Agricultural Sciences Grade 12 P1 North West June 2024 QP (Afr)

PROVINSIALE ASSESSERING GRAAD 12 LANDBOUWETENSKAPPE JUNIE 2024 NASIENRIGLYNE PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyne betaan uit 10 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 2 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 A  1.1.2 C  1.1.3 C  1.1.4 B  1.1.5 C  1.1.6 A  1.1.7 D  1.1.8 D  1.1.9 B  1.1.10 D  (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Slegs B  1.2.2 Slegs A  1.2.3 Geeneen  1.2.4 Beide A en B  1.2.5 Slegs A  (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Bolus  1.3.2 Braaikuikens  1.3.3 Vas Deferens  1.3.4 Ejakulasie  1.3.5 Pedometer  (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Amilase  1.4.2 Melkstal  1.4.3 Amnion  1.4.4 Distokia/gekompliseerde  1.4.5 Terapeuties  (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 3 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne AFDELING B VRAAG 2: DIEREVOEDING 2.1 Spysverteringskanale van plaasdiere 2.1.1 Klassifikasie van die plaasdiere DIAGRAM A - Nieherkouer  (1) DIAGRAM C - Herkouer  (1) 2.1.2 Rede vir elke klassifikasie DIAGRAM A - Dit het ‘n eenvoudige maag/ventrikel/proventrikel  (1) DIAGRAM C - Dit het ‘n komplekse/saamgestelde maag  (1) 2.1.3 Die ouderdomsgroep van die dier in DIAGRAM C Jong herkouer/kalf/3 maande of jonger  (1) 2.1.4 EEN sigbare rede vir die ouderdom  Teenwoordigheid van ‘n slukdermgroef   Onderontwikkelde rumen/retikulum/omasum/voormae   Baie groot abomasum  (Enige 1) (1) 2.1.5 Identifikasie van die LETTER waar pepsien afgeskei word DIAGRAM A - B  (1) DIAGRAM C - E  (1) 2.2 Indikasie van die diervoer (a) Oliekoekmeel  (1) (b) Mieliemeel  (1) (c) Gedroogde hooi  (1) (d) Groen Lusern  (1) 2.3 Voersamestelling 2.3.1 Klassifikasie van voer Feed A - Kragvoer  (1) Feed B - Ruvoer  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 4 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne 2.3.2 Berekening van die voedingsverhouding van VOER A Berekening van VNSV = TVV (12,5 + 6,0 + 60 + 1,5 = 80%) 80 – 12,5 = 67,5%  Voedingsverhouding = 1: % verteerbare nie-stikstof voedingstowwe  % verteerbare proteïen 1: 67,5%  12,5% 1: 5,4  OF Berekening van TVV = (12,5 + 6,0 + 60 + 1,5 = 80%)  Voedingverhouding = 1 : TVV% – VP%  VP% 1 : 80% –12,5%  12,5% 1 : 5,4  (4) 2.3.3 Doel vir die voer • Groei  • Produksie  • Reproduksie  • Werk  (Enige 1) (1) 2.3.4 Regverdiging VV is nou/ 1:6/meer proteïene vir groei  (1) 2.4 Proses in die spysverteringskanaal 2.4.1 Identifikasie van die proses Absorpsie van voedsel  (1) 2.4.2 Die deel waar absorpsie plaasvind Dunderm  (1) 2.4.3 Identifikasie van die tipe voedingstof vervoer A - Passiewe vervoer  (1) B - Aktiewe vervoer  (1) 2.4.4 Rede vir die tipe vervoer A/Aktiewe vervoer - Voedingstowwe beweeg teen die konsentrasie gradïent/van ‘n lae na ‘n hoë konsentrasie  (1) B/Passiewe vervoer - Voedingstowwe beweeg saam met die konsentrasie gradïent/van ‘n hoë na ‘n lae konsentrasie  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 5 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne 2.4.5 Die voedingstof geabsorbeer: (a) Bloedkapillêre  Verteerde proteïen   Koolhidrate   Aminosure   Glukose   Vitamiene   Minerale  (Enige 1) (1) (b) Limfvate  Verteerde vette   Gliserol en vetsure  (Enige 1) (1) 2.5 Voervloeiprogram 2.5.1 Identifikasie van die maand vir die vermindering van diere Junie  (1) 2.5.2 Rede Aanvullingsvereiste vir die diere is hoër as ander maande  (1) 2.5.3 TWEE volhoubare aksies  Sny van voer tydens die reënseisoen/maak hooi   Stoor van voer vir die droë seisoen   Verminder diere  (Enige 2) (2) 2.5.4 Berekening van voer beskikbaar in ton tydens Februarie = 800 kg/ha x 14 ha  = 11 200 kg  1 000 = 11,2 ton  (3) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 6 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER 3.1 Grafiek van die lewende massa oor ‘n tydperk van 5 weke 3.1.1 Afleiding van die tendens van lewende massa Soos die weke toeneem  sal die lewende massa dieselfde bly  (2) 3.1.2 Lyngrafiek Lewende massa van braaikuikens en lêhenne oor 'n tydperk van vyf weke 350 Braaikuikens Lêhenne Lewende massa (g) 300 250 200 150 100 50 0 1 2 3 4 5 Tyd (Weke) KRITERIA/RUBRIEK/NASIENRIGLYNE  Korrekte opskrif (dui beide veranderlikes aan)   X - as: Korrek gekalibreer met byskrif (Weke)   Y - as: Korrek gekalibreer met byskrif (Lewende massa)   Lyngrafiek   Korrekte eenhede (g)   Akkuraatheid (80% korrek geplot)  (6) 3.2 Scenario oor boerderystelsels 3.2.1 Boerderystelsels beoefen Boer A - Kommersiëleboerdery  (1) Boer B - Bestaansboerdery  (1) 3.2.2 Regverdiging Boer A - Produseer op grootskaal/verkoop produkte teen ‘n wins  (1) Boer B - Produseer om die familie te onderhou  (1) 3.2.3 Boerderystelsel met die hoogste negatiewe invloed op die omgewing - Kommersiëleboerdery  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 7 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne 3.2.4 Een omgewingseffek  Boer A produseer 1 220 ton mis per jaar   Produseer metaangas as ‘n byproduk van herkouervertering  (Enige 1) (1) 3.3 Apparaat wat vir ‘n bestuurpraktyk in skaapproduksie gebruik word 3.3.1 Identifikasie van die apparaat Elastrator  (1) 3.3.2 Funksie van apparaat vir skaap Ontstert/kastrasie  (1) 3.3.3 EEN rede waarom die apparaat verkies word  Maklik om te gebruik/vinnig   Goedkoop   Bloedvrye metode   Higïeniese metode  (Enige 1) (1) 3.3.4 Ouderdomsgroep waar dit toegepas word So jonk as moontlik/voor dag 7 na geboorte  (1) 3.3.5 Regverdiging  Diere is makliker om te hanteer/kleiner   Minder weefselskade/bloed/diere herstel vinniger   Minder stres op diere/personeel  (Enige 1) (1) 3.3.6 EEN ander apparaat wat gebruik kan word  Mes/Skalpel   Burdizzo   Elektriese warmmes/lem  (Enige 1) (1) 3.4 Siektes in plaasdiere 3.4.1 Voltooi tabel A - Bakterieë/bakterium  (1) B - Beeste/skape/bokke (1) C - Protozoa  (1) D - Klontwol  (1) 3.4.2 Siekte wat slegs melkkoeie beïnvloed Mastitis  (1) 3.4.3 TWEE bestuurspraktyke gebruik om rooiwater te voorkom  Inenting/immunisering   Dip om bosluise te beheer   Skuif diere/veldbestuur/wisselweiding/ brand van die veld  (Enige 2) (2) 3.4.4 Plaasdier vatbaar vir mastitis Lakterende melkbees/koei/vroulike dier  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 8 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne 3.5 Giftige plante 3.5.1 Algemene naam vir hierdie plante Gif/toksiese plante  (1) 3.5.2 Plaasdier wat hoofsaaklik deur gifblaar geaffekteer word Beeste  (1) 3.5.3 TWEE ander gifplante  Mieliefungus   Olieboom   Slangkop  (Enige 2) (2) 3.5.4 TWEE tipes skape mees vatbaar vir gifplante  Eksotiese rasse   Jong diere/lammers   Ou diere   Dragtige diere  (Enige 2) (2) 3.5.5 Proteïen plaasvervanger vir herkouers Ureum  (1) [35] VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE 4.1 Reproduksiestelsels 4.1.1 Identifikasie van die letter (a) D (1) (b) C (1) (c) E (1) (d) A (1) 4.1.2 Aangebore defekte in manlike en vroulike diere wat steriliteit veroorsaak - Hipoplasie  (1) 4.1.3 TWEE hormone verantwoordelik vir ovulasie  Luteïniserende hormoon   Estrogeen  (2) 4.2 TWEE sintuie wat paringsgedrag in die bul reguleer  Reuk   Sig   Gevoel/tas  (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 9 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne 4.3 Kunsmatige Inseminasie 4.3.1 Kronologiese volgorde van die stappe tydens KI  Semen versameling  (1)  Semen ondersoek  (1)  Semen verdunning  (1)  Hitte bepaling  (1)  Plasing van semen in die geslagskanaal van ‘n koei  (1) 4.3.2 TWEE ekonomies voordele van KI vir die boer  Meer vroulike diere kan deur meerderwaardige manlike diere bevrug word   Dit is ‘n vinnige en ekonomiese manier om die kudde te verbeter   Kommersiële waarde van kudde verbeter   Geen aankope van ‘n bul is nodig nie   Hoër bevrugtingstempo  (Enige 2) (2) 4.3.3 Ander wetenskaplike tegniek om produksietempo te verbeter  Embrio-spoelling/oes   Embrio-oorplanting  (Enige 1) (1) 4.4 Kloning 4.4.1 Identifikasie van die proses Kloning/Kernoordrag  (1) 4.4.2 Letter van die skaap wat identies aan die gekloonde skaap is Skaap A  (1) 4.4.3 Letter van die skaap wat die surrogaat sal wees E (1) 4.4.4 Die proses by C Enukleasie/kernverwydering  (1) 4.4.5 TWEE oogmerke van kloning  Om groot getalle geneties identiese diere te produseer   Om hoë kwaliteit nageslag te produseer   Om meerderwaardige genetika te behou   Om die getalle van bedreigde spesies te bevorder  (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Landbouwetenskappe 10 NW/Junie 2024 Graad 12 - Nasienriglyne 4.5 Die stadia van dragtigheid 4.5.1 Identifikasie van die proses Bevrugting  (1) 4.5.2 Die stadium van dragtigheid by A Ovum stadium  (1) 4.5.3 Struktuur wat ontwikkel om die kalf te voed by C Die uier  (1) 4.5.4 TWEE stelsels wat by B ontwikkel  Asemhalingstelsel   Spysverteringstelsel   Uro-genitale en vaskuêrestelsel   Sentrale senuweestelsel  (Enige 2) (2) 4.5.5 TWEE redes vir aborsie  Hormonale of metaboliese abnormaliteite   Wanvoeding   Trauma en beserings   Vergiftigings   Infeksies   Allergieë en tweeling   Genetiese/chromosomale defekte  (Enige 2) (2) 4.6 Parturisie/kalwing 4.6.1 Indikasie van die soort posisie (a) Anterior posisie  (1) (b) Posterior posisie  (1) 4.6.2 Posisie waar bystand deur die veearts benodig sal word Posterior posisie  (1) 4.6.3 TWEE probleme wat gekompliseerde geboorte veroorsaak  Verlegging van die kop   Fleksie van die elmboog   Retensie van een of beide voorbene   Aangebore defekte/gebrek   Tweeling  (Enige 2) (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOT TOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief