Skip to content

Agricultural Sciences Grade 12 P2 November 2024 NSC Memo

MemorandumAgricultural SciencesGrade 12202411 pages

Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 memorandum from the November 2024 NSC (Afrikaans), 11 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 LANDBOUWETENSKAPPE V2 NOVEMBER 2024 NASIENRIGLYNE PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 11 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 2 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 A ✓✓ 1.1.2 C ✓✓ 1.1.3 D ✓✓ 1.1.4 B ✓✓ 1.1.5 C ✓✓ 1.1.6 A ✓✓ 1.1.7 B ✓✓ 1.1.8 D ✓✓ 1.1.9 B ✓✓ 1.1.10 C ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 J ✓✓ 1.2.2 A ✓✓ 1.2.3 C ✓✓ 1.2.4 G ✓✓ 1.2.5 B ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Strategiese risikobestuur ✓✓ 1.3.2 Produktiwiteit ✓✓ 1.3.3 Erfdwang ✓✓ 1.3.4 Biometrie ✓✓ 1.3.5 Superonkruide ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Prysvasstelling ✓ 1.4.2 Rente ✓ 1.4.3 Resessief ✓ 1.4.4 Opgradering ✓ 1.4.5 Genetiese modifikasie/GM/ingenieurswese/manipulasie ✓ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 3 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne AFDELING B VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING 2.1 Aanbod en vraag 2.1.1 Identifikasie van (a) Illustrasie B ✓ (1) (b) Illustrasie A ✓ (1) 2.1.2 Verduideliking van die wet van vraag • Hoe hoë die prys hoe laer die vraag na produkte ✓✓ • Hoe laer die prys hoe hoër die vraag na produkte ✓✓ • Die prys is omgekeerd eweredig aan die vraag na produkte ✓✓ (Enige 1) (2) 2.1.3 TWEE faktore wat aanbod beïnvloed behalwe prys • Produksie/arbeids/insetkoste ✓ • Tegnologie ✓ • Subsidies/belasting ✓ • Moontlikhede om die aanbod van produkte te verhoog ✓ • Vraag na die produk ✓ • Omgewingstoestande/natuur ✓ • Beskikbaarheid van produkte ✓ • Mededingende produkte ✓ • Winsmarge van die produk ✓ • Stabiliteit van die produk ✓ • Kennis aangaande die produk/navorsing ✓ • Politieke onstabiliteit ✓ • Aantal verskaffers ✓ • Wetgewing ✓ • Seisoenaliteit van produkte ✓ (Enige 2) (2) 2.2 Pryselastisiteit en onelastisiteit 2.2.1 Die tipe elastisiteit (a) Grafiek A - Pryselasties ✓ (1) (b) Grafiek B - Prysonelasties ✓ (1) 2.2.2 Rede Verandering in prys lei tot 'n groot verandering in hoeveelheid gevra ✓ (1) 2.2.3 TWEE faktore wat aanleiding gee tot elastisiteit • Die aard van die produk ✓ • Beskikbaarheid van plaasvervanger produkte ✓ • Verbruiker se begroting/inkomste ✓ • Tysdperiode ✓ (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 4 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 2.3 Bemarkingstelsel 2.3.1 Identifikasie van die bemarkingstelsel Vrye bemarking ✓ (1) 2.3.2 TWEE voordele van 'n vrye bemarkingstelsel vir die verkoper • Betaling is gewoonlik in kontant ✓ • Min vertragings in die ontvangs van betaling ✓ • Geen agente/middelmanne/kommisie lei tot laer pryse ✓ • Boer kan eie inisiatief en dryfkrag toon ✓ • Motiveer die boer om harder te werk ✓ (Enige 2) (2) 2.3.3 EEN ekonomiese term wat verwys na die verskynsel Prys vasstelling ✓ (1) 2.3.4 TWEE beginsels van landboukoöperasies • Vrywillig met oop lidmaatskap ✓ • Demokratiese beheer deur lede ✓ • Gelyke ekonomiese deelneem deur lede ✓ • Outonoom en onafhanklik ✓ • Voorsien opvoeding, opleiding en inligting aan lede ✓ • Samewerking tussen koöperasies ✓ • Besorg oor die gemeenskap ✓ • Bemarking is gebaseer op ‘n poelstelsel ✓ • Lede het ‘n enkele stem ✓ • Dividende/beperkte bedrag op hul aandele kapitaal word aan lede betaal ✓ • Slegs lede mag produkte lewer ✓ (Enige 2) (2) 2.4 Entrepreneurskap 2.4.1 Regverdiging Die boer sien 'n geleentheid om 'n onderneming te begin en neem die risiko ✓ (1) 2.4.2 TWEE entrepreneurs suksesfaktore vir die boer • Vasberadenheid ✓ • Veerkragtigheid ✓ • Passie ✓ • Opportunis ✓ (Enige 2) (2) 2.4.3 EEN voorbeeld (a) Sterk punte van die onderneming • Goeie kwaliteite van 'n entrepreneur • Besit een hektaar grond ✓ (Enige 1) (1) (b) Bedreigings vir die onderneming • Inbrake ✓ • Skaarsheid van water ✓ (Enige 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 5 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 2.5 Landboubemarkingsketting 2.5.1 Tipes landboubemarkingsketting DIAGRAM A - Vraag ketting ✓ (1) DIAGRAM B - Aanbod ketting ✓ (1) 2.5.2 Die tipe landboubemarkingsketting (a) DIAGRAM B ✓ (1) (b) DIAGRAM A ✓ (1) 2.5.3 TWEE maniere om die besigheidsketting meer vaartbelyn te maak en te verbeter • Gebruik verkoellings geriewe en koeltrokke/vervoer ✓ • Gradering en standaardisering van produkte ✓ • Bemark gesamentlik deur vragte met ander boere te kombineer ✓ • Prosesseer produkte nader aan die plaas ✓ • Verbeter pad infrastruktuur om bemarking te fasiliteer ✓ • Verbeter die toegang tot markinligting ✓ • Beskikbaarheid van bergingsfasiliteite ✓ • Voorsien toegang tot finansiering ✓ • Verbeter selfoon en internet verbindings ✓ (Enige 2) (2) 2.6 TWEE rolle van wetgewing vir die doeltreffende bemarking van landbouprodukte • Bevorder die doeltreffende bemarking van landbouprodukte ✓ • Optimaliseer die doeltreffende bemarking van landbouprodukte ✓ • Help om te verseker daar is minimum inmenging met bemarking ✓ • Verhoog mark toegang aan alle betrokkenes ✓ • Verbeter die lewensvatbaarheid van die landbousektor ✓ • Reguleer/kwaliteits kontrole van invoer/uitvoer van produkte ✓ • Voorkom onregverdige bemarkingspraktyke/uitbuiting van verbruikers ✓ • Verseker dat produkinligting in eenvoudige terme aangebied word ✓ • Verseker dat produkte voldoen aan vasgestelde standaarde/ verseker die veiligheid van produkte ✓ • Vasstel/onderhoud van nasionale standaarde by prosesserings plekke ✓ • Reguleer markagente en verbeter hul funksionering ✓ • Magtig die daarstel van regulasies vir bemarking ✓ (Enige 2) (2) 2.7 Besigheidsplan 2.7.1 Naam van die dokument Besigheidsplan (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 6 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 2.7.2 TWEE redes vir die opstel van 'n besigheidsplan • Toets die uitvoerbaarheid en ekonomiese lewensvatbaarheid van die besigheidsidee ✓ • Bepaal die finansiële behoeftes ✓ • Herposisioneer die onderneming met veranderinge in die mark ✓ • Versamel kennis i.t.v. bemarkingsgeleenthede en mededingers ✓ • Sien probleme wat risiko kan verlaag voor die tyd raak ✓ • Rig/lei daaglikse bedryf van die onderneming ✓ • Verseker finansiering ✓ • Sorg vir die doeltreffende bestuur van die onderneming ✓ • Stippel die doel en mikpunte van die onderneming uit ✓ • Voorsien riglyne vir besluitneming ✓ • Voorsien tydsraamwerke vir die afhandeling van projekte ✓ • Voorsien inligting aangaande die onderneming ✓ (Enige 2) (2) 2.7.3 TWEE probleme met die opstel van 'n besigheidsplan • Onvoldoende tegniese detail ✓ • Onrealistiese aannames en vooruitskattings/oorambisieus ✓ • Laat van gapings/wees vaag/foute/nie geloofwaardig/voorsien te veel onnodige inligting/te generies ✓ • Steek swakhede en risiko's weg ✓ • Onvolledige finansies/vergeet om kontantvloei in te sluit ✓ • Onvolledige navorsing ✓ • Gebruik die verkeerde formaat ✓ • Sluit nie inligting aangaande verskaffer aan die besigheid in nie ✓ • Lig nie potensiële mededinging uit nie ✓ (Enige 2) (2) [35] VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE 3.1.1 Die produksiefaktor wat in waarde toeneem Grond ✓ (1) 3.1.2 TWEE ekonomiese funksies van grond • Voorsien voedsel ✓ • Voorsien ruimte/spasie ✓ • Voorsien grondstowwe/roumateriale ✓ • Voorsien minerale ✓ • Dien as sekuriteit ✓ (Enige 2) (2) 3.2 Die wet van dalende meer-opbrengs 3.2.1 Afleiding van die ekonomiese eienskap van grond Die wet van dalende meer-opbrengs ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 7 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 3.2.2 Vergelyking van die reaksie van mielieproduksie met ‘n verhoging van kunsmis (a) Met ‘n verhoging in kunsmis toediening vanaf 1 – 10kg sal mielieproduksie styg teen ‘n verhoogde tempo ✓ (1) (b) Met ‘n verhoging in kunsmis toediening vanaf 15 – 20kg sal mielieproduksie styg teen ‘n verlaagde tempo ✓ (1) 3.3 Take verrig deur plaaswerkers 3.3.1 Identifikasie van 'n voorbeeld van arbeid (a) WERKER 1 - Los werker ✓ (1) (b) WERKER 2 - Seisoenale werker ✓ (1) 3.3.2 Rede Werker 2 verrig werk/take wat herhaal ✓ (1) 3.3.3 TWEE maniere om die produktiwiteit van arbeid te verbeter • Verbeter die ekonomiese omstandighede van werker ✓ • Verbeter die opvoedkundige omstandighede/opleiding ✓ • Verbeter die werksomstandighede ✓ • Verbeter die lewensomstandighede ✓ • Spreek MIV/Vigs aan ✓ • Bestuur die arbeid/toesig ✓ • Doeltreffende meganisasie ✓ • Behoorlike beplanning ✓ • Betrokkenheid van werkers in die besluitnemingsproses ✓ • Motivering ✓ (Enige 2) (2) 3.4 Werkskontrak 3.4.1 Arbeidswetgewing (a) Wet op Basiese Diensvoorwaardes (Wet 75 van 1997) • Tydsduur van die kontrak: 01 Februarie 2021 - aftrede ✓ • Betaling/vergoeding/bedrag ✓ • Terme van werksverskaffing/verlof/werksure ✓ • Metode van betaling ✓ (Enige 1) (1) (b) Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid (Wet 85 van 1993) Beskermende klere ✓ (1) 3.4.2 TWEE maniere hoe migrasie van arbeid produksie laat afneem • Lei tot arbeids tekorte ✓ • Lei tot 'n tekort aan vaardighede/kundigheid/ondervinding ✓ (Enige 2) (2) 3.5 Kapitaal 3.5.1 Identifikasie van die tipe kapitaal A - Vaste ✓ (1) B - Roerende/beweeglike ✓ (1) 3.5.2 Voorbeeld van produksie kapitaal/C Saad/brandstof/voere/lone/kunsmis/chemikalieë/vervoer kostes ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 8 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 3.5.3 Tipes krediet (a) A - Langtermynkrediet ✓ (1) (b) C - Korttermynkrediet ✓ (1) 3.5.4 EEN metode om kapitaal te skep • Produksie ✓ • Besparings ✓ • Krediet/lenings ✓ • Toelaag/borge/skenkings ✓ • Erflating/trustfonds ✓ • Vennootskappe ✓ (Enige 1) (1) 3.6 Inkomste en uitgawes 3.6.1 Identifikasie van die onderneming (a) Hoogste inkomste - B ✓ (1) (b) Laagste uitgawes - C ✓ (1) 3.6.2 Die finansiële rekord Inkomstestaat ✓ (1) 3.6.3 Berekening van die wins/verlies van onderneming A Wins/verlies = Totale inkomste – Totale uitgawes ✓ = R30 000 – R50 000 ✓ = – R20 000/verlies van R20 000 ✓ (3) 3.7 Probleme geassosieer met kapitaal as produksiefaktor 3.7.1 Skaarsheid/tekorte/duur/onkoste ✓ (1) 3.7.2 Oorkapitalisering ✓ (1) 3.8 Risiko 3.8.1 TWEE bronne van risiko • Produksierisiko ✓ • Tegnieserisiko ✓ • Finansiële/bemarkings en prys risiko ✓ (Enige 2) (2) 3.8.2 Rede • Produksierisiko - Masjinerie wat breek/ omgewing mag ‘n risiko vir produksie wees ✓ • Tegnieserisiko - Masjinerie wat breek ✓ • Finansiële/bemarkings en prys risiko - Verlies aan verkope ✓ (Enige 2) (2) 3.8.3 Identifikasie van die risiko bestuurs strategie Diversifikasie ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 9 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 3.8.4 EEN bestuursbeginsel • Beplanning ✓ • Organisering/koördinering ✓ • Besluitneming ✓ • Implementering ✓ • Beheer ✓ (Enige 1) (1) [35] VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA 4.1 Monohibriede kruising 4.1.1 Die breuk van die ingeduikte nageslag 1/4 ✓ (1) 4.1.2 Berekening van die persentasie heterosigotiese sferiese saad • = 2/4 x 100 ✓ • = 50% ✓ (2) 4.1.3 Fenotipiese verhouding van die F1 generasie 3 sferiese : 1 ingeduik ✓ (1) 4.1.4 Die aantal nageslag wat dieselfde as die ouers lyk • Fenotipies - 3 ✓ • Genotipies - 2 ✓ (Enige 1) (1) 4.2 Patrone van oorerwing 4.2.1 Identifikasie van die patrone van oorerwing (a) B - Kodominansie ✓ (1) (b) A - Onvolledige dominansie ✓ (1) 4.2.2 Regverdiging van onvolledige dominansie Die nageslag het 'n intermediêre eienskap ✓ (1) 4.2.3 Die genotipe van die nageslag in illustrasie B RW ✓ (1) 4.3 Kwalitatiewe en kwantitatiewe eienskappe 4.3.1 Hoogte - Kwantitatiewe eienskap ✓ (1) 4.3.2 Horing konformasie - Kwalitatiewe eienskap ✓ (1) 4.3.3 Melkproduksie - Kwantitatiewe eienskap ✓ (1) 4.4 Variasie 4.4.1 Indikasie van die verskynsel Variasie ✓ (1) 4.4.2 Die oorsaak van variasie Geneties ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 10 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 4.4.3 EEN oorsaak van variasie • Meiose/oorkruising/toevallige rangskikking van die chromosome ✓ • Toevallige bevrugting ✓ • Mutasie ✓ (Enige 1) (1) 4.4.4 EEN belangrikheid van variasie in teling • Dit vorm die basis van seleksie en teling ✓ • Verbeter diererasse/plant kultivars oor tyd ✓ • Vermeerder die biodiversiteit ✓ (Enige 1) (1) 4.5 Dihibriese kruising 4.5.1 EEN eienskap wat verbeter word • Lengte van die blaar ✓ • Kleur van die saad ✓ (Enige 1) (1) 4.5.2 Punnett-vierkant Gamete PL PL pl PpLl PpLl pl PpLI PpLl Nasienriglyne Korrekte gamete vir die manlike ouer ✓ Korrekte gamete vir die vroulike ouer ✓ Korrekte genotipe van die nageslag ✓ (4) Volledige Punnett-vierkant met inhoud ✓ 4.5.3 Indikasie van die wet Die wet van onafhanklike sortering ✓ (1) 4.6 Teelstelsels 4.6.1 Identifikasie van die teelstelsel (a) Kruisteling ✓ (1) (b) Uitkruising ✓ (1) 4.6.2 EEN voordeel van die kruisgeteelde diere • Kruisgeteelde diere toon tekens van heterose/basterkrag ✓ • Kruisgeteelde diere is meer bestand teen siektes ✓ • Kruisgeteelde diere is meer lewenskragtig/vrugbaar ✓ • Kruisgeteelde diere presteer beter as hul ouers ✓ • Produksie is meer ekonomies/massa toename in verhouding tot voerinname is hoër ✓ • Beter aanpasbaarheid vir omgewingstoestande ✓ (Enige 1) (1) 4.6.3 EEN seleksie metode • Massaseleksie ✓ • Familieseleksie ✓ • Stamboekprestasie ✓ • Nageslagseleksie ✓ (Enige 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Landbouwetenskappe/V2 11 DBE/November 2024 NSS – Nasienriglyne 4.7 Tegniek gebruik in plantteling 4.7.1 Die plantteeltegniek Die gebruik van bakterieë as draers/Agrobacterium tumefaciens ✓ (1) 4.7.2 TWEE potensiële omgewings voordele van GG gewasse • Verminder die behoefte vir chemiese bespuiting/onkruiddoders/ besoedeling ✓ • Verdraagsaam in ekstreme toestande (koue/droogte/saliniteit) ✓ • Voordelige insekte word nie benadeel nie ✓ • Kan geen-bewerkings praktyke toepas ✓ (Enige 2) (2) 4.8 Lyngrafiek van die opbrengs van GG mielies en nie-GG mielies in die verskillende provinsies Y i e l d o fvan Opbrengs n o GG n - Gen M nie-GG m a i z e mielies a n d Gin M verskillende m a i z e i n pprovinsies rovinces 12,000 Non-GM Nie-GGMaize mielies GGMaize GM mielies 10,000 Opbrengs (kg/ha) 8,000 6,000 4,000 2,000 0 A B C D E Provinsie KRITERIA/RUBRIEK/NASIENRIGLYNE • Korrekte opskrif met beide veranderlikes ✓ (1) • X-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Provinsie) ✓ (1) • Y-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Opbrengs) ✓ (1) • Korrekte eenhede (kg/ha) ✓ (1) • Lyngrafiek ✓ (1) • Akkuraatheid (80% + korrek geplot) ✓ (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou

Study this subject

More from Grade 12 Agricultural Sciences

View all