Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2017 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 1220179 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Supplementary Exams 2017, 9 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Supplementary Exams 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) FEBRUWARI/MATSHI 2017 IMEMORANDAM AMANQAKU: 80 Le memorandam inamaphepha ali-9. Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Ukumakisha uvavanyo lokuqonda 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuyakwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI, noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/ nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/Ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi - sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe. 6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam 1.1 ISICATSHULWA A 1.1.1 Kuthiwa iyahlola.√ (1) 1.1.2 Zinyanzelekile ukuba ziye esiphelweni.√ (1) 1.1.3 nezifileyo√ (1) 1.1.4 Akukho sakhiwo awayekhe asigqibe kungakhange kuxanjuliswane.√√ (2) 1.1.5 Kukucengwa ukuba azilumle kuloo mkhwa.√ (1) 1.1.6 Kuphambi kokuba kuxhonywe iindonga.√ (1) 1.1.7 Isandla esihle√ (1) 1.1.8 Ngamaqhinga.√ (1) 1.1.9 Wayebaqamangela ngokukhokhelisa ukuhlawulwa kwemali ebizwa ukuba yideposit.√ (1) 1.1.10 Lisisaci.√ (1) 1.1.11 'Yayivalela kuzo imfuyo xa izulu lisibekele'.√ (1) 1.1.12 Into eyenziwe ayagqitywa inako ukujikwa yenziwe enye into ebingamiselwanga ekuqaleni.√√ (2) 1.1.13 Sasingalunganga kuba aba bantwana bebeba lilifa lentsini koogxa babo.√√ (2) 1.1.14 Izifundo zoMthetho√/ezoQoqosho√/ezobuNtatheli√/ezoLimo √ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.1.15 akahlalanga.√/uxhwarhe ngempundu enye√/ngeli xesha esalaqaza√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.1.16 Ngokuthi umntu athathe isigqibo sokuba nantoni na ayiqalileyo ayigqibe kuba imizekelo esetyenzisiweyo apha ibonisa isihlava nebala elibi kumntu ongazigqibiyo izinto aziqalileyo.√√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo.] (2) 1.1.17 Yedlelelela ngokwesini. √√ (2) [24] Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam 1.2 ISICATSHULWA B 1.2.1 A√/A ukuzimisela√/ukuzimisela.√ (1) 1.2.2 Ngumnqwazi.√ (1) 1.2.3 Yintombazana√ nenkwenkwe√ (2) 1.2.4 Utitshala yibhulorho yokuwelisela abafundi kwikamva eliqaqambileyo.√√ (2) [6] AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam ICANDELO B: USHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha ushwankathelo Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:  Ulwabiwo-manqaku o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma nganye). o Amanqaku ama-3 olwimi. o Amanqaku ewonke: 10 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo. o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.  Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. o 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. QAPHELA  Ifomathi: o Nokuba isishwankathelo asilandelanga fomathi echanekileyo makanganyityelwa manqaku umviwa.  Ubalo-magama: o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-60 inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA EZISHWANKATHELWEYO 1. 'Indawo yokuqala ekufuneka iqwalaselwe entombini 1. Kufuneka intombi enembeko sisimilo nokuzola. Ukuba asikho isimilo emntwini ethobekileyo kuba usuka afane nqwa nehagu. Sithi sakudingeka ukungabikho kwezo zinto kuvele ezinye izinto ezinjengekratshi, ukuziphatha kuyawuchaphazela umzi kakubi, njalo njalo. Umfazi ongenaso isimilo wonke. usisiqalekiso emzini wakhe uphela'. 2. 'Indawo yesibini, yingqondo yakhe ukuba injani na, 2. Kufuneka ukuba uyakwazi na ukuyibona into entle nembi. Ukuba abenengqondo yokukwazi ingqondo yakhe ikrele-krele woba ngumfazi ukwahlula okuhle nokubi. olungileyo, nokwaziyo nalapha emzini wakhe ukudibanisa imihlambi eyalanayo.' 3. 'Enye indawo ekufuneka ingadingeki emfazini 3. Kufuneka umfazi akhuthale kukukhuthala. Intle into yokuba umfazi acoceke, abe lihomba elingawonqeniyo umzi ube mhle, apheke umzi ube shushu ngenxa umsebenzi ukuze umzi uhlale yakhe. Uthi ukuba ulixelegu, umhambi abone ucocekile. kwangezindlu nebala, ngathi akuhlali bantu. Akungena endlwini ufika kumdaka umfazi kwanentsapho nendlu ngokwayo. Yiyo le nto inkuthalo kufuneka ingadingeki emntwini oza kwenda.' 4. 'Ubuhle nabo bunendawana obungena kuyo, kuba 4. Ubuhle nabo buyafuneka nabani na akanako ukuzeka intombi engxolisiweyo ukuze akwazi ukumkhomba nangenakuyikhomba phakathi kwabantu.' umfazi. 5. 'Kuyafuneka abe noqoqosho, angadyiwazi imali, 5. Kufuneka umfazi onoqoqosho athi xa ukutya bekusele ngezolo angakulahli enze ongadyiwaziyo olondoloza olunye udidi lokutya ngako' imali. 6 'Kwimihla ekhoyo nemfundo kufuneka 6. Imfundo kule mihla iyafuneka ingadingekanga emfazini, nokuba asiyomfundo nangona ingeyona nto iphakamileyo. Asiyonkqubela phambili into iphambili nje. yokuzeka iqaba elingazange liwubone umnyango wesikolo. Abanye ke basuke bacinge ukuba ukufunda yiyona nto iphambili ukanti ke yenye yezinto ezifunekayo'. 7. 'Inyameko nayo ibalulekile. Intombi efika emzini 7. Inyameko nayo ibalulekile kufuneka ifunde izimo zabantu efikele kubo. Oku ingakumbi xa efika akwenzeki ngexeshana elifutshane. Njengoko sendikhe ndathi akukho nzwana ingenasiphako, kunzima ukuba umfazi abenazo zonke iimpawu ezilungileyo. Kodwa ubukhulu becala ezi zikhankanyiweyo zezona zingundoqo.' [57 amagama] QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo. [10] AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam ICANDELO C: ULWIMI Ukumakisha iCandelo C 1. Upelo  Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.  Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.  Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo. UMBUZO 3 3.1 Simply Chicken.√ (1) 3.2 Kubantu abatya nabathanda izidlo ezenziwe ngenyama yenkuku.√ (1) 3.3 Kukuxela umzi-mveliso ekwenziwe kuwo imveliso leyo.√ (1) 3.4 'Azisayi kukuphoxa nanini!'√ (1) 3.5 Yi Smoked Mini Viennas'.√/ziiviyena √ (1) 3.6 Ungathumela i'sms'√ okanye unxibelelane ngeimeyile√. (2) 3.7 Uyahambelana kuba ngokwesi sibhengezo- ntengiso ezi viyena zilungele umphako wesikolo.√√ (2) 3.8 C√/C Kukucacisa isenzi√/Kukucacisa isenzi.√ (1) [10] Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam UMBUZO 4 4.1 Kuyaphekwa√ kukho isitovu√ kukho nefriji.√ [Nasiphi na isibini kwezi.] (2) 4.2 Isipayisi.√ (1) 4.3 B√/B yokubonisa ukunqumama kwesithethi.√/yokubonisa ukunqumama kwesithethi.√ (1) 4.4 Kwisakhelo sokuqala uLizo ubukele uNana epheka kwesesithathu uyapheka eyedwa.√ √ (2) 4.5 Sisivakalisi.√ (1) 4.6 Ibonakalisa ukuzisola.√ (1) 4.7 Ngumyalezo othi ukuthetha asikokwenza.√√/Ukululamela ukuthatha imiyalelo kunzima. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [10] UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Sisikhuzo√ (1) 5.1.2 Sisiyaleli.√ (1) 5.1.3 Ndiyinkwenkwe yakho.√ (1) 5.1.4 isandla√ (1) 5.1.5 leyo√ (1) 5.1.6 … musa √ukundijonga …√ (2) 5.1.7 Ligama lendawo.√ (1) 5.1.8 Sisibaluli.√ (1) 5.1.9 C√/C Sisetyenziswe sandulelwa yimo emfutshane ka 'thi'√/ Sisetyenziswe sandulelwa yimo emfutshane ka 'thi'. (1) 5.1.10 Eya√/ebheka.√ (1) 5.1.11 UGxakhweni wambuza uLanga ukuba kanene wadlula nini umguyo wakhe.√√ (2) 5.1.12 ULanga uloliwe nguMiya kuba iinyawo zakhe bezinentsente.√/ uMiya uloliwe engqondweni.√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo.] (1) Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/Februwari–Matshi 2017 NSC – Imemorandam 5.2 5.2.1 ukucwangcisela.√ (1) 5.2.2 ukuze.√ (1) 5.2.3 Abazali nabantwana bayahleka.√√/Abazali nabantwana bayavuya.√√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo.] (2) 5.2.4 Ukucwangcisela ingomso kuza√ neziphumo ezihle√. (2) [20] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all