Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
LANDBOUWETENSKAPPE V2
2018
PUNTE: 150
TYD: 2½ uur
Hierdie vraestel bestaan uit 14 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2018 QP (Afr)
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2018 (Afrikaans), 14 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · NSC June Exam · 2018. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 717.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC June Exam 2018
Questions in this paper
- Question 1.1Agricultural production factors20 marks
- Question 1.2Basic agricultural genetics10 marks
- Question 1.3Basic agricultural genetics10 marks
- Question 1.4Basic agricultural genetics5 marks
- Question 2.1Agricultural entrepreneurship5 marks
- Question 2.2Agricultural entrepreneurship5 marks
Show all 20 questions
- Question 2.3Agricultural entrepreneurship12 marks
- Question 2.4Agricultural entrepreneurship5 marks
- Question 2.5Agricultural entrepreneurship4 marks
- Question 2.6Agricultural entrepreneurship4 marks
- Question 3.1Agricultural production factors6 marks
- Question 3.2Agricultural production factors9 marks
- Question 3.3Agricultural production factors9 marks
- Question 3.4Agricultural production factors6 marks
- Question 3.5Agricultural production factors5 marks
- Question 4.1Basic agricultural genetics8 marks
- Question 4.2Basic agricultural genetics7 marks
- Question 4.3Basic agricultural genetics7 marks
- Question 4.4Basic agricultural genetics6 marks
- Question 4.5Basic agricultural genetics7 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 2 DBE/2018
SSE
INSTRUKSIES EN INLIGTING
1. Hierdie vraestel bestaan uit TWEE afdelings, naamlik AFDELING A en
AFDELING B.
2. Beantwoord AL die vrae in die ANTWOORDEBOEK.
3. Begin ELKE vraag op 'n NUWE bladsy.
4. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
vraestel gebruik is.
5. Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.
6. Toon ALLE berekeninge, formules ingesluit, waar van toepassing.
7. Skryf netjies en leesbaar.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 3 DBE/2018
SSE
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee.
Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers
(1.1.1 tot 1.1.10) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.1.11 D.
1.1.1 Die proses waar die produk ontwerp en ontwikkel word om aan die
behoeftes van verbruikers te voldoen, is …
A verkope.
B handel dryf.
C bemarking.
D handelsmerk.
1.1.2 'n Maatstaf van hoe die vraag na 'n produk verander indien daar 'n
prysverandering is, staan bekend as …
A elastisiteit van vraag.
B onelastisiteit van vraag.
C elastisiteit van aanbod.
D onelastisiteit van produk.
1.1.3 Die wet van vraag verklaar dat …
A hoe groter die aantal verbruikers, hoe laer die vraag na 'n
spesifieke produk.
B wanneer die prys van 'n produk verlaag, sal die vraag daarna
verhoog.
C hoe hoër die inkomste, hoe laer die vraag na 'n spesifieke
produk.
D wanneer die prys van 'n produk verhoog, sal vraag ook
verhoog.
1.1.4 Die volgende is die redes vir die opstel van 'n agribesigheidsplan:
(i) Om te bepaal of dit moontlik sal wees om die idee suksesvol te
implementeer
(ii) Om die lening wat by die Landbank gekry is, terug te betaal
(iii) Om daaglikse werksaamhede te bestuur
(iv) Om die geld benodig deur die onderneming, te bepaal
Kies die KORREKTE kombinasie:
A (i), (ii) en (iv)
B (ii), (iii) en (iv)
C (i), (ii) en (iii)
D (i), (iii) en (iv)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 4 DBE/2018
SSE
1.1.5 Die arbeidswetgewing wat plaaswerkers se verlof en werksure
reguleer:
A Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 (Wet 85 van
1993)
B Wet op Werkloosheidsversekering, 2001 (Wet 63 van 2001)
C Wet op Basiese Diensvoorwaardes, 1997 (Wet 75 van 1997)
D Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 (Wet 66 van 1995)
1.1.6 Die netto waarde van 'n boerderyonderneming word omskryf as …
A die eienaarsbelang.
B uitgawes minus inkomste.
C bates plus laste.
D die waarde van bates minus die laste.
1.1.7 'n Voorbeeld van 'n heelplaasbegroting met meer as een vertakking:
A Verwagte inkomste en uitgawes vir koolsaailinge, kunsmis en
insekdoders
B Beraamde inkomste en uitgawes vir die produksie van mielies,
vleisbeeste en voer
C Beraamde uitgawes vir die produksie van wolskape
D Verwagte uitgawes vir die produksie en verkoop van lusern
1.1.8 Die vermoë om proaktief uitdagings te hanteer wat dalk in die
toekoms kan plaasvind:
A Geïntegreerde boerderybestuur
B Strategiese boerderybestuur
C Organisatoriese boerderybestuur
D Probleemoplossende boerderybestuur
1.1.9 'n Groot toename in die groei en produktiwiteit van die nageslag in
vergelyking met die ouers:
A Heterose
B Oorerflikheid
C Heterosigoties
D Homosigoties
1.1.10 Oorerflike verandering in die genetiese materiaal van die nageslag:
A Atavisme
B Erfdwang
C Mutasie
D Variasie (10 x 2) (20)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 5 DBE/2018
SSE
1.2 Kies 'n term/frase uit KOLOM B wat by 'n beskrywing in KOLOM A pas.
Skryf slegs die letter (A–J) langs die vraagnommers (1.2.1 tot 1.2.5) in die
ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.2.6 K.
KOLOM A KOLOM B
1.2.1 Winsgedrewe A massaseleksie
1.2.2 Hoeveelheid verskaf oorskry die B permanente arbeid
hoeveelheid gevra
C verkope
1.2.3 Waardeverlies van beweeglike
kapitaal met verloop van tyd D individuele seleksie
1.2.4 Plaaswerkers wat gewone ure werk E geskoolde los arbeider
en verlofdae het
F depresiasie
1.2.5 Seleksie op individuele prestasie
gebaseer G klem op die produk
H surplus
I appresiasie
J vraag
(5 x 2) (10)
1.3 Gee EEN woord/term vir ELK van die volgende beskrywings. Skryf slegs
die woord/term langs die vraagnommers (1.3.1 tot 1.3.5) in die
ANTWOORDEBOEK neer.
1.3.1 Die proses om verbruikers te lok om 'n produk te koop deur op die
radio en televisie te adverteer
1.3.2 Die items wat finansiële waarde het en deur 'n boer besit word
1.3.3 Die doelbewuste teel van plante en diere om nuwe variëteite van
spesies te bewerkstellig
1.3.4 Die gebruik van statistiek om die biologiese data van 'n individu te
analiseer om die teelwaarde daarvan te bepaal
1.3.5 Die uitkoms van een geen wat deur 'n ander geen op 'n
chromosoom beheer word (5 x 2) (10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 6 DBE/2018
SSE
1.4 Verander die ONDERSTREEPTE WOORD in ELK van die volgende
stellings om dit WAAR te maak. Skryf slegs die antwoord langs die
vraagnommers (1.4.1 tot 1.4.5) in die ANTWOORDEBOEK neer.
1.4.1 Mark word bereken deur 'n sekere persentasie by die produksie-
inset te tel om sodoende 'n wins te maak.
1.4.2 Buigsaamheid is 'n benadering wat 'n bestuurder gebruik om die
invloed van veranderinge in 'n mark te verminder deur toekomstige
kontrakte te gebruik.
1.4.3 Dominansie is die sigbare eienskappe wat vanaf individuele
genotipes geproduseer word.
1.4.4 'n Chromosoom is 'n gedeelte van die DNS ('DNA') wat inligting vir 'n
spesifieke genetiese eienskap bevat.
1.4.5 Erfdwang is die herverskyning van 'n voorouerlike eienskap in 'n
organisme nadat dit vir baie geslagte afwesig was. (5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 7 DBE/2018
SSE
AFDELING B
VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING
Begin hierdie vraag op 'n NUWE bladsy.
2.1 Die prent hieronder illustreer 'n bemarkingskanaal wat deur boere in 'n vrye
bemarkingstelsel gebruik word.
2.1.1 Identifiseer die bemarkingskanaal hierbo geïllustreer. (1)
2.1.2 Noem TWEE voordele van die bemarkingskanaal wat in
VRAAG 2.1.1 geïdentifiseer is. (2)
2.1.3 Gee TWEE voordele van 'n vrye bemarkingstelsel vir 'n produsent. (2)
2.2 Produsente sit hul plaasprodukte bymekaar en verkoop dit gesamentlik.
Dit word gedoen om die probleem van individuele produksie en bemarking
uit te skakel.
2.2.1 Noem die bemarkingstelsel hierbo geïllustreer. (1)
2.2.2 Noem die stelsel waarvolgens die plaasprodukte van verskillende
boere saamgevoeg en as een massa bemark word. (1)
2.2.3 Dui DRIE wyses aan waarop produsente uit hierdie stelsel in
VRAAG 2.2.2 voordeel kan trek. (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 8 DBE/2018
SSE
2.3 Die tabel hieronder toon twee mededingende landbouprodukte en die
hoeveelhede aangevra teen verskillende pryse.
HOEVEELHEID AANGEVRA HOEVEELHEID AANGEVRA PRYS
PRODUK 1 PRODUK 2 (Rand)
(kg) (kg)
90 150 10
80 140 20
70 140 30
60 130 40
50 130 50
40 120 60
30 110 70
20 100 80
10 100 90
2.3.1 Dui TWEE faktore aan, behalwe prys, wat 'n invloed op die aanvraag
na PRODUK 2 kon gehad het. (2)
2.3.2 Dui die tendens van die hoeveelheid van PRODUK 2 aan wat teen
verskillende pryse aangevra is. (2)
2.3.3 Teken 'n lyngrafiek wat die hoeveelheid van PRODUK 1 toon wat
teen verskillende pryse aangevra is. (6)
2.3.4 Lei die verhouding tussen prys en hoeveelheid aangevra vir
PRODUK 1 af. (2)
2.4 Die illustrasie hieronder dui 'n agribesigheidsketting aan.
Melk-
produsent Joghurtfabriek Pakhuis
{
Kettingwinkel Groothandelaar
Identifiseer die komponent wat met ELK van die volgende stellings in die
agribesigheidsketting hierbo verband hou:
2.4.1 Joghurt word in groot hoeveelhede aan kleinhandelaars verkoop. (1)
2.4.2 'n Verskeidenheid swaar masjinerie en toerusting word gebruik om
joghurt te maak. (1)
2.4.3 Die joghurt word in kleiner en meer verbruikersvriendelike eenhede
vertoon. (1)
2.4.4 Die primêre produk word teen die laagste prys verkoop. (1)
2.4.5 Die joghurt word in houers geplaas en op palette gepak. (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 9 DBE/2018
SSE
2.5 Die grafiek hieronder toon die prystendens van twee landbouprodukte vir
'n tydperk van ses maande.
70 Die prysdendens van twee landbouprodukte vir ses maande
60
50 Produk
Product11
Prys (R (R
perper
kg)kg)
Produk
Product22
Price
40
30
20
10
0
1 2 3 4 5 6
Months
Maande ofdie
van thejaar
year
2.5.1 Identifiseer die produk wat vir seisoenale veranderinge gevoelig is. (1)
2.5.2 Verduidelik die gevolg van seisoenale produksie op die prys van die
produk wat in VRAAG 2.5.1 geïdentifiseer is. (2)
2.5.3 Gee EEN produksieverwante rede wat tot die konstante prys van
Produk 1 gelei het. (1)
2.6 Noem VIER fases van die entrepreneursproses. (4)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 10 DBE/2018
SSE
VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE
Begin hierdie vraag op 'n NUWE bladsy.
3.1 Grond is die belangrikste produksiefaktor.
3.1.1 Noem TWEE ekonomiese eienskappe van grond. (2)
3.1.2 Stel TWEE maatreëls voor om die produktiwiteit van grond te
verbeter. (2)
3.1.3 Dui TWEE funksies van grond as 'n produksiefaktor aan. (2)
3.2 Die prente hieronder toon aktiwiteite op 'n plaas wat deur wetgewing
gereguleer word.
PRENT A: Voorbeeld van PRENT B: Voorbeeld van
masjinerie wat op 'n plaas protesaksie op 'n plaas
gebruik word
3.2.1 Noem die arbeidswetgewing wat ELK van die volgende reguleer:
(a) Verseker dat die plaasarbeider wat die masjinerie in PRENT A
gebruik, veilig is (1)
(b) Maak voorsiening vir die protesaksie deur plaasarbeiders in
PRENT B (1)
(c) Beskerm die plaasarbeider wat die masjinerie in PRENT B
gebruik indien hy/sy beseer word terwyl hy/sy aan diens is (1)
(d) Die plaasarbeider gebruik die masjinerie in PRENT A binne die
voorgeskrewe tyd (1)
3.2.2 Identifiseer die tipe plaasarbeider wat die masjinerie in PRENT A al
vir 20 jaar hanteer. (1)
3.2.3 Stel TWEE arbeidskwessies voor wat tot die protesaksie deur die
plaasarbeiders in PRENT B aanleiding kon gegee het. (2)
3.2.4 Dui TWEE maatreëls aan wat die boer kan toepas om die
arbeidskwessies in VRAAG 3.2.3 aan te pak. (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 11 DBE/2018
SSE
3.3 'n Gesin het 'n pensioenpakket van R1 189 000 ontvang wat in 'n stuk grond
van 15 ha belê is. Aangesien hulle geen kapitaal gehad het nie, het hulle vir 'n
lening van R280 000 by die bank aansoek gedoen en dit ontvang. Hul het
R50 000 vir 'n boorgat, R158 000 vir 'n trekker en R15 000 vir insekdoders,
saad en kunsmis gebruik.
3.3.1 Identifiseer 'n voorbeeld van 'n kapitaalitem in die scenario hierbo
wat soos volg gekategoriseer word:
(a) Beweeglike/loskapitaal (1)
(b) Bedryfs-/Vlottende kapitaal (1)
(c) Vaste kapitaal (1)
3.3.2 Noem TWEE bronne van kapitaal wat deur die gesin in die scenario
hierbo gebruik is. (2)
3.3.3 Bereken die totale waarde van die bates van hierdie
boerderyonderneming. (2)
3.3.4 In die scenario hierbo, lei TWEE probleme af wat met kapitaal as 'n
produksiefaktor geassosieer word. (2)
3.4 Die stappe hieronder vorm deel van die besluitnemingsproses.
A. Evalueer alternatiewe.
B. Identifiseer die probleem ten opsigte van die belangrikheid daarvan.
C. Kies en pas die beste oplossing toe.
D. Analiseer moontlike alternatiewe.
3.4.1 Herrangskik die stappe hierbo in die KORREKTE volgorde. Skryf
slegs die letters (A–D) langs die vraagnommer (3.4.1) neer. (4)
3.4.2 Gee TWEE faktore wat die doeltreffendheid van die
besluitnemingsproses beïnvloed. (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 12 DBE/2018
SSE
3.5 Die prent hieronder toon 'n plaas met verskillende ondernemings wat
suksesvol bestuur word.
3.5.1 Identifiseer die risikobestuurstrategie wat in die prent hierbo getoon
word. (1)
3.5.2 Regverdig die antwoord op VRAAG 3.5.1. (1)
3.5.3 Noem die bestuursvaardigheid wat die bestuurder in staat gestel het
om vooruit op die strategie in VRAAG 3.5.1 te besluit. (1)
3.5.4 Gee TWEE voorbeelde van produksierisiko's wat die bedrywighede
van die boerderyonderneming hierbo direk kan beïnvloed. (2)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 13 DBE/2018
SSE
VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA
Begin hierdie vraag op 'n NUWE bladsy.
4.1 'n Boer het vier varke as geskenk van 'n buurman ontvang.
• Een wit vroulike dier
• Een rooi vroulike dier
• Twee rooi manlike diere
Die boer het besluit om hul in twee teelgroepe in te deel as ouers van
die F 1 -generasie:
TEELGROEP 1 TEELGROEP 2
Wit vroulike dier en rooi manlike dier Rooi vroulike dier en rooi manlike
dier
F 2 -nageslag: 3 rooi varkies en 1 wit F 1 -nageslag: 1 wit varkie en 3 rooi
varkie varkies
Die letters D (rooi) en d (wit) is gebruik om die allele vir die kleur van die
varkies te verteenwoordig.
4.1.1 Bereken die persentasie van die rooi nageslag in die F 2 -generasie
van TEELGROEP 1. (2)
4.1.2 Gebruik die Punnet-vierkant om die genotipe van die F 1 -generasie
in TEELGROEP 2 te bepaal. (3)
4.1.3 Bepaal die fenotipiese verhouding van die nageslag in
VRAAG 4.1.2. (1)
4.1.4 Dui die teelgroep (TEELGROEP 1 of TEELGROEP 2) aan wat ouers
met dominante allele het. (1)
4.1.5 Gee 'n rede vir die antwoord op VRAAG 4.1.4. (1)
4.2 Twee kultivars, KULTIVAR A en KULTIVAR B, word gekruis. KULTIVAR A
het kort stamme en vlesige vrugte wat vinnig ryp word. KULTIVAR B het lang
stamme en die vrugte neem lank om ryp te word met minder sap.
4.2.1 'n Baie groot en drastiese verbetering in opbrengs is verkry met die
kruising van KULTIVAR A en KULTIVAR B. Gee die genetiese term
wat na die verhoogte opbrengs verwys. (1)
4.2.2 Verduidelik waarom die twee kultivars hierbo in hierdie teelprogram
gebruik word. (2)
4.2.3 Noem TWEE faktore wat die variasie in die kultivars hierbo
beïnvloed. (2)
4.2.4 Gee TWEE redes waarom variasie in plantteling belangrik is. (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V2 14 DBE/2018
SSE
4.3 'n Boer het waargeneem dat swak sôe aan dwergagtige varkies (aa) geboorte
skenk. Hierdie boer het toe besluit om bere (AA) van onverwante
varkboerderye te gebruik, wat skynbaar vry van dwerggroei is, vir herhaalde
paring met swak sôe.
4.3.1 Identifiseer die tipe teelstelsel wat deur die boer toegepas word. (1)
4.3.2 Noem EEN nadeel van die teelstelsel wat in VRAAG 4.3.1
geïdentifiseer is. (1)
4.3.3 Dui die belangrikste faktor aan wat die sukses van die teelstelsel
aan die hand van die inligting hierbo sal bepaal. (1)
4.3.4 Verduidelik waarom die boer bere, en nie sôe nie, vir die teelselsel
geselekteer het. (2)
4.3.5 Gee 'n term wat gebruik word om 'n dier te beskryf wat vir 'n
resessiewe genetiese eienskap, soos dwerggroei, verantwoordelik
is. (1)
4.3.6 Dui die genotipe van 'n dwergvarkie aan. (1)
4.4 Verskillende teelstelsels wat deur boere gebruik word om die prestasie van
hulle teelmateriaal te verbeter, word hieronder aangedui.
inteling; kruisteling; spesiekruising; uitkruising; lynteling
4.4.1 Pas die teelstelsels hierbo by ELK van die volgende stellings:
(a) Opreggeteelde Holsteinbul x opreggeteelde Holsteinkoei wat
nie van dieselfde lyn is nie (1)
(b) Produseer nageslag wat steriel is (1)
(c) Die nageslag produseer beter as die ouers (1)
(d) Ongewenste eienskappe kan by die nageslag ingeteel word (1)
4.4.2 Noem TWEE hooftipes mutageniese agense wat die teelstelsel
hierbo kan beïnvloed. (2)
4.5 Die opbrengs wat boere in 'n tipiese mielieproduksiegebied met
konvensionele bastersaad verkry, is laer as die jongste beskikbare geneties
gemodifiseerde tegnologie wat geneties gemodifiseerde saad gebruik.
4.5.1 Noem TWEE tegnieke wat gebruik word om geneties
gemodifiseerde plante te ontwikkel. (2)
4.5.2 Onderskei tussen konvensionele bastersaad en geneties
gemodifiseerde saad. (2)
4.5.3 Noem DRIE voordele van genetiese manipulasie/ingryping. (3)
[35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2018 Memo (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2018 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2018 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2018 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC November 2018 QP (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC Supplementary 2018 QP
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2025 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC June 2025 Memo (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 Memo

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2024 Memo (Eng)

Question paper