Skip to content

Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

MemorandumSesotho FALGrade 12202315 pages

Grade 12 Sesotho FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2023, 15 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) PAMPIRI YA BORARO (P3) 2023 TATAISO YA HO TSHWAYA MATSHWAO: 100 Tataiso ena ya ho tshwaya e na le maqephe a 15. Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 2 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA A: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – (MATSHWAO A 50) SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) - SLKT ELA HLOKO: o Sebedisa ruburiki ena ka nako tsohle ha o lekanyetsa meqoqo (Pampiri ya 3, Karolo ya A). o Matshwao a 0-50 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso. o Lekgetheng la Dikahare, Puo le Setaele, tlhaloso e nngwe le e nngwe ya bokgoni e arotswe habedi ho hlahisa boemo bo hodimo le boemo bo tlase; boemo bo bong le bo bong bo na le tlhaloso ya bona. o Lekgetha la sebopeho lona ha le a arolwa ka bokgoni bo nang le boemo bo hodimo le bo tlase. RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 50] Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang lekanyetsa bokgoni feela DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 MORALO Boemo bo hodimo -Nehelano e babatsehang ho -Nehelano e ntle haholo -Nehelano e kgotsofatsang -Nehelano e momahane -Nehelano e tswile lekoteng feta tebello e tlwaelehileng -Mehopolo ke e loketseng -Mehopolo e momahane le mona le mane hohang (Nehelano ya -Mehopolo e bontshang ebile e kgahlisa ka botlalo ho kgodisa ka tsela e -Mehopolo ke e sa -Mehopolo ke e sa sehlooho) tlhophiso bohlale, e phephetsang le bopaki ba nehelano e amohelehang hlakang ebile e se ya tsepamang, e dubakaneng ya mehopolo le monahano, ebile e sutsitse butswitseng -O hlophisitswe le ho boiqapelo -Ha e utlwahale mme dintlha, kelohloko ya -O hlophisitswe le ho hokelwa -O hlophisitswe le ho momahana ka tsela e -Ho na le bopaki bo mehopolo e a phetakakwa baamohedi ba ditaba, ka boqhetseke, ho hokelwa hantle haholo ho amohelehang ho fokolang ba tlhophiso le -Ha e a hlophiswa le hona maikemisetso le kenyeleditswe selelekela, kenyeditswe selelekela, kenyeleditswe selelekela, momahano ya mosebetsi ho hokeleha. maemo mmele le qetelo. mmele le qetelo. mmele le qetelo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 MATSHWAO A 30 -Nehelano e tswileng matsoho -Nehelano e radilwe hantle -Nehelano e a kgotsofatsa -Nehelanno boholo e -Ha ho boiteko bo entsweng leha e haellwa ke matshwao a -Mehopolo ke e loketseng, leha e sa hlaka mona le tswile lekoteng ba ho arabela sehlooho boqhetseke ba moqoqo o mme e thahasellisang mane -Mehopolo e na le ho -Mehopolo e tswile lekoteng Boemo bo tlase babatsehang -O hlophisitswe le ho -Mehopolo e momahane le hloka kgokelo mme e ka hohle-hohle, ha e a -Mehopolo e sutsitseng ebile hokelwa hantle ho ho kgodisa ka tsela e dubakane nepahala e bontsha boiphihlelo bo kenyeleditswe selelekela, mahareng -Bopaki ba tlhophiso le -Mosebetsi ha o a tsepama hodimo mmele le qetelo -Karolo ya mosebetsi e momahano bo a sehloohong mme o -O hlophisitswe le ho hokelwa itseng e hlophisitswe; thekesela dubakane ka bonono ho kenyeleditswe -Ho na le boiteko bo itseng selelekela, mmele le qetelo ba tlhophiso le momahano ho kenyeleditswe selelekela, mmele le qetelo Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com esotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 3 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang lekanyetsa bokgoni feela PUO, SETAELE LE HO 14–15 11–12 8-9 5-6 0-3 HLAOLA DIPHOSO -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, -Tshebediso ya puo ha e tlotlontswe di loketse sepheo, le tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse setaele le tlotlontswe ha utlwisisehe Sehalo, rejisetara, Boemo bo hodimo baamohedi ba ditaba mmoho le sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba di a lokela sepheo, -Sehalo, rejisetara, setaele le setaele, tlotlontswe ke maemo ka tsela e babatsehang ditaba mmoho le maemo ditaba mmoho le maemo baamohedi ba ditaba tlotlontswe ha di a lokela tse lokelang -Tshebediso ya puo e bontsha ka botlalo -Tshebediso ya puo ke e hammoho le maemo baamohedi ba ditaba, sepheo/tshusumetso le boitshepo mme e tswile matsoho -Tshebediso ya puo e lokileng bakeng sa ho fetisa -Tshebediso ya puo ke sepheo le maemo maemo - Sehalo se kgahlisang ebile se le matla mme ho moelelo ya motheo feela -Tlotlontswe e haellang ho Kgetho ya mantswe matla sebedisitswe sehalo se - Puo ya bonono e -Sehalo le kgetho ya feta tekanyo hoo nehelano e Tshebediso ya puo le -O batla o hloka diphoso tsa loketseng boholo ba nako sebedisitswe ho matlafatsa mantswe ke tse sa sa utlwisiseheng tlwaelo, matshwao a ho melao ya puo le tsa mopeleto -Boholo ba mosebetsi ha o dikahare lokelang bala le mopeleto -O radilwe ka boqhetseke bo na diphoso tsa melao ya -Tlotlontswe e haellang hlollang puo le mopeleto haholo MATSHWAO A 15 -O radilwe hantle haholo 13 10 7 4 -Tshebediso ya puo ke e tswileng -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo e lekane -Tshebediso ya puo ke e Boemo bo tlase matsoho, e susumetsang sehalo utlwahalang, mme e leha ho na le ho se tsepame hlotsang se nepahetseng loketseng ka kakaretso mona le mane -Ha ho phapano kapa ke -O batla o hloka diphoso tsa -Sehalo ke se matla, mme -Ka kakaretso sehalo ke se e fokolang motswakong melao ya puo le tsa mopeleto se loketseng loketseng leha puo ya wa dipolelo -O radilwe ka bokgoni bo -Ho na le diphoso tse bonono e haella -Tlotlontswe e haella ka babatsehang mmalwa tsa melao ya puo tsela e ikgethang le tsa mopeleto -O radilwe hantle SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1 -Kgodiso ya sehlooho ke e -Kgodiso ya dintlha ke e -Dintlha tse loketseng di a -Dintlha tse itseng di a -Dintlha tse hlokehang di a Makgetha a tema: babatsehang utlwisisehang, mme e hodiswa utlwahala haella popeho ya dipolelo le -Dintlha tse phethahetseng ka hodisang sehlooho -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di kgodiso ya diratswana botlalo -O momahane bopilwe hantle na le diphoso fosahetse le bolelele bo -Dipolelo le diratswana di bopilwe -Dipolelo le diratswana di a -Moqoqo o na le moelelo -Moqoqo o ntse o na le -Moqoqo ha o na moelelo hlokehang ka tsela e babatsehang utlwisisehang ebile di moelelo o itseng tswakilwe MATSHWAO A 5 MATSHWAO 43–50 33–40 23–30 13-20 0–10 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com esotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 4 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya: Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare/Moralo (60%) 30 DM = Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (30%) 15 PST = Sebopeho (10%) 05 Seb = Matshwao ohle 50 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 5 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA A: MOQOQO POTSO YA 1 1.1 Le kajeno ke ntse ke ipotsa hore ho ne ho etsahetse eng! Sebopeho  Selelekela  Mmele  Qetelo [50] Dikahare: Di hlakise ketsahalo kapa diketsahalo tse etsang hore mongodi a nne a ipotse se neng se etsahetse. [50] 1.2 Lerato la batjha la thekenoloji le fetotse tsela ya bona ya ho phela. Sebopeho  Selelekela  Mmele  Qetelo [50] Dikahare: Di hlakise tsela kapa ditsela tseo ka tsona lerato la batjha la thekenoloji le fetotseng bophelo ba bona kateng. [50] 1.3 Ruri eo e bile mosuwehlooho ya fetotseng bophelo ba ka! Sebopeho  Selelekela  Mmele  Qetelo [50] Dikahare: Di hlakise tsela kapa ditsela tseo ka tsona mosuwehlooho eo a fetotseng bophelo ba hae kateng. [50] 1.4 Moaparo o totobatsa botho/semelo sa motho. Na o a dumela? Sebopeho  Selelekela  Mmele  Qetelo [50] Dikahare: Di totobatse kamoo moaparo o ka senolang botho ba motho kateng. Kapa Di totobatse kamoo moaparo o sa senoleng botho ba motho kateng. [50] 1.5 Botle le bobe ba ho ananela maikutlo a bana ka malapeng. Sebopeho  Selelekela  Mmele  Qetelo [50] Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 6 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya Dikahare: Ditaba tsa moqoqo di tshehetse mahlakore a mabedi, lehlakore la botle le la bobe ba ho ananela maikutlo a bana ka malapeng. [50] 1.6–1.8 Ditshwantsho Dikahare tse lebelletsweng:  Moqoqong ona mohlahlobuwa o sheba setshwantsho mme a qoqe ka seo se se qholotsang maikutlong a hae.  Moqoqo wa hae o tshwanetse ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho seo ho qoqwang ka sona ka tsela e hlakileng.  Moqoqo o ka ngolwa ho tswa lehlakoreng lefe kapa lefe. [50] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 7 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E TELELE – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 30] Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang leknyetsa DIKAHARE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 MORALO LE --Nehelano e babatsehang -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng, e -Nehelano ya motheo e -Nehelano e totobatsa kgaello SEBOPEHO haholo ho feta ditebello tse bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya makgetha bontshang tsebo e itseng ya ya tsebo ya makgetha a mofuta tlwaelehileng makgetha a mofuta wa tema a mofuta wa tema makgetha a mofuta wa tema ona wa tema -Nehelano le - Mehopolo e matla, e -Nehelano e tsepame - ha e -Nehelano ha e a tsepama ka -Mosebetsi o na le tsepamo e -Moelelo o nyotobetse ke ho mehopolo; butswitseng kgere ho phethahala – ho na le ho itseng empa o a kgera kgera ho hoholo -Tlhophiso ya -Tsebo e batsi ya makgetha a -Mehopolo le dikahare di kgera ho itseng -Ha se ka dinako tsohle -Mehopolo le dikahare ha di na mehopolo; mofuta wa tema momahane, mme di -Mehopolo le dikahare di na le mehopolo le dikahare di momahano -Sepheo, -Mosebetsi o tsepame manollotswe hantle haholo ka momahano e lekaneng feela momahaneng -Ke dintlha tse mmalwa haholo baamohedi ba -Mehopolo le dikahare di dintlha tse tshehetsang -Ke dintlha tse itseng feela tse - Sehlooho se tshehetswa ke tse tshehetsang sehlooho ditaba, makgetha momahane sehlooho tshehetsang sehlooho dintlha tse mmalwa -Ha ho boiteko ba ho sebedisa a tema le maemo. -Nehelano e manollotswe ka -Sebopeho ke se loketseng se -Ka kakaretso, sebopeho se -Melao ya sebopeho e melao ya sebopeho boqhetseke mme dintlha tsohle nang le diphoso tse mmalwa nepahetse leha se na le sebedisitswe ka bohlotsa bo di tshehetsa sehlooho haholo diphoso tse itseng boholo -Sebopeho ke se nepahetseng -Kgaello e itseng ya tsa ka botlalo bohlokwa MATSHWAO A: 18 PUO, SETAELE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 LE HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe ha di a lokela tlotlontswe ha di dumellane le -Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba setaele, ditaba le maemo ka ho fetisisa ditaba le maemo ka botlalo ditaba le maemo ditaba le maemo ka botlalo ditaba le maemo maikemisetso, -Melao ya puo e nepahetse ka -Ka kakaretso, melao ya puo e -Mosebetsi o na le diphoso tse -Tshebediso ya puo e -Mosebetsi o tletse diphoso baamohedi ba botlalo ebile nehelano e nepahetse ebile e bopehile itseng tsa melao ya puo; fosahetse ebile e tletse diphoso mme o dubakane ditaba le maemo; bopehile hantle hantle -Tlotlontswe e lekaneng tse ngata -Tlotlontswe ha e a lokela -Tshebediso ya -E batla e se na diphoso -Tlotlontswe e ntle haholo -Diphoso ha di nyotobetse -Tlotlontswe e haellang sepheo puo, tlwaelo ya -Mosebetsi boholo ha o na moelelo. -Moelelo o nyotobetse -Moelelo o nyotobetse haholo tshebediso ya diphoso. puo, kgetho ya mantswe, matshwao a ho bala le mopeleto. MATSHWAO A: 12 MATSHWAO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 8 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 18 DMS = Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 12 PST = Matshwao ohle 30 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 9 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE POTSO YA 2 2.1 LENGOLO LA SEMMUSO Sebopeho:  Diaterese di pedi. Aterese ya mongodi o e ngola ho tloha bohareng ba leqephe ho leba ka letsohong le letona, e nto latelwa ke letsatsi, kgwedi le selemo, feela jwalo ka ho lengolo la setlwaedi.  Kamora aterese o tlola mola o ngole mohla.  Aterese ya ya ngollwang (moamohedi) o e ngola ka letsohong le letshehadi. Aterese ya moamohedi o e qala ka maemo a tshebetso a eo o mo ngollang, ebe o latela ka aterese ya hae ka botlalo.  Tlasa aterese o ngola tumediso (monghadi, mofumahadi kapa mofumahatsana/mohlomphehi).  Tlasa tumediso o tlola mola, ebe o ngola mola wa sehlooho, e leng o akaretsang dikahare tsa lengolo, o sehelle mola ebang o o ngotse ka ditlhaku tse nyenyane. Ha o ngotse sehlooho ka tlhaku tse kgolo, ha o sehelle mola.  Kamora mola wa sehlooho ngola seratswana sa selelekela seo e leng tlhahiso ya taba.  Ho feta mona seratswana se seng le se seng ke se matlafatsang taba eo o buang ka yona.  Qetelo le yona ke ya puo ya semmuso, mme o ka e ngola e le ‘Ka botshepehi, ka boikokobetso, jj.  O lokela ho ngola lebitso la hao ka botlalo kamora qetelo, ebe o a saena ka hodima lebitso. Dikahare:  Di babatse tshebetso e ntle ya Majoro ya ho tshwara mashodu a neng a utswa dikheibole tsa motlakase kgafetsa. [30] 2.2 TEKOLOBOTJHA Sebopeho:  E ngole ho hlaha ntlhakemong ya hao (molekodi/mongodi) ka ho sebedisa maemedi a motho wa pele kapa mmui (a kang ‘ke le nna’);  Sebedisa dipolelo tse ho lekgathe lejwale, makgethi le mantswe a utullang puo ya maikutlo ka tshwanelo ka sepheo sa ho hlahisa mehopolo le maikutlo a hao jwalo ka molekodi (mongodi).  Ya ngolang tema ena o lokela ho tshehetsa ntlhakemo ya hae a itshetlehile ka dintlha kapa mehlodi e itseng e tshepahalang;  Ho ka nna ha hlahiswa maikutlo mabapi le dintlha tsa setekgeniki tse jwalo ka ho kganya ha mabone le modumo;  Pheletsong ho hlahiswe maikutlo a ahlolang hodima seo ho ngolwang ka sona, mme le dikgothalletso (ditshitshinyo) di ka kenyelletswa. Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 10 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya Dikahare:  Molekodi/mongodi a hlahise mahlakore ka bobedi, tse ntle le tse mpe tsa filimi eo a ngolang ka yona;  Hangata ho sebediswa dipolelo tse ho lekgathe lejwale, makgethi le mantswe a utullang;  Puo ya maikutlo ka tshwanelo ka sepheo sa ho hlahisa mehopolo le maikutlo a ya ngolang;  Sehalo e be sa ho beha leseding le ho thabisa baamohedi ba ditaba;  Molekodi/mongodi o lokela ho tshehetsa ntlhakemo/maikutlo a hae a itshetlehile ka dintlha kapa mehlodi e itseng e tshepahalang;  Ho ka nna ha hlahiswa maikutlo mabapi le ntlha tsa setekgeniki;  Pheletsong a hlahise maikutlo a ahlolang hodima seo ho ngolwang ka sona le dikgothalletso di kenyelletswe. [30] 2.3 ATIKELE E YANG MAKASINENG Sebopeho:  Ditaba di hlahiswe ka sebopeho sa diratswana, tseo hangata di nang le selelekela, kgolo (mmele) le qetelo;  E ngolwe ka bokgabane le bokgeleke; ho be le sehlooho se sekgutshwane, se be matla, se kgahle mahlo le ho tsosa tjantjello;  Tema ya atikele e arolwe ka dikholomo ho etsa hore e balehe habobebe.  Diratswana e be tse kgutshwane, ka puo e balehang habonolo;  E hlahise mabitso a batho, dibaka, dinako kapa tlhahisoleseding efe feela e amang atikele;  Mongodi o lokela ho hlahiswa ka mehla; Dikahare:  Sehlooho, sehalo le setaele di itshetlehe mofuteng wa atikele, bothong ba ya ngolang mmoho le boamoheding ba ditaba.  E tobe taba, e bue le mmadi ka ho otloloha, e ame maikutlo a hae;  E hlalose tsela e mpe eo baithuti ba ithabisang ka yona.  E bontshe ditlamorao tse bosula kapa tse mpe tse bakwang ke boithabiso boo ba ho hlatswa dipene. [30] 2.4 INTHAVIU Sebopeho:  Selelekeleng mmotsi a nehelane ka tlhahisoleseding e amanang le sepheo sa inthaviu.  Lebitso la sebui le ngolwe ka letsohong le letshehadi la leqephe, le bile le latelwa ke letshwao la kgutllopedi (jk.Teboho:).  Qetellong ho utlwahale hore inthaviu e fihlile pheletsong. Dikahare: Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 11 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya  Mmotsi a botse mmotsuwa dipotso tse itshetlehileng sehloohong mme mmotsuwa o arabe dipotso tsena.  Dipotso di ka nyalana le dikarabo tse hlahisitsweng pejana, dikarabo tsohle di tobe dipotso, di tshehetswe ka dintlha. A nehelane ka dintlha tse batsi, tse amanang le seo a se botsitsweng;  Sehalo e be se lokelang kopano ena, mme puo e be ya semmuso. Ho se sebediswe puo ya seterateng e sebediswang tlasa maemo moo ho iketlilweng teng. [30] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 30 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 12 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E KGUTSHWANE - SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 20] Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang leknyetsa DIKAHARE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 MORALO LE - Nehelano e babatsehang e - Nehelano e ntle haholo, e - Nehelano e lekaneng e - Nehelano ya motheo e - Nehelano e totobatsa kgaello SEBOPEHO supang bokgoni bo ikgethang; bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya makgetha bontshang tsebo ya makgetha ya tsebo ya makgetha a - Mehopolo e matla, e makgetha a mofuta ona wa a mofuta ona wa tema; a itseng feela a mofuta ona wa mofuta ona wa tema; -Nehelano le butswitseng; tema; - Mosebetsi ha o a tsepama ka tema; -Moelelo o nyotobetswa ke ho mehopolo; - Tsebo e batsi ya makgetha a - Mosebetsi ha o kgere, o ho phethahala – ho na le ho - Mosebetsi o na le tsepamo e kgera ho hoholo; -Tlhophiso ya mofuta ona wa tema; tsepame; kgera ho itseng; itseng empa o a kgera; - Mehopolo le dikahare ha di na mehopolo; - Mosebetsi ha o kgere, o - Mehopolo le dikahare ke tse - Mehopolo le dikahare di na le - Ha se ka dinako tsohle momahano; -Sepheo, tsepame; momahaneng, tse momahano e mahareng; mehopolo le dikahare di - Ke dintlha tse mmalwa haholo baamohedi ba - Mehopolo le dikahare ke tse hlalositsweng ka tsela e - Ke dintlha tse itseng feela tse momahaneng. sehlooho se tse tshehetsang sehlooho; ditaba, makgetha momahaneng; supang bokgoni mme di tshehetsang sehlooho; tshehetswa ke dintlha tse - Ha ho boiteko ba ho sebedisa a tema le maemo. - Dintlha tsohle di tshehetsa tshehetsa sehlooho; - Sebopeho ke se loketseng ka mmalwa; melao ya sebopeho. sehlooho mme di hlalositswe - Sebopeho ke se loketseng se kakaretso empa se nang le - Sebopeho se foofo feela, ka tsela e babatsehang; nang le diphoso tse mmalwa. diphoso. mme se na le bohlotsa bo - Sebopeho ke se boholo; nepahetseng. -Kgaello e matla ya tse itseng MATSHWAO A: 12 tsa bohlokwa. PUO, SETAELE 7–8 5–6 4 3 0–2 LE HO HLAOLA - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele, le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane le -Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba setaele, ditaba le maemo; ka ho fetisisa ditaba le maemo; ka tsela e ditaba le maemo; ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ditaba le maemo; maikemisetso, ka tsela e babatsehang; bontshang bokgoni bo boholo; mahareng; - Tshebediso ya puo e - Mosebetsi o tletse diphoso baamohedi ba - Tshebediso ya puo e - Tshebediso ya puo e - Mosebetsi o na le diphoso tse fosahetse ebile e tletse diphoso mme o dubakane; ditaba le maemo; nepahetse ebile e bopehile nepahetse ka kakaretso ebile itseng tsa tshebediso ya puo; tse ngata; - Tlotlontswe ha e dumellane le -Tshebediso ya hantle; e bopehile hantle; - Tshebediso ya tlotlontswe ke - Tlotlontswe e haellang; sepheo; puo, tlwaelo ya - Mosebetsi ha o na diphoso. - Tshebediso ya tlotlontswe e e lekaneng; - Moelelo o nyotobetse. - Moelelo o nyotobetse haholo. tshebediso ya ntle haholo; - Diphoso ha se tse puo, kgetho ya - Mosebetsi boholo ha o na nyotobetsang moelelo. mantswe, diphoso. matshwao a ho bala le mopeleto. MATSHWAO A: 8 MATSHWAO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 13 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare/Moralo/Sebopeho DMS = (60%) 12 PST = Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso 8 (40%) Matshwao ohle 20 Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 14 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA C: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE KGUTSHWANE POTSO YA 3 3.1 PAPATSO Sebopeho:  E lokela ho totobatsa sehlooho ka ditlhaku tse kgolo;  E lokela ho hlahisa ditaba ka mengolo e fapaneng e hohelang;  E lokela ho sebedisa ditshwantsho; Dikahare:  E lokela ho qholotsa thahasello, ho hlohlelletsa le ho susumetsa moreki;  E lokela ho bapatsa/phatlalatsa sehlahiswa se itseng;  E lokela ho hlalosa le ho tsebahatsa sehlahiswa ka tsela e thabisang le ya boiqapelo;  E kgodise moreki hore a ke ke a ba a kgona ha a se na sehlahiswa seo;  E tobe batho kapa karolo e itseng ya setjhaba e jwalo ka bana, batjha, malapa, bommamalapa kapa borakgwebo;  E nehelane ka tlhahisoleseding, mohlomong e ka pakwang ka dipalopalo, tsela eo moreki a ka buisanang le beng ba sehlahiswa ka yona, tefello ya sona le dibaka tseo se ka fumanehang ho tsona. [20] 3.2 DAYARI Sebopeho:  E ngolwe jwalo ka khalendara.  E be le letsatsi la mohla ho rekotwang diketsahalo;  E be le sehlooho se hlakisang lebitso la monga dayari. Dikahare:  Ho sebediswe puo e bonolo feela ya ka mehla.  Ho ngolwe diketsahalo tsa letsatsi ka leng e le rekoto.  Sehalo e be se tsamaellanang le diketsahalo tse ngolwang.  E ngolwe e le mothong wa pele.  Ditaba e be tsa matsatsi a mararo a qalang dithuto tsa tlatsetso. [20] 3.3 DITAELO Sebopeho:  Ditaelo di lokela ho ngolwa di le ho sekaotaelo temekisong ya tumelo.  Tatellano e nepahetseng ke ya bohlokwa.  Puo e be e hlakileng e otlolohileng le sehalo e be se tsamaellanang le mofuta ona wa tema. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 15 DBE/2023 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya Dikahare:  Dikahare di hlahise disebediswa tsohle tse tla hlokeha.  Tshebetso ya ho hlwekisa e bontshe tatellano ya diketsahalo. [20] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 20 MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 100 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello

Study this subject

More from Grade 12 Sesotho FAL

View all