Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
FEBRUWARI/MATSHI 2017
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha ali-9.
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2017 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Supplementary Exams 2017, 9 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · Supplementary Exams · 2017 · isixhosa. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- Supplementary Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 233.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
Supplementary Exams 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Ukumakisha uvavanyo lokuqonda
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene
zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo
olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo
isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka
kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku
kuyakwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase,
akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI,
noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/
nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/Ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona
makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi -
sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa
igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe.
6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu,
aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha
kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa
kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi.
8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
1.1 ISICATSHULWA A
1.1.1 Kuthiwa iyahlola.√ (1)
1.1.2 Zinyanzelekile ukuba ziye esiphelweni.√ (1)
1.1.3 nezifileyo√ (1)
1.1.4 Akukho sakhiwo awayekhe asigqibe kungakhange
kuxanjuliswane.√√ (2)
1.1.5 Kukucengwa ukuba azilumle kuloo mkhwa.√ (1)
1.1.6 Kuphambi kokuba kuxhonywe iindonga.√ (1)
1.1.7 Isandla esihle√ (1)
1.1.8 Ngamaqhinga.√ (1)
1.1.9 Wayebaqamangela ngokukhokhelisa ukuhlawulwa kwemali ebizwa
ukuba yideposit.√ (1)
1.1.10 Lisisaci.√ (1)
1.1.11 'Yayivalela kuzo imfuyo xa izulu lisibekele'.√ (1)
1.1.12 Into eyenziwe ayagqitywa inako ukujikwa yenziwe enye into
ebingamiselwanga ekuqaleni.√√ (2)
1.1.13 Sasingalunganga kuba aba bantwana bebeba lilifa lentsini koogxa
babo.√√ (2)
1.1.14 Izifundo zoMthetho√/ezoQoqosho√/ezobuNtatheli√/ezoLimo √
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.1.15 akahlalanga.√/uxhwarhe ngempundu enye√/ngeli xesha
esalaqaza√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.1.16 Ngokuthi umntu athathe isigqibo sokuba nantoni na ayiqalileyo
ayigqibe kuba imizekelo esetyenzisiweyo apha ibonisa isihlava
nebala elibi kumntu ongazigqibiyo izinto aziqalileyo.√√
[Nayiphi na impendulo echanekileyo.] (2)
1.1.17 Yedlelelela ngokwesini. √√ (2)
[24]
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
1.2 ISICATSHULWA B
1.2.1 A√/A ukuzimisela√/ukuzimisela.√ (1)
1.2.2 Ngumnqwazi.√ (1)
1.2.3 Yintombazana√ nenkwenkwe√ (2)
1.2.4 Utitshala yibhulorho yokuwelisela abafundi kwikamva
eliqaqambileyo.√√ (2)
[6]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ukumakisha ushwankathelo
Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:
Ulwabiwo-manqaku
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma nganye).
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Amanqaku ewonke: 10
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo.
o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.
o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku
kwawolwimi.
o 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE.
QAPHELA
Ifomathi:
o Nokuba isishwankathelo asilandelanga fomathi echanekileyo makanganyityelwa
manqaku umviwa.
Ubalo-magama:
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-60 inani
lamagama asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani
lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo
sakhe.
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA
EZISHWANKATHELWEYO
1. 'Indawo yokuqala ekufuneka iqwalaselwe entombini 1. Kufuneka intombi enembeko
sisimilo nokuzola. Ukuba asikho isimilo emntwini ethobekileyo kuba
usuka afane nqwa nehagu. Sithi sakudingeka ukungabikho kwezo zinto
kuvele ezinye izinto ezinjengekratshi, ukuziphatha kuyawuchaphazela umzi
kakubi, njalo njalo. Umfazi ongenaso isimilo wonke.
usisiqalekiso emzini wakhe uphela'.
2. 'Indawo yesibini, yingqondo yakhe ukuba injani na, 2. Kufuneka ukuba
uyakwazi na ukuyibona into entle nembi. Ukuba abenengqondo yokukwazi
ingqondo yakhe ikrele-krele woba ngumfazi ukwahlula okuhle nokubi.
olungileyo, nokwaziyo nalapha emzini wakhe
ukudibanisa imihlambi eyalanayo.'
3. 'Enye indawo ekufuneka ingadingeki emfazini 3. Kufuneka umfazi akhuthale
kukukhuthala. Intle into yokuba umfazi acoceke, abe lihomba elingawonqeniyo
umzi ube mhle, apheke umzi ube shushu ngenxa umsebenzi ukuze umzi uhlale
yakhe. Uthi ukuba ulixelegu, umhambi abone ucocekile.
kwangezindlu nebala, ngathi akuhlali bantu.
Akungena endlwini ufika kumdaka umfazi
kwanentsapho nendlu ngokwayo. Yiyo le nto
inkuthalo kufuneka ingadingeki emntwini oza
kwenda.'
4. 'Ubuhle nabo bunendawana obungena kuyo, kuba 4. Ubuhle nabo buyafuneka
nabani na akanako ukuzeka intombi engxolisiweyo ukuze akwazi ukumkhomba
nangenakuyikhomba phakathi kwabantu.' umfazi.
5. 'Kuyafuneka abe noqoqosho, angadyiwazi imali, 5. Kufuneka umfazi onoqoqosho
athi xa ukutya bekusele ngezolo angakulahli enze ongadyiwaziyo olondoloza
olunye udidi lokutya ngako' imali.
6 'Kwimihla ekhoyo nemfundo kufuneka 6. Imfundo kule mihla iyafuneka
ingadingekanga emfazini, nokuba asiyomfundo nangona ingeyona nto
iphakamileyo. Asiyonkqubela phambili into iphambili nje.
yokuzeka iqaba elingazange liwubone umnyango
wesikolo. Abanye ke basuke bacinge ukuba
ukufunda yiyona nto iphambili ukanti ke yenye
yezinto ezifunekayo'.
7. 'Inyameko nayo ibalulekile. Intombi efika emzini 7. Inyameko nayo ibalulekile
kufuneka ifunde izimo zabantu efikele kubo. Oku ingakumbi xa efika
akwenzeki ngexeshana elifutshane. Njengoko
sendikhe ndathi akukho nzwana ingenasiphako,
kunzima ukuba umfazi abenazo zonke iimpawu
ezilungileyo. Kodwa ubukhulu becala ezi
zikhankanyiweyo zezona zingundoqo.'
[57 amagama]
QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba
zithe zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama
eziwameleyo. [10]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
ICANDELO C: ULWIMI
Ukumakisha iCandelo C
1. Upelo
Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo.
Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo.
UMBUZO 3
3.1 Simply Chicken.√ (1)
3.2 Kubantu abatya nabathanda izidlo ezenziwe ngenyama yenkuku.√ (1)
3.3 Kukuxela umzi-mveliso ekwenziwe kuwo imveliso leyo.√ (1)
3.4 'Azisayi kukuphoxa nanini!'√ (1)
3.5 Yi Smoked Mini Viennas'.√/ziiviyena √ (1)
3.6 Ungathumela i'sms'√ okanye unxibelelane ngeimeyile√. (2)
3.7 Uyahambelana kuba ngokwesi sibhengezo- ntengiso ezi viyena zilungele
umphako wesikolo.√√ (2)
3.8 C√/C Kukucacisa isenzi√/Kukucacisa isenzi.√ (1)
[10]
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
UMBUZO 4
4.1 Kuyaphekwa√ kukho isitovu√ kukho nefriji.√
[Nasiphi na isibini kwezi.] (2)
4.2 Isipayisi.√ (1)
4.3 B√/B yokubonisa ukunqumama kwesithethi.√/yokubonisa ukunqumama
kwesithethi.√ (1)
4.4 Kwisakhelo sokuqala uLizo ubukele uNana epheka kwesesithathu uyapheka
eyedwa.√ √ (2)
4.5 Sisivakalisi.√ (1)
4.6 Ibonakalisa ukuzisola.√ (1)
4.7 Ngumyalezo othi ukuthetha asikokwenza.√√/Ukululamela ukuthatha imiyalelo
kunzima. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Sisikhuzo√ (1)
5.1.2 Sisiyaleli.√ (1)
5.1.3 Ndiyinkwenkwe yakho.√ (1)
5.1.4 isandla√ (1)
5.1.5 leyo√ (1)
5.1.6 … musa √ukundijonga …√ (2)
5.1.7 Ligama lendawo.√ (1)
5.1.8 Sisibaluli.√ (1)
5.1.9 C√/C Sisetyenziswe sandulelwa yimo emfutshane ka 'thi'√/
Sisetyenziswe sandulelwa yimo emfutshane ka 'thi'. (1)
5.1.10 Eya√/ebheka.√ (1)
5.1.11 UGxakhweni wambuza uLanga ukuba kanene wadlula nini umguyo
wakhe.√√ (2)
5.1.12 ULanga uloliwe nguMiya kuba iinyawo zakhe bezinentsente.√/
uMiya uloliwe engqondweni.√
[Nayiphi na impendulo echanekileyo.] (1)
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/Februwari–Matshi 2017
NSC – Imemorandam
5.2 5.2.1 ukucwangcisela.√ (1)
5.2.2 ukuze.√ (1)
5.2.3 Abazali nabantwana bayahleka.√√/Abazali nabantwana
bayavuya.√√
[Nayiphi na impendulo echanekileyo.] (2)
5.2.4 Ukucwangcisela ingomso kuza√ neziphumo ezihle√. (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga uk ufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2017 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2016 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2015 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Amended SC June Exams 2017 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November Exams 2017 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper