Economics Grade 10 P2 Gauteng June 2022 Question Paper (Afr)

Downloaded from hlayiso.com PROVINSIALE EKSAMEN JUNIE 2022 GRAAD 10 EKONOMIE (VRAESTEL 2) TYD: 1½ uur PUNTE: 100 10 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 2 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord DRIE vrae soos volg in die ANTWOORDBOEK: • AFDELING A: VERPLIGTEND • Afdeling B: Beantwoord EEN van die twee vrae • Afdeling C: Beantwoord EEN van die twee vrae 2. Beantwoord slegs die vereiste aantal vrae. Antwoorde van meer as die vereiste getal sal NIE gemerk word NIE. 3. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik word. 4. Lees die vrae noukeurig deur. 5. Begin elke vraag op ʼn NUWE bladsy. 6. Laat 2 – 3 lyne tussen die subafdelings van die vrae oop. 7. Beantwoord die vrae in volledige sinne en verseker dat die formaat, inhoud en konteks van jou antwoorde voldoen aan die kognitiewe vereistes van die vrae. 8. Gebruik slegs blou of swart ink. 9. Jy mag ʼn nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik. 10. Skryf netjies en leesbaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 3 AFDELING A (VERPLIGTEND) VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE 30 PUNTE – 20 MINUTE 1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae verskaf. Kies die korrekte antwoord en skryf slegs die letter (A – D) langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.5) in die ANTWOORDBOEK, bv. 1.1.6 E. 1.1.1 Watter van die volgende is NIE ʼn voorbeeld van besighede in ʼn oligopolie nie? A MTN, Vodacom, Cell C B BP, Total, Engen C FNB, Capitec, Nedbank D Burger King, MacDonalds, Steers 1.1.2 ʼn Kenmerk van ʼn monopolie is dat ... A daar baie kopers en verkopers in die mark is. B die aard van die produk uniek is. C die aard van die produk homogeen is. D verskaffers prysnemers is. 1.1.3 ʼn Grafiek wat die doeltreffende gebruik van alle moontlike hulpbronne toon, is ʼn ... A aanbodkromme. B vraagkromme. C produksiemoontlikheidskromme. D onverskilligheidskromme. 1.1.4 Die hoogste prys waarteen ʼn produk verkoop mag word, staan bekend as die ... A aankoopprys. B verkoopprys. C maksimum prys. D minimum prys. 1.1.5 Watter van die volgende is NIE ʼn rede vir markmislukking NIE? A Onderaanbod van goedere en dienste B Onbillike pryse C Die verdeling van inkomste en welsyn D Wetgewing (5 x 2) (10) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 4 1.2 Kies ʼn beskrywing in KOLOM B wat ooreenstem met ʼn item in KOLOM A. Skryf slegs die letter (A – G) langs die vraagnommer (1.2.1 tot 1.2.6) in die ANTWOORDBOEK neer, bv. 1.2.7 H. KOLOM A KOLOM B 1.2.1 Adam Smith A Markte is nie beperk tot slegs sekere lande nie 1.2.2 Globalisering B Alle hulpbronne in die ekonomie word effektief gebruik 1.2.3 Geleentheidskoste C Bestaan uit die totale voordele wat die 1.2.4 Doeltreffendheid samelewing verkry uit die verbruik en produksie van goedere of dienste 1.2.5 Ad valorem belasting D Die vader van die moderne ekonomie 1.2.6 Sosiale voordele E Waar belasting bereken word as ʼn persentasie van die produk F Die waarde van alternatiewe wat opgegee is as gevolg van ʼn keuse G Geld wat gehef word op die inkomste van individue en maatskappye (6 x 1) (6) 1.3 Gee EEN term vir elk van die volgende beskrywings. Skryf slegs die term langs elk van die vraagnommers (1.3.1 tot 1.3.4) in die ANTWOORDBOEK neer. Afkortings, akronieme en voorbeelde sal NIE aanvaar word nie. 1.3.1 Die ruilwaarde van ʼn produk vermeld in terme van geld 1.3.2 Produkte wat saam met ander produkte gebruik word 1.3.3 Goedere wat almal bevoordeel en wat beskikbaar is vir almal 1.3.4 Betalings wat deur die regering gemaak word om die produksie of gebruik van ʼn bepaalde produk of diens te bevorder (4 x 1) (4) TOTAAL AFDELING A: 20 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 5 AFDELING B Beantwoord enige EEN van die volgende twee vrae. VRAAG 2: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 2.1 Beantwoord die volgende vrae. 2.1.1 Noem enige TWEE vereistes vir die vestiging van ʼn mark. (2 x 1) (2) 2.1.2 Hoe baat ʼn besigheid deur ʼn minimum prys? (1 x 2) (2) 2.2 Bestudeer die volgende grafiek en beantwoord die vrae wat volg. 160 140 120 TOTALE TOTALNUT 100 UTILITY 80 60 40 20 0 1 2 3 4 5 6 QUANTITY OF HOEVEELHEID CHOCOLATRE BARS SJOKOLADESTAFIES 2.2.1 Verskaf ʼn toepaslike opskrif vir die grafiek. (1) 2.2.2 Identifiseer die sjokoladestafie met ʼn marginale nut van "0". (1) 2.2.3 Wat behels die wet van dalende marginale nut ? (2) 2.2.4 Verduidelik die verhouding tussen die nut en die vraag van ʼn produk. (2) 2.2.5 Onderskei tussen nut en marginale nut. (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 6 2.3 Bestudeer die volgende grafiek en beantwoord die vrae wat volg. PRODUKSIEMOONTLIKHEIDSKROMME 500 A C 470 APPELS 300 B 260 D 0 300 450 550 PIESANGS 2.3.1 Hoeveel piesangs kan by punt D geproduseer word? (1) 2.3.2 Identifiseer die punt van ondoeltreffendheid. (1) 2.3.3 Beskryf kortliks die term produksiemoontlikheidskromme. (2) 2.3.4 Waarom is dit nie moontlik om by punt C te produseer nie? (2) 2.3.5 Bereken die geleentheidskoste as produksie van punt A na punt D verskuif? Toon jou berekeninge. (4) 2.4 Bespreek kortliks enige TWEE eienskappe van volmaakte markte. (8) 2.5 Teken ʼn grafiek en verduidelik die effek as die regering ʼn maksimum prys op ʼn produk stel. (8) [40] b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 7 VRAAG 3: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 3.1 Beantwoord die volgende vrae. 3.1.1 Gee enige TWEE voorbeelde van geografiese markte. (2 x 1) (2) 3.1.2 Wat word bedoel met produksie ondoeltreffendhede? (1 x 2) (2) 3.2 Bestudeer die volgende spotprent en beantwoord die vrae wat volg. Ek besit die enigste kruidenierswinkel in die dorp! Nog ʼn prysverhoging word ingestel vir elektrisiteit. 3.2.1 Watter tipe markstruktuur word in die spotprent hierbo geïllustreer? (1) 3.2.2 Gee een voorbeeld van so ʼn markstruktuur in Suid-Afrika. (1) 3.2.3 Beskryf kortliks die term monopolie. (2) 3.2.4 Verduidelik kortliks heterogene produkte as ʼn kenmerk van ʼn monopolie. (2) 3.2.5 Hoe kan meer kruidenierswinkels in die dorp verbruikers bevoordeel? (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 8 3.3 Bestudeer die volgende prent en beantwoord die vrae wat daarop volg. [Bron: Google beelde/VectorStock/27422520] 3.3.1 Identifiseer die belasting wat van toepassing is op die produkte in die beeld. (1) 3.3.2 Noem enige ander voorbeeld van indirekte belasting. (1) 3.3.3 Wat word bedoel met direkte belasting? (2) 3.3.4 Verduidelik kortliks waarom die regering belasting op produkte soos alkohol en sigarette sal hef. (2) 3.3.5 Gebruik ʼn grafiek om te verduidelik hoe ʼn toename in indirekte belasting die prys van produkte sal beïnvloed. (4) 3.4 Bespreek die eienskappe van onverskilligheidskrommes. (8) 3.5 Hoe kan die regering verbruikers teen die uitbuiting van onvolmaakte markte beskerm? (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com EKONOMIE (Vraestel 2) GRAAD 10 9 AFDELING C Beantwoord enige EEN van die twee vrae uit hierdie afdeling in die ANTWOORDBOEK. Jou antwoord sal soos volg geassesseer word: PUNTE STRUKTUUR VAN OPSTEL TOEKENNING Inleiding Die inleiding is ʼn laer-orde respons. • ʼn Goeie beginpunt sou wees om ʼn sleutelbegrip te definieer wat in Maks. 2 die vraag verskyn. • Moenie enige deel van die vraag in jou inleiding insluit nie. • Moenie enige deel van die inleiding in die liggaam herhaal nie. • Moenie in die inleiding sê wat jy in die liggaam gaan bespreek nie. Liggaam: Hoofdeel: Bespreek in detail/In diepte bespreking/Ondersoek/krities Maks. 26 Bespreek krities/Analiseer/Vergelyk/Evalueer/Onderskei/Verduidelik/ Assesseer/Debatteer. Addisionele deel: Gee eie mening/Bespreek krities/Evalueer/Evalueer krities/Teken ʼn grafiek en verduidelik/Gebruik die grafiek gegee en verduidelik/Voltooi die gegewe grafiek/Bereken/Lei af/Vergelyk/ Maks. 10 Verduidelik/Onderskei/ Interpreteer/Debatteer kortliks /Hoe?/Stel voor/ Gebruik die inligting en argumenteer/Debatteer/Evalueer Gevolgtrekking: Enige relevante hoër-orde gevolgtrekking moet die volgende insluit: • ʼn Kort opsomming van wat bespreek/ontleed is sonder om feite wat reeds in die liggaam genoem is, te herhaal Maks. 2 • Enige mening of waarde-oordeel oor die feite wat bespreek word • Bykomende ondersteuningsinligting om die bespreking/analise te versterk • ʼn Teenstrydige standpunt met motivering, indien nodig. • Aanbevelings TOTAAL 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com VRAAG 4: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE • Bespreek prysvorming in detail onder die volgende opskrifte: o Ewewigspunt, prys en hoeveelheid o Verandering in vraag en aanbod Gebruik volledig benoemde grafieke. (26 punte) • Na jou mening, waarom word subsidies deur die regering aan die verskillende rolspelers in die ekonomie gegee. (10 punte) [40] VRAAG 5: MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE • Bespreek die redes vir, en die impak van minimum lone op vraag en aanbod in die arbeidsmark. (26 punte) • Gee aanbevelings aan die regering oor hoe hulle markmislukking kan voorkom. (10 punte) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 TOTAAL: 100 EINDE