Physical Sciences Grade 12 P2 National Mock 2021 Memo (Afr)

SENIOR CERTIFICATE/SENIOR SERTIFIKAAT NATIONAL SENIOR CERTIFICATE/ NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRADE/GRAAD 12 PHYSICAL SCIENCES: CHEMISTRY (P2) FISIESE WETENSKAPPE: CHEMIE (V2) SEPTEMBER 2021(2) MARKING GUIDELINES/NASIENRIGLYNE MARKS/PUNTE: 150 This memorandum consists of 17 pages. Hierdie memorandum bestaan uit 17 bladsye. Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assbelief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 2 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 1/VRAAG 1 1.1 D  (2) 1.2 A  (2) 1.3 B  (2) 1.4 D  (2) 1.5 A  (2) 1.6 B  (2) 1.7 A  (2) 1.8 D  (2) 1.9 C  (2) 1.10 C  (2) [20] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assbelief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 3 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 2/VRAAG 2 2.1 2.1.1 C (1) 2.1.2 B/E  (1) 2.1.3 E (1) 2.2 2.2.1 2-bromo-4-ethyl-3,3-dimethylhexane/2-broom-4-etiel-3,3-dimetielheksaan Marking criteria/Nasienkriteria  Correct stem i.e. hexane./Korrekte stam: heksaan.   All substituents (bromo, ethyl and dimethyl) correctly identified./Alle substituente (broom, etiel en dimetiel) korrek geïdentifiseer.   Substituents correctly numbered, in alphabetical order, hyphens and commas correctly used./Substituente korrek genommer, in alfabetiese volgorde, koppeltekens en kommas korrek gebruik.  (3) 2.2.2 H Marking criteria/Nasienkriteria:   Six carbons in longest chain. H H H O H H Ses koolstowwe in die langste ketting.  H C C C C C C H   Hydroxyl group on third carbon./Hidroksielgroep op H H H H H H tweede koolstof.  Notes/Aantekeninge:  One or more H atoms omitted/Een of meer H-atome uitgelaat: 1 2  Condensed or semi-structural formula:/Gekondenseerde of semi-struktuur- formule: 1 2 (2) 2.2.3 Pentanal / Pentanaal  Marking criteria/Nasienkriteria:  Correct functional group i.e. - al/Korrekte funksionele groep d.i. -al.   Whole name correct/Hele naam korrek.  (2) 2.3 2.3.1 Oxidation/combustion/oksidasie/verbranding  (1) 2.3.2 C8H18  (2 or/of 0) (2) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 4 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne 2.3.3 OPTION 1/OPSIE 1 Marking criteria/Nasienkriteria V(CO2) = 8 x VB  Use volume ratio/Gebruik volume verhouding: = 8(50) V(CO2) : V(B) = 2 : 1 and/en = 400 cm3 V(H2O) : V(B) = 9 : 1  18  Add/Tel bymekaar: V(CO2) and/en V(H2O)  V(H2O) = VB   Final answer/Finale antwoord: 850 cm3  2 = 9(50) OPTION 2/OPSIE 2 = 450 cm3  2 mol CXHY .......... 16 + 18 = 34 mol gas Total volume gas formed/ Totale volume gas gevorm 50 mol CXHY .......... 25 x 34  mol gas  = 400 + 450 = 850 cm3  Total moles gas formed/Totale volume gas gevorm = 850 cm3  (3) [16] QUESTION 3/VRAAG 3 3.1 No/Nee  (1) - 3.2 There is more than one independent variable.  Daar is meer as een onafhanklike veranderlike. OR/OF Positions of functional groups and branching/chain length differ. Posises van funksionele groepe en vertakking/kettinglengte verskil. OR/OF Compounds A and B/C are positional isomers and compounds B and C are chain isomers. Verbindings A en B/C is posisie-isomere en verbindings B en C is kettingisomere. (1) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 5 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne 3.3  B/butan-2-ol is less branched / less compact / less spherical/ has a longer chain length / has a larger surface area (over which intermolecular forces act).  B/butan-2-ol has stronger / more intermolecular forces / Van der Waals forces / London forces / dispersion forces.   More energy needed to overcome or break intermolecular forces / Van der Waals forces in B/butan-2-ol.   B/butan-2-ol is minder vertak / minder kompak / minder sferies / het 'n langer kettinglengte / het 'n groter oppervlak (waaroor intermolekulêre kragte werk).  B/butan-2-ol het sterker / meer intermolekulêre kragte / Van der Waalskragte / London-kragte / dispersiekragte.  Meer energie benodig om intermolekulêre kragte / Van der Waalskragte/ dispersiekragte / London-kragte te oorkom in B/butan-2-ol. OR/OF  C/2-methylpropan-2-ol is more branched / more compact / more spherical / has a smaller surface area (over which intermolecular forces act).  C/2-methylpropan-2-ol has weaker / less intermolecular forces / Van der Waals forces / London forces / dispersion forces.   Less energy needed to overcome or break intermolecular forces / Van der Waals forces in C/2-methylpropan-2-ol.   C/2-metielpropan-2-ol is meer vertak / meer kompak / meer sferies / het 'n kleiner oppervlak (waaroor intermolekulêre kragte werk).  C/2-metielpropan-2-ol het swakker/minder intermolekulêre kragte / Van der Waalskragte / Londonkragte / dispersiekragte.  Minder energie benodig om intermolekulêre kragte / Van der Waalskragte/ dispersiekragte / Londonkragte te oorkom in C/ 2-metielpropan-2-ol. (3) 3.4 Marking criteria/Nasienkriteria If any one of the underlined key phrases in the correct context is omitted, deduct 1 mark./Indien enige van die onderstreepte frases in die korrekte konteks uitgelaat is, trek 1 punt af. Compounds with the same molecular formula, but different positions of the side chain/substituents/functional groups on parent chain.  Verbindings met dieselfde molekulêre formule, maar verskillende posisies van die syketting/substituente/funksionele groepe op die stamketting. (2) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 6 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne 3.5 3.5.1 A&B (1) 3.5.2 C The C-atom bonded to the functional group/OH-group/hydroxyl (group) is bonded to three other C-atoms.  Die C-atoom aan die funksionele groep/OH-groep/hidroksiel(groep) gebind is, is aan drie ander C-atome gebind. OR/OF The functional group/OH-group/hydroxyl (group) is bonded to a tertiary C- atom. Die funksionele groep/OH-groep/hidroksiel(groep) is aan 'n tersiêre C-atoom gebind. (2) 3.6 3.6.1 101,3 (kPa) / 1,013 x 105 Pa / 1 atm / 760 mmHg  (1) 3.6.2 Marking criteria/Nasienkriteria:  Curve C is above A. Kurwe C is bokant A.  Vapour pressure (kPa) C  Value 82 °C on curve C where A vapour pressure is X/ 101,3 kPa. Waarde 82 °C op kurwe C waar dampdruk gelyk is aan X/ 101,3 kPa.  IF/INDIEN: X  Curves start at same point/Indien kurwes by dieselfde punt begin: 82 117 Max./Maks. 1 2 Temperature (°C)  Straight line graph/Reguitlyn grafiek. Max./Maks. 1 2 (2) [13] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 7 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 4/VRAAG 4 4.1 4.1.1 Substitution/halogenation/bromination  Substitusie/halogenering/brominering (1) 4.1.2 Substitution/hydrolysis/Substitusie/hidrolise  (1) 4.1.3 1-bromopropane/1-bromopropaan  IF/INDIEN: Bromopropane/bromopropaan OR/OF 2-bromopropane/2-bromopropaan Max./Maks. 1 2 (2) 4.1.4 H2SO4/(concentrated) sulphuric acid/(gekonsentreerde) swaelsuur  (1) 4.1.5 Ethanoic acid/Etanoësuur  (2) 4.1.6 H H H O H Marking criteria/Nasienkriteria:  Functional group correct.  H C C C O C C H Funksionele groep korrek.  Whole structure correct.  H H H H Hele struktuur korrek. Notes/Aantekeninge:  One or more H atoms omitted: / Een of meer H-atome uitgelaat: 1 2  Condensed or semi-structural formula: / Gekondenseerde of semi-struktuur- formule: 1 2 (2) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 8 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne 4.2 H H H H  H H H H H2SO4  H C C C C H + H2O H C C C C H H H H O H H  H H H H H H H H H   H2SO4  H C C C C H C H + H2O heat/hitte H C C C H O H H H H H Notes/Aantekeninge:  Condensed or semistructural formula: Max. 5 6 Gekondenseerde of semistruktuurformule: Maks. 5 6  Molecular formula/Molekulêre formule: Max./Maks. 3 6  Marking rule 6.3.10/Nasienreël 6.3.10.  Any additional reactants or products: Max. 5 6 Enige addisionele reaktanse of produkte: Maks. 5 6  If arrow in equation omitted: Max. 5 6 Indien pyltjie in vergelyking uitgelaat is: Maks. 5 6 (6) [15] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 9 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 5/VRAAG 5 5.1 5.1.1 Kinetic energy/kinetiese energie  (1) 5.1.2 Number of particles/molecules  Aantal deeltjies/molekule (1) 5.2 5.2.1 Activation energy/Aktiveringsenergie  (1) 5.2.2 Increase/Toeneem  (1) 5.3  A catalyst provides an alternative pathway of lower activation energy.   More molecules have sufficient kinetic energy.   More effective collisions per unit time./Frequency of efffective collisions increases.   Increase raction rate.   'n Katalisator verskaf 'n alternatiewe roete van laer aktiveringsenergie.  Meer molekule het voldoende kinetiese energie.  Meer effektiewe botsings per eenheidtyd./Frekwensie van effektiewe botsings neem toe.  Verhoog reaksietempo.  (4) 5.4 5.4.1 Temperature / Surface area / Amount or mass of CaCO3  Temperatuur / Reaksie-oppervlak / Hoeveelheid of massa CaCO3 (1) 5.4.2 Criteria for conclusion/Kriteria vir gevolgtrekking: Dependent (reaction rate) and independent (concentration) variables correctly identified./Afhanklike(reaksietempo) en onafhanklike (konsentrasie)  - veranderlikes korrek geïdentifiseer. Relationship between the independent and dependent variables correctly stated. Verwantskap tussen die afhanklike en onafhanklike veranderlikes korrek  genoem. Example/Voorbeeld: Reaction rate is directly proportional to concentration. Reaksietempo is direk eweredig aan konsentrasie. IF/INDIEN Reaction rate increases with increase in concentration. Reaksietempo neem toe met toename in konsentrasie. OR/OF Reaksietempo is eweredig aan konsentrasie. Reaction rate is proportional to concentration. Max./Maks. 1 2 (2) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 10 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne 5.5 Marking criteria/Nasienkriteria: V  Substitute 50 cm3∙min-1 and 26 minutes in rate =  t  Substitute/ Vervang 1 300 cm3 /1,3 dm3 OR/OF 24 000 cm3∙mol-1/ 24 dm3∙mol-1 V in n =  Vm  Use ratio/Gebruik verhouding n(CO2) = n(CaCO3) = 1:1  m  Substitute/Vervang 100 g∙mol-1 in n =  M m(CaCO 3 )  Calculate % purity/Bereken % suiwerheid =  x 100 m(Sample/ monster )  Final answer/Finale antwoord: 90,33%  Range/Gebied: 83,33% to 90,33% OPTION 1 OPTION 2: V 50 Rate/tempo = Rate/tempo = t 24 000  V = 0,00208 mol∙min-1  50 = 26  ΔV = 1 300 cm3 n(CO2) = 0,00208 x 26 = 0,0542 mol 1300 1,3 n(CO2) =  OR n(CaCO3) = n(CO2) = 0,0542 mol  24 000 24 = 0,0542 mol m(CaCO3) = nM  n(CaCO3) = n(CO2) = 0,0542(100) = 0,0542 mol  = 5,42 g m(CaCO3) = nM 5,42  % purity/suiwerheid =  x 100 = 0,0542 x 100 6 = 5,42 g = 90,33%  5,42 % purity/suiwerheid =  x 100 6 = 90,33%  (6) [17] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 11 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 6/VRAAG 6 6.1 The stage in a chemical reaction when the rate of forward reaction equals the rate of reverse reaction.  (2 or 0) Die stadium in 'n chemiese reaksie waar die tempo van die voorwaartse reaksie gelyk is aan die tempo van die terugwaartse reaksie. (2 of 0) OR/OF The stage in a chemical reaction when the concentrations of reactants and products remain constant. (2 or 0) Die stadium in 'n chemiese reaksie waar die konsentrasies van die reaktanse en produkte konstant bly. (2 of 0) (2) 6.2 CALCULATIONS USING NUMBER OF MOLES BEREKENINGE WAT AANTAL MOL GEBRUIK Marking criteria/Nasienkriteria m  Substitute/Vervang 18 g∙mol-1 in n =  M  Δn(CO2) = Δn(C) = 0,225 mol.   Use mole ratio/Gebruik n(C) : n(H2O) : n(CO2) : n(H2) = ! : 2 : 1 : 2   Equilibrium/Ewewig n(H2O) = initial/aanvaklike n(H2O) - ∆n(H2O) Equilibrium/Ewewig n(H2) = initial/aanvanklike n(H2) + ∆n(H2)  Equilibrium/Ewewig n(CO2) = initial/aanvanklike n(CO2) + ∆n(CO2)  Divide equilibrium moles of H2O, H2 AND/EN CO2 by/deur 2 dm3.  Correct Kc expression (formulae in square brackets).  Korrekte Kc uitdrukking (formules in vierkantige hakies).  Substitution of concentrations into correct Kc expression.  Vervanging van konsentrasies in korrekte Kc-uitdrukking.  Final answer/Finale antwoord: 0,00948  Range/Gebied: 0,00948 to/tot 0,01 (9,48 x 10-3 to/tot 1 x 10-2) OPTION 1/OPSIE 1 m 36 n(H2O)initial/aanvanklik = = = 2 mol M 18 H2O H2 CO2 Initial amount (moles) 2 Aanvangs hoeveelheid (mol) Change in amount (moles) ratio  0,45 0,45 0,225  verhouding Verandering in hoeveelheid (mol) Equilibrium amount (moles) 1,55 0,45 0,225  hoeveelheid (mol) Divide by/ Equilibrium concentration (mol∙dm-3) Deel deur 0,775 0,225 0,1125 Ewewigskonsentrasie (mol∙dm-3) 2 dm3  No Kc expression, correct substitution/Geen Kc- 2 [H2 ] [CO2 ] uitdrukking, korrekte substitusie: Max./Maks. 7 8 Kc =  [H2 O] 2 Wrong Kc expression/Verkeerde Kc-uitdrukking: [0,225] 2 [0,1125] =  Max./Maks. 5 [0,775] 2 8 = 0,00948  Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 12 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne CALCULATIONS USING CONCENTRATION BEREKENINGE WAT KONSENTRASIE GEBRUIK m  Substitute/Vervang 18 g∙mol-1 in n =  M  Divide initial/Deel aanvanklike n(H2O) AND Δn(CO2) by/deur 2 dm3.  Δn(CO2) = Δn(C) = 0,225 mol OR/OF Δc(CO2) = 0,1125 mol·dm-3.   Use mole ratio/Gebruik molverhouding n(H2O) : n(CO2) : n(H2) = 2 : 1 : 2   Equilibrium/Ewewig c(H2O) = initial/aanvanklike c(H2O) - ∆c(H2O) Equilibrium/Ewewig c(H2) = initial/aanvanklike c(H2) + ∆c(H2)  Equilibrium/Ewewig c(CO2) = initial/aanvanklike c(CO2) + ∆c(CO2)  Correct Kc expression (formulae in square brackets).  Korrekte Kc uitdrukking (formules in vierkantige hakies).  Substitution of concentrations into correct Kc expression.  Vervanging van konsentrasies in korrekte Kc-uitdrukking.  Final answer/Finale antwoord: 0,00948  Range/Gebied: 0,00948 – 0,01) OPTION 2/OPSIE 2 m 36 n(H2O)initial/aanvanklik = = = 2 mol M 18  H2O H2 CO2 Divide by/ -3 Initial concentration (mol∙dm ) Deel deur 1 Aanvangskonsentrasie (mol∙dm-3) 2 dm3  Change (mol∙dm-3)  ratio  0,225 0,225 0,1125  verhouding Verandering (mol∙dm-3) Equilibrium concentration (mol∙dm-3) 0,775 0,225 0,1125 Ewewigskonsentrasie (mol∙dm-3) No Kc expression, correct substitution/Geen Kc- 2 [H2 ] [CO2 ] uitdrukking, korrekte substitusie: Max./Maks. 7 8 Kc =  [H2 O] 2 Wrong Kc expression/Verkeerde Kc-uitdrukking: [0,225] 2 [0,1125] =  Max./Maks. 5 [0,775] 2 8 = 0,00948  (8) 6.3 6.3.1 Steam is used up./Amount of steam decreases./Concentration of steam decreases./Reactants are used up.  Water word opgebruik./Hoeveelheid stoom neem af./Konsentrasie van stoom neem af./Reaktanse word opgebruik. (1) 6.3.2 Catalyst was added./Katalisator is bygevoeg.  (1) 6.3.3 Endothermic/Endotermies  (1) - 6.3.4  The forward reaction is favoured./Die voorwaartse reaksie word bevoordeel.   Increase in temperature favours the endothermic reaction.  Toename in temperatuur bevoordeel die endotermiese reaksie. (2) [15] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 13 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 7/VRAAG 7 7.1 A base forms hydroxide ions (OH-) in water/aqueous solution/OH-(aq).  'n Basis vorm hidroksiedione (OH-) in water/waterige oplossing/OH-(aq). IF/INDIEN: A base ionises to form hydroxide ions (OH-).  'n Basis ioniseer om hidroksiedione (OH-) te vorm. Max./Maks. 1 2 (2) 7.2 n(KOH) = cV = 0,1 x 0,4  = 0,04 mol - n(OH ) = n(KOH) = 0,04 mol (2) 7.3 7.3.1 POSITIVE MARKING FROM Q7.2/POSITIEWE NASIEN VANAF V7.2 Marking criteria/Nasienkriteria  Use formula/Gebruik formule: pH = -log[H3O+]  Substitute/Vervang pH = 13/pOH = 1  Substitute/Vervang 1 x 10-13 in Kw/Calculate/Bereken pOH  Substitute/Vervang of 0,1 x 0,9  Calculate/Bereken n(OH-) = n(in C) – n(in B)   Use mol ratio/Gebruik molverhouding: n(Ba(OH)2) : n(OH-) = 1 : 2.   Substitute/Vervang 0,5 dm3.   Final answer/Finale antwoord: 0,05 mol·dm-3  Range/Gebied: 0,05 to 0,06 mol·dm-3 OPTION 1/OPSIE 1 OPTION 2/OPSIE 2 pH = -log[H3O+] OR/OF [H3O+] = 10-pH  pOH = 14 - 13 = 1  13 = -log[H3O+] OR/OF [H3O] = 10-13 pOH = -log[OH-]  [H3O+] = 1 x 10-13 mol·dm-3 1  = -log[OH-] [OH-] = 0,1 mol·dm-3 [H3O+][OH-] = 1 x 10-14 (1 x 10-13) [OH-] = 1 x 10-14  n(OH-) = cV [OH-] = 0,1 mol·dm-3 = 0,1 x 0,9  = 0,09 mol n(OH-) = cV = 0,1 x 0,9  = 0,09 mol n(OH-) from/van Ba(OH)2 in beaker/beker C = 0,09 - 0,04 = 0,05 mol n[Ba(OH)2] = ½ n(OH-) = ½ (0,05)  = 0,025 mol n c[Ba(OH)2] = V 0,025 = 0,5   x = 0,05 mol·dm-3  (8) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 14 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne 7.3.2 Weak (acid)/Swak (suur)  - Ionises/dissociates incompletely/partially.  Ioniseer/dissosieer onvolledig/gedeeltelik. (2) 7.3.3 POSITIVE MARKING FROM Q7.3.1/POSITIEWE NASIEN VANAF V7.3.1 Marking criteria/Nasienkriteria n c a  Va na  Formula/Formule: c  /  . V c b  Vb nb  Substitution of/Vervanging van 0,1 x 15 / 0,1 x 0,015  OR/OF Use/Gebruik Va = 30 cm3  Use mol ratio/Gebruik molverhouding 1 : 1   Final answer/Finale antwoord: 0,05 mol∙dm-3. OPTION 1/OPSIE 1 OPTION 2/OPSIE 2 n(OH−) = cV  c a  Va n a = 0,1 x 0,015    c b  Vb nb = 0,0015 mol c a  30 1   n(CH3COOH) = n(OH−) 0,1  15 1 = 0,0015 mol  ca = 0,05 mol∙dm-3  n c V 0,0015  0,03  0,05 mol  dm 3  (4) [18] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 15 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 8/VRAAG 8 8.1 8.1.1 Zinc/Zn  (1) 8.1.2 Platinum/Pt /Carbon/C/Koolstof  (1) 8.1.3 Iron(III) ions/Fe3+(aq)/Fe3+ ions/Yster(III)-ione/Fe3+-ione  (1) 8.2 8.2.1 Conductor (to complete circuit). /Provides surface area for the reaction to take place.  Geleier (om die stroombaan te voltooi./Verskaf oppervlak vir die reaksie om plaas te vind. (1) 8.2.2 Fe3+ + e- → Fe2+  Marking criteria/Nasienkriteria 3+ 2+  Fe + e- ⇌ Fe 1 2 Fe2+ ⇌ Fe3+ + e- 0 2 2+ 3+ - 2 2+ 3+ - 0 Fe ← Fe + e 2 Fe → Fe +e 2  Ignore if charge omitted on electron./Ignoreer indien lading weggelaat op elektron. 2+ 3+  If charge (+) omitted on Fe and/or Fe Indien lading (+) weggelaat op Fe2+ and/or Fe3+ Max./Maks: 1 Example/Voorbeeld: Fe3 + e- → Fe2 2 (2) 8.2.3 2Fe3+(aq) + Zn  → 2Fe2+(aq) + Zn2+(aq)  Bal  Notes/Aantekeninge  Reactants  Products  Balancing  Reaktanse  Produkte  Balansering   Ignore/Ignoreer → and phases / en fases  Marking rule 6.3.10/Nasienreël 6.3.10 (3) 8.3 OPTION 1/OPSIE 1 Notes/Aantekeninge Eθcell = Ereduction θ - Eθoxidation   Accept any other correct formula from the data sheet./Aanvaar enige ander korrekte formule = 0,77 – (-0,76)  vanaf gegewensblad. = 1,53 V   Any other formula using unconventional abbreviations, e.g. E°cell = E°OA - E°RA followed by correct substitutions:/Enige ander formule wat onkonvensionele afkortings gebruik bv. E°sel = E°OM - E°RM gevolg deur korrekte vervangings: 3 4 OPTION 2/OPSIE 2 Fe3+ + e → Fe2+ E  = 0,77 V   Zn  Zn2+(aq) + 2e- E  = 0,76 V  Zn + 2Fe3+ → Zn2+ + 2Fe2+ E  = 1,53 V  (4) 8.4 Decreases/Verlaag  (1) [14] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 16 DBE/September 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 9/VRAAG 9 9.1 Marking criteria/Nasienkriteria If any one of the underlined key phrases in the correct context is omitted, deduct 1 mark./Indien enige van die onderstreepte frases in die korrekte konteks uitgelaat is, trek 1 punt af. ANY ONE/ENIGE EEN:  The chemical process in which electrical energy is converted to chemical energy.  Die chemiese proses waarin elektriese energie omgeskakel word na chemiese energie.  The use of electrical energy to produce a chemical change. Die gebruik van elektriese energie om 'n chemiese verandering te weeg te bring.  Decomposition of an ionic compound by means of electrical energy. Ontbinding van 'n ioniese verbinding met behulp van elektriese energie.  The process during which an electric current passes through a solution/ ionic liquid/molten ionic compound. Die proses waardeur 'n elektriese stroom deur 'n oplossing/ioniese vloeistof/gesmelte ioniese verbinding beweeg. (2) 9.2 Copper(II) ions/Cu2+/koper(II)-ione  Zinc(II) ions/Zn2+/sink(II)-ione  (2) 9.3 Cu2+ (aq) + 2e-  Cu (s)  Notes/Aantekeninge Cu2+ + 2e- ⇌ Cu ( 1 ) Cu ← Cu2+ + 2e- (2 ) 2 2 Cu ⇌ Cu + 2e 2+ - ( 0 ) 2+ Cu + 2e ← Cu ( 0 ) 2 2  Ignore if charge omitted on electron./Ignoreer indien lading weggelaat op elektron.  If charge (+) omitted on Cu2+/Indien lading (+) weggelaat op Cu2+ Max./Maks: 1 Example/Voorbeeld: Cu2 + 2e- → Cu 2  Ignore phases. / Ignoreer fases. (2) - 9.4 Zn2+ is a weaker oxidising agent  than Cu2+  and will not be reduced to Zn.  Zn2+ is 'n swakker oksideermiddel as Cu2+ en sal nie na Zn gereduseer word nie. (3) 9.5 n(Cu) = ½nelectrons/elektrone Marking criteria/Nasienkriteria = ½(0,6)   Use mol ratio/Gebruik molverhouding: = 0,3 mol n(Cu) : n(electrons) = 1 : 2.   Substitute/Vervang 63,5 g∙mol-1 in m = nM  m = nM  Final answer/Finale antwoord: 19,05 g  = 0,3 x 63,5  = 19,05 g  (3) [12] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om assseblief

Physical Sciences/P2/Fisiese Wetenskappe/V2 17 DBE/November 2021(2) SC/NSC/SS/NSS – Marking Guidelines/Nasienriglyne QUESTION 10/VRAAG 10 10.1 10.1.1 Nitrogen/N2/Stikstof  (1) 10.1.2 Iron/Iron(II) oxide/Fe/FeO/yster/yster(II)oksied  (1) 10.1.3 Ammonia/NH3/ammoniak  (1) 10.1.4 (Fractional) distillation (of liquid air)  (Fraksionele) distillasie (van vloeibare lug) (1) 10.1.5 2NH3 + H2SO4 → (NH4)2SO4 bal  Notes/Aantekeninge  Reactants  Products  Balancing  Reaktanse  Produkte  Balansering   Ignore/Ignoreer ⇌ and phases / en fases  Marking rule 6.3.10/Nasienreël 6.3.10 (3) 10.2 Marking criteria/Nasienkriteria  Calculate/Bereken m(N,P,K).   Determine/Bepaal m(x).   Final answer/Finale antwoord: 3 : 6 : 5  OPTION 1/OPSIE 1 OPTION 2/OPSIE 2 %(N, P, K) = 35% %(N, P, K) = 35% 35 35 m(N,P,K) =  40  m(N,P,K) =  40  100 100 = 14 kg = 14 kg m(N + P + K) = 5 + x + 2x  m(N & P) = 14 – 5 = 9 kg  = 14 x = 3 kg 1 x=  9 = 3 kg 3 N:P:K=3:6:5 2x = 6 kg N:P:K=3:6:5 (3) [10] TOTAL/TOTAAL: 150 Copyright reserved/Kopiereg voorbehou