HUB); Groeps- finansiële direkteur en Maatskappysekretaris. Verduidelik kortliks die werk wat elkeen verrig. Posisie Naam Werk Voorsitter HUB Groeps- finansiële direkteur Maatskappysekretaris 3 1.3 Wie is die onafhanklike ouditeure van Famous Brands Beperk en hoeveel is hulle vir hulle diens betaal? Hulle verslag is nie in hierdie opsomming vervat nie, maar dit word in Nota 3 genoem. Verduidelik kortliks wat hierdie ouditverslag sou bevat. Onafhanklike ouditeure Ouditfooi betaal Besonderhede van ouditverslag 3 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 21 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel en Antwoordeboek Taak C 1.4 Hoeveel direkteure het die maatskappy, hoeveel is uitvoerende direkteure en hoeveel is nie-uitvoerende direkteure? Verduidelik kortliks die verskil in die rolle van hierdie twee tipes direkteure. Totaal = Aantal direkteure Uitvoerend = Nie-uitvoerend = Verskil in rolle 3 2. Waarom het die direkteure besluit om die grafieke van die verdienste per aandeel en totale inkomste boaan die bladsy te plaas? Verduidelik kortliks wat hierdie grafieke toon omtrent die maatskappy vir die afgelope vyf jaar. 2 3. Verwys na die direkteure se kommentaar, in die besonder die Oorsig en die Finansiële resultate. Wat sê die direkteure oor die veranderende gewoontes van hulle klante, en hoe het die direkteure op hierdie veranderings gereageer? Verduidelik kortliks die belangrikste uitdagings waarvoor die maatskappy in die afgelope finansiële jaar te staan gekom het. REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 22 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel en Antwoordeboek Taak C Die Bedryfsoorsig noem dat die maatskappy op die volgende drie gebiede bedrywig was: Franchises, Vervaardiging en Logistiek. Verduidelik wat met elk van hierdie aktiwiteite bedoel word, met spesifieke verwysing na die werk wat die maatskappy doen. Franchises Vervaardiging Logistiek Die maatskappy is nie net in Suid-Afrika bedrywig nie. Verskaf bewyse uit die inligting om hierdie stelling te bewys. 6 4. Vind die volgende syfers in die finansiële state. Noem ook waar jy elke bedrag gekry het, d.w.s. in die Inkomstestaat (IS), Balansstaat (BS) of Kontantvloeistaat (KVS): Waar gevind Bedrag IS, BS of KVS in rand Bruto wins Bedryfswins Netto wins voor belasting Belastinguitgawe Belasting betaal Bedrag aan SAID verskuldig teen jaareinde Dividende betaal Uitbreiding van vaste bates Vervanging van vaste bates Vaste bates teen jaareinde Terugbetaling van lenings Lopende gedeelte van lenings Langtermyngedeelte van lenings Voorraad voorhande 4 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 23 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel en Antwoordeboek Taak C 5. Verwys na bladsy 1 van die bronnemateriaal vir die uitgeligte aanwysers. Verskaf die bewerkings vir die volgende berekenings: % styging in inkomste % styging in bedryfswins % styging in kernverdienste per aandeel (gebruik basiese KVPA) % styging in dividende per aandeel 4 6. Bereken die volgende finansiële aanwysers vir 2012. Verwys na die einde van die Inkomstestaat vir die getal aandele. Bewerkings Antwoord Bedryfsverhouding Vuurproefverhouding Kernverdienste per aandeel (gebruik geweegde gemiddelde getal aandele) % opbrengs op gemiddelde ekwiteit Netto batewaarde per aandeel (gebruik getal uitgereikte aandele) Skuld-ekwiteit- verhouding % opbrengs op gemiddelde kapitaal aangewend 4     REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 24 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel en Antwoordeboek Taak C 7. Lewer kommentaar oor die likiditeitsposisie van die maatskappy. Haal TWEE finansiële aanwysers aan om jou mening te staaf. 3 8. Lewer kommentaar daaroor of die maatskappy geneig is om sy winste te behou of uit te keer. Verskaf bewys om jou mening te staaf. Verduidelik kortliks hoe dit die aandeleprys op die JSB kan beïnvloed. 3 9. Lewer kommentaar op die hefboomfinansiering van die maatskappy. Behoort die maatskappy lenings terug te betaal of nog lenings uit te neem? Verskaf bewys om jou mening te staaf. 3 10. Die aandeleprys van die maatskappy op die JSB was in Februarie 2012 R53,00. Die prys het in Februarie 2013 tot R79,00 gestyg. Lewer kommentaar daaroor of jy dink dat die maatskappy se aandele billik gewaardeer word of nie. Verskaf bewys om jou mening te staaf. 3 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 25 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel en Antwoordeboek Taak C 11. Behoort die aandeelhouers tevrede te wees met die persentasie opbrengs, verdienste en dividende vir die 2012 finansiële jaar? Verduidelik. Verskaf bewys om jou mening te staaf. 4 12. Wat sê die direksie oor die vooruitsigte vir die toekoms? Sou dit jou beïnvloed om aandele in Famous Brands Beperk te koop? 3 TOTAAL: 50 punte REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 26 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com BRONNEMATERIAAL VIR TAAK C TWEEDE KWARTAAL PROJEK Verwys na die ingeslote uittreksel uit die gepubliseerde jaarverslag van FAMOUS BRANDS BEPERK. Volgende 10 bladsye (Bl. 28–37) REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 27 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Inkomste 15% hoër Dividende per aandeel tot 2 156 miljoen 29% hoër tot 200 sent Bedryfswins 15% Kontant gegenereer voor hoër tot 413 miljoen veranderings in bedryfskapitaal 15% hoër tot 452 miljoen Wesensverdienste per aandeel 15% hoër tot Netto skuldlas tot ekwiteit 278 sent verbeter tot 10% Direkteure en administrasie: Nie-uitvoerend: P Halamandaris (Voorsitter), JL Halamandres, P Halamandaris (jr.), HR Levin, CH Boulle, BL Sibiya Uitvoerende bestuur KA Hedderwick (Hoof uitvoerende beampte), T Halamandaris (Uitvoerende adjunkvoorsitter), SJ Aldridge (Groep- finansiële direkteur) Geregistreerde kantoor: Jamessingel 478, Halfway House 1685, Posbus 2884, Halfway House 1685 E-pos: investorrelations@famousbrands.co.za Oordragsekretarisse: Link Market Services (Edms) Bpk. (Registrasienommer 1000/007239/07), Rennie Huis, Ameshofstraat 19, Braamfontein 2001, Posbus 4844, Johannesburg 2000 Onderskrywer Die Standard Bank van Suid-Afrika Beperk (Registrasienommer 1969/017128/06), Simmondsstraat 3, Johannesburg 2001 Verklaring van gewone dividend Kennis word hiermee gegee dat 'n finale dividend No. 35 van 120 sent (2011: 85 sent) per gewone aandeel betaalbaar uit inkomste verklaar is ten opsigte van die 2012 finansiële jaar. Dit sal die totale kontantdividende vir die 2012 finansiële jaar op 200 sent per aandeel te staan bring, 'n styging van 29% in vergelyking met die totale dividende van 155 sent in 2011. Die hoofdatums vir die betaling van die finale dividend is soos volg: Laaste dag om te verhandel cum-dividend Vrydag 6 Julie 2012 Aandele begin verhandel ex-dividend Maandag 9 Julie 2012 Rekorddatum Vrydag 13 Julie 2012 Betaaldatum Maandag 16 Julie 2012 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 28 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Aandelesertifikate mag nie tussen Maandag 9 Julie 2012 en Vrydag 13 Julie 2012, beide datums ingesluit, gedematerialiseer of gerematerialiseer word nie. Kragtens die nuwe Dividendebelasting wat op 1 April 2012 in werking getree het, word die volgende bykomende inligting bekend gemaak: � Die plaaslike dividendbelastingkoers is 15% voor benutting van Bykomende Belasting op Maatskappye (BBM) krediete. � BBM-krediete beskikbaar beloop 1,13543 sent per aandeel. � Daar is geen verdere BBM-krediete om oor te bring nie. Die netto plaaslike dividendbedrag is 102,17031 sent per aandeel vir aandeelhouers wat aanspreeklik is om die nuwe Dividendebelasting te betaal en 120 sent per aandeel vir aandeelhouers wat vrygestel is van die betaling van die nuwe Dividendebelasting soos op die datum van verklaring. � Die uitgereikte aandelekapitaal van Famous Brands soos op die datum van verklaring is 96 192 435 gewone aandele; en � Famous Brands se belastingverwysingsnommer is 9208085846. Vir en namens die Direksie JG Pyle Maatskappysekretaris Midrand 18 Mei 2012 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 29 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Jy’s in goeie geselskap Geouditeerde resultate vir die jaar geëindig 29 Februarie 2012 Wesensverdienste Inkomste per aandeel (sent) (R miljoen) Kommentaar Oorsig Nieteenstaande sprake van vroeë tekens van ekonomiese herstel in die land, was die verslagjaar steeds vol uitdagings vir kleinhandelaars. 'n Pessimistiese verbruikersentiment het geheers in 'n omgewing gekenmerk deur hoë vlakke van werkloosheid en skuldlaste, beperkte werklike loonverhogings en verbruikersbesteding wat onder druk verkeer as gevolg van stygende krag- en brandstofkoste en wydverspreide voedselinflasie. In hierdie breë ekonomiese konteks het die voedseldienssektor 'n reeks waarneembare nuwe tendense beleef. Die sigbaarste hiervan was ongeëwenaarde fragmentering, wat deur aggressiewe prysbesnoeiing en reklame-aktiwiteite gereflekteer is; afwyking deur gevestigde handelsmerke van die tradisionele kernspyskaartaanbiedings; toetrede tot onverwante kategorieë; en die herontwerp van porsiegroottes. Bykomende druk is uitgeoefen deur tradisionele kleinhandelaars se pogings om 'n markaandeel van konvensionele geriefsgesentreerde voedseldiensoperateurs te verkry. Dit is beduidend dat, hoewel die getal verbruikers oor die voedseldienstekategorie toegeneem het, die frekwensie van besoeke met 10% afgeneem het tot die laagste vlak in twaalf jaar, en in lyn met 2005. Ondanks hierdie moeilike toestande, het Famous Brands verdienstelike resultate vir die jaar geëindig 29 Februarie 2012 gelewer. Dit is vermag deur verskerpte fokus en verbetering ten opsigte van die voor- en agterkant van die onderneming. Finansiële resultate Na 'n fase van intense groei deur middel van verkryging gedurende die afgelope twee jaar, het die Groep onderneem om op die konsolidering en integrering van sy nuwe ondernemings te fokus, 'n program wat nou afgesluit is en gereflekteer word in die verbetering in inkomste en winsgewendheid van die Franchise- en Verskaffingsketting-afdelings. Die Groepsinkomste en -bedryfswins het met 15% tot R2,16 miljard (2011: R1,88 miljard) en R413 miljoen (2011: R358 miljoen) onderskeidelik gestyg. Die bedryfsmarge het bestendig gebly teen die rekordvlak van 19,1% verkry in die vorige vergelykbare tydperk. Die netto rente betaal het met 29% tot R11 miljoen (2011: 15 miljoen) gedaal vanweë verminderde netto skuldlas wat spruit uit volgehoue sterk kontantvloei en die heersende laerentekoersomgewing. Die Groep se belastingkoers het in die verslagjaar tot 33,3% (2011: 32,8%) toegeneem hoofsaaklik vanweë die impak van die verhoogde kapitaalwinsbelastingkoers op uitgestelde belastingsaldo's. Dit is beduidend geneutraliseer deur belastingaanpassings die vorige jaar. Wesensverdienste per aandeel en verdienste per aandeel het beide met 15% toegeneem tot 278 sent per aandeel. Kontant uit bedrywighede gegenereer voor veranderings in die bedryfskapitaal het met 15% tot R452 miljoen (2011: R392 miljoen) toegeneem. Ná veranderings in die bedryfskapitaal, het die kontant uit bedrywighede gegenereer 'n gesonde R399 miljoen (2011: R397 miljoen) bedra. Belastingbetalings van R132 miljoen was 6% hoër as die vorige jaar. Kapitaalbesteding van R88 miljoen is aangegaan en het hoofsaaklik bestaan uit R32 miljoen vir die verkryging van die Milky Lane en Juicy Lucy handelsmerke op 1 Maart 2011 sowel as aktiwiteite betreffende die REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 30 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Verskaffingskettinguitbreiding. Dit sluit in R18 miljoen vir die hoenderfiletaanleg in die Vervaardigingsafdeling en R6 miljoen vir 'n nuwe Logistiek-depot in Nelspruit, wat in April 2012 met aflewerings begin het. Na betaling van R159 miljoen (2011: R128 miljoen) in dividende, was die kontantvloei voldoende om die netto skuldlas met R19 miljoen (2011: R58 miljoen) af te betaal. Die lae vlak van skuldlas, netto kontant en banksaldo's, van R82 miljoen (2011: R101 miljoen) verteenwoordig 'n skrale 10% van ekwiteit (2011: 14%), wat ruim geleentheid bied om die onderneming organies of deur middel van verkryging te laat groei. Bedryfsoorsig FRANCHISE-AFDELING – PLAASLIK Die plaaslike Franchise-afdeling, wat bestaan uit bedrywighede in Suid-Afrika en 15 Afrika-lande, het 'n bevredigende prestasie behaal in 'n uiters mededingende omgewing. In Suid-Afrika het sisteemwye verkope regoor die handelsmerkportefeulje met 8% toegeneem, terwyl soort-vir-soort- verkope met 5% gestyg het; die Groep se Afrikamark se verbeterde sisteemwye en soort-vir- soort-verkope het met 21% en 7% onderskeidelik toegeneem. Die gekombineerde inkomste vir die Suid-Afrikaanse en Afrika-bedrywighede het met 14% tot R440 miljoen toegeneem (2011: 386 miljoen), terwyl die bedryfswins in hierdie afdeling met 13% tot R265 miljoen gestyg het (2011: 235 miljoen). Die bedryfswinsmarge was 60,2%, effens laer vergeleke met 60,9% die vorige jaar, in wese 'n funksie van die investering in nuut bekomde en ontwikkelende handelsname voor invordering van die winsaandeel. Die Groep het sy 2 000-mylpaal van restaurante verbygesteek met die opening van 'n totaal van 146 nuwe restaurante gedurende die jaar (2011:111), waarvan 113 in Suid-Afrika en die orige 33 in Afrika; laasgenoemde prestasie is 'n weerspieëling van Famous Brands se sukses in sy pogings om vastrapplek in die streek te kry. Verder is 99 restaurante opgeknap (2011:81), waarvan 92 in Suid-Afrika en die res in Afrika. Die Groep se handelsmerke het weereens erkenning deur lojale klante gekry via die jaarlikse verbruikersopname, Leisure Options, en al die toekennings verower regoor al die belangrike kategorieë waarin die Groep se handelsmerke meegeding het. FRANCHISE-AFDELING – INTERNASIONAAL Die resultate wat deur die Internasionale Franchise-afdeling gelewer is, bestaande uit Wimpy Verenigde Koninkryk, is 'n weerspieëling van die baie moeilike handelstoestande wat in hierdie land ondervind word. Inkomste in Sterling het met 19% afgeneem, en in Rand-terme met 13% tot R82 miljoen (2011: R95 miljoen). Die Bedryfswins het met 30% afgeneem tot R8 miljoen (2011: R11 miljoen). Hierdie afdeling lewer 'n nominale bydrae tot die Groepsinkomste en bedryfswins, naamlik 3,8% en 1,8% onderskeidelik. VERSKAFFINGSKETTING Die Verskaffingsketting-afdeling, bestaande uit die Groep se Vervaardigings- en Logistieke bedrywighede, het weereens bevredigend presteer. Die gekonsolideerde inkomste het met 17% toegeneem terwyl die bedryfswins met 21% gestyg het. Verhoogde volumes en streng kostebestuur het verseker dat die bedryfsmarge van 8,4% tot 8,7% verbeter het ondanks die Groep se doelbewuste strategie in die eerste helfte van die jaar om die marge-druk te absorbeer wat deur die buitensporige styging in beesvleispryse veroorsaak is. REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 31 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vervaardiging Hierdie afdeling het die inkomste met 13% tot R747 miljoen (2011: 664 miljoen) verhoog. Die bedryfswins het met 13% tot R88 miljoen gestyg (2011: R78 miljoen), met 'n gevolglike marge van 11,7% (2011: 11,7%). Die volgende projekte is gedurende die tydperk voltooi en het tot die sterk vertoning van hierdie eenheid van die onderneming bygedra: – Volle ingebruikneming van 'n hoenderfiletaanleg wat met ingang November 2011 begin het om die produk aan die franchise-netwerk te verskaf; – Opneem van die sagte-roomyskomponent vir Milky Lane. Logistiek Hierdie afdeling het 'n 20%-styging in inkomste tot R1,52 miljard (2011: R1,26 miljard) behaal. Die bedryfswins het met 37% gestyg tot R53 miljoen (2011: R38 miljoen), met 'n gevolglike rekordmarge van 3,5% (2011: 3,1%). Hierdie skitterende resultaat spruit uit die behaal van kritieke massa in lynitems gehanteer, wat met 43% gedurende die tydperk toegeneem het, en verbeterings in produktiwiteit in die Eienaargedrewe program. Korporatiewe optrede Die Groep het sy Teater van Voedsels-portefeulje uitgebrei met die skep van 'n nuwe onderneming, Creative Coffee Franchise Systems (Edms) Bpk. (Creative Coffees). Met ingang van 1 Mei 2011, is die handelsmerke en franchise-ooreenkomste van die House of Coffees en Juicy Lucy handelsmerke na Creative Coffees verskuif en saamgesmelt met die onderneming van Kairuz Holdings (Edms) Bpk., 'n maatskappy wat daarin spesialiseer om diens te lewer aan die kleinhandel- en voedselaanbiedings in die privaathospitaalbedryf. Famous Brands behou 'n 61% beherende aandeel in die nuwe maatskappy. Direksie Aandeelhouers word in kennis gestel dat Christopher Hardy Boulle aangestel is as 'n plaasvervanger nie-uitvoerende direkteur vir Hymie Reuvin Levin, met ingang 1 Desember 2011. Hy sal ook optree as Voorsitter van die sosiale en etiekkomitee en dien as lid van die ouditkomitee. Dividend Met betrekking tot die nuwe Dividendebelasting, word aandeelhouers in kennis gestel dat die finale dividend tot 120 sent verhoog is (2011:85 sent) en gevolglik verseker dat aandeelhouers in 'n verbeterde kontantposisie is nieteenstaande die instelling van hierdie belasting. Die dividenddekking vir die finansiële jaar is tot 1,4 keer verminder, wat as volhoubaar beskou word in ag genome Famous Brands se sterk vermoë om kontant te genereer. In die oorweging van toekomstige dividendverklarings sal die direksie gelei word deur die Groep se kontantvereistes in ooreenstemming met toekomstige kontantvloeivooruitskattings. Vooruitsigte Verbruikers se besteebare inkomste sal steeds onder druk bly as gevolg van eskalerende elektrisiteitstariewe, brandstofkoste en algemene voedselinflasie. Die oorgrote meerderheid verbruikers wat agterstallig raak met betalings is middelklasverdieners, die tradisionele teikenmark vir voedseldiensoperateurs. Om hulle oor te haal om tot vorige bestedingsvlakke terug te keer, sal verskerpte innovering verg, veral indien rentekoerse styg en ekonomiese onsekerheid voortduur. REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 32 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Ondanks die negatiewe uitwerking wat hierdie faktore op die bedryf sal hê, posisioneer die Groep se allesomvattende sakemodel, uitsonderlike personeel en beste-in-sy-klas ontspannings- handelsmerke Famous Brands vir voortgesette groei. In hierdie verband sal die Groep 'n reeks inisiatiewe onderneem in die tydperk wat voorlê wat daarop gemik is om verdere waarde vir aandeelhouers te ontsluit. Dit sal insluit die sentralisering van die Groep se verkrygingsfunksie, wat Famous Brands in staat sal stel om 'n selfs laer koste produsent te word; die uitbreiding van die Groep se teenwoordigheid in marksegmente waar dit tans oor geen teenwoordigheid beskik nie, insluitend die identifisering van nuwe vennootskappe vir gesamentlike ondernemings; en die voortgesette verkenning van geleenthede om die sinergieë in werking te stel wat deur die Famous Brands-verskaffingsketting gebied word. Namens die direksie P Halamandaris KA Hedderwick Nie-uitvoerende voorsitter Hoof uitvoerende beampte NOTAS: 1. Basis van voorbereiding Hierdie verkorte finansiële jaarstate is voorberei ooreenkomstig Internasionale Finansiële Verslaggewingstandaarde (IFRS), die AC 500 standaarde soos uitgereik deur die Raad vir Rekeningkundige Praktyke en sy opvolger, die Suid-Afrikaanse Maatskappyewet No. 71 van 2008 en die Noteringsvereistes van die JSB Beperk. Hierdie verkorte resultate is voorberei onder die toesig van mnr. SJ Aldridge GR(SA), in sy hoedanigheid as Groeps- Finansiële Direkteur. 2. Rekeningkundige beleid Die rekeningkundige beleid wat deur die Groep toegepas word, is in ooreenstemming met die beleid wat in die vergelykende finansiële tydperke toegepas is, behalwe vir die aanvaarding van verbeterde, hersiene of nuwe standaarde en vertolkings. Die gesamentlike uitwerking van hierdie veranderinge ten opsigte van die jaar geëindig 28 Februarie 2011 is nul. 4. Ouditeure Hierdie finansiële state is deur RSM Betty en Dickson (Johannesburg) geouditeer en hulle ongekwalifiseerde ouditmening is by die maatskappy se geregistreerde kantoor ter insae beskikbaar. REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 33 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com 29 Februarie 28 Februarie 2012 2011 R000 R000 4. Bedryfswins Die volgende word verklaar in bedryfswins: – Amortisering van ontasbare bates 1 795 1 631 – Ouditeursvergoeding 3 053 3 462 – Waardevermindering van eiendom, aanleg en toerusting 27 241 42 402 – Verliese buitelandse valuta 298 245 – Bedryfshuurheffings op vaste eiendom netto na invorderings 42 508 27 145 van onderverhuring – Bedryfshuurheffings op roerende eiendom 2 102 1 930 – (Wins)/verlies op verkoop van eiendom, aanleg, toerusting en (1 203) 337 restaurante – Oordrag van aandelegebaseerde betalingsreserwe 9 378 7 339 5. Kapitaaltoewysings Kapitaalbesteding goedgekeur maar nie gekontrakteer nie 35 328 43 968 Verkorte gekonsolideerde kontantvloeistaat 29 Februarie 28 Februarie 2012 2011 R000 R000 Kontant gegenereer voor veranderings in bedryfskapitaal 451 636 392 133 (Toename)/afname in voorrade (44 430) 4 592 Toename in ontvangbare bedrae (15 690) (23 039) Toename in betaalbare bedrae 7 194 23 243 Kontant deur bedrywighede gegenereer 398 710 396 929 Netto rente betaal (10 652) (14 934) Belasting betaal (131 791) (123 895) Netto kontantvloei uit bedryfsaktiwiteite 256 339 258 100 Dividende betaal (159 165) (127 817) Netto kontant uit bedryfsaktiwiteite behou 97 174 130 283   Verkryging van ondernemings insluitend ontasbare goedere (30 896) (43 800) Uitbreidingskapitaalbesteding Eiendom, aanleg en toerusting (45 793) (15 794) Ontasbare bates (1 030) (3 893) Vervangingskapitaalbesteding op eiendom, aanleg en toerusting (9 776) (25 546) Opbrengs uit vervreemding van eiendom, aanleg en toerusting 3 263 1 818 Kontantvloei vanuit beleggingsbedrywighede (84 232) (87 215) Beweging in aandelekapitaal en reserwes 5 657 15 245 Afname in rentedraende skuldlas (65 634) (67 399) Kontantvloei vanuit finansieringsaktiwiteite (59 977) (52 154) Verandering in kontant en kontantekwivalente (47 035) (9 086) Uitwerking op buitelandse valuta 1 218 963 Kontant en kontantekwivalente aan die begin van die jaar 86 397 94 520 Kontant en kontantekwivalente aan die einde van die jaar 40 580 86 397 Verkorte gekonsolideerde omvattende-inkomstestaat REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 34 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com 29 Februarie 28 Februarie % 2012 2011 verandering R000 R000 Inkomste 2 155 615 1 878 036 15 Bruto wins 922 967 813 152 14 Verkoops- en administratiewe uitgawes (510 311) (454 699) Bedryfswins 412 656 358 453 15 Netto rente betaal (10 652) (14 934) Wins voor belasting 402 004 343 519 17 Belasting (133 950) (112 520) Wins vir die jaar 268 054 230 999 16 Buitelandse valuta-omrekeningsverskille 7 837 (5 182) Totale omvattende inkomste vir die jaar 275 891 225 817 Wins toeskryfbaar aan: Aandeelhouersbelang van Famous Brands Beperk 266 811 230 260 16 Niebeherende belange 1 243 739 Totale omvattende inkomste toeskryfbaar aan: Aandeelhouers van Famous Brands Beperk 274 648 225 078 Niebeherende belange 1 243 739 Rekonsiliasie met kernverdienste per aandeel vir die jaar Verdienste toeskryfbaar aan aandeelhouers van Famous Brands Beperk 266 811 230 260 16 Verlies op verkoop van restaurante deur maatskappy 455 406 besit Wins/(verlies) op vervreemding van eiendom, aanleg en toerusting 172 (164) Kernverdienste vir die jaar 267 438 230 502 16 Verdienste per aandeel – sent – basiese 278 242 15 – verwaterde 272 237 15 Kernverdienste per aandeel – sent – basiese 278 242 15 – verwaterde 272 237 15 Dividende aan aandeelhouers – sent – tussentyds: dividend verklaar 80 70 14 – finaal: dividend verklaar 120 85 41 Totale dividende vir die jaar 200 155 29 Gewone aandele – in uitreiking 96 192 435 95 817 435 – geweegde gemiddelde 96 102 435 95 245 318 – verwaterde geweegde gemiddelde 99 937 435 98 905 257 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 35 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Verkorte gekonsolideerde segmentele inligting – besigheidseenheid en geografies 29 Februarie 28 Februarie % 2012 2011 verandering R000 R000 Inkomste Franchises 439 946 386 015 14 Verskaffingsketting 1 613 907 1 382 778 17 Vervaardiging 747 244 663 812 Logistiek 1 516 375 1 262 325 Eliminasies (649 712) (543 359) Korporatief 19 829 14 577 Suid-Afrika 2 073 682 1 783 370 16 Franchise (VK) 81 933 94 666 (13) Totaal 2 155 615 1 878 036 15 Bedryfswins Franchises 264 685 234 971 13 Verskaffingsketting 140 508 116 233 17 Vervaardiging 87 784 77 788 Logistiek 52 724 38 445 Korporatief (40) (3 489) Suid-Afrika 405 153 347 715 17 Franchise (VK) 7 503 1 738 (30) Totaal 412 656 358 453 15 Verkorte gekonsolideerde staat van veranderinge in ekwiteit 29 Februarie 28 Februarie 2012 2011 R000 R000 Saldo aan die begin van die jaar 708 594 583 926 Groep omvattende inkomste vir die jaar 274 648 225 078 Groep dividende aan aandeelhouers (158 565) (127 629) Ekwiteit-vereffende aandelegebaseerde betalings 9 378 7 339 Beweging in aandelekapitaal en reserwes 5 657 15 245 Toename in niebeherende aandeel 658 4 635 Totale ekwiteit 840 370 708 594   REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 36 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Verkorte gekonsolideerde staat van finansiële posisie   29 Februarie 28 Februarie 2012 2011 R000 R000 BATES Niebedryfsbates 859 304 793 323 Eiendom, aanleg en toerusting 155 739 130 847 Ontasbare bates 694 977 659 668 Uitgestelde belasting 8 5888 2 808 Bedryfsbates 361 865 345 989 Voorrade 119 987 75 552 Belasting 1 386 1 468 Handels- en ander ontvangbare bedrae 199 912 182 572 Kontant en kontantekwivalente 40 580 86 397 Totale bates 1 221 169 1 139 312 EKWITEITE EN LASTE Ekwiteite toeskryfbaar aan aandeelhouers van Famous Brands Beperk 834 792 703 674 Niebeherende belange 5 578 4 920 Totale ekwiteit 840 370 708 594 Niebedryfslaste 106 624 177 032 Rentedraende skuldlas 52 216 122 011 Uitgestelde belasting en huurskulde 54 408 55 021 Bedryfslaste 274 175 253 686 Handels- en ander betaalbare bedrae 191 523 189 631 Korttermyngedeelte van rentedraende skuldlas 69 936 65 775 Belasting 12 716 7 280 Totale laste 380 799 430 718 Totaal ekwiteit en laste 1 221 169 1 139 312 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 37 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak D NOTA VIR ONDERWYSERS: Hierdie taak het betrekking op graad 12-leerders vanaf 2014 (d.w.s. op KABV). Jy mag besluit om die punte vir spesifieke items te vermeerder en die gevallestudie uit 75 of 100 punte te laat tel, mits die finale gewigstoedeling in ooreenstemming met die KABV is. REKENINGKUNDE GRAAD 12: TAAK D DERDE KWARTAAL ASSESSERINGSTAAK GEVALLESTUDIE: KONTANTBEGROTING EN DEBITEURE VRAESTEL 50 punte; 60 minute Inleiding Nikke Winkels is 'n kleinhandelonderneming wat sportgoedere verkoop. Die oorspronklike eienaar van die onderneming is Bennie Becker. Die finansiële jaar eindig jaarliks op 31 Desember. Aangesien Bennie se vrou, Mary, Rekeningkunde op skool geneem het, het hy haar gevra om 'n Kontantbegroting vir die onderneming op te stel en om die werklike bedrae elke maand op te teken. In Februarie 2013 word jy van hierdie Kontantbegroting voorsien, wat ook die werklike syfers toon. Die onderneming het 'n oortrokke bankrekening van R325 400 op 1 Desember 2012. Ten einde die probleem van die oortrokke rekening op te los, besluit Bennie Becker om Mark Mtini as 'n nuwe sakevennoot op 28 Desember 2012 in te neem. Dit was nie in die vooruitsig toe Mary die Kontantbegroting aan die begin van Desember opgestel het nie. Die vennootskapsooreenkoms bepaal dat Mtini se kapitaalbydrae bestaan uit 'n kontantoordrag, R250 000, en 'n nuwe afleweringsvoertuig ter waarde van R180 000. GEVRA 1. Bennie Bekker meen sy vrou het twee foute begaan in die opstel van die begroting. Hy beweer sy het die volgende verkeerdelik uitgelaat: � Die maandelikse waardevermindering van R4 800 per maand � Die nuwe afleweringsvoertuig, ter waarde van R240 000, wat deur Mtini as kapitaal bygedra is Wat sou jy aangaande hierdie twee bewerings vir Bennie sê? (2) 2. Voltooi die Debiteure-invorderingskedule vir Desember 2012 en Januarie 2013. (4) 3. Bereken die volgende vir Januarie 2013: � Persentasie styging in die begrote salarisse en lone (2) � Persentasie afname in die bedrag wat vir kommissie-inkomste begroot is (2) 4. Die R9 000 per maand is die maandelikse terugbetaling op die aankoop van die bestaande voertuig. Dié voertuig is 'n aantal maande gelede teen R196 000 aangekoop. Ten tyde van die aankoop is 'n deposito van R46 000 betaal. Paaiemente word oor 24 maande betaal. Bereken die totale finansieringskoste wat aangegaan is met die aankoop van die voertuig. (2)     REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 38 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak D 5. Bennie se seun, Bart, gebruik die onderneming se voertuig om na sy matriekafskeidsfunksie toe te gaan, en is toe in 'n ongeluk betrokke. Die versekeringsmaatskappy weier om die voertuig te laat herstel, aangesien Bart nie een van die aangewese bestuurders is nie en die voertuig nie vir sakedoeleindes gebruik is nie. Bennie magtig betaling vir die herstelwerk aan die beskadigde voertuig en teken die bedrag aan onder Voertuiguitgawes. Die onderneming het te veel begroot vir normale voertuiguitgawes en bestee 75% van die begrote bedrag. � Watter uitwerking het die skade wat deur Bart veroorsaak is, op die begroting gehad? (2) � Mtini vind daarvan uit. Wat gaan hy waarskynlik vir Bennie daaroor sê? Noem TWEE punte. (2) 6. Verwys na die Huur in die Kontantbegroting. 'n Styging van 10% in die huur tree op 1 Januarie 2013 in werking. Die werklike huur in Desember ontvang, was ooreenkomstig die begroting. � Bereken die huurinkomste vir Desember 2012. (2) � Verskaf 'n gepaste verduideliking waarom die werklike bedrag aan huur in Januarie 2013 ingevorder van die begrote bedrag verskil. (1) 7. Betalings aan krediteure: � Bereken die begrote bedrag wat in Januarie 2013 aan krediteure betaal moet word. (2) � Mtini is van mening dat die onderneming geen goedere kontant hoef te koop nie, en dat alle goedere op krediet gekoop behoort te word. Sal dit na jou mening die onderneming se Kontantbegroting verbeter? Verduidelik. (2) 8. Bennie Bekker besluit om op 31 Desember 2012 die bestaande lening by Alpha Lenings ten volle terug te betaal aangesien die rentekoers baie hoog is. Die rente van 15% p.j. op hierdie lening is nie gekapitaliseer nie. Daarna besluit Bennie om 'n nuwe lening by Minty Bank uit te neem op 1 Januarie 2013. Die rente op hierdie lening word gekapitaliseer en volgens die ooreenkoms moet 'n maandelikse bedrag van R4 000 aan Minty Bank op die 25ste dag van elke maand betaal word. � Verduidelik die verskil tussen rente wat gekapitaliseer word en rente wat nie gekapitaliseer word nie. (1) � Bereken die bedrag van die lening wat op 31 Desember 2012 terugbetaal moet word. (2) 9. Gebruik die Kontantbegroting om die ontbrekende bedrae, totale en saldo's wat A-D gemerk is, te verkry. Daar word NIE van jou verwag om die ander ontbrekende bedrae te identifiseer nie. (4) 10. Mtini is bekommerd dat debiteurekontrole in die onderneming nie na behore plaasvind nie. Hy vra jou vir 'n bondige verslag. Sluit die volgende by jou verslag in: � Berekening van die gemiddelde debiteure-invorderingstydperk (in dae) (2) � Die persentasie debiteure wat aan die kredietvoorwaardes voldoen (soos in die Debiteure-ouderdomsontleding getoon) (2) � Kort kommentaar oor die twee berekeninge hierbo (1) � Besonderhede van die belangrikste foute wat die onderneming begaan rakende debiteure. Verskaf ook die name van spesifieke debiteure om hierdie belangrikste probleme te illustreer en stel 'n oplossing voor vir elke fout. (6)       REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 39 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com   11. Bestudeer die werklike en begrote bedrae vir Reklame, Telefoon en Versekering. (Let daarop dat Mtini nog nie enige fondse onttrek het nie.) Lewer kommentaar oor elke item, en bied EEN punt van advies in elke geval aan. (6) 12. Bennie het twee belangrike besluite geneem deur 'n nuwe lening aan te gaan en 'n vennoot by die onderneming in te neem. Wat sou jy vir Bennie oor hierdie besluite sê en die uitwerking daarvan op die kontantvloei van die onderneming? (3) INLIGTING OP VOLGENDE TWEE BLADSYE ... REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 40 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak D INLIGTING 1. Kontantbegroting vir twee maande geëindig 31 Januarie 2013 (werklike syfers in gekleurde kolomme): Desember 2012 Januarie 2013 Ontvangste BEGROOT WERKLIK BEGROOT WERKLIK Kontantverkope 480 000 452 000 330 000 208 000 Invordering van debiteure ? 189 980 ? 222 685 Kommissie-inkomste 24 000 ? 20 400 12 000 Lening by Minty Bank 0 0 0 120 000 Huurinkomste ? ? 15 950 31 900 Kapitaal van M Mtini 0 250 000 0 0 Totale ontvangste 778 798 926 480 ? 594 585 Betalings Kontantaankope 222 500 245 750 155 000 110 380 Betalings aan krediteure 181 800 162 000 ? 184 000 Telefoon 2 800 4 500 2 800 4 200 Terugbetaling op bestaande 9 000 9 000 9 000 9 000 voertuig Voertuig-uitgawes 8 000 6 400 8 000 37 500 Salarisse en lone 68 000 82 800 72 080 72 080 Reklame 5 000 5 000 5 000 5 000 Diverse bedryfsuitgawes 23 380 19 400 17 300 17 320 Versekering 22 000 16 000 22 000 16 000 Onttrekkings deur Bennie Bekker 25 000 25 000 25 000 35 000 Rente op oortrokke rekening 4 020 ? ? 0 Rente op lening 500 500 500 0 Terugbetaling van lenings 0 ? 0 4 000 Totale betalings 572 000 620 370 516 930 494 480 Kontantsurplus/tekort 206 498 306 110 ? 100 105 Bank (Beginsaldo) (325 400) (325 400) A C Bank (Eindsaldo) ? (19 290) B D REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 41 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Vraestel Taak D 2. Aankope en verkope van handelsvoorraad Voorraad word op 'n maandgrondslag vervang. 50% van voorraad word gewoonlik op krediet aangekoop. Krediteure word betaal in die maand ná die aankoop, om die voordeel van 'n 10%-korting te benut. Goedere word verkoop teen 'n konstante prysopslag van 80% op kosprys. Die begroting word op grond van die volgende totale verkoopsyfers uitgewerk: Oktober 2012 November 2012 Desember 2012 Januarie 2013 R603 00 R727 200 R801 000 R558 000 Kredietverkope maak 40% van die totale verkope uit. 3. Verwagte invordering van debiteure Debiteure word meegedeel dat daar van hulle verwag word om in die huidige maand te betaal of in die maand wat volg op die maand van die verkoopstransaksie. Die begroting word egter soos volg opgestel: 10% word ingevorder in die transaksiemaand. 'n Korting van 5% word toegestaan vir enige betaling wat in die transaksiemaand ontvang word. 50% word ingevorder in die maand na die transaksiemaand. 35% word ingevorder in die tweede maand na die maand van die verkope. 4. Debiteure-ouderdomsontleding op 31 Desember 2012 KREDIET- DEBITEURE SEPTEMBER OKTOBER NOVEMBER DESEMBER TOTAAL LIMIET M Minaj 45 000 49 100 49 100 U Usher 85 000 7 800 40 680 48 480 B Beiber 30 000 24 000 24 000 B Britney 100 000 49 125 45 240 9 050 25 865 129 280 J Jemson 12 000 6 500 6 500 W West 50 000 22 000 22 000 D Drake 120 000 29 800 39 000 24 000 26 680 119 480 H Hannah 25 000 31 100 9 300 40 400 W Wayne 45 000 4 350 23 270 8 740 36 360 Ander debiteure ? ? ? ? ? R156 725 R234 250 R172 500 R201 300 R764 775 90 dae 60 dae 30 dae Lopend Persentasie % % % % 100% 5. Werklike syfers uit die finansiële state vir die jaar geëindig 31 Desember 2012: Vir die jaar Totale verkope R4 600 000 Kontantverkope R2 200 000 Kredietverkope R2 400 000 1 Januarie 2012 31 Desember 2012 Handelsdebiteure R295 225 R764 775 TOTAAL: 50 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 42 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak D REKENINGKUNDE GRAAD 12: TAAK D DERDE KWARTAAL ASSESSERINGSTAAK GEVALLESTUDIE: KONTANTBEGROTING EN DEBITEURE ANTWOORDEBOEK Naam van leerder Skool Klas PUNTE BEHAAL 50 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 43 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak D 1. Wat sou jy vir Bennie sê oor die foute wat hy beweer sy vrou begaan het in die opstel van die begroting met betrekking tot die waarde- vermindering en die bydrae van 'n nuwe afleweringsvoertuig? 2 2. Debiteure-invorderingskedule vir Desember 2012 en Januarie 2013 MAAND KREDIETVERKOPE DESEMBER 2012 JANUARIE 2013 Oktober November Desember Januarie Kontant van debiteure 4 3. Bereken die % styging in die begrote salarisse en lone in Januarie 2013. Bereken die % afname in die bedrag wat vir kommissie-inkomste begroot is in Januarie 2013.   4 4. Bereken die totale finansieringskoste wat aangegaan is met die aankoop van die voertuig. 2 5. Uitwerking op die begroting: TWEE punte wat Mtini vir Bekker kan noem: 4 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 44 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak D 6. Bereken die huurinkomste vir Desember 2012. Gepaste verduideliking: 3 7. Bereken die begrote bedrag wat in Januarie 2013 aan krediteure betaal moet word. Mtini dink dat die onderneming geen goedere kontant hoef te koop nie, en dat alle goedere op krediet gekoop behoort te word. Sal dit na jou mening die onderneming se Kontantbegroting verbeter? Verduidelik. 4 8. Verduidelik die verskil tussen rente wat gekapitaliseer word en rente wat nie gekapitaliseer word nie. Bereken die bedrag van die lening wat op 31 Desember 2012 terugbetaal moet word. 3 9. Gebruik die Kontantbegroting om die ontbrekende bedrae, totale en saldo's wat A–D gemerk is, te verkry. Daar word NIE van jou verwag om die ander ontbrekende bedrae te identifiseer nie. A B C D 4 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 45 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com Antwoordeboek Taak D 10. Berekening van die gemiddelde debiteure-invorderingstydperk (in dae): 2 Berekening van die persentasie debiteure wat aan die kredietvoorwaardes voldoen (soos getoon in die Debiteure-ouderdomsontleding): 2 Kort kommentaar oor die twee berekeninge hierbo: 1 Besonderhede van die belangrikste foute wat die onderneming begaan rakende debiteure. Verskaf ook die name van spesifieke debiteure om hierdie belangrikste probleme te illustreer en stel 'n oplossing voor vir elke fout. WANBETALENDE FOUTE OPLOSSING DEBITEURE 6 11. Beskou die werklike en begrote bedrae vir Reklame, Telefoon en Versekering. (Let daarop dat Mtini nog nie enige fondse onttrek het nie.) Lewer kommentaar oor elke item, en bied EEN punt van advies in elke geval aan. KOMMENTAAR ADVIES Reklame Telefoon Versekering 6 REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 46 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Rekeningkunde Downloaded from 47 hlayiso.com DBE/2014 SGA-leerdergids   Antwoordeboek Taak D 12. Bennie het twee belangrike besluite geneem deur 'n nuwe lening aan te gaan en 'n vennoot by die onderneming in te neem. Wat sou jy vir Bennie oor hierdie besluite sê en die uitwerking daarvan op die kontantvloei van die onderneming? 3 50   Kopiereg voorbehou REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 47 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE SKOOLGEBASEERDE ASSESSERING VOORBEELDE – 48 KABV GRAAD 12 LEERGERGIDS

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com