Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) PAMPIRI YA BORARO (P3) 2017 MEMORANDAMO MATSHWAO: 80 Memorandamo ena e na le maqephe a 11. Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/2017 SCE – Memorandamo KAROLO YA A: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – (MATSHWAO A 50) SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)- SLKT ELA HLOKO: • Sebedisa ruburiki ena ka nako tsohle ha o lekanyetsa meqoqo (PAMPIRI YA 3, KAROLO YA A). • Matshwao a 0-50 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso. • Lekgetheng la Dikahare, Puo le Setaele, tlhaloso e nngwe le e nngwe ya bokgoni e arotswe habedi ho hlahisa boemo bo hodimo le boemo bo tlase; boemo bo bong le bo bong bo na le tlhaloso ya bona. • Lekgetha la sebopeho lona ha le a arolwa ka bokgoni bo nang le boemo bo hodimo le bo tlase. RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 50] Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang lekanyetsa bokgoni feela DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 MORALO -Nehelano e bontshang -Nehelano e ntle e supang -Nehelano ke e -Nehelano e momahane -Nehelano e tswile lekoteng kutlwisiso e babatsehang ya tsebo le bokgoni kgotsofatsang ditlhokeho; mona le mane ho hang Boemo bo hodimo (Nehelano ya sehlooho e supang bokgoni -Mehopolo ke e -Mehopolo e momahane ka -Mehopolo ke e seng ya -Mehopolo ke e sa sehlooho) tlhophiso bo ikgethang ipapisitseng ka botlalo le tsela e kgotsofatsang le e boiqapelo, mme e sa tsepamang e dubakaneng ya mehopolo le -Mehopolo e matla, e sehlooho, mme e kgodisang; hlakang -Ha e utlwahale, mme dintlha, kelohloko ya phepetsa monahano, mme ke kgahlisang -O hlophisitswe hantle ka -Ho na le bopaki bo seng dintlha di a phetakakwa baamohedi ba ditaba, e kgodisang -O hlophisitswe hantle ka tsela e mahareng, mme o bokae ba tlhophiso le -Ha o a hlophiswa ka maikemisetso le -O hlophisitswe hantle ka tsela e supang bokgoni, momahane ka tshwanelo ho momahano ya mosebetsi tshwanelo le momahano ha maemo tsela e babatsehang, mme o mme o momahane ka kenyeleditswe selelekela, e yo momahane ka tshwanelo ho tshwanelo ho kenyeditswe mmele le qetelo. MATSHWAO A 30 kenyeleditswe selelekela, selelekela, mmele le qetelo mmele le qetelo 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Mosebetsi o tswileng -Mosebetsi o radilweng -Mosebetsi o a kgotsofatsa -Mosebetsi boholo o -Boiteko ke bo fokolang ba matsoho leha o haellwa ke hantle leha o sa hlaka mona le tswile lekoteng ho arabela sehlooho Boemo bo tlase dintlha tse ikgethang tsa -Mehopolo ke e loketseng, mane -Mehopolo ha e a -Mehopolo e tswile lekoteng moqoqo o babatsehang mme e thahasellisang -Mehopolo e momahane ka momahana ka tshwanelo, ka ho phethahala, ha e a -Mehopolo ke e supang -O hlophisitswe hantle ka tsela e mahareng, mme e a mme e a lahlehisa nepahala boiphihlelo bo hodimo tsela e bontshang bokgoni, kgodisa -Nehelano ha e na bopaki -Mosebetsi ha o a tsepama -O hlophisitswe hantle ka mme o momahane ka -Karolo feela e hlophisehile bo bokaalo ba tlhophiso sehloohong, mme o tsela e babatsehang, mme o tshwanelo ho ka tshwanelo ho le momahano dubakane momahane ka tshwanelo ho kenyeleditswe selelekela, kenyeleditswe selelekela, kenyeleditswe selelekela, mmele le qetelo mmele le qetelo mmele le qetelo Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/2017 SCE – Memorandamo Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang lekanyetsa bokgoni feela PUO, SETAELE LE HO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 HLAOLA DIPHOSO -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, -Tshebediso ya puo ke e sa tlotlontswe di loketse sepheo, le tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse setaele le tlotlontswe ha utlwisiseheng Sehalo, rejisetara, baamohedi ba ditaba mmoho le sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba di a lokela sepheo, -Sehalo, rejisetara, setaele le setaele le tlotlontswe ke maemo ka tsela e babatsehang ditaba mmoho le maemo ditaba mmoho le maemo ka baamohedi ba ditaba tlotlontswe ha di a lokela Boemo bo hodimo tse lokelang -Tshebediso ya hae ya puo e a ka tsela e supang bokgoni tsela e mahareng mmoho le maemo a baamohedi ba ditaba, sepheo/tshusumetso le ikgetha, mme e bontsha boitshepo -Tshebediso ya puo e -Tshebediso ya puo ke e ditaba sepheo le maemo maemo ka tsela e tsotehang matla, mme ho loketseng, mme e fetisa -Tshebediso ya puo ke -Tshebediso ya tlotlontswe e Kgetho ya mantswe -O sebedisitse sehalo se matla, sebedisitswe sehalo se moelelo ka tshwanelo ya motheo feela haellang ke sesosa sa Tshebediso ya puo le mme se susumetsang ka tsela e loketseng -Puo ya bonono ke e -Sehalo mmoho le nehelano e sa utlwisiseheng tlwaelo, matshwao a ho ikgethang -Boholo ba mosebetsi ha o loketseng, mme e moelelo o hlahiswang ke bala le mopeleto -O batla o hloka diphoso tsa puo na diphoso tsa tshebediso sebedisitswe ka tshwanelo tema ke tse sa lokelang le tsa mopeleto ya puo le mopeleto -Sehalo se sebedisitswe ka -Ho sebedisitswe MATSHWAO A 15 -O radilwe ka bokgoni bo -O radilwe hantle ka tshwanelo tlotlontswe ya motheo tsotehang tshwanelo -O radilwe ka tsela e feela mahareng feela 13 10 7 4 -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo ke Boemo bo tlase nepahetseng, mme e sefutho, mme e loketseng kgotsofatsang leha ho na le ya motheo feela. susumetsang sehalo sa tema maemo ho sa tsamaelane mona le -Popeho ya dipolelo ke e -O batla o hloka diphoso tsa puo -Sehalo ke se matla, mme mane tshwanang e se nang le tsa mopeleto se loketseng -Ka kakaretso sehalo ke se motswako o monyane -O radilwe ka bokgoni -Ho na le diphoso tse seng loketseng leha puo ya kapa o siyo hohang kae tsa puo le tsa bonono e le e haellang -Tlotlontswe e haella mopeleto haholo feela -O radilwe hantle SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1 -Kgodiso ya sehlooho ke e -Tlhahlamano ya dintlha ke -Dintlha tse loketseng di -Dintlha tse itseng di a -Dintlha tse hlokehang tsa Makgetha a tema: babatsehang e loketseng, mme e ntshetswa pele utlwahala bohlokwa ha di a haella popeho ya dipolelo le -Dintlha tse phethahetseng ka hodisang sehlooho -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana tse kgodiso ya diratswana botlalo. -Momahano e bopilweng bopilwe ka tsela e mahareng na le diphoso hlahisitsweng ke tse le bolelele bo -Dipolelo le diratswana di bopilwe ke e supang bokgoni -Moqoqo o a utlwisiseha leha -Moqoqo o ntse o hlahisa fosahetseng hlokehang ka tsela e babatsehang. -Dipolelo le diratswana di a o le diphoso. moelelo o itseng. -Moqoqo ha o na moelelo o hlahlamana mme di lebeletsweng MATSHWAO A 5 fapafapantswe. MATSHWAO 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 4 DBE/2017 SCE – Memorandamo Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya: Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare/Moralo (60%) 30 DM = Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (30%) 15 PST = Sebopeho (10%) 05 Seb = Matshwao ohle 50 Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 5 DBE/2017 SCE – Memorandamo KAROLO YA A: MOQOQO POTSO YA 1 1.1 Sehlooho: Mathata a bakwang ke tshilafatso ya moya naheng ya rona. Dikahare: Dikahareng ho hlake hore ke mathata afe a bakwang ke tshilafatso ya moya. Mathata ao ke a kang; mafu a fapaneng a jwalo ka lefuba, kankere ya matshwafo, ho kwaleha moya. A mang ke a ka bakwang ke kgase le semoko tse atisang ho bolaya batho, diphoofolo, dinonyana, dimela le diphedi tsa metsing jwalo ka ditlhapi. Le yona mesi ya hlaha e ka baka dikotsi tse kang, ho bolaya diphoofolo, ho tjhesa matlo le dikgwebo, jj . Dintho tsena kaofela di ka ama moruo wa naha hampe ka tsela ya hore mmuso o tla tshwanela ho ntsha tjhelete e ngata ho shebana le dintho tsena tse sentsweng ke tshilafatso ya moya. [50] 1.2 Sehlooho: Ke ile ka hola jwalo ke hodiswa ke moditjhaba eo. Dikahare: Di hlakise maemo a ileng a lebisa hore mopheti a hodiswe ke moditjhaba eo a buang ka yena. Ho hlake hore o mo hodisitse ka tsela efe, e ntle kapa e mpe, jj. [50] 1.3 Sehlooho: Dintle le dimpe tsa ho ba ngwana wa matsibolo lapeng. Dikahare: Di bontshe dintle tsa ho ba letsibolo, j.k. batswadi ba o tshepela dintho tse itseng bosiyong ba bona, o hlomphuwa ke baena ba hao, ha ho phethwa tsa moetlo o fuwa tokelo e ka sehloohong, jj. Di boele di bontshe dimpe, j.k. baena bohle ba o jarisa mathata a bona. [50] 1.4 Sehlooho: Matsholo a boipelaetso diyunivesithing tsa rona a senya bokamoso ba baithuti. Na o a dumela? Dikahare: Di bontshe hore matsholo a boipelaetso diyunivesithing a senya bokamoso ba baithuti jwang, j.k. ba fetwa ke nako ya dithuto le ho ngola ditlhahlobo, qetellong ha ba fumane sephetho se lebelletsweng. Moithuti e mong a ka nka lehlakore le bontshang hore matsholo a boipelaetso ha a senye bokamoso hobane a lokisa dintho hore di be bobebe ho baithuti bohle kamoso. Mona mohlahlobuwa o tshehetsa lehlakore le itseng. [50] 1.5 Sehlooho: Seo setjhaba se ka se etsang ho thusa malapa a se nang batswadi. Dikahare: Dikahare di totobatse hore ke dithuso dife tseo ditho tsa setjhaba tse jwalo ka leloko, baahisane, metswalle, matitjhere, jj, di ka se etsetsang malapa ana mme di etswa neng, jwang? Mohlahlobuwa a hlahise maikutlo le mehopolo ya hae. [50] Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 6 DBE/2017 SCE – Memorandamo 1.6.1- Ditshwantsho 1.6.8 • Dikahare tse lebelletsweng: -moqoqong ona mohlahlobuwa o sheba setshwantsho, mme a qoqe ka seo setshwantsho se se qholotsang maikutlong a hae. - moqoqo wa hae o tshwanetse ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho seo ho qoqwang ka sona ka tsela e hlakileng; • Moqoqo o ka ngolwa ho hlaha lehlakoreng lefe kapa lefe. [50] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50 Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 7 DBE/2017 SCE – Memorandamo KAROLO YA B: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E TELELE - (MATSHWAO A 30) SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) SLKT Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang lekanyetsa DIKAHARE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 MORALO LE -Nehelano e babatsehang e -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng e bontshang -Nehelano ya motheo e bontshang -Nehelano e totobatsa kgaello ya SEBOPEHO supang bokgoni bo ikgethang; bontshang tsebo e ntle ya tsebo ya makgetha a mofuta ona tsebo ya makgetha a itseng feela a tsebo ya makgetha a mofuta ona -Mehopolo e matla, e butswitseng; makgetha a mofuta ona wa tema; wa tema; mofuta ona wa tema; wa tema; -Nehelano le -Tsebo e batsi ya makgetha a -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; -Mosebetsi ha o a tsepama ka ho -Mosebetsi o na le tsepamo e -Moelelo o nyotobetswa ke ho mehopolo; mofuta ona wa tema; -Mehopolo le dikahare ke tse phethahala – ho na le ho kgera ho itseng empa o a kgera; kgera ho hoholo; -Tlhophiso ya -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; momahaneng, tse hlalositsweng ka itseng; -Ha se ka dinako tsohle mehopolo -Mehopolo le dikahare ha di na mehopolo; -Mehopolo le dikahare ke tse tsela e supang bokgoni, mme di -Mehopolo le dikahare di na le le dikahare di momahaneng. momahano; -Sepheo, baamohedi momahaneng; tshehetsa sehlooho; momahano e mahareng; - Sehlooho se tshehetswa ke -Ke dintlha tse mmalwa haholo tse ba ditaba, makgetha -Dintlha tsohle di tshehetsa -Sebopeho ke se loketseng se -Ke dintlha tse itseng feela tse dintlha tse mmalwa; tshehetsang sehlooho; a tema le maemo. sehlooho, mme di hlalositswe ka nang le diphoso tse mmalwa. tshehetsang sehlooho; -Sebopeho se foofo feela, mme se -Ha ho boiteko ba ho sebedisa tsela e babatsehang; -Sebopeho ke se loketseng ka na le bohlotsa bo boholo. melao ya sebopeho. MATSHWAO A: 18 -Sebopeho ke se nepahetseng. kakaretso empa se nang le -Kgaello e matla ya tse itseng tsa diphoso. bohlokwa. PUO, SETAELE LE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane le -Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba setaele, ditaba le maemo ka ho fetisisa ka ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ditaba le maemo; maikemisetso, tsela e babatsehang. bontshang bokgoni bo boholo. mahareng baamohedi ba -Tshebediso ya puo e fosahetse -Mosebetsi o tletse diphoso, o ditaba le maemo; -Tshebediso ya puo e nepahetse -Tshebediso ya puo e nepahetse -Mosebetsi o na le diphoso tse ebile e tletse diphoso tse ngata; dubakane; -Tshebediso ya puo, ebile e bopehile hantle; ka kakaretso ebile e bopehile itseng tsa tshebediso ya puo; tlwaelo ya hantle; -Tlotlontswe e haellang; -Tlotlontswe ha e dumellane le tshebediso ya puo, -Tshebediso ya tlotlontswe ke e sepheo; kgetho ya mantswe, -Tshebediso ya tlotlontswe e ntle lekaneng; -Moelelo o nyotobetse. matshwao a ho bala -Mosebetsi ha o na diphoso. haholo; -Moelelo o nyotobetse haholo. le mopeleto. -Diphoso ha se tse nyotobetsang -Mosebetsi boholo ha o na diphoso. moelelo. MATSHWAO A: 12 MATSHWAO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya: Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 18 DMS = Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 12 PST = Matshwao ohle 30 Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 8 DBE/2017 SCE – Memorandamo KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE POTSO YA 2 2.1 LENGOLO LA SEMMUSO Dikahare: • Diaterese di pedi, ke ya mongodi le ya moamohedi wa lengolo. Ya mongodi e ngolwe bohareng ba leqephe letsohong le letona, e nto latelwa ke mohla. Ya ya ngollwang e be letsohong le letshehadi, e qalwe ka maemo a tshebetso a ya ngollwang. • Ho tlolwe mola ka mora aterese e be ho tla tumediso. • Tlasa tumediso ho ngolwe sehlooho. • Ho tlolwe mola ebe ho qalwa ditaba tsa selelekela. • Mmele wa lengolo o matlafatse mahlakore a fapaneng a taba. O botjwe ka diratswana. • Qetellong a fane ka ditshisinyo kapa dikeletso tsa hae. [30] 2.2 TOKOMANE YA BOITSEBISO LE BOIPHIHLELO (CV) HAMMOHO LE LENGOLO LA KOPO YA MOSEBETSI Dikahare: • Dintlha/ Tlhahisoleseding ya Dikae Sebetwane di hlahiswe, j.k. mabitso, nomoro ya boitsebiso, jj. • Lengolo la materiki le dithuto tseo a di pasitseng. • Mangolo a thuto a fihlelletsweng a hlahiswe, j.k. dipoloma, jj. • Mangolo a mang le dikgau ha di le teng le tsona di hlahiswe. • Tsa boithabiso le dithahasello, j.k. lengolo la bokapoteni ba bolo ya maoto, ho boha thelevishene, jj. • Dipaki le dinomoro tsa mehala ya tsona e hlahelle. Lengolo la kopo ya mosebetsi Dikahare: • Diaterese di pedi, ke ya mongodi le ya moamohedi wa lona. Ya moamohedi e qalwa ka maemo a tshebetso a hae. • Ho tlolwe mola ka mora aterese e be ho tla tumediso. • Tlasa tumediso ho ngolwe sehlooho. • Ho tlolwe mola e be ho qalwa ditaba tsa selelekela. • Selelekeleng ho hlake hore moikopedi o bone phatlalatso ya mosebetsi ona hokae. • Mmele wa lengolo o botjwe ka diratswana, o matlafatse ditaba tsa Tokomane ya hae ya Boitsebiso le Boiphihlelo. • Qetellong a lebohe batho ba iphileng nako ya ho lekola Tokomane ya hae ya Boitsebiso le Boiphihlelo. [30] Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 9 DBE/2017 SCE – Memorandamo 2.3 TEKOLOKAKARETSO/TSA BOIKGOPOTSO Dikahare: • Lebitso la laeborari le hlake. • Ho hlahiswe sebaka moo e fumanehang teng. • Ho hlakiswe hore maemo a tshireletso le ditshebeletso ka kakaretso ke tse jwang. • A bue ka tikoloho; na e sebakeng se kgutsitseng se dumellang mmadi ho etsa mosebetsi wa hae ntle le tshitiso. • Lebitso la mongodi wa tsa boikgopotso/tekolokakaretso le hlahiswe. • A rorise kapa a seholle tseo a di boneng. A bontshe makgabane le dikgaello tsa yona. • E ngolwe ka diratswana. • Qetelo e bontshe ditshisinyo le ditlhahiso tsa mongodi. [30] 2.4 PUO Dikahare: • Selelekela se be matla, mme se hlakise sepheo. • Ho sebediswa puo e loketseng baamohedi ba ditaba le maemo. • Dipolelo ke tse kgutshwane tse ka nnang tsa tswaka metlae, diqotso kapa dipolediso tsa bonono ho natefisa puo. • Puo e lokela ho phalla hamonatjana. [30] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 30 Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2017 SCE – Memorandamo KAROLO YA C: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E KGUTSHWANE (MATSHWAO A 20) SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) SLKT Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang lekanyetsa DIKAHARE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 MORALO LE -Nehelano e babatsehang e -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng e bontshang -Nehelano ya motheo e bontshang -Nehelano e totobatsa kgaello ya SEBOPEHO supang bokgoni bo ikgethang; bontshang tsebo e ntle ya tsebo ya makgetha a mofuta ona tsebo ya makgetha a itseng feela a tsebo ya makgetha a mofuta ona -Mehopolo e matla, e butswitseng; makgetha a mofuta ona wa tema; wa tema; mofuta ona wa tema; wa tema; -Nehelano le -Tsebo e batsi ya makgetha a -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; -Mosebetsi ha o a tsepama ka ho -Mosebetsi o na le tsepamo e -Moelelo o nyotobetswa ke ho mehopolo; mofuta ona wa tema; -Mehopolo le dikahare ke tse phethahala – ho na le ho kgera ho itseng empa o a kgera; kgera ho hoholo; -Tlhophiso ya -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; momahaneng, tse hlalositsweng ka itseng; -Ha se ka dinako tsohle mehopolo -Mehopolo le dikahare ha di na mehopolo; -Mehopolo le dikahare ke tse tsela e supang bokgoni, mme di -Mehopolo le dikahare di na le le dikahare di momahaneng. momahano; -Sepheo, baamohedi momahaneng; tshehetsa sehlooho; momahano e mahareng; - Sehlooho se tshehetswa ke -Ke dintlha tse mmalwa haholo tse ba ditaba, makgetha -Dintlha tsohle di tshehetsa -Sebopeho ke se loketseng se -Ke dintlha tse itseng feela tse dintlha tse mmalwa; tshehetsang sehlooho; a tema le maemo. sehlooho, mme di hlalositswe ka nang le diphoso tse mmalwa. tshehetsang sehlooho; -Sebopeho se foofo feela, mme se -Ha ho boiteko ba ho sebedisa tsela e babatsehang; -Sebopeho ke se loketseng ka na le bohlotsa bo boholo. melao ya sebopeho. MATSHWAO A: 12 -Sebopeho ke se nepahetseng. kakaretso empa se nang le -Kgaello e matla ya tse itseng tsa diphoso. bohlokwa. PUO, SETAELE LE 7–8 5–6 4 3 0–2 HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane le maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba -Sehalo, rejistara, ditaba le maemo ka ho fetisisa ka ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ditaba le maemo; setaele, tsela e babatsehang. bontshang bokgoni bo boholo. mahareng maikemisetso, -Tshebediso ya puo e fosahetse -Mosebetsi o tletse diphoso, o baamohedi ba -Tshebediso ya puo e nepahetse -Tshebediso ya puo e nepahetse -Mosebetsi o na le diphoso tse ebile e tletse diphoso tse ngata; dubakane; ditaba le maemo; ebile e bopehile hantle; ka kakaretso ebile e bopehile itseng tsa tshebediso ya puo; -Tshebediso ya puo, hantle; -Tlotlontswe e haellang; tlwaelo ya -Tshebediso ya tlotlontswe ke e -Tlotlontswe ha e dumellane le tshebediso ya puo, -Tshebediso ya tlotlontswe e ntle lekaneng; -Moelelo o nyotobetse. sepheo; kgetho ya mantswe, -Mosebetsi ha o na diphoso. haholo; matshwao a ho bala -Diphoso ha se tse nyotobetsang -Moelelo o nyotobetse haholo. le mopeleto. -Mosebetsi boholo ha o na diphoso. moelelo. MATSHWAO A: 8 MATSHWAO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya: Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 12 DMS = Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 8 PST = Matshwao ohle 20 Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 11 DBE/2017 SCE – Memorandamo KAROLO YA C: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE KGUTSHWANE POTSO YA 3 3.1 PHOUSETARA Dikahare: • Ho be le sehlooho se hohelang. • Puo e lokela ho susumetsa mmadi. • Ditaba di ngolwe ka mongolo o moholo o hohelang. • A ka sebedisa ditshwantsho ho hlakisa seo a buang ka sona. • Ho hlahiswe dintlha tse felletseng tsa tlhahisoleseding. • Mohla, nako le sebaka seo mokete o tla tshwarelwa ho sona di hlake ka botlalo. [20] 3.2 POSEKARETE Dikahare: • Sebaka sa mongodi le letsatsi di totobatswe. • Ho hlahiswe ditaba tse loketseng ka bokgutshwane. • Ya ngolang a ka sebedisa dipolelo le dipolelwana tse sa fellang hantle. • Sehalo se laolwa ke dikamano tsa mongodi le ya ngollwang. • Ho kenyeletswe dintlha tsa bohlokwa tse hohelang. [20] 3.3 DITAELO Dikahare: • Dijo tsa mantsiboya di jewa/phomosetswa ka hora ya botshelela. • Bohle ba dula mmoho tafoleng. • Bana ba dula lehlakoreng le le leng la tafole. • Motho ka mong o ikgethela seo a batlang ho se ja tafoleng. • Bohle ba ja ha motho wa ho qetela a se a ngwathile dijo tsa hae. • Ha ho motho ya buelang hodimo nakong ya dijo. • Ha ho motho ya dumelletsweng ho tloha tafoleng ho eso qetwe. [20] • Ha ho se ho qetilwe, bana ba phutha le ho hlatswa dijana. MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 20 MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 100 Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello