Downloaded from hlayiso.com
GRAD
E 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
KREITI YA 12
SEPEDI LELEME LA GAE (HL)
LEPHEPHE LA PELE (P1)
DIBATSELA 2022
TLHAHLO YA GO SWAYA
MEPUTSO: 70
Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 8.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Skip to contentAll 2022 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef/v1-03f72f9ce3c613cfc17a/card.webp)




Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo
Grade 12 Sepedi HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2022, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sepedi Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · sepedi. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 279.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC November Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)20 marks
- Question 1.2Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 3Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)10 marks
- Question 4Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)8 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 2 DBE/Dibatsela 2022
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA A: TEKATLHAOLOGANYO
GO SWAYA TEKATLHAOLOGANYO
Ka lebaka la go re nepo e lebišitšwe go kwešišo, mopeleto le polelo tša go
phošagala dikarabong ga tša swanela go šetšwa, ka ntle le ge fela diphošo tša
mohuta woo di fetola tlhalošo/kwešišo. Diphošo di swanetše go bontšhwa.
Ge molekwa a diriša mantšu a polelo yeo a sa lekwego ka yona, hlokomologa
mantšu ao, gomme ge karabo e tšweletšwa gabotse, se mo fokoletše meputso.
Le ge go le bjalo, ge lentšu la polelo ye nngwe le dirišwa mo sengwalong gomme
le nepiša karabo, gona karabo yeo e tla amogelwa.
Mo go dipotšišopulego, ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša EE/AOWA
goba Ke a dumela/Ga ke dumele. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo yeo.
Ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša NNETE/MAAKA goba
NTLHA/KGOPOLO. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo yeo.
Ge go nyakega dikarabo tša lentšu le tee, gomme molekwa a fa lefoko ka moka,
swaya karabo ya nnete ge fela lentšu la nnete/karabo e thaletšwe.
Ge dintlha tše pedi goba tše tharo di nyakega gomme gwa fiwa tše ntši, swaya
fela tše pedi goba tše tharo.
Amogela mebolelwana.
POTŠIŠO YA 1
1.1 1.1.1 (a) 'Ba lle puku'.
(b) 'Ba neela moya'. (2)
1.1.2 Ba thušitše bana ba bantši go tšwetša dithuto tša bona pele.
Ba išitše bana ba bona yunibesithi.
Bobedi ba lle puku/ ba rutegile.
(TŠE PEDI fela) (2)
1.1.3 Mahlatse o ile a hlokomela le go šala morago dikeletšo tša ramolao
tša go hlokomela thuto mola Khutšo a ile a hlokomologa maele ao
a iphelela bophelo bja gagwe. (2)
1.1.4 Khutšo o sentše tšhelete ka go reka difatanaga tše dintši le
mabjala. Mahlatse le baagišane ba lekile go eletša Khutšo fela a se
ke a ba theeletša. (2)
1.1.5 Khutšo o be a rekela bagwera ba gagwe dino le diokobatši.
Khutšo o be a lefela bagwera marobalo le dijo ntle le go
mmušetša tšhelete ya gagwe.
O be a direla bagwera meletlo ya matswalo ntle le go ntšha
pene.
(TŠE PEDI fela) (2)
1.1.6 Balekwa ba tla fa dikarabo tša maleba.
Mohlala:
Khutšo a ka ipolaya.
Khutšo a ka hlakana bjaša. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 3 DBE/Dibatsela 2022
NSC – Tlhahlo ya go swaya
1.1.7 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
Mohlala:
Gore a tšee sephetho sa maleba mabapi le tšhomišo ya
tšhelete.
Gore a tšee dikeletšo. (2)
1.1.8 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
Mohlala:
Batho ba swanetše go babalela tšhelete le go e šomiša ka tsela ya
maleba.
Khutšo ge nkabe a se ke a bapala ka tšhelete nkabe a phela
gabotse. (2)
1.1.9 Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana.
Mohlala:
Ke be ke tla tšea maele a ramolao a go holofela thuto ka go
tseba gore e tla nthuša ka moso.
Ke be ke tla šomiša tšhelete ye go thoma kgwebo.
Ke be nka se ikgweranye le diokobatši.
(TŠE PEDI fela) (2)
1.1.10 Balekwa ba tla fa maikutlo a go fapana.
Mohlala:
Maikutlo a kwelobohloko/manyami
Ke kwela Khutšo bohloko ka gore o bapetše ka lehumo la
batswadi ba gagwe bjale o a hlaka.
Goba
Maikutlo a pefelo
Ke befedišwa ke gore Khutšo o feditše tšhelete le bagwera
bjalo o dumela dikeletšo eupša mathomong a be a sa di tšee.
Goba
Maikutlo a lethabo
Ke thabišwa ke gore Mahlatse o tšere dikeletšo tša ramolao le
moeletši wa tša mašeleng gomme o atlegile/Ke thabišwa ke
gore Khutšo o lemoga diphošo tša gagwe gomme o a fetoga. (2)
1.2 1.2.1 FOREIMI YA A: Bafsa ba boipshinong.
FOREIMI YA B: Lesogana le topa dilo ka gare ga
setšheladitlakala. (2)
1.2.2 SETŠWELETŠWENG SA A TEMANENG YA 3 go bolelwa ka
thaka ye tshese ye e bego e tlala lapeng la boKhutšo e enwa
mabjala le go bina mola SETŠWELETŠWENG SA B FOREIMING
YA A go bonala bafsa ba bina ebile ba enwa mabjala. (2)
1.2.3 O topa dilo tšeo di lahletšwego ka gare ga setšheladitlakala/O
apere diaparo tša go kgeiga. (1)
1.2.4 C/Dintwa (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 4 DBE/Dibatsela 2022
NSC – Tlhahlo ya go swaya
1.2.5 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
Mohlala:
Lesogana le ka fiwa dijo le dinyakwa tše dingwe.
A ka fiwa mošomo gore a be le letseno. (2)
1.2.6 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
Mohlala:
Aowa,
Ka mmino fela go se na bjala batho ba ka kgona go ithabiša.
Go ka laletšwa borametlae go thabiša batho.
Batho ba ka ithabiša ka go bapala dipapadi tša mehutahuta.
(TŠE PEDI fela) (2)
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 5 DBE/Dibatsela 2022
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA B: KAKARETŠO
POTŠIŠO YA 2
Mokgwa wa go swaya kakaretšo:
Kabo ya meputso:
D = Dintlha
P = Polelo
M = Mantšu
D = Dintlha tše šupa (7) tše di tšweleditšwego = meputso ye šupa (7)
P = Polelo = (3)
Palomoka ya meputso: [10]
Kabo ya meputso ya polelo
Moputso o 1 o abelwa dintlha tše 1 – 3
Meputso ye 2 e abelwa dintlha tše 4 – 5
Meputso ye 3 e abelwa dintlha tše 6 – 7.
Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a ngwalollotše dintlha:
0 ge a ngwalollotše dintlha tše 6 – 7
Moputso o 1 ge a ngwalollotše dintlha tše 4 – 5
Meputso ye 2 ge a ngwalollotše dintlha tše 2 – 3
ELA HLOKO:
Palo ya mantšu:
Baswai ba swanetše go kgonthišiša palo ya mantšu ao a ngwadilwego.
Molekwa ga se a swanela go fokoletšwa meputso ge a sa laetša palo ya mantšu
goba ge a sa bala mantšu gabotse.
Ge palo ya mantšu e feta ao a nyakegago, bala a mahlano ka morago ga ao a
nyakegago gomme o hlokomologe ao a šetšego.
Mohlala wa karabo:
Bathekgi ba ka gomiša thekgo ya bona dikhamphaneng ge tshedimošo ya bona e ka
phatlalatšwa. Dikhamphane di ka lahlegelwa ke tšhelete ye ntši ge di ka išwa
dikgorongtsheko. Dikhamphane di ka feleletša di hloka seriti ka ge bareki ba tla di bolela
gampe. Setšhaba se ka se sa tshepa dikhamphane. Dikhamphane di ka iletšwa go tšwela
pele ka kgwebo. Bengdikhamphane ba ka išwa kgolegong tekano ya megwaga ye lesome.
Dikhamphane di ka senyega maina.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 6 DBE/Dibatsela 2022
NSC – Tlhahlo ya go swaya
DINTLHA KA MOKGWA WA GO DINTLHA KA MANTŠU A MOLEKWA
NGWALOLLA
1. Dikhamphane di ka lahlegelwa ke 1. Bathekgi ba ka gomiša thekgo ya bona
bathekgi ge di ka phatlalatša tshedimošo dikhamphaneng ge tshedimošo ya bona e ka
ya batho ntle le tumelelo ya bona. phatlalatšwa.
2. Dikhamphane di ka loba tšhelete ye 2. Dikhamphane di ka lahlegelwa ke tšhelete ye
ntši ka ge batho ba ka di iša ntši ka ge di ka išwa dikgorongtsheko.
dikgorongtsheko mo di ka fetšago di otlwa
dimilione tša diranta.
3. Seriti sa tšona se ka fefoga ka ge 3. Dikhamphane di ka feleletša di hloka seriti ka
bathekgi ba tla be ba sa di bolele gabotse. ge bathekgi ba tla di bolela gampe.
4. Setšhaba se ka feleletša se hloka 4. Setšhaba se ka se sa tshepa dikhamphane.
tshepo go tšona.
5. Dikhamphane di ka tšeelwa mangwalo 5. Dikhamphane di ka iletšwa go tšwela pele ka
a kgwebo gomme tša lahlegelwa ke kgwebo.
letseno.
6. Bengdikhamphane ba ka feleletša ba 6. Bengdikhamphane ba ka išwa kgolegong
rometšwe ntlwanaswiswi mengwaga ye tekano ya megwaga ye lesome.
lesome.
7. Maina a tšona a tla tšhilafala gomme 7. Dikhamphane di ka senyega maina.
tša hloka bathekgi.
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 7 DBE/Dibatsela 2022
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO
GO SWAYA KAROLO YA C
Mopeleto:
o Dikarabo tša lentšu le tee di swaiwe go ba tše di nepagetšego le ge
mopeleto o phošagetše, ka ntle le ge phošo e fetola tlhalošo ya lentšu.
o Ge karabo e le lefoko le le feletšego, o tlo lahlegelwa ke meputso ya
mopeleto ge phošo e tšwelela mo go sebopego sa polelo ye go lekwago
ka yona.
o Go šomišwe maswaodikga a maleba ge go arabja potšišo ya khutsufatšo.
Dibopego tša polelo di swanetše go nepiša popopolelo, di be di tšweletšwe ka
mafoko ao a feletšego/go ya ka taelo.
Mo molekwa a kgethago karabo ya maleba go amogelwe tlhaka goba karabo
yeo e ngwadilwego ka botlalo.
POTŠIŠO YA 3
3.1 B/Bašomi (1)
3.2 'Reka para tše pedi fela, o hwetše e tee mahala!' (1)
3.3 Mpša ye bogale
Dieta tša mošomo. (2)
3.4 Go goga šedi ya bareki
Go tsebagatša leina la sebapatšwa. (2)
3.5 Bova, yeo e lego mpša ye bogale, e šireletša mong wa yona mola dieta tše di
nago le bogato bja go swarelela fase di šireletša bašomi. (2)
3.6 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
Mohlala:
Ee,
A gatelela mohola wa sebapatšwa.
A dira gore bareki ba se lebale sebapatšwa. (2)
[10]
POTŠIŠO YA 4
4.1 A/Mokgopedi (1)
4.2 4.2.1 O a tšea/amoga
4.2.2 Kefana/mongatsana (2)
4.3 Bahloki ba swanetše go hlokomelwa. (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 8 DBE/Dibatsela 2022
NSC – Tlhahlo ya go swaya
4.4 Mosadi o ngotile molomo go laetša gore ga a bolele mola le sebopego sa
PUDULA YA 1 se laetša gore ga a bolele o a nagana. (2)
4.5 Ke marega/go a tonya
Ba apere diaparo tše borutho (2)
4.6 Balekwa ba tla fa maikutlo a go fapana.
Mohlala:
Maikutlo a lethabo
Seboledi se thabišitšwe ke mosadi yo a se fago dijo.
Seboledi se thabetše dijo tše se di fiwago.
(E TEE fela) (2)
[10]
POTŠIŠO YA 5
5.1 Lehono - le laetša nako yeo ditiragalo tša go apara diaparo tša fešene di
diregago ka yona/ Barutwaneng – le laetša lefelo le boganka bo diregago go
lona. (2)
5.2 Lešala 'tšona' le hlaola leina 'diaparo'.
Lešala 'bona' le ema legatong la leina 'barutwana'. (2)
5.3 Mafoko a maleba a tla amogelwa.
Mohlala:
Mogwera wa ka o na le tseba ge ke tšwelela gabotse dithutong.
Lehlalošetšagotee - mona/lehufa (2)
5.4 Modirišopego.
Modirišokgonego - Diaparo tša sekolo di ka bolokela batswadi tšhelete. (2)
5.5 Go hlaloša gore modiro o dirwa ke sediri ebile o wela godimo ga sona. (2)
[10]
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 30
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2017 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Memo

Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2022 Question Paper
More from Grade 12 Sepedi HL

Annual teaching plan
Gr 12 Sepedi HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef/v1-03f72f9ce3c613cfc17a/card.webp)
Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum