Agricultural Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 Memo

NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2017 LANDBOUWETENSKAPPE V1 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 7 bladsye.

2 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2017) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 D √√ 1.1.2 B √√ 1.1.3 C √√ 1.1.4 C √√ 1.1.5 D √√ 1.1.6 A √√ 1.1.7 C √√ 1.1.8 A √√ 1.1.9 B √√ 1.1.10 A √√ (10 × 2) (20) 1.2 1.2.1 Slegs B √√ 1.2.2 Slegs A √√ 1.2.3 Slegs B √√ 1.2.4 Beide A en B √√ 1.2.5 Geeneen √√ (5 × 2) (10) 1.3 1.3.1 Ad lib √√ 1.3.2 Topikale √√ 1.3.3 Bondel √√ 1.3.4 An-oestrus/sub-oestrus √√ 1.3.5 Semen √√ (5 × 2) (10) 1.4 1.4.1 Amilase √ 1.4.2 Optimale √ 1.4.3 Leydig √ 1.4.4 Resorpsie √ 1.4.5 Inplanting √ (5 × 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/SEPTEMBER 2017) LANDBOUWETENSKAPPE V1 3 AFDELING B VRAAG 2: DIEREVOEDING 2.1 2.1.1 Koei/Skaap/Bok √ (1) 2.1.2 (a) A√ (1) (b) B√ (1) (c) A√ (1) 2.1.3 Teenwoordigheid van blare (voue) √ waar voedsel deeltjies fyn gemaak word √ (2) 2.1.4 Teenwoordigheid van mikro-organismes √ wat sellulose afbreek √ na vlugtige vetsure √ (3) 2.2 2.2.1 Proteïenryke ru-vesel √ Lusernhooi √ Koolhidraatryke ru-vesel √ oatshooi √ (4) 2.2.2 Mieliemeel √ (1) 2.2.3 Rantsoen kan nie aan varke gevoer word nie √ (1) 2.2.4 Rantsoen bevat ureum √ en kan nie deur varke verteer word nie. √ (2) 2.3 2.3.1 Nie-herkouer √ (1) 2.3.2  Ru-vesel √ was swak verteer √  Hoog/73% √ van ru-vesel was uitgeskei √ (Enige 1) (2) 7 𝑘𝑔 − 4 𝑘𝑔 2.3.3 × 100 √ = 42,8 % √ (2) 7 𝑘𝑔 2.3.4 Slegs 42,8 % van voer √ is verteer en opgeneem √ (2) 2.4 2.4.1  Ru-voer het ʼn hoë ru-vesel inhoud √  Konsentrate het ʼn lae ru-vesel inhoud √ (2) 2.4.2  Ru-voer – minder as 60% TVV √  Konsentrate – meer as 60% TVV √ (2) 2.5 2.5.1 15 t/ha × 19,6 (ha) √ = 294 ton √ (2) 2.5.2 Augustus √ (1) 2.5.3  Voer benodig is 65t en voer beskikbaar is 35t √√  Daar is ʼn tekort van 30t √√ (Enige 1) (2) 2.5.4 56 + 60 + 85 √ = 201 ton √ (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

4 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2017) VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER 3.1 3.1.1 A: Ekstensiewe produksiesisteem √ B: Intensiewe produksiesisteem √ (2) 3.1.2 A: Min diere in ʼn groot area/lae veedigtheid √ B: Baie diere in ʼn klein area/hoë veedigtheid √ (2) 3.1.3 A Ekstensiewe produksie: Bestaansboerdery √ B Intensiewe produksie: Kommersiële boerdery √ (2) 3.1.4  Voeding/Voer √  Omgewing √  Teel √  Bestuur √ (Enige 2) (2) 3.2 3.2.1 Drukgang √ (1) 3.2.2  Administreer medikasie/dosering/ontwurming/dip √  Ouderdom bepaal van dier √  Normale bestuurprogram (onthoring/stertafny/kastrering/merk) √  Dragtigheidstoetse √  Vervoer √ (Enige 2) (2) 3.2.3  Hoë soliede kante/sterk kante √  Nou en gerond √  Wyd en reguit om duidelike pad te wys √ (Enige 2) (2) 3.3 3.3.1 Het altyd ʼn rooivlag √ (1) 3.3.2 Moet ʼn permit vir die vervoer byderhand hê √ (1) 3.3.3 Laaibank √ (1) 3.4 3.4.1 A Bakteriële √ B Blase op tong, neus, lippe en mond √ C Protosoë √ D Bontbosluis √ E Ringwurm √ (5) 3.4.2 Aanmeldbare siekte/Aansteeklike siekte √ (1) 3.4.3 Bek-en-klouseer √ (1) 3.4.4  Beperk die beweging van diere √  Kwarantyn van geaffekteerde diere/omgewings √  Entprogramme/Veeartsdienste √  Invoer- en uitvoerverbod √  Wetgewing √ (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/SEPTEMBER 2017) LANDBOUWETENSKAPPE V1 5 3.5 3.5.1 Interne parasiet/Endoparasiet √ (1) 3.5.2 Lewerslak √ (1) 3.5.3 Slak √ (1) 3.5.4 Terwyl dier wei op geïnfekteerde gras √ (1) 3.5.5 Anemie/Fasciolose √ (1) 3.5.6  Rotasieweiding/laat veld rus √  Vermy om in nat areas te wei √  Diere moet op skoon weivelde wei √  Geïntegreerde weiveldbeheer √ (Enige 2) (2) 3.6 3.6.1  Oormatige speekselvorming √  Verhoogde dors √  Braking en opgooi √  Hardlywigheid √  Aggressiwiteit √  Hipersensitief vir aanraking √  Rooi en droë slymvliese om die mond √  Verhoogde urinering en uitskeiding √  Abnormale pyn en diarree √ (Enige 1) (1) 3.6.2  Verskaf vars water in klein hoeveelhede gereeld √  Gee jong diere ʼn isotoniese soutoplossing/hipertoniese dekstrose oplossing √  Verwyder oorsaak van soutvergiftiging √ (Enige 2) (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

6 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2017) VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE 4.1 4.1.1 Identiese tweeling √ (1) 4.1.2 Gevorm deur die bevrugting van een sel en een sperm √ (1) 4.1.3 (a) Geslag Dieselfde geslag √ (1) (b) Fisiese voorkoms Identies √ (1) 4.1.4 Hailurodinase √ (1) 4.1.5 Ovum stadium √ (1) 4.2 4.2.1 Tabel wat die getal koeie in oestrus tydens verskillende tye wys Getal koeie Tyd 25 06:00 – 12:00 10 12:00 – 18:00 20 18:00 – 00:00 45 00:00 – 06:00 Merk tabel volgens rubriek: Ja: Nee: Kriteria 1 punt 0 punte 1. Tabel 1 0 2. Naam: Getal koeie 1 0 3. Naam: Tyd 1 0 4. Data korrek oorgedra (tyd en getal koeie) 2 0 5. Korrekte opskrif 1 0 (6) 4.2.2 06:00–08:00 √ (1) 4.2.3 Dit is 12 uur na estrustekens verdwyn het √ (2) 4.3 4.3.1 Oögenese primêre oösiete √ Spermatogenese primêre spermatosiete √ (2) 4.3.2 Oögenese oötiede √ Spermatogenese primêre spermatiede √ (2) 4.3.3 Oögenese ovarium/ovaria √ Spermatogenese testikels/testis √ (2) 4.4 4.4.1 Vas deferens/seminale buis √ (1) 4.4.2 Prostaatklier √ (1) 4.4.3 Epididimis √ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/SEPTEMBER 2017) LANDBOUWETENSKAPPE V1 7 4.5 4.5.1 Distosie √ (1) 4.5.2  Kop wat draai/skeef lê √  Fleksie van elmboog √  Retensie van een of beide voorbene √  Hydrocephalus √  Aangebore defekte √  Posterior aanbieding √  Gedraaide uterus √ (Enige 2) (2) 4.6 4.6.1 Kloning √ (1) 4.6.2 Skaap 1 Donor √ Skaap 2 Ontvanger √ (2) 4.6.3 A Reproduktiewe kloning √ B Terapeutiese kloning √ (2) 4.6.4 Produksie van medikasie om verskillende siektes te behandel √ (1) 4.6.5  Hoë produksie ( vleis, wol, ensovoorts) √  Boer met die beste diere met die verlangde eienskappe √  Diere kan geproduseer word wat weerstand bied teen siektes dus word verbou koste verlaag √  Uitgestorwe of spesies op gevaarlyste kan aangewakker word √  Een vroulike dier kan baie klone verskaf √ (Enige 2) (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief