Agricultural Sciences Grade 11 P1 2025 Memo (Afr)

NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2025 LANDBOUWETENSKAPPE V1 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye. Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

2 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2025) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 C✓✓ 1.1.2 A ✓✓ 1.1.3 D ✓✓ 1.1.4 C ✓✓ 1.1.5 B ✓✓ 1.1.6 B ✓✓ 1.1.7 A ✓✓ 1.1.8 D ✓✓ 1.1.9 C ✓✓ 1.1.10 B ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Slegs A ✓✓ 1.2.2 Geeneen ✓✓ 1.2.3 Slegs B ✓✓ 1.2.4 Slegs A ✓✓ 1.2.5 Beide A en B ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 pH skaal ✓✓ 1.3.2 Stikstof ✓✓ 1.3.3 Immobilisasie ✓✓ 1.3.4 Katioonadsorpsie ✓✓ 1.3.5 Hummus ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Molekule ✓ 1.4.2 Kapillêre water ✓ 1.4.3 Brak ✓ 1.4.4 Glukose ✓ 1.4.5 Mineralisasie ✓ (5 x 1) (5) [45] TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

(EC/NOVEMBER 2025) LANDBOUWETENSKAPPE V1 3 AFDELING B: BASIESE LANDBOUCHEMIE VRAAG 2 2.1 2.1.1 Identifikasie van die illustrasie. Periodieke tabel van elemente ✓ (1) 2.1.2 Elemente met atoomgetalle 1 en 20. 1 – Waterstof ✓ (1) 20 – Kalsium ✓ (1) 2.1.3 TWEE maniere waarop die elemente gerangskik is. • Periodes ✓ (1) • Groepe ✓ (1) 2.1.4 Ooreenkomste tussen elemente He, Ne en Ar • Hulle is inert/nie-reaktief ✓ • Volle valenselektron doppe ✓ • Kleurloos en reukloos ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.1.5 Bepaling van valensie (a) 2 ✓ (1) (b) 6 ✓ (1) 2.2 2.2.1 Verbindingsklassifikasie Anorganies ✓ (1) 2.2.2 Naam van die verbinding op VRAAG 2.2.1. Natriumchloried ✓ (1) 2.2.3 Chemiese binding in VRAAG 2.2.2. Ioniese binding ✓ (1) 2.2.4 Regverdiging van die antwoord op VRAAG 2.2.3. • Die verbinding word gevorm wanneer een atoom ʼn valenselektron bykry ✓ van ʼn ander atoom. ✓ • Die Na+ en Cl- ione word sterk na mekaar toe aangetrek, ✓ wat die ioniese verbinding natriumchloried vorm. ✓ • Chloor (Cl) het 7 valenselektrone ✓ en verkry geredelik ʼn elektron om ʼn negatief gelaaide chloriedioon (Cl-) te vorm. ✓ • Natrium (Na) het een valenselektron en verloor dit maklik ✓ om ʼn positief gelaaide natriumioon te word. ✓ (Enige 1 x 2) (2) 2.2.5 Molekulêre formule Na ✓ Cl ✓ (2) 2.3 2.3.1 Identifikasie van verbinding Metaan ✓ (1) 2.3.2 Naam van die groep verbindings waaraan die verbinding behoort Alkane ✓ (1) 2.3.3 Twee eienskappe van metaan • Dit is ʼn gas ✓ • Kleurloos ✓ • Reukloos ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

4 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2025) 2.3.4 Eienskappe van koolstof wat dit toelaat om organiese verbindings te vorm • Dit is in staat om te kateneer ✓ • Dit kan vier kovalente bindings vorm ✓ • Dit kan enkel-, dubbel- en driedubbele bindings vorm ✓ • Dit is relatief onreaktief met ʼn aantal ander elemente ✓ (2) 2.4 2.4.1 Chemiese strukture in diagram A en B hierbo. Diagram A – Versadigde vetsure ✓ (1) Diagram B – Onversadigde vetsure ✓ (1) 2.4.2 Motivering van die strukture in diagramme A en B. Diagram A Het slegs enkelbindings tussen die koolstofatome in die vetsure. ✓ (1) Diagram B Het een of meer dubbelbindings tussen koolstofatome in die vetsure. ✓ (1) 2.4.3 Twee basiese komponente van lipiede. • Gliserol ✓ • Vetsure ✓ (2) 2.4.4 TWEE rolle van lipiede in lewende organismes. • Energiereserwes ✓ • Selmembraanstruktuur ✓ • Insulasie ✓ • Voedingstofabsorpsie ✓ • Waterdigting ✓ • Beskerming ✓ • Energiereserwes ✓ • Bron van water ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.5 2.5.1 Algemene formule van koolhidrate. CnH2nOn ✓ (1) 2.5.2 Binding wat die monomere van koolhidrate verbind. Glikosiedbinding ✓ (1) 2.5.3 Disakkariede wat in melk voorkom Laktose ✓ (1) 2.5.4 TWEE voorbeelde van koolhidraatpolimere wat deur glikosidiese bindings gevorm word. • Sellulose ✓ • Stysel ✓ • Glikogeen ✓ • Chitien ✓ • Lignien ✓ (Enige 2 x 1) (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

(EC/NOVEMBER 2025) LANDBOUWETENSKAPPE V1 5 VRAAG 3: GRONDKUNDE 3.1 3.1.1 Die struktuur hierbo. Grondtekstuurdriehoek ✓ (1) 3.1.2 Grondtekstuurklase (a) Klei ✓ (1) (b) Leem ✓ (1) (c) Sanderige leem ✓ (1) 3.1.3 Aanbeveling van die geskikste grond vir gewasproduksie. Grondmonster (b) ✓ (1) 3.1.4 DRIE redes om die antwoord in VRAAG 3.1.3 te motiveer. • Dit hou baie vog, maar dreineer ook goed sodat genoeg lug die wortels kan bereik. ✓ • Het gebalanseerde samestelling van sand, slik en klei, wat ʼn goed gedreineerde en nutriëntryke omgewing skep. ✓ • Kleideeltjies help om water te behou en voorkom vinnige uitdroging, terwyl die sand en slik oortollige water laat dreineer en versuiping voorkom. ✓ • Die deeltjie grootte verspreiding laat lug en water vrylik beweeg, wat suurstof aan wortels verskaf en verdigting voorkom. ✓ • Leemgrond is oor die algemeen ryk aan organiese stof (humus), wat noodsaaklike voedingstowwe vir plantgroei verskaf, insluitend wateroplosbare minerale. ✓ • Leemgrond se struktuur is minder dig as klei of slik, wat dit makliker maak vir boere om te bewerk en voor te berei vir plant. ✓ (Enige 3 x 1) (3) 3.2 3.2.1 Grondstrukture in A en B A – Bolvormig/Sferoïed ✓ (1) B – Plaatvormig ✓ (1) 3.2.2 Voorstel aan die boer oor die grondstruktuur wat die beste vir mielie-gewasse benut kan word. Grondstruktuur A ✓ (1) 3.2.3 TWEE faktore wat die ontwikkeling en stabiliteit van grondstruktuur beïnvloed. • Grondkolloïdale materiaal in die grond ✓ • Tipe kleimineraal/klei ✓ • Klimaat ✓ • Plantwortels ✓ • Mikrobiese gom ✓ • Organiese materiaal ✓ • Ysteroksied ✓ • Afwisselende vog en droogte ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

6 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2025) 3.2.4 TWEE voordele van ʼn goeie grondstruktuur. • Voorkom grondverdigting ✓ • Voorkom korsvorming ✓ • Voorkom gronderosie ✓ • Beperk die uitwerking van droogte of oormatige natheid en anaërobiose ✓ • Voorkom soutwanbalanse ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.3 3.3.1 Grondtemperatuur op verskillende gronddieptes op verskillende tye. (1) Temperature by 1 cm diep (°C) Temperature by 20 cm diep (°C) 45 40 Temperatuur (0C) 35 30 25 20 15 10 5 0 06:00 08:00 10:00 12:00 14:00 16:00 Tyd (1) Kriteria/nasienriglyne Korrekte opskrif ✓ X-as – korrek gekalibreer en gemerk (Tyd) ✓ Y-as – korrek gekalibreer en gemerk (Temperatuur) ✓ Korrekte eenhede (°C) ✓ Akkuraatheid ✓ Lyngrafiek ✓ (6) 3.3.2 Tendens van grondtemperatuur op 1 cm diepte. Grondtemperatuur teen 1 cm is hoër ✓ as grondtemperatuur van 20 cm teen alle tye. ✓ (2) 3.3.3 TWEE maniere om grondtemperatuurvariasies te minimaliseer. • Grondoppervlakbedekking/deklaag ✓ • Skaduwering ✓ • Besproeiing ✓ • Deursigtige plastiek bedekking ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

(EC/NOVEMBER 2025) LANDBOUWETENSKAPPE V1 7 3.4 3.4.1 Hipotese uit die eksperiment wat uitgevoer is. Infiltrasietempo in growwe tekstuurgronde is hoër ✓ as in fyn tekstuurgronde. ✓ (2) 3.4.2 Tipe porieë getoon in GRONDMONSTER A en B onderskeidelik. GRONDMONSTER A – makroporieë ✓ (1) GRONDMONSTER B – mikroporieë ✓ (1) 3.4.3 Identifikasie grondmonster (a) Kleigrond - GRONDMONSTER B ✓ (1) (b) Sandgrond - GRONDMONSTER A ✓ (1) 3.5 Ooreenstemming van grondeienskappe met die grondkleur. 3.5.1 C✓ (1) 3.5.2 A✓ (1) 3.5.3 B✓ (1) 3.5.4 D✓ (1) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

8 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2025) VRAAG 4: GRONDKUNDE 4.1 4.1.1 Etikette A en B. A – A-horison ✓ (1) B – E-horison✓ (1) 4.1.2 LETTER wat die horisonne beskryf. (a) Illuviale horison C✓ (1) (b) Sagte materiaal en verweerde rots D✓ (1) 4.1.3 Nat of waterdeurdrenkte profiel. A ✓ OF O ✓ G ✓ G ✓ (2) 4.1.4 Definisie van ʼn grondprofiel. Vertikale dwarssnit van die grond ✓ wat sy grondhorisonne of lae openbaar. ✓ OF Duidelike laag in ʼn grondprofiel, ✓ ongeveer parallel met die aarde se oppervlak, met eienskappe wat dit onderskei van die lae bo en onder. ✓ (2) 4.2 4.2.1 TWEE redes waarom gronde geklassifiseer word. • Keuse van gewas ✓ • Waardasie van grond ✓ • Homogene produksie-eenhede ✓ • Toekenning van grond ✓ • Optimale benutting van grond ✓ • Beplanning van boerderyaktiwiteite ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.2.2 Streke waar die bogrondse diagnostiese horisonne gevind word. (a) Organiese O-horison Nat lande waar organiese materiaal ophoop ✓ (1) (b) Humiese A-horison Koel, vogtige streke ✓ (1) 4.2.3 Herrangskikking van die prosedure C✓ B✓ E✓ D✓ A✓ (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

(EC/NOVEMBER 2025) LANDBOUWETENSKAPPE V1 9 4.3 4.3.1 Kolloïedvoorstelling. (a) Brak toestand – C ✓ (1) (b) Suur toestand – A ✓ (1) 4.3.2 Motivering van die antwoord in VRAAG 4.3.1 (a) Na+ oorheers ✓ (1) (b) H+ oorheers ✓ (1) 4.3.3 Die metode wat gebruik kan word om die grond met die kolloïed toestand A te herwin. Toediening van landboukalk ✓ (1) 4.3.4 Verskil tussen aktiewe en reserwesuurheid. Aktiewe suurheid word veroorsaak deur waterstofione in die grondoplossing ✓ terwyl reserwesuurheid veroorsaak word deur waterstofioon (H+) wat aan grondkolloïede gebind is ✓ (2) 4.4 4.4.1 TWEE voorbeelde van mikro-organismes wat in die grond voorkom. • Bakterieë ✓ • Protozoa ✓ • Alge ✓ • Swamme ✓ • Nematodes ✓ • Aktinomisete ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.4.2 TWEE rolle van grondmikro- en makro-organismes. • Breek plant- en dierreste af om plantvoedingstowwe vry te stel/ ontbinding van plant- en dierreste dierlike oorblyfsels. ✓ • Verbeter die grondstruktuur ✓ • Terwyl grondmikrobes plantmateriaal verrot, word koolstofdioksied in die atmosfeer vrygestel. ✓ • Sekere grondmikrobes kan die stikstof in die atmosfeer in die vorm van ammoniumsoute bind. ✓ • Makro-organismes, soos erdwurms, maak die struktuur van die grond oop. ✓ • Verbeter waterretensievermoë. ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.5 4.5.1 Voedingstofsiklus hierbo geïllustreer. Stikstof ✓ (1) 4.5.2 Dui die etikette A en B hierbo aan. A – Stikstof in die atmosfeer ✓ (1) B – Nitrifikasie ✓ (1) 4.5.3 LETTER-ooreenstemming van die beskrywing (a) D ✓ (1) (b) C ✓ (1) (c) E ✓ (1) (d) G ✓ (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.