Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
2023
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 80
Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-10.
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2023 papers 





View all





isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo
Grade 12 isiZulu FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2023, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · isizulu. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 397.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC June Exam 2023
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukulalela nokukhuluma / Listening and Speaking24 marks
- Question 1.2Ukulalela nokukhuluma / Listening and Speaking6 marks
- Question 3Ubuciko / Literature (Set Works)3 marks
- Question 4Ukulalela nokukhuluma / Listening and Speaking10 marks
- Question 5.1Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions26 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 2 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle
uma kuthinta umqondo wempendulo yonke. Omakayo kumele
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo amaphutha uma ekhona.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo
magama ngeke anakwe uma impendulo ayibhalile inomqondo ophelele.
Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma
kudingeka ukuthi impendulo inike lona, lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo evulelekile edinga izimpendulo ezinjengoYEBO/CHA noma
ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki. Ngokufanayo nalezi
ezinjengo- IQINISO/AKUSILO IQINISO noma IQINISO/UMBONO nazo
azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.
4. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma eyidwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
5. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi
wabhala angaphezulu kwalokho, kumakwa amaphuzu amabili/amathathu
okuqala okunye kungabe kusanakwa.
6. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi
empendulweni yakhe.
7. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
Isib: 1.1.14 D/Isango. (okuwuhlamvu oluphelele).
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 3 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.1 1.1.1 Yilapho umuntu okusuke elindeleke ukuthi abe sendaweni ethize
kodwa akhethe ukungayi ngaphandle kwesizathu esizwakalayo.√ (1)
1.1.2 Ezikoleni.√/ Emsebenzini.√ (1)
1.1.3 OKUKODWA kwalokhu:
Uthi uqala umuntu esemncane bese ekhula nakho.√/
Uthi umuthi ugotshwa usemanzi.√/
Uthi kubalulekile ukuthi ingane ingavunyelwa nhlobo ukulova
esikoleni singekho isizathu esizwakalayo.√/
Uthi lo mkhuba kufanele unqandwe ngabazali emakhaya kanye
nothisha ezikoleni ukuze kwakhiwe isizwe esizimisele
ngempilo.√ (1)
1.1.4 A√/Umfutho.√ (1)
1.1.5 OKUBILI kwalokhu:
Ukungajabuli esikoleni ngenxa yengcindezi yomsebenzi.√/
Ukungabi nabangani.√/
Ukuhlushwa ontanga.√/
Ukubona sengathi othisha ababathandi.√/
Ukungasithandi nje isikole.√/
Ukuhlukunyezwa othisha.√/
Ukubhekana nobunzima ezikoleni, bayazigulisa bangayi
esikoleni. (2)
1.1.6 OKUKODWA kwalokhu:
Okunye ukulova emsebenzini kudalwa izimo abasebenzi
ababhekana nazo.√√/
Abaqashi kumele baqiniseke ukuthi abasebenzi banelisekile
futhi bajabule.√√ (2)
1.1.7 OKUBILI kwalokhu:
Ukuze bangazitholi sebefakwa kwabezomthetho ababhekelene
nezinkinga zabasebenzi (CCMA).√/
Ukuze bezokwazi ukuchazela abasebenzi ngezinhlobo
zokulova.√/
Ukuze bakwazi ukunikeza izinkontileka ezicacisa ngemithetho
yenkampani ebhalwe ngezilimi eziqondwa abasebenzi.√ (2)
1.1.8 (a) Abantwana kuhle ukuthi bafundiswe besabancane ngokumele (2)
bakwenze.√√
(b) Ubayalile.√√/Ubaxwayisile.√√/Ubakhuzile.√√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 4 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.1.9 Ukumnika isexwayiso somlomo.√√ (2)
1.1.10 Ngokwendaba kuthiwa umsebenzi usengaxoshwa uma
sebehlulekile ukumqondisa izigwegwe abaqashi.√√ (2)
1.1.11 Izimpendulo ziyokwehluka:
OKUKODWA kwalokhu:
Kuwuthinta kabi ngoba ukulova kwabantu kungehlisa umkhiqizo
wenkampani okumele ukhiqizwe ngosuku.√√/
Ukulova kwabasebenzi kungawisa inkampani ngoba ingakwazi
ukukhokhela intela kaHulumeni.√√/
Ukulova kwabasebenzi kungehlisa umnotho wezwe ngoba
izinkampani ngeke zikwazi ukuqhudelana nezinye izimakethe
zamanye amazwe.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (2)
1.1.12 OKUKODWA kwalokhu:
Abanye abazali bavumela izingane ukuthi zilove esikoleni
ngaphandle kwesizathu esizwakalayo, bese izingane zikhula
nawo lo mqondo.√√/
Abazali abakuqinisekisi ukuthi izingane aziqambi amanga uma
zithi ziyagula ngempela.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (2)
1.1.13 Izimpendulo ziyokwehluka:
OKUBILI kwalokhu:
Ngingameluleka ngokuthi akawuhloniphe umsebenzi ukuze
ungampheleli/angaxoshwa emsebenzini.√/
Ngingameluleka ngokuthi angalovi emsebenzini ngaphandle
kwesizathu ngoba angagcina esephelelwa yizinsuku zakhe
ezisemthethweni zomhlabakhefu.√/
Ngingameluleka ngokuthi angalovi emsebenzini ngaphandle
kwesizathu ngoba angagcina eseqala imikhuba emibi eyenziwa
abantu abangasebenzi.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (2)
1.2 1.2.1 Ugqoke umfaniswano onombhalo othi 'Police'.√ (1)
1.2.2 OKUKODWA kwalokhu:
Angalinyazwa ucingo emzimbeni.√/
Angawa alimale.√/
Angagxumela endaweni engenza ezinye izingozi.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (1)
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 5 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
1.2.3 Okulindelekile:
Yebo uyazwelana naye ngoba uzama ukuvimba/ukuhlasela
iphoyisa ukuba lingambambi obalekayo.√√ (2)
1.2.4 Izimpendulo ziyokwehluka:
OKUKODWA kwalokhu:
Kubi ngoba amaphoyisa asuke evikela ukuphepha
komphakathi. √√/
Kubi ngoba imindeni yamaphoyisa iyahlukumezeka uma ilungu
lawo lilimala noma lishona.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi.) (2)
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 6 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2
Amaphuzu esingawabheka:
AMAPHUZU ACASHUNIWE AMAPHUZU AHUNYUSHIWE
1. Amakhosikazi asesithenjini 1. Isithembu sisiza ukukhulisa
ayayilekelela indoda yawo umndeni kanti nesibongo
ngezindlela ezizokwenza umndeni siyaqhubeka.
ukhule nesibongo sikhule.
2. Naleyo nkosikazi engabatholi 2. Amakhosikazi wonke athola ithuba
abantwana esithenjini iyasizakala lokukhulisa abantwana ngisho
ngoba abantwana baba nongamtholi umtwana.
ngabantwana bawo wonke umuntu.
3. Esithenjini amakhosikazi 3. Amakhosikazi ayasizana ukwenza
ayabambisana ngemisebenzi imisebenzi nezidingo zasekhaya
yasendlini kanye nezidingo kanye nokungenisa imali.
zomndeni ezibalulekile ezifana
nokuletha imali ekhaya.
4. Isithembu sisiza ngokuthi indoda 4. Isithembu senza indoda
ingabi nezintombi eziningi ihlonipheke ngokuba kwaziwe
ezingaziwa okwenza kugcine ukuthi obani enobudlelwane nabo
isithunzi sayo sehlile. kwezothando.
5. Isikhathi esiningi indoda 5. Abantwana basesithenjini bathola
enesithembu iyakwazi ukunikeza yonke into ngokulinganayo.
abantwana bayo lokho
abakudingayo ngokwezindlu zonina.
6. Abantwana abaningi abazalwa 6. Izingane ezizalelwe esithenjini
esithenjini bakhula benothando zikhula zinothando futhi zifunda
nenhlonipho ngoba babukela nokuhlonipha abanye abantu.
komama babo.
7. Isithembu senza izingane zibe 7. Abantwana abazalelwe esithenjini
nezihlobo eziningi ngenxa yokuthi bagcina benezihlobo eziningi
omama bazo bavela/baqhamuka ngenxa yemindeni yonina.
emindenini eyahlukene.
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 7 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
Ukumakwa kokufingqa
Ukumaka kubhekela ukuba khona kwamaphuzu abalulekile nokuhlungwa kwalawo
angabalulekile empendulweni.
Ukufingqa kumele kumakwe ngale ndlela:
Ukwabiwa Kwamamaki:
o Amamaki ayi-7 ngamaphuzu ayi-7 (Iphuzu lilinye labelwa imaki elilodwa).
o Amamaki ama-3 abelwa ukusetshenziswa kahle kolimi.
o Isamba samamaki ayi-10.
Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi
Esebenzise Awakhe Amagama:
o Iphuzu eli-1 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngemaki eli-1.
o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2.
o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Uklonyeliswa ngamamaki ama-3.
Ukwabiwa Kwamamaki Okusetshenziswa Kolimi Lapho Umfundi
Ecaphune Njengoba Kunjalo Esiqeshini:
o Amaphuzu ayi-6 kuya kwayi-7: Akaklonyeliswa lutho ngemaki lolimi.
o Amaphuzu ama-4 kuya kwama-5: Uklonyeliswa ngemaki eli-1 lolimi.
o Amaphuzu ama-2 kuya kwama-3: Uklonyeliswa ngamamaki ama-2 olimi.
QAPHELA:
Ukubalwa Kwamagama:
o Abamakayo kulindeleke ukuthi babale inani lamagama asetshenzisiwe.
o Awekho amamaki asuswayo uma umfundi engalibhalanga inani lamagama
asetshenzisiwe noma elibhalile kodwa kungesilona.
o Uma inani lamagama asetshenzisiwe leqile, omakayo kumele afunde
aphelele emshweni wokugcina ngaphezulu kwesibalo esibekiwe, angabe
esakunaka okulandelayo.
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 8 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
Indlela yokumaka ISIQEPHU C
Ukupelwa kwamagama/Isipelingi
o Izimpendulo ezidinga igama elilodwa mazimakwe ngisho kunamaphutha
esipelingi, ngaphandle uma iphutha lishintsha umqondo/incazelo yegama.
o Uma impendulo ingumusho ogcwele, amaphutha esipelingi awanganikwa
amamaki uma kuhlolwa ulimi.
o Uma kuhlolwa isifinyezo, impendulo mayibe nophawu lokuloba olufanele.
Ukwakhiwa kwemisho makulandele uhlelo lokusetshenziswa kolimi olufanele.
Emibuzweni lapho kukhethwa khona izimpendulo, yamukela KOKUBILI uhlamvu
oluhambisana nempendulo efanele NOMA impendulo efanele ebhalwe
ngokugcwele.
3.1 I-Princess.√ (1)
3.2 OKUBILI kwalokhu:
Ukungcebeleka emkhunjini olwandle.√/
Ukwenza imidlalo oyithandayo.√/
Ukubuka imidlalo yasesiteji.√/
Ukwenza umcimbi wakho.√ (2)
3.3 B√/Ncwaba.√ (1)
3.4 OKUBILI kwalokhu:
-ifonti engafani.√/
-izithombe.√/
-igama lokukhangiswayo.√/
-imininingwane yokukhangiswayo.√/
-ulimi olusetshenzisiwe.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
3.5 Izingane ezingaphansi kweminyaka eyi-12 azikhokhi.√ (1)
Ukuchema ngokweminyaka.√ (1)
3.6 OKUBILI kwalokhu:
Baningi abantu abazofona befuna ukwazi kabanzi
ngokukhangiswayo.√/
Kuzokhuphuka isibalo sabantu abazothatha uhambo.√/
Inkampani izokwenza inzuzo eningi.√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 9 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
UMBUZO 4
4.1 Bashadile.√ (1)
4.2 (a) in-√ (1)
(b) i-√/ili-√ (1)
4.3 Thandi.√√ (2)
4.4 C√/Uyamkhuza.√ (1)
4.5 OKUKODWA kwalokhu:
Uzowela phansi alimale ngoba ubeke ilada egatsheni alisikayo.√√/
Angalimaza unkosikazi wakhe.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
4.6 Izimpendulo ziyokwehluka: OKUKODWA kwalokhu:
Kubi ukusikwa kwezihlahla ngoba kuwukubulala imvelo.√√/
Kubi ukusikwa kwezihlahla ngoba kuphazamisa umoya
wokuphefumula.√√/
Kuhle ukusikwa kwezihlahla ngoba ziyasetshenziswa ukwenza izinto
ezifana nephepha nokunye okuyizidingo zempilo yabantu kanye
nezilwane.√√
(Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi.) (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Umuntu uzoqala√ impilo engcono./Umuntu uyoqala√ impilo
engcono. (1)
5.1.2 Nksz.√/Nkz.√ (1)
5.1.3 Isivumelwano senhloko.√/Isivumelwano sikamenziwa.√ (1)
5.1.4 A√/Isifenyiso.√ (1)
5.1.5 Liyakhanyisa.√√/Likhanyisa isimo.√√/Isandiso sesimo.√√ (2)
5.1.6 Izifo zidalwa ukudla okunoshukela omningi.√√ (2)
5.1.7 Imisho iyokwehluka:
Isitolokazi.√
Ubaba uthenge isitolokazi edolobheni.√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P1 10 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka
5.1.8 Umusho oqondile.√√ (2)
5.1.9 Abantwana baphumelela kahle ezifundweni uma bedla ukudla
okunempilo.√√/
Uma abantwana bedla ukudla okunempilo, baphumelela kahle
ezifundweni.√√ (2)
5.2 5.2.1 Hheyi Dan! √ Ngilinde./Hheyi Dan, ngilinde!√ (1)
5.2.2 Indlela esabizo.√ (1)
5.2.3 Le.√ (1)
Isabizwana sokukhomba.√ (1)
5.2.4 Bhe.√ (1)
Umama ubase umlilo oshisa bhe emnyango.√
(Imisho iyokwehluka.) (1)
[20]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 40
AMAMAKI ESEWONKE: 80
Akuvumelekile ukukopisha lo mhlahlandlela wokumaka
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo
More from Grade 12 isiZulu FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper