Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2020 Memo

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2020 LANDBOUWETENSKAPPE V2 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2020) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 C ✓✓ 1.1.2 A ✓✓ 1.1.3 C ✓✓ 1.1.4 B ✓✓ 1.1.5 D ✓✓ 1.1.6 A ✓✓ 1.1.7 B ✓✓ 1.1.8 C ✓✓ 1.1.9 B ✓✓ 1.1.10 D ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 E ✓✓ 1.2.2 F ✓✓ 1.2.3 C ✓✓ 1.2.4 A ✓✓ 1.2.5 H ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Ewewigspunt / Markewewig✓✓ 1.3.2 Entrepreneurs ✓✓ 1.3.3 Strategiese risikobestuur ✓✓ 1.3.4 Arbeidsproduktiwiteit ✓✓ 1.3.5 Geslagsgekoppelde eienskap ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Vraag ✓ 1.4.2 Kontantvloei ✓ 1.4.3 Allele ✓ 1.4.4 Inteling-depressie ✓ 1.4.5 Mutageen ✓ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) LANDBOUWETENSKAPPE V2 3 AFDELING B VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING 2.1 2.1.1 Identifisering van prysbepalingsfaktor Aanbod ✓ (1) 2.1.2 Verduidelik hoe faktore die skuif van die aanbodkurwe sal veroorsaak (a) Tegnologie – Beter tegnologie kan lei tot laer produksiekostes ✓ wat tot beter aanbod lei ✓ (b) Omgewingstoestande – Gunstige omgewingstoestande lei tot hoër opbrengste ✓ wat tot hoër aanbod lei ✓ (4) 2.1.3 Faktore wat aanbod beïnvloed • Prys ✓ • Produksiekoste ✓ • Subsidies ✓ • Seisoenalitiet ✓ • Kompeterende produkte ✓ • Wetgewing (Enige 2) (2) 2.2 2.2.1 Naam van proses Landbou-besigheidsketting / Bemarkingsketting ✓ (1) 2.2.2 Bemarkingsketting deur pyle getoon • A – Plaashekverkope ✓ • B – Varsprodukmarkte ✓ (2) 2.2.3 Voordeel van bemarkingskanaal A vir die verbruiker Pryse is laer as kleinhandelpryse ✓ (1) 2.2.4 Metodes om die faktore wat die bemarkingsketting belemmer, te hanteer (a) Verwerk koue produkte naby waar dit geproduseer word ✓ (1) (b) Gebruik koue berging / verkoelde vervoer / prosessering ✓ (1) 2.2.5 Beskrywing van hoe die volgende die landbou-besigheids- ketting beïnvloed (a) Verhoog vervoerkostes ✓ (1) (b) Seisoenaliteit van produkte onderbreek die mark se vraag na konstante aanbod ✓ en verhoog bergingskostes ✓ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2020) 2.3 2.3.1 Identifisering van bemarkingsbenaderings A – Nisbemarking ✓ B – Massabemarking ✓ C – Multi-segmentbemarking ✓ (3) 2.3.2 Identifisering van ‘n bemarkingsbenadering met hoë pryse A✓ (1) 2.3.3 TWEE redes om jou antwoord te staaf • Verbruikers is bereid om hoë pryse vir unieke produkte te betaal ✓ • Daar is minder kompetisie ✓ (2) 2.3.4 Metodes van bemarking van produkte wat geskik is vir bemarkingsbenadering B • Koerante ✓ • Televisie ✓ • Radio ✓ • Reklameborde ✓ • Tydskrifte ✓ • Elektroniese media ✓ (Enige 2) (2) 2.4 2.4.1 Naam van bemarkingstelsel Koöperatiewe bemarking ✓ (1) 2.4.2 Beginsels van koöperatiewe bemarking • Vrywillige en oop lidmaatskap ✓ • Demokratiese lede-beheer ✓ • Outonomie en onafhanklikheid ✓ • Kommer oor gemeenskap ✓ • Risiko word deur alle lede gedra ✓ (Enige 2) (2) 2.4.3 Voordele van koöperatiewe bemarking • Skaalbesparings (‘economies of scale’) ✓ • Groter bedingingsmag ✓ • Laer risiko weens risikoverdeling ✓ • Vermoë om aan markvereistes vir volume en konstante voorraad te voldoen ✓ • Toegang tot befondsing ✓ • Toegang tot beter infrastruktuur ✓ (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) LANDBOUWETENSKAPPE V2 5 2.4.4 Naam van dokument Besigheidsplan ✓ (1) 2.4.5 Komponente van ʼn besigheidsplan • Titelbladsy ✓ • Inhoudbladsy ✓ / Opsomming van onderneming ✓ • Uitvoerende opsomming ✓ • Oorsig van die industrie ✓ • Oorsig van die besigheid ✓ • Eienaarskap en organisatoriese struktuur ✓ • Menslikehulpbronne-plan ✓ • Bemarkingsplan ✓ • Finansiële plan ✓ • SWOT-analise ✓ (Enige 2) (2) 2.5 Aspekte van ‘n SWOT-analise A. Geleentheid ✓ B. Sterk punt ✓ C. Bedreiging ✓ (3) [35] VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE 3.1 3.1.1 Betekenis van die volgende ekonomiese eienskappe van grond (a) Industriële en residensiële areas verminder die hoeveelheid grond wat beskikbaar is vir landbou ✓ (1) (b) Die hoeveelheid grond in ‘n land wat vir landbou beskikbaar is vermeerder nie ✓ (1) (c) Die afname in die marginale uitset van ‘n produksieproses ✓ as die hoeveelheid van ‘n enkele produksiefaktor inkrementeel toeneem, ✓ terwyl die hoeveelheid van al die ander produksiefaktore konstant bly (2) 3.1.2 Metodes om die produktiwiteit van grond te verhoog • Konsolidasie van nie-ekonomiese boerdery-eenhede ✓ • Gebruik van wetenskaplike boerderymetodes ✓ • Waterbestuur ✓ • Gebruik van boerderymetodes wat geskik is vir die area ✓ (Enige 3) (3) 3.2 3.2.1 Afleiding van die tipe plaaswerkers A – Seisoenale werkers ✓ B – Permanente werkers ✓ (2) 3.2.2 Motivering vir antwoorde op VRAAG 3.2.1 A – Oes is ‘n seisoenale aktiwiteit ✓ B – Kantoor/papierwerk word deur die plaasbestuurder gedoen wat ʼn permanente werknemer is ✓ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2020) 3.2.3 (a) Plaaswerker wat heelwaarskynlik uitgebuit kan word Plaaswerker A ✓ (1) (b) Rede vir antwoord op VRAAG 3.2.3 (a) Want hulle is die minste opgevoed / hulle het minder bedingingsmag a.g.v. ʼn gebrek aan formele opleiding ✓ (1) 3.2.4 Wetgewing wat plaaswerker A teen uitbuiting beskerm Wet op Basiese Diensvoorwaardes ✓ (1) 3.3. 3.3.1 Voordele van rekordhouding A – Veranderlike kostes ✓ B – Oorhoofse kostes ✓ C – Bruto grens ✓ D – Netto wins ✓ (4) 3.3.2 Belangrikheid van ʼn projekbegroting • Stel ʼn boer in staat om die lewensvatbaarheid van ʼn projek te bepaal ✓ • Projekbegrotings kan gebruik word om met besluite te help soos pryse op produkte/om produksiepraktyke te vergelyk ✓ • Projekbegrotings kan gebruik word om gemengde produkte te ontwikkel wat by die besigheidsdoelwitte pas ✓ (2) 3.4 3.4.1 Afleiding van die tipe kapitaal A – roerende ✓ B – werkende ✓ C – vaste ✓ (3) 3.4.2 Kapitaalitem wat met mediumtermyn krediet befonds is A✓ (1) 3.4.3 Probleme met kapitaal geassosieer • Kapitaal is skaars ✓ • Hoë rentekoerse / kapitaal is duur ✓ • Oorkapitalisering ✓ • Onderkapitalisering ✓ • Waardevermindering ✓ (Enige 2) (2) 3.4.4 Metodes om kapitaal te genereer • Spaargeld ✓ • Krediet ✓ • Produksie ✓ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) LANDBOUWETENSKAPPE V2 7 3.5 3.5.1 Bestuursbeginsels wat in leesstuk uitgedruk word • Beplanning ✓ • Implementering ✓ • Beheer ✓ (3) 3.5.2 Bestuursvaardighede wat bestuurder het • Finansiële bestuursvaardighede ✓ • Arbeidsbestuursvaardighede ✓ • Beplanningsvaardighede ✓ • Organisatoriese vaardighede ✓ (2) 3.5.3 Motivering vir antwoorde op VRAAG 3.5.2 • Finansiële bestuursvaardighede – Die boer het begrotings saamgestel ✓ • Arbeidsbestuursvaardighede – Besluit watter aktiwiteite deur wie gedoen gaan word ✓ • Beplanningsvaardighede – Berei produksieplanne voor / stel begrotings op ✓ • Organisatoriese vaardighede – Het besluit watter aktiwiteite deur wie, wanneer en hoe gedoen moet word ✓ (2) [35] VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA 4.1 4.1.1 Meganisme van oorerwing soos in leesstuk beskryf Epistase ✓ (1) 4.1.2 Motiveer antwoord op VRAAG 4.1.1 ʼn Aparte geen reguleer die uitdrukking van die geen wat die pigment produseer ✓ (1) 4.1.3 Fenotipes van diere met die volgende genotipes A – Albino ✓ B – Bruin ✓ (2) 4.1.4 Genotipes van die ram se gamete (a) • AC ✓ • Ac ✓ • aC ✓ • ac ✓ (Enige 2) (2) Fenotipe verhouding (b) 9:3:3:1 (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2020) 4.2 4.2.1 Punnet-vierkant ♂ R r ✓ ♀ r Rr rr r ✓ Rr rr ✓ ✓ Rubriek Punnet-vierkant met gamete en nageslag-genotipes ✓ Korrekte manlike gamete ✓ Korrekte vroulike gamete ✓ Korrekte nageslag-genotipe ✓ (4) 4.2.2 Fenotipe-verhouding 2 2 𝑥 100 𝑠𝑤𝑎𝑟𝑡 : 𝑥 100 wit ✓ = 50% swart : 50% wit ✓ (2) 4 4 4.3 4.3.1 Voordeel van inheemse bo uitheemse rasse Meer gehard teen bosluisie en siektes soos hartwater ✓ (1) 4.3.2 Identifisering van teelmetodes Kruisteling ✓ (1) 4.3.3 Naam gegee aan produkte van teelmetode gebruik in die leesstuk Hibriede/basters ✓ (1) 4.3.4 Nadele van teelmetode wat in leesstuk beskryf word • Hibriede verskil grootliks en kan teleurstel ✓ • Kan lei tot kalwingsprobleme ✓ • Benodig kennis en ondervinding ✓ (Enige 2) (2) 4.4 4.4.1 Betekenis van die afkorting BTW Beraamde Teel Waarde ✓ (1) 4.4.2 Implikasie van die BTW syfer vir speengewig Die diere in vraag sal nageslag produseer ✓ met ‘n speengewig van 10 kg meer as die kudde gemiddelde ✓ (2) 4.4.3 Afleiding wat gemaak kan word met ‘n erflikheidsyfer van 85% Die eienskap word meer deur gene ✓ as deur die omgewing beïnvloed ✓ (2) 4.4.4 Tipe variasie wat deur die eienskappe in die tabel getoon word Kontinue/deurlopende ✓ (1) 4.4.5 Staafgrafiek wat die verhouding tussen BTW en erflikheid toon Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) LANDBOUWETENSKAPPE V2 9 90 80 BTW (kg)/Erflikheid (%) 70 60 50 40 EBV 30 HERITABILITY (%) 20 10 0 Birthweight Weaning Carcass Mature cow weight weight weight Eienskap Kontrolelys • Korrekte opskrif ✓ • X-as korrek gekalibreer met byskrif (Eienskap) ✓ • Y-as korrek gekalibreer met byskrif (BTW/Erflikheid) ✓ • Tipe grafiek (Staafgrafiek) ✓ • Korrekte eenhede (kg en %) ✓ • Akkuraatheid ✓ (6) 4.5 4.5.1 Afleiding van ‘n omgewingsvoordeel vanuit die paragraaf Verminder die risiko wat met die oorgebruik van bemestingstowwe en gifstowwe gepaard gaan ✓ (1) 4.5.2 Verduideliking van hoe genetiese ingenieurswese besoedeling deur bemestingstowwe en gifstowwe verminder • Deur genetiese modifikasie kan gewasse teen peste bestand gemaak word ✓ wat die nodigheid vir gifstowwe verlaag✓ OF • Deur genetiese modifikasie kan voedingstofgebruik by plante verbeter word ✓ wat lei tot laer gebruik van bemestingstowwe en minder besoedeling tot gevolg het ✓ (2) 4.5.3 Sosiale risiko’s wat gepaard gaan met die gebruik van geneties gemodifiseerde sade • Arm ontwikkelende lande sal afhanklik raak van ontwikkelde lande vir sade ✓ • Boere kan nie sade terug hou nie, wat lei tot hoë saadkostes✓ • Sommige mense glo dis oneties om GM-gewasse te produseer ✓ (Enige 2) (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief