Agricultural Sciences Grade 11 P1 2018 Memo (Afr)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2018 LANDBOUWETENSKAPPE V1 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2018) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 B √√ 1.1.2 D √√ 1.1.3 A √√ 1.1.4 D √√ 1.1.5 C √√ 1.1.6 C √√ 1.1.7 B √√ 1.1.8 A √√ 1.1.9 C √√ 1.1.10 B √√ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Slegs B √√ 1.2.2 Slegs A √√ 1.2.3 Geeneen √√ 1.2.4 Beide A en B √√ 1.2.5 Slegs A √√ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Molekule √√ 1.3.2 Hidrogenering √√ 1.3.3 Poreusheid √√ 1.3.4 Grondprofiel √√ 1.3.5 Gevlekte √√ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Mengsel √ 1.4.2 Kapillêre √ 1.4.3 Grondvorm√ 1.4.4 Kolloïed √ 1.4.5 Mineralisasie √ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) LANDBOUWETENSKAPPE V1 3 AFDELING B VRAAG 2: BASIESE LANDBOU-CHEMIE 2.1 Periodieke tabel 2.1.1 Voltooiing van tabel (a) 3√ (b) 63,5 √ (c) 12 √ (d) 24 √ (e) 2√ (f) 20 √ (6) 2.1.2 Algemene eienskap van elemente in (a) Periode Hulle het dieselfde aantal atoom orbitale/skille √ (1) (b) Groep Het dieselfde aantal elektrone in hul buitenste orbitaal √ (1) 2.1.3 Verskil tussen halogene en edelgasse rakende chemiese reaktiwiteit Halogene/groep 17 Hulle is chemies baie reaktief √ Edelgasse/groep 18 Hulle is chemies onaktiewe gasse √ (2) 2.1.4 Rede vir die verskil tussen halogene en edelgasse Halogene Hulle benodig een elektron om hul buitenste orbitaal te vul √ Edelgasse Hulle het ʼn vol buitenste orbitaal √ (2) 2.2 Strukturele formule van verbindings 2.2.1 Aanduiding van die funksionele groep (a) A: Hidroksiel/OH √ (1) (b) C: Karboksiel/COOH √ (1) 2.2.2 Chemiese formule van metanoësuur H √. COOH √ (2) 2.2.3 DRIE beskermende rolle van etaan in plante  Gevind in kutikula en beskerm plant dus teen waterverlies √  Beskerm teen bakterieë, fungi en skadelike insekte √  Voorkom die loging van minerale deur reën √ (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2018) 2.2.4 Lewis struktuur van ammoniak Kriteria vir die merk van Lewis struktuur  Korrekte elemente (H) √  Korrekte element (N) √  Korrekte aantal valenselektrone √  Korrekte binding √ (4) 2.2.5 Vergelyk verbinding A en B gebaseer op strukturele formule Verbinding A/etanol een waterstof atoom word vervang met ʼn hidroksied/OH √ Verbinding B/etaan twee koolstowwe en ses waterstofatome gekombineer √ (2) 2.3 Piramiede van organiese verbindings 2.3.1 Benaming van die organiese verbinding A Koolhidraat √ C Proteïen √ (2) 2.3.2 Aanduiding van die bousteen van die verbinding C Aminosuur √ D Vetsuur en gliserol √ (2) 2.3.3 Onderskeid tussen eenvoudige en komplekse proteïen  Eenvoudige proteïene stel slegs aminosure vry wanneer dit afgebreek word √  Komplekse proteïene is eenvoudige proteïene gekombineer met nie-proteïen materiaal √ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) LANDBOUWETENSKAPPE V1 5 2.3.4 TWEE redes waarom verbinding B belangrik is  Bron van energie √  Vorm strukturele materiaal in plante √  Voorsien vesel vir die funksionering van die verteringstelsel √ (Enige 2) (2) 2.3.5 Aanduiding van die verbinding in D as versadig of onversadig Onversadig √ (1) 2.3.6 Rede Dit het ʼn dubbele binding tussen koolstofatome √ (1) [35] VRAAG 3: GRONDKUNDE 3.1 3.1.1 Identifisering van die struktuur genommer A Prisma-agtige strukture (1) 3.1.2 DRIE wanpraktyke wat lei tot vernietiging van struktuur  Oormatige bewerking/ploeg versnel die ontbinding van organiese materiaal √  Bewerking van nat grond verhoog kompaksie √  Verwydering van plantreste verhoed die opbou van organiese materiaal √  Oorbeweiding verminder organiese inhoud van grond √  Gebruik van swaar toerusting lei tot grondkompaksie  Gebruik van vloedbesproeiïng √ (Enige 3) (3) 3.1.3 TWEE maniere om kompaksie in struktuur C te voorkom  Toediening van organiese inhoud op grond √  Verminder ploeg/minimum ploeg √  Deklaag/grondbedekking √  Vermy om te ploeg wanneer grond nat is √ (Enige 2) (2) 3.1.4 Vergelyk met ʼn rede die struktuur B en D rakende die geskiktheid vir bewerking Struktuur B Geskik vir bewerking √ want die peds is sagter en meer poreus √ (2) Struktuur D Nie geskik vir bewerking √ dit het ʼn beperkte deurlaatbaarheid √ (2) 3.2 Aanduiding van die metode om grondtekstuur te bepaal 3.2.1 Tekstuurdiagram √ (1) 3.2.2 Laser-diffraksie √ (1) 3.2.3 Afsakkingskolomme √ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2018) 3.3 Invloed van klei en sand op grondeienskappe 3.3.1 Chemiese reaktiwiteit Klei het ʼn groter oppervlakarea vir chemiese reaktiwiteit want die partikels is kleiner √ Sand het ʼn klein oppervlakarea vir chemiese reaksie as gevolg van groter partikels √ (2) 3.3.2 Vrugbaarheid Klei is meer vrugbaar, want dit het ʼn hoër katioon adsorpsie kapasiteit √ Sandgrond is minder vrugbaar as gevolg van lae organiese inhoud en lae katioon adsorpsie kapasiteit √ (2) 3.3.3 Erodeerbaarheid In klei is die deeltjies saamgebind en verweer moeiliker √ Sandgrond is lig en los daarom verweer dit makliker √ (2) 3.4 Grondtemperatuur 3.4.1 Verduideliking van neiging in grondtemperatuur Stelselmatige toename van temperatuur vanaf 10 uur tot die piek van 28 uur √ en daarna afgeneem √ en stabiliseer vanaf 45–60 uur √ (2) 3.4.2 Tabel: Die tabel toon grondtemperatuur-reeks oor 60 uur UUR GRONDTEMPERATUUR °C 10 23 20 41 30 46 40 44 50 35 60 35 Kriteria/rubriek/merkriglyne:  Korrekte opskrif √  Tabel √  Uur en grondtemperatuur  Korrekte eenheid (°C) √  Akkuraatheid vir uur-kolom  Akkuraatheid vir temperatuur-kolom √ (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) LANDBOUWETENSKAPPE V1 7 3.4.3 TWEE maniere om temperatuur te reguleer anders as deklaagbewerking  Bestuur grondvog inhoud/Besproeiing en dreinering van grond √  Helder plastiekbedekking √  Skadu √  Beheerde omgewing/kweekhuise √  Bewerkingsmetodes soos vlak of diep ploeg om meer lugsirkulasie toe te laat (Enige 2) (2) 3.5 Grondlug 3.5.1 Afleiding van TWEE faktore wat die beweging en berging van grondlug in die scenario beïnvloed  Grondtoestand √  Gronddiepte √  Porie grootte en verspreiding/Poreusheid √ (Enige 2) (2) 3.5.2 Vergelyking tussen suurstof en koolstofdioksied in grond met die in die atmosfeer Grondlug bevat ʼn baie groter deel CO2 as atmosferiese lug √ Suurstof vlakke in grondlug is minder as in atmosferiese lug √ (2) 3.5.3 Verhouding tussen poreusheid en matriksdigtheid Hoe hoër die matriksdigtheid √ hoe laer die poreusheid √ OF Hoe laer die matriksdigtheid √ hoe hoër die poreusheid √ (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2018) VRAAG 4: GRONDKUNDE 4.1 Horisontale grondlae 4.1.1 Identifisering van die letter wat horison voorstel (a) D√ (b) E√ (c) C√ (d) B√ (4) 4.1.2 Grondprofiele (a) Nat grond A G OF O C G √√ (2) (b) Geërodeerde grond B √√ C (2) 4.2 Grondklassifikasie 4.2.1 DRIE redes vir grondklassifikasie  Bepaal die gewas produksie potensiaal van grond √  Verbeterde grondkunde kommunikasie √  Optimale gebruik van die land se hulpbronne √  Evaluering van grond √  Wetenskaplike beplanning van ʼn plaas √  Ontwikkeling van nuwe streke √ (Enige 3) (3) 4.2.2 Kategorieë van ʼn binomiese klassifikasiestelsel  Grondvorm √  Grondfamilie/Grondseries √ (2) 4.2.3 TWEE sigbare eienskappe wat Vertiese A horison toon  Sterk ontwikkelde struktuur/blokkig √  Taai wanneer nat √  Groot krake √  Hoë plastisiteit indeks √  Donker kleur of rooi √ (Enige 2) (2) 4.3 Katioon-adsorpsie 4.3.1 Tipe suurheid in kolloïed A Reserwe suurheid √ (1) 4.3.2 Rede vir die reserwe suurheid Waterstof katioon √ is geadsorbeer teen oppervlak van kolloïed √ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) LANDBOUWETENSKAPPE V1 9 4.3.3 TWEE faktore wat suurheid veroorsaak  Koolstofdioksied los in water op √  Toediening van stikstofbemesting wat ammonium bevat √  Misstowwe wat swael bevat, wat 'n waterstof byvoeg  Suurreën √  Hoë reënval loog basiese katione uit √ (Enige 2) (2) 4.3.4 Regverdiging van die brakheid Natrium katioon √ is geadsorbeer op die kolloïede √ (2) 4.3.5 Chemiese stowwe gebruik om brakheid te herstel Gips √ (1) 4.4 Voedingstofsiklus 4.4.1 Identifisering van die voedingstofsiklus Koolstofsiklus √ (1) 4.4.2 Prosesse in A en C A – Fotosintese √ (2) C – Voeding √ 4.4.3 Aanduiding van die prosesse in D Verbranding √ (1) 4.4.4 Rol van grondorganismes in die siklus Hulle breek plant- en dierereste af √ om koolstofdioksied aan die atmosfeer vry te stel en die siklus voort te sit √ (2) 4.5 Scenario oor organiese materiaal inhoud 4.5.1 Identifisering van boere met (a) Hoë organiese materiaal inhoud – Boer B √ (b) Lae organiese materiaal inhoud – Boer A √ (2) 4.5.2 Verduideliking van hoe grondbewerking die vlakke van organiese materiaal inhoud kan beïnvloed Bewerking stimuleer grondmikrobes √ wat op organiese materiaal voed en daarom die organiese materiaal inhoud van die grond verlaag √ (2) 4.5.3 TWEE fisiese effekte van hoë organiese materiaal-inhoud op grond  Kompaksie word verhoed √  Grond is goed gedreineer/belug √  Grond is minder vatbaar vir erosie √  Verbeterde water absorpsie √  Verhoogde waterhou kapasiteit √  Grond raak warmer soos dit meer hitte absorbeer √  Grond is minder geneig om te swel as dit nat raak √  Grond is makliker om te bewerk (Enige 2) (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief