Skip to content

Agricultural Sciences Grade 12 P1 November 2024 NSC Memo

MemorandumAgricultural SciencesGrade 12202410 pages

Grade 12 Agricultural Sciences Paper 1 memorandum from the November 2024 NSC (Afrikaans), 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 LANDBOUWETENSKAPPE V1 NOVEMBER 2024 NASIENRIGLYNE PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 10 bladsye Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 2 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 D ✓✓ 1.1.2 C ✓✓ 1.1.3 B ✓✓ 1.1.4 D ✓✓ 1.1.5 A ✓✓ 1.1.6 C ✓✓ 1.1.7 A ✓✓ 1.1.8 D ✓✓ 1.1.9 C ✓✓ 1.1.10 B ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Slegs B ✓✓ 1.2.2 Slegs A ✓✓ 1.2.3 Geeneen ✓✓ 1.2.4 Beide A en B ✓✓ 1.2.5 Geeneen ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Papilla ✓✓ 1.3.2 Bestaans ✓✓ 1.3.3 Terapeuties ✓✓ 1.3.4 Morula ✓✓ 1.3.5 Vas deferens/saadbuisies ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Absorpsie ✓ 1.4.2 Bont ✓ 1.4.3 Plasenta ✓ 1.4.4 Kernoordrag/kloning ✓ 1.4.5 Corpus luteum ✓ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 3 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne AFDELING B VRAAG 2: DIEREVOEDING 2.1 Die spysverteringskanaal van 'n plaasdier 2.1.1 Identifikasie van die strukture A - Lewer ✓ (1) B - Pankreas ✓ (1) 2.1.2 TWEE funksies van die alkaliese bestanddeel in die lewer ' afgeskei • Aktiveer die ensiem lipase om vette af te breek ✓ • Emulsifikasie van vette ✓ • Verbeter die absorpsie van vetsure en gliserol ✓ • Help die absorpsie van vetoplosbare vitamiene A, D, K en E ✓ • Antisepties wat daarom verrotting voorkom ✓ • Neutraliseer die chiem vanaf die maag ✓ (Enige 2) (2) 2.1.3 EEN dundermklier in die dunderm • Kliere/kripte van Lieberkühn ✓ • Brunner se kliere/duodenale kliere ✓ (Enige 1) (1) 2.2 Mikro-organismes in herkouer plaasdiere 2.2.1 TWEE vereistes vir die normale funksionering van die mikro- organismes • Anaerobiese toestande/suurstof vrye omgewing ✓ • Teenwoordigheid van koolstofdioksied ✓ • pH van 5,5–6,5/effe suur ✓ • Temperatuur van 38–42oC/warm omgewing ✓ • Gereelde voedselinname ✓ • Verwydering van afvalprodukte ✓ • Osmotiese toestande/teenwoordigheid van vog ✓ • Teenwoordigheid van vlugtige vetsure ✓ • Voldoende voedingstowwe/minerale ✓ • Maklik verteerbare koolhidrate ✓ (Enige 2) (2) 2.2.2 EEN funksie van die mikro-organismes in die rumen van beeste • Vertering van sellulose/hemisellulose ✓ • Hidrolise van proteïen ✓ • Sintese van vitamiene ✓ • Sintese van aminosure ✓ (Enige 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 4 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 2.2.3 Die mikro-organismes in die minderheid in die rumen van beeste • Fungi ✓ • Virusse ✓ • Archaea ✓ (Enige 1) (1) 2.3 Voedselabsorpsie in die bloedstroom van plaasdiere 2.3.1 Die proses van voedselabsorpsie in (a) Passiewe absorpsie/diffusie/osmose ✓ (1) (b) Aktiewe absorpsie ✓ (1) 2.3.2 Identifikasie van 'n diagram vir die absorpsie van glukose en aminosure - Diagram B ✓ (1) 2.3.3 Verduideliking van aktiewe absorpsie Absorpsie van voedingstowwe vanaf 'n lae na 'n hoë konsentrasie/teen die konsentrasiegradiënt ✓ met die hulp van ATP as bron van energie ✓ (2) 2.4 Tipes voere 2.4.1 Klassifikasie van voere (a) Ruvoere ✓ (1) (b) Konsentrate/kragvoere ✓ (1) 2.4.2 Regverdiging • Dit het 'n hoë proteïeninhoud/16% ✓ • Dit het 'n hoë Totale Verteerbare Voedingstowwe/TVV/82% ✓ • Dit het 'n lae ruveselinhoud/8% ✓ (Enige 1) (1) 2.4.3 Dier wat nie VOER A kan benut nie Vark/pluimvee/hoender ✓ (1) 2.4.4 Geskiktheid van die voer (a) Verbeter die funksionering van verteringstelsel - Voer A ✓ (1) (b) Stimuleer bottervetproduksie van melk - Voer A ✓ (1) 2.5 Komponente van voere 2.5.1 Byskrif vir C Organiese komponent ✓ (1) 2.5.2 Die waarde van A 5 kg ✓ (1) 2.5.3 Berekening van die verteerbaarheidskoëffisiënt = Droëmateriaal-inname (kg) – Droëmateriaal uitgeskei (kg) x 100 ✓ Droëmateriaal-inname (kg) = 25 kg - 6 kg x 100 ✓ 25 kg = 76 ✓ % ✓ (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 5 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 2.6 Energievloei 2.6.1 Definisie van die energie by A Verteerbare energie is die bruto energie minus energie verlore in die mis ✓✓ (2) 2.6.2 Byskrif vir B Urine ✓ (1) 2.6.3 EEN funksie van E Vir onderhoud/produksie/reproduksie/groei/werk ✓ (1) 2.6.4 Berekening van C Metaboliese energie = 37,2 MJ – 9,8 MJ – 4 MJ ✓ = 23,4 MJ ✓ (2) 2.7 Vermenging van VOER A en B Berekening van die hoeveelheid VOER B in 'n 750 kg-rantsoen • 15 dele + 5 dele = 20 dele ✓ • VOER B (kg) = 5 x 750 kg ✓ 20 • = 187,5 kg ✓ (3) [35] VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER 3.1 Intensiewe beesproduksiestelsel 3.1.1 Die produksiestelsel Intensiewe produksiestelsel ✓ (1) 3.1.2 TWEE redes • Groot aantal diere op 'n klein oppervlakte grond/hoë digtheid ✓ • Teenwoordigheid van behuisingstrukture/fasiliteite/silo's ✓ • Baie kapitaal is geïnvesteer ✓ (Enige 2) (2) 3.2 Skuilings/behuisingsfasiliteite 3.2.1 Identifikasie van die skuiling/behuisingsfasiliteit (a) Baie koue winderige toestande - PRENT B ✓ (1) (b) Warm somertoestande - PRENT A ✓ (1) 3.2.2 Term vir die materiaal wat die vloer bedek Beddegoed ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 6 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 3.3 Strukture, apparatuur en gereedskap gebruik vir die hantering en bestuur van plaasdiere 3.3.1 A✓ (1) 3.3.2 D✓ (1) 3.3.3 C✓ (1) 3.4 Die liggaamstemperatuur, aantal asemhalings en hartkloppe per minuut van verskillende plaasdiere Gekombineerde staafgrafiek Die liggaamstemperatuur en hartklop van verskillende plaasdiere 80 Liggaamstemperatuur Hartklop 70 Liggaamstemperatuur (0C) 60 50 40 30 Hartklop (per minuut) 20 10 0 Perd Bees Skaap Bok Vark Plaasdiere KRITERIA/RUBRIEK/NASIENRIGLYNE • Korrekte opskrif (beide veranderlikes) ✓ • X-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Plaasdier) ✓ • Y-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Liggaamstemperatuur en hartklop) ✓ • Korrekte eenhede (o C en per minuut) ✓ • Gekombineerde staafgrafiek ✓ • Akkuraatheid (80%+ korrek geplot) ✓ (6) 3.5 Metode vir die toediening van medikasie 3.5.1 Vloeibare medikasie wat per mond van plaasdiere gegee word Dosering ✓ (1) 3.5.2 Toediening van medikasie in die spier van plaasdiere Inspuit ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 7 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 3.6 Dieresiektes, patogene en simptome Identifikasie van die letters A Fungus ✓ (1) B Varkpes/Afrikavarkkoors ✓ (1) C Ontsteking van die uier/melk is dik/waterig en vlokkerig/verlaging in (1) melkproduksie/vertraagde mobiliteit as gevolg van die mankheid ✓ D Protozoa ✓ (1) E Antraks/miltsiekte ✓ (1) 3.7 Lewensiklus van parasiete 3.7.1 Klassifikasie van die parasiete Inwendige parasiete/endoparasiete ✓ (1) 3.7.2 Naam van die parasiet Lintwurm ✓ (1) 3.7.3 Klassifikasie van parasiet B volgens die aantal gashere Tweegasheerparasiet ✓ (1) 3.7.4 TWEE kostes geassosieer met die beheer van parasiete • Koste van behandeling/koste van ontwurmmiddels ✓ • Arbeidskoste tydens behandeling ✓ (2) 3.8 Uitwendige parasiete 3.8.1 Identifikasie van die letter (a) Parasiet B ✓ (1) (b) Parasiet A ✓ (1) 3.8.2 TWEE simptome van PARASIET A/myt besmetting • Irritasie van die vel ✓ • Dermatitus/ontsteking van die vel ✓ • Haar verlies ✓ • Rusteloosheid ✓ • Byt/skuur/skop/waai van sterte om die ongemak te verlig ✓ • Die vel skeur/breek ✓ (Enige 2) (2) 3.8.3 TWEE voorsorg maatreëls om brommer besmetting te voorkom • Skeer en mikskeer op die regte tyd ✓ • Laat ooie na skeertyd lam ✓ • Knip en skoonmaak van die vag ✓ • Teel van bestande diere ✓ • Ontstert ✓ • Sanitasie/higiëniese praktyke ✓ • Behoorlike behandeling van wonde ✓ (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 8 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 3.9 Tipe parasiet 3.9.1 Inwendige parasiet/endoparasiet ✓ (1) 3.9.2 Uitwendige parasiet/ektoparasiet ✓ (1) [35] VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE 4.1 Reproduktiewe proses in plaasdiere 4.1.1 Byskrifte vir A Eiersel/ovum/vroulike gameet ✓ (1) B Spermsel/manlike gameet/spermatozoon ✓ (1) 4.1.2 Naam van die proses Spermatogenese ✓ (1) 4.1.3 EEN voorbeeld van 'n sigbare sekondêre vroulike geslagsorgaan • Baarmoeder ✓ • Fallopiusbuis ✓ • Infundibulum ✓ (Enige 1) (1) 4.1.4 Identifikasie van die prosesse 1 Ovulasie ✓ (1) 2 Bevrugting ✓ (1) 4.1.5 EEN funksie vir elk van die volgende organe (a) Fallopiesebuis • Plek van bevrugting ✓ • Vervoer van spermselle en eierselle in teenoorgestelde rigtings ✓ • Vervoer die sigoot na die baarmoederliggaan ✓ (Enige 1) (1) (b) Baarmoeder • Vir die implantasie van die ontwikkelende ovum ✓ • Beskerm en voed die embrio ✓ • Sametrekking van die baarmoederwande fasiliteer bevrugting en die uitwerp van die fetus ✓ • Huisves die embrio ✓ (Enige 1) (1) 4.2 Die prosedure vir die manipulasie van die vroulike plaasdier 4.2.1 Term vir die prosedure Sinchronisasie van estrus ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 9 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 4.2.2 EEN metode vir die sinchronisasie van estrus • Inspuiting van prostaglandien/toedien van FSH/LH ✓ • Implantate wat progesteroon bevat ✓ • Inspuiting van stilbesterol/estrogeen ✓ • Meng MGA/PG in voer ✓ • Plaas beheerde interne vrystellingshormoon (BIVH) in vagina ✓ • Toediening van gonadotropien-vrystellende hormone ✓ (Enige 1) (1) 4.2.3 Faktor wat steriliteit en onvrugbaarheid in bulle veroorsaak geassosieer met (a) Bul met ongebalanseerde rantsoen - Wanvoeding ✓ (1) (b) Jong bul word in isolasie groot - Gebrek aan ondervinding/ onvolwassenheid ✓ (1) 4.3 Estrussiklus 4.3.1 Identifikasie van die proses Estrussiklus ✓ (1) 4.3.2 Stadia van estrus C Pro-estrus ✓ (1) D Estrus ✓ (1) 4.3.3 EEN praktiese metode vir die identifikasie van hitte by koeie • Gebruik van 'n pedometer ✓ • Gebruik van stertmerkers ✓ • Gebruik van ken-en-bal merkers ✓ • Gebruik van hitte monitors/Kamar hitte waarnemers ✓ • Gebruik van koggeldiere ✓ • Gereelde/nougesette waarneming/monitering van hitte gedrag ✓ (Enige 1) (1) 4.4 Reproduktiewe tegniek om diereproduksie te verhoog 4.4.1 Identifikasie van die reproduktiewe tegniek Kunsmatige Inseminasie/KI ✓ (1) 4.4.2 Naam van die metode om semen te versamel Die gebruik van 'n kunsvagina ✓ (1) 4.4.3 Die rol van die bestanddele in die verdunningsmiddel (a) Antibiotikas - Voorkom bakteriese groei/ontstekings ✓ (1) (b) Buffers - Bied beskerming teen veranderinge in die pH ✓ (1) (c) Eiergeel - Voorsien voedingstowwe aan die spermsel/ voorkom koueskok ✓ (1) 4.5 Embrio oorplasing/oordrag 4.5.1 Definisie van embrio-oordrag 'n Tegniek waar embrio's van 'n skenkerkoei geoes ✓ en na 'n ontvangerkoei oorgedra word ✓ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V1 10 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 4.5.2 Term vir (a) Vroulike dier 1 - Skenker/meerderwaardige koei ✓ (1) (b) Vroulike dier 2, 3 en 4 - Ontvanger/minderwaardige/surrogaat koeie ✓ (1) 4.5.3 Belangrikheid van vroulike dier 1/skenker Voorsien geneties meerderwaardige eienskappe/embrio’s ✓ (1) 4.5.4 EEN nadeel van embrio-oorplasing/oordrag • Dit is duur ✓ • Benodig vaardighede en ondervinding ✓ • Sinchronisasie van ontvanger en skenkerkoeie is moeilik ✓ • Skenkerkoeie sal nie altyd dragtig word na KI nie ✓ • Tydrowend en arbeidsintensief ✓ • Ontvangerkoeie sal nie altyd dragtig raak nie/mag aborteer ✓ • Embrio van meerderwaardige koeie sal nie noodwendig 'n meerderwaardige kalf waarborg nie ✓ (Enige 1) (1) 4.6 Kalwing Letters van die stappe as die koei geboorte skenk D✓ (1) B✓ (1) C✓ (1) A✓ (1) 4.7 Melksintese en melklating 4.7.1 EEN metode hoe die melker die melklatingsproses kan stimuleer • Was die uier met warm water ✓ • Massering van die uier ✓ • Bring die kalf nader aan die koei ✓ • Maak geluide (fluit) ✓ (Enige 1) (1) 4.7.2 Indikasie van hoe oksitosien die melklatingsproses stimuleer Veroorsaak sametrekkings van die mio-epiteelselle en die omliggende alveolus ✓ (1) 4.7.3 Belangrikheid van die droëperiode Gee tyd vir die klierweefsel van die uier om te herstel ✓ (1) 4.7.4 Bestanddeel in die kolostrum wat immuniteit aan die kalf gee Teenliggaampie/uminoglobuliene ✓ (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou

Study this subject

More from Grade 12 Agricultural Sciences

View all