Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
2019
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 80
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha asi-8.
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2019 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June Exams 2019 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exams 2019, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC June Exams · 2019 · isixhosa. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC June Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 359.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC June Exams 2019
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)27 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/2019
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Ukumakisha uvavanyo lokuqonda
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene
zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo
olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo
isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka
kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku
kuyakwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase,
akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI,
noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/
nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona
makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi-
sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa
igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe.
6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu,
aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela
isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa
kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi.
8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/2019
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
1.1 ISICATSHULWA A
1.1.1 Ngokuba lelinye lamazwe amahle.√ (1)
1.1.2. Ukuba abemi beli bangade baye kwamanye amazwe ngeenjongo
zokukhenketha koko baqwalasele ukwahluka okumangalisayo eli
lizwe elinako.√ (1)
1.1.3 YiGarden Route√/nguMntla Koloni√/yiMpumalanga.√
(Nayiphi enye kwezi.) (1)
1.1.4. Ivumela ukuba angasebenzisi mali ininzi.√ (1)
1.1.5 Kungokuba kwilizwe laseMelika uyakwazi ukuthi nge-Visa enye
ukhenkethele amazwana ayo amaninzi kanti eyamazwe
anjengeThailand i-Visa isebenziseka kwilizwe elinye kuphela.√√ (2)
1.1.6 D√/D yidola√/yidola.√ (1)
1.1.7 Elona thuba lilungileyo abantu abanokukhenketha ngalo kuxa
kungeyoholide kuba amaxabiso ayehla.√√ (2)
1.1.8 Eyokuba uzenzela ngokwakhe ukuba avakalelwe ngolo hlobo.√√ (2)
1.1.9 Lolokuba abakhenkethi babenakho ukuhlawula naziphi iindleko
ezinxulumene nokhenketho ngezavenge√/lolokuba umkhenkethi
angahlawuli imali eninzi ngexesha elinye kwiindleko zokhenketho. √
(Nayiphi kwezi.) (1)
1.1.10 Kukumana ubeka iziqanaqwana zemali ide iphelele √ (1)
1.1.11 Kuba lo mqathango udlelelela abantu abaneminyaka engaphezu
kwama-44√√/kuba abantu abaneminyaka engaphezu kwama-44
abanikwa mathuba.√√
(Nayiphi kwezi.) (2)
1.1.12 Kukunikeza ngamandla akho kwinkonzo ethile ungajonganga
ntlawulo√√/kukusebenza ungajonganga ntlawulo. √√ (2)
1.1.13 Ithuba lokukhenketha ihlabathi lingunobangela wokufumana
amava√√/ukuxhamla kumava kusisiphumo sokukhenketha. √√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/2019
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
1.1.14 (a) (ii) √/Sky Scanner.√
(b) (iv) √/Airbnb.√
(c) (i) √/Google Maps√ (3)
1.1.15 Lungaluncedo kuba isicatshulwa siqulethe ulwazi oluxhobisayo
malunga nokhenketho.√√
OKANYE
Lungangabiluncedo kuba abanye abakhenkethi abanamdla
wakufunda ngazingcombolo zanto.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
1.2 ISICATSHULWA B
1.2.1 Yeyokuba abantwana/abantu abavumelekanga ukungena kule
ndawo√√/ ukutshaya kuyingozi empilweni
yabantwana/yabantu√√/ukutshaya kubulala abantwana/abantu.√√ (2)
1.2.2 Ngokwenza izigarethi zibekwimo yabantu.√√ (2)
1.2.3 Sesokuba makungatshaywa icuba phakathi kwabantwana.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/2019
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ukumakisha ushwankathelo
Ukumakisha isishwankathelo kusekwe ekugqaleni iingongoma ezingundoqo.
Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:
• Ulwabiwo-manqaku
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma
nganye).
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Amanqaku ewonke: 10
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo.
o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.
o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku
kwawolwimi.
o 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE.
QAPHELA
• Ubalo-magama:
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-70
inani lamagama asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani
lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo
sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/2019
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA
EZISHWANKATHELWEYO
1. 'Iwebhusayithi inceda abantu, ngakumbi 1. Iwebhusayithi izisela abantu
abafikayo endaweni, ukuba bazifumane lula ulwazi ngamashishini akwezo
iinkcukacha zamashishini abawafunayo.' ndawo bakuzo.
2. 'Iwebhusayithi iyaliqaqambisa ishishini lakho 2. Iwebhusayithi ilazisa
kuba inika abathengi iinkcukacha ezizeleyo ngokupheleleyo ishishini lakho
ngalo kwaye zifikelela lula kubo.' kubathengi ngendlela elula.
3. 'Unxibelelwano ngewebhusayithi luhlala 3. Abathengi bazifumana
luvulekile ngamaxesha onke ukuphendula ngamaxesha onke iimpendulo
imibuzo ngeshishini.' zemibuzo abanayo ngeshishini.
4. 'Iwebhusayithi ikutsalela abathengi abathi 4. Iwebhusayithi ikuzisela abathengi
beqhagamshelana neshishini babe abeza sele beneenjongo
sebesithathile isigqibo sokulixuma.' zokuthenga.
5. 'Iwebhusayithi yeshishini inceda ukuba 5. Ukufumana ulwazi oluphambili
abathengi bakuthembe kuba zivela zonke ngobume beshishini kudala
iinkcukacha ezibalulekileyo ngobume intembeko kubathengi.
beshishini.'
6. 'Kukuthatha ithutyana elingangeyure 6. Kuthatha ixesha elifutshane
ukutshintsha zonke iinkcukacha zeshishini ukufaka iinkcukacha ezintsha
lakho kwiwebhusayithi, xa kuthelekiswa ngeshishini lakho
nezinye iindlela zokubhengeza.' kwiwebhusayithi.
7. 'Iwebhusayithi ifikelela kuninzi lwabantu 7. Iwebhusayithi yeyona ndlela
ehlabathini jikelele ngentlawulo engephi ibhengeza ishishini lakho
kunokusebenzisa ezinye iindlela ngentlawulo encinci kubantu
zokubhengeza.' abaninzi kwihlabathi lonke.
[Naziphi iingongoma ezisixhenxe kwezi.]
[83 amagama] [60 amagama]
QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo. [10]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/2019
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
Ukumakisha ICANDELO C
1. Upelo
• Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
• Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
• Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo.
2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo.
UMBUZO 3
3.1 Kusasa.√ (1)
3.2 100% Perfectly balanced.√ (1)
3.3 Kwiivenkile eziphambili zokutya eMzantsi Afrika.√ (1)
3.4 Ntingela emajukujukwini ...√√ (2)
3.5 D√/D inezakhamzimba ozidingayo√/inezakhamzimba ozidingayo.√ (1)
3.6 Kukubonisa ukuba ikuthatha ikubeke kwinqanaba eliphezulu
ngokwasempilweni√√/kukubonisa ukuba xa uyitya umelana neemeko zonke
zosuku.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
3.7 Umnini-mveliso kuba nguye ofumana inzuzo ngokuthengwa kwayo.√√
OKANYE
Umthengi kuba utsho azi banzi ngale mveliso malunga noncedo lwayo
nendawo efumaneka kuyo√√/inazo zonke izakha-mzimba.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo exhasayo iya kwamkeleka.) (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/2019
SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 4
4.1 Kuphandle√/kusecaleni kwendlu√/bahleli kwiveranda.√ (1)
4.2 Kukuba utatomkhulu ugone umakhulu√√/umjonge ngothando.√√ (2)
4.3 Utatomkhulu uthetha ngenyanga le ibasesibhakabhakeni lakutshona ilanga√
kanti umhakhulu uthetha ngenyanga le iyeyonyaka yenziwa ziiveki.√ (2)
4.4 D√/D Ukothuka√/Ukothuka.√ (1)
4.5 Intsingiselo yolwimi ivakala xa uwuvile umxholo elisetyenziswe kuwo
igama√√/ ulwimi lutyebile, igama liyakwazi ukuba neentsingiselo (2)
ezahlukileyo.√√
4.6 Ndiyavumelana kuba umhakhulu uyayicingela into yokuba utatomkhulu
uncoma amazinyo kaNomso abe yena utatomkhulu engathethi loo nto.√√
OKANYE
Andivumelani kuba umhakhulu akawevanga amagama asetyenzisiweyo.√√
(Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.) (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Yaqokelelwa imali msinyane zema izindlu zesikolo.√√ (2)
5.1.2 Neethoyilethi.√ (1)
5.1.3 Sisibaluli.√ (1)
5.1.4 Mfana√ kuba wandulelwa sisimelabizo sokwalatha.√ (2)
5.1.5 Ubuncinane ngokobudala√√/ngokuzalwa√√/ngokweminyaka.√√ (2)
5.1.6 'Ngu√Wagaxaza lo' √, yatsho ilali. √ (3)
5.1.7 UNqatha akawafuni√ amatye a√qatywe mhlophe. (2)
5.1.8 Sikwimo elandulayo.√ (1)
5.2 5.2.1 Okuninzi kuguqulwa luthando lobuzali.√√/Uthando lobuzali
luguqulwa kokuninzi. √√ (2)
5.2.2 Ingwe sisilo sasendle esitya ezinye.√√ (2)
5.2.3 Kubambene ingwe nengonyama.√√ (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June Exams 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June Exams 2018 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November Exams 2019 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC June Exams 2018 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June Exams 2018 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper