Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA BORARO (P3)
2023
TATAISO YA HO TSHWAYA
MATSHWAO: 100
Tataiso ena ya ho tshwaya e na le maqephe a 15.
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2023 papers 





View all





Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo
Grade 12 Sesotho FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2023, 15 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sesotho Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · sesotho. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 15
- File size
- 494.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 15
This exam
NSC June Exam 2023
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)100 marks
- Question 1.2Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)100 marks
- Question 1.3Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)100 marks
- Question 1.4Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)100 marks
- Question 1.5Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)100 marks
- Question 1.6Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)50 marks
Show all 11 questions
- Question 2.3Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)
- Question 2.4Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)30 marks
- Question 3.1Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
- Question 3.2Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)20 marks
- Question 3.3Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 2 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – (MATSHWAO A 50)
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) - SLKT
ELA HLOKO:
o Sebedisa ruburiki ena ka nako tsohle ha o lekanyetsa meqoqo (Pampiri ya 3, Karolo ya A).
o Matshwao a 0-50 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso.
o Lekgetheng la Dikahare, Puo le Setaele, tlhaloso e nngwe le e nngwe ya bokgoni e arotswe habedi ho hlahisa boemo bo
hodimo le boemo bo tlase; boemo bo bong le bo bong bo na le tlhaloso ya bona.
o Lekgetha la sebopeho lona ha le a arolwa ka bokgoni bo nang le boemo bo hodimo le bo tlase.
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 50]
Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni feela
DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
MORALO
Boemo bo hodimo
-Nehelano e babatsehang ho -Nehelano e ntle haholo -Nehelano e kgotsofatsang -Nehelano e momahane -Nehelano e tswile lekoteng
feta tebello e tlwaelehileng -Mehopolo ke e loketseng -Mehopolo e momahane le mona le mane hohang
(Nehelano ya -Mehopolo e bontshang ebile e kgahlisa ka botlalo ho kgodisa ka tsela e -Mehopolo ke e sa -Mehopolo ke e sa
sehlooho) tlhophiso bohlale, e phephetsang le bopaki ba nehelano e amohelehang hlakang ebile e se ya tsepamang, e dubakaneng
ya mehopolo le monahano, ebile e sutsitse butswitseng -O hlophisitswe le ho boiqapelo -Ha e utlwahale mme
dintlha, kelohloko ya -O hlophisitswe le ho hokelwa -O hlophisitswe le ho momahana ka tsela e -Ho na le bopaki bo mehopolo e a phetakakwa
baamohedi ba ditaba, ka boqhetseke, ho hokelwa hantle haholo ho amohelehang ho fokolang ba tlhophiso le -Ha e a hlophiswa le hona
maikemisetso le kenyeleditswe selelekela, kenyeditswe selelekela, kenyeleditswe selelekela, momahano ya mosebetsi ho hokeleha.
maemo mmele le qetelo. mmele le qetelo. mmele le qetelo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
MATSHWAO A 30 -Nehelano e tswileng matsoho -Nehelano e radilwe hantle -Nehelano e a kgotsofatsa -Nehelanno boholo e -Ha ho boiteko bo entsweng
leha e haellwa ke matshwao a -Mehopolo ke e loketseng, leha e sa hlaka mona le tswile lekoteng ba ho arabela sehlooho
boqhetseke ba moqoqo o mme e thahasellisang mane -Mehopolo e na le ho -Mehopolo e tswile lekoteng
Boemo bo tlase
babatsehang -O hlophisitswe le ho -Mehopolo e momahane le hloka kgokelo mme e ka hohle-hohle, ha e a
-Mehopolo e sutsitseng ebile hokelwa hantle ho ho kgodisa ka tsela e dubakane nepahala
e bontsha boiphihlelo bo kenyeleditswe selelekela, mahareng -Bopaki ba tlhophiso le -Mosebetsi ha o a tsepama
hodimo mmele le qetelo -Karolo ya mosebetsi e momahano bo a sehloohong mme o
-O hlophisitswe le ho hokelwa itseng e hlophisitswe; thekesela dubakane
ka bonono ho kenyeleditswe -Ho na le boiteko bo itseng
selelekela, mmele le qetelo ba tlhophiso le momahano
ho kenyeleditswe selelekela,
mmele le qetelo
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
esotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 3 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni feela
PUO, SETAELE LE HO 14–15 11–12 8-9 5-6 0-3
HLAOLA DIPHOSO -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, -Tshebediso ya puo ha e
tlotlontswe di loketse sepheo, le tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse setaele le tlotlontswe ha utlwisisehe
Sehalo, rejisetara,
Boemo bo hodimo
baamohedi ba ditaba mmoho le sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba di a lokela sepheo, -Sehalo, rejisetara, setaele le
setaele, tlotlontswe ke maemo ka tsela e babatsehang ditaba mmoho le maemo ditaba mmoho le maemo baamohedi ba ditaba tlotlontswe ha di a lokela
tse lokelang -Tshebediso ya puo e bontsha ka botlalo -Tshebediso ya puo ke e hammoho le maemo baamohedi ba ditaba,
sepheo/tshusumetso le boitshepo mme e tswile matsoho -Tshebediso ya puo e lokileng bakeng sa ho fetisa -Tshebediso ya puo ke sepheo le maemo
maemo - Sehalo se kgahlisang ebile se le matla mme ho moelelo ya motheo feela -Tlotlontswe e haellang ho
Kgetho ya mantswe matla sebedisitswe sehalo se - Puo ya bonono e -Sehalo le kgetho ya feta tekanyo hoo nehelano e
Tshebediso ya puo le -O batla o hloka diphoso tsa loketseng boholo ba nako sebedisitswe ho matlafatsa mantswe ke tse sa sa utlwisiseheng
tlwaelo, matshwao a ho melao ya puo le tsa mopeleto -Boholo ba mosebetsi ha o dikahare lokelang
bala le mopeleto -O radilwe ka boqhetseke bo na diphoso tsa melao ya -Tlotlontswe e haellang
hlollang puo le mopeleto haholo
MATSHWAO A 15 -O radilwe hantle haholo
13 10 7 4
-Tshebediso ya puo ke e tswileng -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo e lekane -Tshebediso ya puo ke e
Boemo bo tlase
matsoho, e susumetsang sehalo utlwahalang, mme e leha ho na le ho se tsepame hlotsang
se nepahetseng loketseng ka kakaretso mona le mane -Ha ho phapano kapa ke
-O batla o hloka diphoso tsa -Sehalo ke se matla, mme -Ka kakaretso sehalo ke se e fokolang motswakong
melao ya puo le tsa mopeleto se loketseng loketseng leha puo ya wa dipolelo
-O radilwe ka bokgoni bo -Ho na le diphoso tse bonono e haella -Tlotlontswe e haella ka
babatsehang mmalwa tsa melao ya puo tsela e ikgethang
le tsa mopeleto
-O radilwe hantle
SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1
-Kgodiso ya sehlooho ke e -Kgodiso ya dintlha ke e -Dintlha tse loketseng di a -Dintlha tse itseng di a -Dintlha tse hlokehang di a
Makgetha a tema: babatsehang utlwisisehang, mme e hodiswa utlwahala haella
popeho ya dipolelo le -Dintlha tse phethahetseng ka hodisang sehlooho -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di
kgodiso ya diratswana botlalo -O momahane bopilwe hantle na le diphoso fosahetse
le bolelele bo -Dipolelo le diratswana di bopilwe -Dipolelo le diratswana di a -Moqoqo o na le moelelo -Moqoqo o ntse o na le -Moqoqo ha o na moelelo
hlokehang ka tsela e babatsehang utlwisisehang ebile di moelelo o itseng
tswakilwe
MATSHWAO A 5
MATSHWAO 43–50 33–40 23–30 13-20 0–10
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
esotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 4 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya:
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo (60%) 30 DM =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (30%) 15 PST =
Sebopeho (10%) 05 Seb =
Matshwao ohle 50
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 5 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: MOQOQO
POTSO YA 1
1.1 Le kajeno ke ntse ke ipotsa hore ho ne ho etsahetse eng!
Sebopeho Selelekela
Mmele
Qetelo [50]
Dikahare: Di hlakise ketsahalo kapa diketsahalo tse etsang hore mongodi
a nne a ipotse se neng se etsahetse. [50]
1.2 Lerato la batjha la thekenoloji le fetotse tsela ya bona ya ho phela.
Sebopeho Selelekela
Mmele
Qetelo [50]
Dikahare: Di hlakise tsela kapa ditsela tseo ka tsona lerato la batjha la
thekenoloji le fetotseng bophelo ba bona kateng. [50]
1.3 Ruri eo e bile mosuwehlooho ya fetotseng bophelo ba ka!
Sebopeho Selelekela
Mmele
Qetelo [50]
Dikahare: Di hlakise tsela kapa ditsela tseo ka tsona mosuwehlooho eo a
fetotseng bophelo ba hae kateng. [50]
1.4 Moaparo o totobatsa botho/semelo sa motho. Na o a dumela?
Sebopeho Selelekela
Mmele
Qetelo [50]
Dikahare: Di totobatse kamoo moaparo o ka senolang botho ba motho
kateng.
Kapa
Di totobatse kamoo moaparo o sa senoleng botho ba motho
kateng. [50]
1.5 Botle le bobe ba ho ananela maikutlo a bana ka malapeng.
Sebopeho Selelekela
Mmele
Qetelo [50]
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 6 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Dikahare: Ditaba tsa moqoqo di tshehetse mahlakore a mabedi, lehlakore
la botle le la bobe ba ho ananela maikutlo a bana ka malapeng. [50]
1.6–1.8 Ditshwantsho
Dikahare tse lebelletsweng:
Moqoqong ona mohlahlobuwa o sheba setshwantsho mme a qoqe ka
seo se se qholotsang maikutlong a hae.
Moqoqo wa hae o tshwanetse ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho
seo ho qoqwang ka sona ka tsela e hlakileng.
Moqoqo o ka ngolwa ho tswa lehlakoreng lefe kapa lefe. [50]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 7 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E TELELE – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 30]
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
leknyetsa
DIKAHARE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
MORALO LE --Nehelano e babatsehang -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng, e -Nehelano ya motheo e -Nehelano e totobatsa kgaello
SEBOPEHO haholo ho feta ditebello tse bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya makgetha bontshang tsebo e itseng ya ya tsebo ya makgetha a mofuta
tlwaelehileng makgetha a mofuta wa tema a mofuta wa tema makgetha a mofuta wa tema ona wa tema
-Nehelano le - Mehopolo e matla, e -Nehelano e tsepame - ha e -Nehelano ha e a tsepama ka -Mosebetsi o na le tsepamo e -Moelelo o nyotobetse ke ho
mehopolo; butswitseng kgere ho phethahala – ho na le ho itseng empa o a kgera kgera ho hoholo
-Tlhophiso ya -Tsebo e batsi ya makgetha a -Mehopolo le dikahare di kgera ho itseng -Ha se ka dinako tsohle -Mehopolo le dikahare ha di na
mehopolo; mofuta wa tema momahane, mme di -Mehopolo le dikahare di na le mehopolo le dikahare di momahano
-Sepheo, -Mosebetsi o tsepame manollotswe hantle haholo ka momahano e lekaneng feela momahaneng -Ke dintlha tse mmalwa haholo
baamohedi ba -Mehopolo le dikahare di dintlha tse tshehetsang -Ke dintlha tse itseng feela tse - Sehlooho se tshehetswa ke tse tshehetsang sehlooho
ditaba, makgetha momahane sehlooho tshehetsang sehlooho dintlha tse mmalwa -Ha ho boiteko ba ho sebedisa
a tema le maemo. -Nehelano e manollotswe ka -Sebopeho ke se loketseng se -Ka kakaretso, sebopeho se -Melao ya sebopeho e melao ya sebopeho
boqhetseke mme dintlha tsohle nang le diphoso tse mmalwa nepahetse leha se na le sebedisitswe ka bohlotsa bo
di tshehetsa sehlooho haholo diphoso tse itseng boholo
-Sebopeho ke se nepahetseng -Kgaello e itseng ya tsa
ka botlalo bohlokwa
MATSHWAO A:
18
PUO, SETAELE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
LE HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe ha di a lokela tlotlontswe ha di dumellane le
-Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba
setaele, ditaba le maemo ka ho fetisisa ditaba le maemo ka botlalo ditaba le maemo ditaba le maemo ka botlalo ditaba le maemo
maikemisetso, -Melao ya puo e nepahetse ka -Ka kakaretso, melao ya puo e -Mosebetsi o na le diphoso tse -Tshebediso ya puo e -Mosebetsi o tletse diphoso
baamohedi ba botlalo ebile nehelano e nepahetse ebile e bopehile itseng tsa melao ya puo; fosahetse ebile e tletse diphoso mme o dubakane
ditaba le maemo; bopehile hantle hantle -Tlotlontswe e lekaneng tse ngata -Tlotlontswe ha e a lokela
-Tshebediso ya -E batla e se na diphoso -Tlotlontswe e ntle haholo -Diphoso ha di nyotobetse -Tlotlontswe e haellang sepheo
puo, tlwaelo ya -Mosebetsi boholo ha o na moelelo. -Moelelo o nyotobetse -Moelelo o nyotobetse haholo
tshebediso ya diphoso.
puo, kgetho ya
mantswe,
matshwao a ho
bala le mopeleto.
MATSHWAO A:
12
MATSHWAO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 8 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 18 DMS =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 12 PST =
Matshwao ohle 30
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 9 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE
POTSO YA 2
2.1 LENGOLO LA SEMMUSO
Sebopeho:
Diaterese di pedi. Aterese ya mongodi o e ngola ho tloha bohareng ba
leqephe ho leba ka letsohong le letona, e nto latelwa ke letsatsi, kgwedi
le selemo, feela jwalo ka ho lengolo la setlwaedi.
Kamora aterese o tlola mola o ngole mohla.
Aterese ya ya ngollwang (moamohedi) o e ngola ka letsohong le
letshehadi. Aterese ya moamohedi o e qala ka maemo a tshebetso a eo
o mo ngollang, ebe o latela ka aterese ya hae ka botlalo.
Tlasa aterese o ngola tumediso (monghadi, mofumahadi kapa
mofumahatsana/mohlomphehi).
Tlasa tumediso o tlola mola, ebe o ngola mola wa sehlooho, e leng o
akaretsang dikahare tsa lengolo, o sehelle mola ebang o o ngotse ka
ditlhaku tse nyenyane. Ha o ngotse sehlooho ka tlhaku tse kgolo, ha o
sehelle mola.
Kamora mola wa sehlooho ngola seratswana sa selelekela seo e leng
tlhahiso ya taba.
Ho feta mona seratswana se seng le se seng ke se matlafatsang taba eo
o buang ka yona.
Qetelo le yona ke ya puo ya semmuso, mme o ka e ngola e le ‘Ka
botshepehi, ka boikokobetso, jj.
O lokela ho ngola lebitso la hao ka botlalo kamora qetelo, ebe o a saena
ka hodima lebitso.
Dikahare:
Di babatse tshebetso e ntle ya Majoro ya ho tshwara mashodu a neng a
utswa dikheibole tsa motlakase kgafetsa. [30]
2.2 TEKOLOBOTJHA
Sebopeho:
E ngole ho hlaha ntlhakemong ya hao (molekodi/mongodi) ka ho
sebedisa maemedi a motho wa pele kapa mmui (a kang ‘ke le nna’);
Sebedisa dipolelo tse ho lekgathe lejwale, makgethi le mantswe a
utullang puo ya maikutlo ka tshwanelo ka sepheo sa ho hlahisa
mehopolo le maikutlo a hao jwalo ka molekodi (mongodi).
Ya ngolang tema ena o lokela ho tshehetsa ntlhakemo ya hae a
itshetlehile ka dintlha kapa mehlodi e itseng e tshepahalang;
Ho ka nna ha hlahiswa maikutlo mabapi le dintlha tsa setekgeniki tse
jwalo ka ho kganya ha mabone le modumo;
Pheletsong ho hlahiswe maikutlo a ahlolang hodima seo ho ngolwang ka
sona, mme le dikgothalletso (ditshitshinyo) di ka kenyelletswa.
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 10 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Dikahare:
Molekodi/mongodi a hlahise mahlakore ka bobedi, tse ntle le tse mpe
tsa filimi eo a ngolang ka yona;
Hangata ho sebediswa dipolelo tse ho lekgathe lejwale, makgethi le
mantswe a utullang;
Puo ya maikutlo ka tshwanelo ka sepheo sa ho hlahisa mehopolo le
maikutlo a ya ngolang;
Sehalo e be sa ho beha leseding le ho thabisa baamohedi ba ditaba;
Molekodi/mongodi o lokela ho tshehetsa ntlhakemo/maikutlo a hae a
itshetlehile ka dintlha kapa mehlodi e itseng e tshepahalang;
Ho ka nna ha hlahiswa maikutlo mabapi le ntlha tsa setekgeniki;
Pheletsong a hlahise maikutlo a ahlolang hodima seo ho ngolwang ka
sona le dikgothalletso di kenyelletswe. [30]
2.3 ATIKELE E YANG MAKASINENG
Sebopeho:
Ditaba di hlahiswe ka sebopeho sa diratswana, tseo hangata di nang le
selelekela, kgolo (mmele) le qetelo;
E ngolwe ka bokgabane le bokgeleke; ho be le sehlooho se
sekgutshwane, se be matla, se kgahle mahlo le ho tsosa tjantjello;
Tema ya atikele e arolwe ka dikholomo ho etsa hore e balehe habobebe.
Diratswana e be tse kgutshwane, ka puo e balehang habonolo;
E hlahise mabitso a batho, dibaka, dinako kapa tlhahisoleseding efe feela
e amang atikele;
Mongodi o lokela ho hlahiswa ka mehla;
Dikahare:
Sehlooho, sehalo le setaele di itshetlehe mofuteng wa atikele, bothong
ba ya ngolang mmoho le boamoheding ba ditaba.
E tobe taba, e bue le mmadi ka ho otloloha, e ame maikutlo a hae;
E hlalose tsela e mpe eo baithuti ba ithabisang ka yona.
E bontshe ditlamorao tse bosula kapa tse mpe tse bakwang ke
boithabiso boo ba ho hlatswa dipene. [30]
2.4 INTHAVIU
Sebopeho:
Selelekeleng mmotsi a nehelane ka tlhahisoleseding e amanang le
sepheo sa inthaviu.
Lebitso la sebui le ngolwe ka letsohong le letshehadi la leqephe, le bile le
latelwa ke letshwao la kgutllopedi (jk.Teboho:).
Qetellong ho utlwahale hore inthaviu e fihlile pheletsong.
Dikahare:
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 11 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Mmotsi a botse mmotsuwa dipotso tse itshetlehileng sehloohong mme
mmotsuwa o arabe dipotso tsena.
Dipotso di ka nyalana le dikarabo tse hlahisitsweng pejana, dikarabo
tsohle di tobe dipotso, di tshehetswe ka dintlha. A nehelane ka dintlha
tse batsi, tse amanang le seo a se botsitsweng;
Sehalo e be se lokelang kopano ena, mme puo e be ya semmuso. Ho
se sebediswe puo ya seterateng e sebediswang tlasa maemo moo ho
iketlilweng teng. [30]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 30
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 12 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E KGUTSHWANE - SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 20]
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
leknyetsa
DIKAHARE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
MORALO LE - Nehelano e babatsehang e - Nehelano e ntle haholo, e - Nehelano e lekaneng e - Nehelano ya motheo e - Nehelano e totobatsa kgaello
SEBOPEHO supang bokgoni bo ikgethang; bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya makgetha bontshang tsebo ya makgetha ya tsebo ya makgetha a
- Mehopolo e matla, e makgetha a mofuta ona wa a mofuta ona wa tema; a itseng feela a mofuta ona wa mofuta ona wa tema;
-Nehelano le butswitseng; tema; - Mosebetsi ha o a tsepama ka tema; -Moelelo o nyotobetswa ke ho
mehopolo; - Tsebo e batsi ya makgetha a - Mosebetsi ha o kgere, o ho phethahala – ho na le ho - Mosebetsi o na le tsepamo e kgera ho hoholo;
-Tlhophiso ya mofuta ona wa tema; tsepame; kgera ho itseng; itseng empa o a kgera; - Mehopolo le dikahare ha di na
mehopolo; - Mosebetsi ha o kgere, o - Mehopolo le dikahare ke tse - Mehopolo le dikahare di na le - Ha se ka dinako tsohle momahano;
-Sepheo, tsepame; momahaneng, tse momahano e mahareng; mehopolo le dikahare di - Ke dintlha tse mmalwa haholo
baamohedi ba - Mehopolo le dikahare ke tse hlalositsweng ka tsela e - Ke dintlha tse itseng feela tse momahaneng. sehlooho se tse tshehetsang sehlooho;
ditaba, makgetha momahaneng; supang bokgoni mme di tshehetsang sehlooho; tshehetswa ke dintlha tse - Ha ho boiteko ba ho sebedisa
a tema le maemo. - Dintlha tsohle di tshehetsa tshehetsa sehlooho; - Sebopeho ke se loketseng ka mmalwa; melao ya sebopeho.
sehlooho mme di hlalositswe - Sebopeho ke se loketseng se kakaretso empa se nang le - Sebopeho se foofo feela,
ka tsela e babatsehang; nang le diphoso tse mmalwa. diphoso. mme se na le bohlotsa bo
- Sebopeho ke se boholo;
nepahetseng. -Kgaello e matla ya tse itseng
MATSHWAO A: 12 tsa bohlokwa.
PUO, SETAELE 7–8 5–6 4 3 0–2
LE HO HLAOLA - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele, le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane le
-Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba
setaele, ditaba le maemo; ka ho fetisisa ditaba le maemo; ka tsela e ditaba le maemo; ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ditaba le maemo;
maikemisetso, ka tsela e babatsehang; bontshang bokgoni bo boholo; mahareng; - Tshebediso ya puo e - Mosebetsi o tletse diphoso
baamohedi ba - Tshebediso ya puo e - Tshebediso ya puo e - Mosebetsi o na le diphoso tse fosahetse ebile e tletse diphoso mme o dubakane;
ditaba le maemo; nepahetse ebile e bopehile nepahetse ka kakaretso ebile itseng tsa tshebediso ya puo; tse ngata; - Tlotlontswe ha e dumellane le
-Tshebediso ya hantle; e bopehile hantle; - Tshebediso ya tlotlontswe ke - Tlotlontswe e haellang; sepheo;
puo, tlwaelo ya - Mosebetsi ha o na diphoso. - Tshebediso ya tlotlontswe e e lekaneng; - Moelelo o nyotobetse. - Moelelo o nyotobetse haholo.
tshebediso ya ntle haholo; - Diphoso ha se tse
puo, kgetho ya - Mosebetsi boholo ha o na nyotobetsang moelelo.
mantswe, diphoso.
matshwao a ho
bala le mopeleto.
MATSHWAO A: 8
MATSHWAO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 13 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho DMS =
(60%) 12 PST =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso 8
(40%)
Matshwao ohle 20
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 14 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA C: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE KGUTSHWANE
POTSO YA 3
3.1 PAPATSO
Sebopeho:
E lokela ho totobatsa sehlooho ka ditlhaku tse kgolo;
E lokela ho hlahisa ditaba ka mengolo e fapaneng e hohelang;
E lokela ho sebedisa ditshwantsho;
Dikahare:
E lokela ho qholotsa thahasello, ho hlohlelletsa le ho susumetsa moreki;
E lokela ho bapatsa/phatlalatsa sehlahiswa se itseng;
E lokela ho hlalosa le ho tsebahatsa sehlahiswa ka tsela e thabisang le
ya boiqapelo;
E kgodise moreki hore a ke ke a ba a kgona ha a se na sehlahiswa seo;
E tobe batho kapa karolo e itseng ya setjhaba e jwalo ka bana, batjha,
malapa, bommamalapa kapa borakgwebo;
E nehelane ka tlhahisoleseding, mohlomong e ka pakwang ka dipalopalo,
tsela eo moreki a ka buisanang le beng ba sehlahiswa ka yona, tefello ya
sona le dibaka tseo se ka fumanehang ho tsona. [20]
3.2 DAYARI
Sebopeho:
E ngolwe jwalo ka khalendara.
E be le letsatsi la mohla ho rekotwang diketsahalo;
E be le sehlooho se hlakisang lebitso la monga dayari.
Dikahare:
Ho sebediswe puo e bonolo feela ya ka mehla.
Ho ngolwe diketsahalo tsa letsatsi ka leng e le rekoto.
Sehalo e be se tsamaellanang le diketsahalo tse ngolwang.
E ngolwe e le mothong wa pele.
Ditaba e be tsa matsatsi a mararo a qalang dithuto tsa tlatsetso. [20]
3.3 DITAELO
Sebopeho:
Ditaelo di lokela ho ngolwa di le ho sekaotaelo temekisong ya tumelo.
Tatellano e nepahetseng ke ya bohlokwa.
Puo e be e hlakileng e otlolohileng le sehalo e be se tsamaellanang le
mofuta ona wa tema.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 15 DBE/2023
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Dikahare:
Dikahare di hlahise disebediswa tsohle tse tla hlokeha.
Tshebetso ya ho hlwekisa e bontshe tatellano ya diketsahalo. [20]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 20
MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 100
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2022 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper