Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT-EKSAMEN
NOVEMBER 2018
LANDBOUWETENSKAPPE
NASIENRIGLYNE
Tyd: 3 uur 300 punte
Hierdie nasienriglyne is opgestel vir gebruik deur eksaminators en hulp-
eksaminators van wie verwag word om almal 'n standaardiseringsvergadering by
te woon om te verseker dat die riglyne konsekwent vertolk en toegepas word by
die nasien van kandidate se skrifte.
Die IEB sal geen bespreking of korrespondensie oor enige nasienriglyne voer nie.
Ons erken dat daar verskillende standpunte oor sommige aangeleenthede van
beklemtoning of detail in die riglyne kan wees. Ons erken ook dat daar sonder
die voordeel van die bywoning van 'n standaardiseringsvergadering verskillende
vertolkings van die toepassing van die nasienriglyne kan wees.
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Skip to contentMemorandum 











View all
Agricultural Sciences Grade 12 IEB 2018 Memo (Afrikaans)
IEB Grade 12 Agricultural Sciences memorandum from the 2018 (Afrikaans), 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Agricultural Sciences · Grade 12 · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 14
- File size
- 660.2 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 14
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 2 van 14
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 1.1.1 A B C D 1.2 1.2.1 W O
1.1.2 A B C D 1.2.2 W O
1.1.3 A B C D 1.2.3 W O
1.1.4 A B C D 1.2.4 W O
1.1.5 A B C D 1.2.5 W O
1.1.6 A B C D 1.2.6 W O
1.1.7 A B C D
1.1.8 A B C D
1.1.9 A B C D
1.1.10 A B C D
Nie een
1.3 Slegs A Slegs B A en B
nie
1.3.1 A B C D
1.3.2 A B C D
1.3.3 A B C D
1.3.4 A B C D
1.3.5 A B C D
1.3.6 A B C D
1.4 1.4.1 Ontkieming 1.5 1.5.1 Onvolledige dominansie
1.4.2 Kwantitatiewe trek 1.5.2 Vraag
1.4.3 Saad of vrug 1.5.3 Horisonne
1.4.4 Klei 1.5.4 Steggies
1.4.5 Vryemarkstelsel 1.5.5 Uterus
Styl, Stigma
1.4.6 Geslaglose reproduksie 1.5.6
(Gynoecium)/Stamper
1.6 1.6.1 K
1.6.2 F
1.6.3 H
1.6.4 B
1.6.5 J
1.6.6 E
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 3 van 14
AFDELING B
VRAAG 2
2.1 Bepaling van grondtipes
Grawe grondprofiele waar dit ook al lyk of die grond verander
Grondmonsters met gereelde intervalle oor die hele plaas in 'n roosterpatroon (
2.2 Invloed van grondtekstuur
2.2.1 Besproeiingsfrekwensie
Growwer grond = laer waterhouvermoë vanweë spasies tussen
deeltjies meer gereelde besproeiing
2.2.2 Waterhouvermoë
Fyner grond = beter waterhouvermoë vanweë kapillêre werking
2.3 Gronddegradasie
2.3.1 Fisiese degradasie
Afloopwater/winderosie – voorkom dat te veel oppervlakwater
afloop / winderosie Plant gras of deklaag tussen die rye
perskebome
Kompaksie – beweging van swaar toerusting oor nat land
2.3.2 Chemiese degradasie
Verandering van die grondchemie – plant grondgeskikte gewasse in
plaas daarvan om die grond te probeer verander – Verseker
wisselbou om uitloging te voorkom en gaan grond-pH gereeld na
2.3.3 Biologiese degradasie
Uitputting van voedingstowwe – voorkom monoverbouing en bemes
die grond korrek – Laat rus lande tussen boomoeste of wissel af
met ander groente-gewasse om uitloging van voedingstowwe te
voorkom
2.4 Vyf negatiewe uitwerkings van gronddegradasie
Swakker grondvrugbaarheid
Swak grondstruktuur
Grondsuurheid
Laer waterhouvermoë
Verlies van bogrond
Afname in grondbiodiversiteit
(enige 5)
2.5 2.5.1 Geënte boom
Boom gemaak van 'n tak of oog van 'n verlangde variëteit wat
geplaas of ingevoeg word op 'n geharder wortelstok van 'n
soortgelyke variëteit
2.5.2 Waarom enting
Verseker variëteitskenmerke
Elke plant sal dieselfde produseer
Beter groei deur geharder wortelstok
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 4 van 14
2.6 Voordele en nadele van geslagtelike en geslaglose reproduksie
2.6.1 Geslagtelike reproduksie
Voordele Nadele
Genetiese diversiteit Geen beheer oor die
produktiwiteit van nageslag nie
Minder arbeidsintensief Wisselvallige produksie
Goed vir plaaslike byepopulasie Potensieel minder gehard
Maak kruisbestuiwing moontlik Vatbaarheid vir siektes
waar dit verlang word
2.6.2 Geslaglose reproduksie
Voordele Nadele
Identiese plante kan geproduseer Geen beheer oor die
word produktiwiteit van nageslag nie
Produksiekenmerke is bekend Wisselvallige produksie
Beter groei deur geharder Potensieel minder gehard
wortelstok
2.7 Diversifikasie
2.7.1 Diversifikasie / gemengde boerdery
2.7.2 Risiko
2.7.3 Vleisproduksie
Dier, nie gewas nie
Benut die mieliereste kan tussen die bome wei
2.8 2.8.1 Mark wat ontwikkel word
Nismark
2.8.2 Nismarkrisiko's
Baie klein koperspoel
Maak staat daarop dat mense 'n besteebare inkomste het
Onbetroubare mark
Perskebome is langlewend en sal dus nie 'n gereelde koop
wees nie
Kan die ekstra produksiekoste gedek word indien nismark
ineenstort?
(enige 4)
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 5 van 14
VRAAG 3
3.1 Orgaan verantwoordelik vir melkproduksie
Uier borsklier
3.2 Naam en funksie van melkuitskeidingshormone
Oksitosien – saamtrekking van selle om melk vry te stel
Prolaktien – melkvorming
Insulien – melkproduksie
Kortisol – melkproduksie
(enige 2)
3.3 3.3.1 Eerste melk
Kolostrum / bies / beestings
3.3.2 Unieke eienskap van kolostrum
Bevat teenliggame / baie voedsaam / hoë energiewaarde
3.3.3 Belangrikheid van soog binne 24 uur
Derm is poreus vir teenliggame teenliggame word nie verteer nie
maar dring die bloedstroom binne en help om die kalf immuniteit te
gee teen siektes
3.4 3.4.1 Mastitis – definisie
Infeksie van die melkklier of uier
3.4.2 Twee oorsake van mastitis
Bakterieë
Vuiligheid
Skade aan die uier
(enige 2)
3.4.3 Vier dinge om mastitis te voorkom
Melk koeie met mastitis laaste
Hou uier skoon
Dip die tiete na melkery
Moenie oormelk nie
Hanteer die uier versigtig tydens melkery
Spoel die afskortings tussen koeie af en ontsmet hulle
(enige 4)
3.5 3.5.1 Grasreproduksie
Saad
Risome
3.5.2 Toepassing van grasreproduksie
(a) Risome – klein oppervlakte en vereis grondvoorbereiding
(b) Saad – kan maklik oor die hele gebied versprei word
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 6 van 14
3.6 Volgorde van KI
D; F; A; H; B; E; C; G;
3.7 Hoe genomika help met bulseleksie
Slegs bulle wat die korrekte gene dra, word by die toetsstasie
grootgemaak dit kos dan minder vir die toetsstasie
Daar kan geselekteer word vir spesifieke trekke óf negatief óf positief vir
of teen op 'n baie jong ouderdom
Betroubaarheid van die bul se prestasie is hoër
Bulle wat dan deur die toets geselekteer word, is waarlik die beste van
die beste
(enige 5)
3.8 Kloning in melkbeeste
Alle diere sal vatbaar wees vir dieselfde siektes
Selle in die gekloonde diere sal so oud wees soos die koei wat baie
produseer
Massiewe toename in inteling binne die ras wêreldwyd
Gekloonde diere toon eienskappe van bejaardheid
3.9 Vier faktore wat bestuur moet word
melkeryhigiëne
arbeid
diere
water
toerusting en/of masjinerie
(enige 4)
3.10 Drie strategieë vir meer produktiewe arbeid
Betaal die arbeid goed
Verseker 'n gelukkige werksomgewing
Bied aansporingsbonusse aan
Dra by tot mediese fonds en pensioen
Stel haalbare of doenbare daaglikse take
(enige 3)
3.11 Twee arbeidskwessies wat die onderneming negatief kan beïnvloed
Bemarkingstrategie
Insette/arbeid
Finansiële lewensvatbaarheid
Keuse van gepaste ras/diere
Beskikbare fasiliteite
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 7 van 14
VRAAG 4
4.1 Vraag voor Listeriose
Vraag B – hoër as A (na uitbreking)
4.2 4.2.1 Twee bestuurstrategieë om Listeriose te hanteer
Wees proaktief
Verseker kudde-/plaashigiëne
Verbeter doeltreffendheid waar moontlik
Diversifiseer
(enige 2)
4.2.2 Kort verduidelikings van 4.2.1
Doen positiewe stappe voor die krisis toeslaan
Bakteriële siekte, hou dus die plaasbiosekuriteit hoog om te
voorkom dat die bakterieë 'n probleem word
Prys gaan val, fokus dus op die hoogste moontlike produksie
teen die laagste moontlike koste
Te laat om te doen na die feit, maar dit is die beste om nie al jou
eiers in een mandjie te hê nie
(1 punt elk vir toepaslike verduidelikings van gegewe punte)
4.3 Bereken die ontbrekende waardes
A = R652 800 + R26 000 = R678 800
B = R48 000 + R472 800 + R15 000 + R12 700 + R15 000 + R23 450 +
R8 635 + R2 500 = R598 085
C = R678 800 – R598 085 = R80 715
4.4 Gemiddelde prys per kg
= R652 800 / (320 × 85 kg) = R24 / kg
4.5 Sal daar wins wees by ewewig B
Ewewig B = R21,50 / kg
Nuwe inkomste = (320 × 85 kg × R21,50 / kg) + R26 000 = R610 800
Wins/verlies = R610 800 – R598 085 = R12 715
Dus sal 'n wins steeds gemaak word
4.6 Verskil tussen stoet en kommersieel
Stoet – raseg nageslag word geregistreer en verkoop om mee te teel
Kommersieel – gemengde ras hele nageslag word verkoop om geslag te
word
(enige 4)
4.7 4.7.1 Definisie van terminale vaar
Vaar wat gebruik word om nageslag te produseer wat almal bedoel is
om geslag te word en is gewoonlik 'n ander ras as die moerlyn
4.7.2 Genetiese beginsel wat gebruik word by 'n terminale vaar
Basterkrag of heterose
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 8 van 14
4.8 4.8.1 Seleksie-indeks
'n Seleksie is 'n berekening wat gebruik word om verskeie diere oor
verskeie trekke met een syfer te vergelyk
4.8.2 Bereken indeks
'n Gewig word gegee aan elke trek waarvoor of waarteen
geselekteer moet word en dit word dan op verskeie trekke toegepas
om die indeks te bereken. Die trekke waarteen geselekteer moet
word, ontvang 'n negatiewe gewig, terwyl die gewenste trekke 'n
positiewe gewig ontvang.
4.8.3 Redes vir indekse
Vergelyk tegelykertyd verskeie trekke oor verskeie diere en gewigte
kan doelgemaak word om by die individuele boer se behoeftes te
pas
4.9 Rede vir lees van middeletikette
Korrekte berging van die middel
Korrekte toediening van die middel
Inligting oor onttrekkingstydperk
Voorsorgmaatreëls waarvan jy bewus moet wees
Newe-effekte word gelys
Wegdoening van die middel nadat dit verval het
(enige 4)
4.10 4.10.1 Onttrekkingstydperk
Tyd na toediening van die middel voor die vleis of melk veilig is vir
menslike verbruik
4.10.2 Belangrikheid van onttrekkingstydperk
Middel wat in die vleis of melk oorbly, kan skadelik wees vir die
gesondheid van die persoon wat dit eet of drink
4.11 Vyf verbeterings aan biosekuriteit
Alle besoekers moet stort voordat hulle die plaas binnegaan
Plaas moet beskermende klere voorsien
Omhein die plaas
Hou voëls en knaagdiere uit die skure
Ent die diere in teen siektes
Beperk die getal besoekers
Beperk voertuigtoegang
Personeel moenie ander plase besoek of dieselfde produksiediere by
die huis hê nie
(enige 5)
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 9 van 14
4.12 Inwendige en uitwendige parasiete
Inwendige parasiete
Lintwurms
Rondewurms
(enige 1)
Behandeling
Orale dosering
Inspuiting met wurmafdrywer
(enige 1)
Uitwendige parasiete
Bosluise
Myte
Ringwurm
Luise
(enige 1)
Behandeling
Gooi dip op
Inspuiting met antiparasitiese middel
(enige 1)
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 10 van 14
VRAAG 5
5.1 Lokus
Plek op 'n chromosoom waar 'n enkele geen aangetref word
5.2 Kwalitatief of kwantitatief
Kwantitatief dit kan gemeet word en daar is variasie van groot tot klein
5.3 Punnet-vierkant
LS Ls lS ls
LS LLSS LLSs LlSS LlSs
Ls LLSs LLss LlSs Llss 1 regmerkie vir formaat
lS LlSS LlSs llSS IISs
ls LlSs Llss llSs llss
% groot = 1/16 × 100 = 6.25 %
5.4 Genetiese wisselwerking in blomkleur
Onvolledige dominansie heterosigotiese blom is halfpad tussen beide
homosigotiese ouers
5.5 Fenotipiese verhouding
1 rooi blomplant : 2 pienk blomplante : 1 wit blomplant
5.6 5.6.1 Drie metodes van bestuiwing
Insek
Wind
Self
5.6.2 Bestuiwingsmetodes wat voorkom moet word
Almal van hulle
Die plaas het geen beheer oor waar die stuifmeel vandaan kom by
wind- of insekbestuiwing nie en by selfbestuiwing kan die blom nie
deur die boer bestuif word vir selektiewe teling nie
5.7 Probleme om groot pienk blomme te kweek
Pienk is heterosigoties dus is die meeste pienk blomme wat in enige
kruising geproduseer word 50%. Enigste manier is sorgvuldige kruising van
die groot wit blomme met die groot rooi blomme maar slegs 50% sal pienk
wees
5.8 Probleme om medium rooi blomme te produseer
Maklik Kruis eenvoudig groot rooi met klein rooi en almal behoort dan
medium te wees
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 11 van 14
5.9 Lyne wat laat vaar moet word
Klein en medium rooi en pienk. Wit is vir troues en begrafnisse, dus is daar
altyd 'n mark. Die swakker mark en laer pryse vir klein en medium rooi en
pienk is nog 'n rede om dit te staak.
5.10 Vyf eienskappe van 'n entrepreneur
Optimisties
Dink buite die boks
Entoesiasties en gemotiveerd
Nie bang om risiko's te loop nie
Selfvertroue, harde werker
Aanpasbaar en buigsaam
Sterk finansiële bestuur
Effektiewe beplanner
(enige 5)
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 12 van 14
AFDELING C
VRAAG 6
0–1 punt 2 punte 3 punte 4 punte Gewig
INHOUD en VOLTOOIING Antwoord is onvolledig. Wesenlik belangrike 'n Antwoord wat detail 'n Deeglike antwoord
Die kandidaat se vermoë om Baie feite hou nie met inligting ontbreek in een verskaf maar party wat toereikende
toereikende, toepaslike en die vraag verband nie. of meer aspekte wat inligting ontbreek in een inligting verskaf oor al
wetenskaplik akkurate feite te Ernstige feitelike foute. nodig is om die vraag of meer van die vier vier aspekte wat nodig
verskaf wat die vraag te beantwoord. Baie aspekte wat nodig is is om die vraag te
4 × 2 = 8 punte
beantwoord feite is nie toepaslik om die vraag te beantwoord. Feite is
nie. Baie wetenskaplike beantwoord. Meeste toepaslik vir die vraag.
foute. feite is toepaslik. Min of Geen wetenskaplike
geen wetenskaplike foute nie.
foute nie.
0–1 punt 2 punte 3 punte 4 punte
SKRYFVAARDIGHEID Mis die punt van die Verstaan die vraag Beantwoord die vraag Het 'n deeglike beheer
Die kandidaat se vermoë om vraag duidelik. maar gedagtes word maar daar is 'n paar van die onderwerp, wat
inligting te kies en dit te Antwoord is nie nie samehangend gapings in die logika of vertoon word in 'n
gebruik om 'n antwoord te gefokus nie en daar is georganiseer nie. Baie vloei en soms 'n gebrek samehangende
sintetiseer geen teken van irrelevante inligting en aan relevansie. geskrewe stuk wat die 4 × 2 = 8 punte
skakeling nie. konsepte word swak Konsepte nie altyd vraag beantwoord.
geskakel. goed geskakel nie. Volgehoue logiese
vordering. Konsepte
word goed geskakel.
1 mark 2 punte 3 punte 4 punte
AANBIEDING Die kandidaat Swakheid in drie of vier Swakheid in twee van Swakheid in een van Die antwoord word
se vermoë om die antwoord van die vier terreine. die vier terreine. hierdie vier terreine. gestruktureer in terme
behoorlik uiteen te sit en idees van sinskonstruksie,
4 punte
duidelik oor te dra gebruik van paragrawe,
inleiding en
gevolgtrekking.
Totaal: 300 punte
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 13 van 14
Bewaringslandbou (BL)
Bewaringslandbou het ten doel om grond, water en biologiese hulpbronne te bewaar, te
verbeter en doeltreffend daarvan gebruik te maak.
Die beginsels van bewaringslandbou is:
Minimum grondversteuring
Die grond word nie geploeg nie en die saad word direk geplant in 'n land wat met 'n
deklaag bedek is deur gespesialiseerde geenbewerking-planters te gebruik.
Dit het ook die implikasie van waterbesparing omdat bewerking geneig is om die grond
uit te droog. Verder dien die deklaag as versperring om verdamping van vog te
verminder.
Om die grond so min moontlik te versteur het die volgende bykomende voordele:
o Dit verseker minimum vernietiging van die grondstruktuur.
o Dit stel grond nie bloot aan wind- en watererosie nie.
o Dit laat mineralisasie van organiese materiaal stadiger plaasvind, dus is daar
opbou van organiese materiaal.
o Dit veroorsaak min ontwrigting van die lewe van organismes wat in die grond bly,
wat die grondstruktuur verbeter.
o Dit bespaar tyd, energie en geld, aangesien daar minder geploeg word en
vrugbaarheidsaanvullings slegs tydens planting gedoen word.
Permanente organiese grondbedekking
Die grond moet te alle tye bedek bly met gewasreste, ander tipes molm of groeiende
plante. By BL word die gewasreste gewoonlik op die land gelaat om die grond te
bedek. Ander tipes molm kan ook tussen die rye en plantbekkens of plantgate geplaas
word. Molm verminder nie net gronderosie nie, dit kan ook grondtemperatuur met
minstens 4 °C verminder, wat beter omstandighede skep sodat grondorganismes kan
floreer. Wanneer dit behoorlik bestuur word, het grondbedekking die volgende
voordele:
o Dit verbeter waterinfiltrasie, wat 'n hoër grondwaterinhoud tot gevolg het.
o Dit help om direkte impak van reëndruppels en afloop op die land te verminder; dus
word gronderosie verminder.
o Dit verminder verdamping en bewaar grondvog.
o Dit hou die grondtemperatuur eweredig en koel.
o Dit help om onkruid te onderdruk.
o Dit verskaf voedsel en 'n bevorderlike omgewing vir grondorganismes wat belangrik
is vir biologiese prosesse en grondvrugbaarheid.
Gediversifiseerde verbouing (dekgewasse ingesluit)
Gemengde verbouing behels die plant van verskeie gewasse saam op een stuk grond.
Plante kan óf terselfdertyd tussen mekaar geplant word (tussenverbouing) óf gewasse
kan geroteer word. Dit beteken dat verskillende gewasse op verskillende tye op
dieselfde plek geplant word. Die gebruik van beide tussenverbouing en wisselbou op
jou lande is 'n goeie idee. In hierdie stelsel word voedselgewasse gemeng met
grondverrykingsgewasse wat stikstof in die grond kan bind (peule) en plant-
voedingstowwe kan sirkuleer, vinnig groei, baie bogrondse (blaar-) en ondergrondse
(wortel-) biomassa verskaf en grondbiologie, grondvrugbaarheid en grondstruktuur
verbeter wanneer hulle groei sowel as wanneer hulle in die grond ontbind.
Ander voordele indien verbouing gediversifiseer word, sluit in:
o Grondvrugbaarheid word aangevul – N-bindende peule voeg "bobemesting" by die
grond by.
IEB Copyright © 2018 BLAAI ASSEBLIEF OM
Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: LANDBOUWETENSKAPPE – NASIENRIGLYNE Bladsy 14 van 14
o Gewasse gebruik die voedingstowwe in die grond beter. Verskillende gewasse het
verskillende voedingsones en sal dus nie om voedingstowwe meeding nie. Die
benutting van verskillende grondlae deur verskillende gewasse help ook om die
vorming van 'n harde pan te voorkom.
o Dit help om siektes en plae te beheer, aangesien die lewensiklus van hierdie plae
en siektes verbreek word deur die bekendstelling van 'n ander gewas.
o Die grondstruktuur baat daarby wanneer die grond deur die wortels van baie
verskillende plante beset word, want: – die wortels skuif die grond; – die wortels
skep 'n netwerk van lewende materiaal wat doodgaan en verrot om humus te skep;
– wanneer die wortels doodgaan, laat hulle tonnels agter wat die poreusheid en
dreinering verbeter; – wortels skei swak sure af om minerale in die grond op te los
en neem dit dan weer op in oplossings; – wortels skei ook 'n gedeelte van hul
fotosintetiese energie af in die vorm van suikers om die mikrobes te voed wat op
hulle beurt grondmineraalvoedingstowwe aan die wortels verskaf.
Geïntegreerde boerderystelsels
Die toepassing van al hierdie BL-beginsels maak dit dan maklik om ander goeie
landboupraktyke te volg, soos:
Geïntegreerde bestuur van grondvrugbaarheid en -suurheid: BL verbeter grond-
vrugbaarheid en verminder sodoende die hoeveelheid kunsmis wat nodig is, wat tyd,
geld en energie bespaar. Dit is moontlik om 'n volhoubare biologiese stelsel te hê
sonder die gebruik van kunsmis.
Geïntegreerde onkruidbestuur: BL verminder die behoefte aan onkruiddoders met tyd.
Dit is moontlik om volledige onkruidbeheer te hê sonder die gebruik van chemikalieë.
Geïntegreerde bestuur van plae en siektes: Die bestuur van plae en siektes sluit
gewasdiversifikasie, tydsberekening van planting, bevordering van natuurlike balanse
tussen plae en roofdiere in die vorm van insekte en mikrobes wat natuurlik voorkom
sowel as fisiese beheermetodes in. Dit verminder die behoefte aan duur plaagdoders
en swamdoders tot 'n minimum.
Integrasie van diere: Stelsels wat voerproduksie en -bestuur vir lewende hawe insluit,
skep 'n bykomende voordeel. Hierdie praktyk kan winter- en somervoergewasse sowel
as langertermyngrasspesies insluit. Afgesien van die verbetering van die fisiese,
chemiese, biologiese en waterhou-eienskappe van die grond, kan sulke spesies, met
inbegrip van jaar- of meerjarige dekgewasse, suksesvol gebruik word as dierevoer.
Presisieboerdery
Die gebruik van presisieboerdery lei tot verminderde kunsmisgebruik, wat 'n voordelige
invloed op grondgesondheid sowel as die ekonomie van so 'n onderneming het. Die
gebruik van 'n presisieboerderystelsel kan egter groot finansiële implikasies hê, veral met
die aanvanklike finansiële ontwikkeling.
Ekonomie
In 'n droëland-stelsel wat mev. Mahvethu beoog, sal die veiligste ekonomiese besluit
wees om die beginsels van bewaringsboerdery toe te pas in plaas daarvan om geld te
bestee aan die ontwikkeling van 'n duur presisieboerderystelsel.
Al bogenoemde hou onderling verband en die leerder moet die DROËLAND-situasie en
die uitvoerbaarheid van die gekose stelsel met mekaar skakel.
IEB Copyright © 2018
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
- Grade 12 Agricultural Sciences notes
CAPS revision notes with worked examples.
- Agricultural Sciences questions by topic
Past exam questions sorted by CAPS topic, with memos where available.
- Grade 12 Agricultural Sciences quizzes
Short topic quizzes with instant feedback.
- All Grade 12 Agricultural Sciences past papers
Past papers by year, with memos where available.
- Grade 12 IEB past papers
More Agricultural Sciences and other subjects in this collection.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB 2019 Memo

MemorandumIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB 2019 Memo (Afrikaans)

MemorandumIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB 2018 Memo

MemorandumIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo

MemorandumIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo (Afrikaans)

MemorandumIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo
Related documents

Question paperIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB 2018 Question Paper (Afr)

MemorandumIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo (Afrikaans)

Question paperIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB 2019 Question Paper (Afr)

Question paperIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB P1 2017 Question Paper (Afr)

Question paperIEB
Agricultural Sciences Grade 12 IEB P2 2017 Question Paper (Afr)

Question paperIEB


