Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA BORARO (P3)
2018
MEMORANDAMO
MATSHWAO: 100
Memorandamo ena e na le maqephe a 10.
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo
Grade 12 Sesotho FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2018, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sesotho Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · sesotho. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 340.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC June Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)50 marks
- Question 1.2Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)50 marks
- Question 1.3Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)50 marks
- Question 1.4Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)50 marks
- Question 1.5Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)50 marks
- Question 1.6Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)200 marks
Show all 13 questions
- Question 2.1Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.2Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.3Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.4Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)30 marks
- Question 3.1Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
- Question 3.2Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
- Question 3.3Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/2018
SCE – Memorandamo
KAROLO YA A: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – (MATSHWAO A 50)
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)- SLKT
ELA HLOKO:
• Sebedisa ruburiki ena ka nako tsohle ha o lekanyetsa meqoqo (PAMPIRI YA 3, KAROLO YA A).
• Matshwao a 0-50 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso.
• Lekgetheng la Dikahare, Puo le Setaele, tlhaloso e nngwe le e nngwe ya bokgoni e arotswe habedi ho hlahisa boemo bo hodimo le boemo bo tlase; boemo bo bong le bo
bong bo na le tlhaloso ya bona.
• Lekgetha la sebopeho lona ha le a arolwa ka bokgoni bo nang le boemo bo hodimo le bo tlase.
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 50]
Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni feela
DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
MORALO -Nehelano e bontshang -Nehelano e ntle e supang -Nehelano ke e -Nehelano e momahane -Nehelano e tswile lekoteng
kutlwisiso e babatsehang ya tsebo le bokgoni kgotsofatsang ditlhokeho; mona le mane ho hang
Boemo bo hodimo
(Nehelano ya sehlooho e supang bokgoni -Mehopolo ke e -Mehopolo e momahane ka -Mehopolo ke e seng ya -Mehopolo ke e sa
sehlooho) tlhophiso bo ikgethang ipapisitseng ka botlalo le tsela e kgotsofatsang le e boiqapelo, mme e sa tsepamang e dubakaneng
ya mehopolo le -Mehopolo e matla, e sehlooho, mme e kgodisang; hlakang -Ha e utlwahale, mme
dintlha, kelohloko ya phepetsa monahano, mme ke kgahlisang -O hlophisitswe hantle ka -Ho na le bopaki bo seng dintlha di a phetakakwa
baamohedi ba ditaba, e kgodisang -O hlophisitswe hantle ka tsela e mahareng, mme o bokae ba tlhophiso le -Ha o a hlophiswa ka
maikemisetso le -O hlophisitswe hantle ka tsela e supang bokgoni, momahane ka tshwanelo ho momahano ya mosebetsi tshwanelo le momahano ha
maemo tsela e babatsehang, mme o mme o momahane ka kenyeleditswe selelekela, e yo
momahane ka tshwanelo ho tshwanelo ho kenyeditswe mmele le qetelo.
MATSHWAO A 30 kenyeleditswe selelekela, selelekela, mmele le qetelo
mmele le qetelo
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Mosebetsi o tswileng -Mosebetsi o radilweng -Mosebetsi o a kgotsofatsa -Mosebetsi boholo o -Boiteko ke bo fokolang ba
matsoho leha o haellwa ke hantle leha o sa hlaka mona le tswile lekoteng ho arabela sehlooho
Boemo bo tlase
dintlha tse ikgethang tsa -Mehopolo ke e loketseng, mane -Mehopolo ha e a -Mehopolo e tswile lekoteng
moqoqo o babatsehang mme e thahasellisang -Mehopolo e momahane ka momahana ka tshwanelo, ka ho phethahala, ha e a
-Mehopolo ke e supang -O hlophisitswe hantle ka tsela e mahareng, mme e a mme e a lahlehisa nepahala
boiphihlelo bo hodimo tsela e bontshang bokgoni, kgodisa -Nehelano ha e na bopaki -Mosebetsi ha o a tsepama
-O hlophisitswe hantle ka mme o momahane ka -Karolo feela e hlophisehile bo bokaalo ba tlhophiso sehloohong, mme o
tsela e babatsehang, mme o tshwanelo ho ka tshwanelo ho le momahano dubakane
momahane ka tshwanelo ho kenyeleditswe selelekela, kenyeleditswe selelekela,
kenyeleditswe selelekela, mmele le qetelo mmele le qetelo
mmele le qetelo
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/2018
SCE – Memorandamo
Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni feela
PUO, SETAELE LE HO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
HLAOLA DIPHOSO -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, -Tshebediso ya puo ke e sa
tlotlontswe di loketse sepheo, le tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse setaele le tlotlontswe ha utlwisiseheng
Sehalo, rejisetara, baamohedi ba ditaba mmoho le sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba di a lokela sepheo, -Sehalo, rejisetara, setaele le
setaele le tlotlontswe ke maemo ka tsela e babatsehang ditaba mmoho le maemo ditaba mmoho le maemo ka baamohedi ba ditaba tlotlontswe ha di a lokela
Boemo bo hodimo
tse lokelang -Tshebediso ya hae ya puo e a ka tsela e supang bokgoni tsela e mahareng mmoho le maemo a baamohedi ba ditaba,
sepheo/tshusumetso le ikgetha, mme e bontsha boitshepo -Tshebediso ya puo e -Tshebediso ya puo ke e ditaba sepheo le maemo
maemo ka tsela e tsotehang matla, mme ho loketseng, mme e fetisa -Tshebediso ya puo ke -Tshebediso ya tlotlontswe e
Kgetho ya mantswe -O sebedisitse sehalo se matla, sebedisitswe sehalo se moelelo ka tshwanelo ya motheo feela haellang ke sesosa sa
Tshebediso ya puo le mme se susumetsang ka tsela e loketseng -Puo ya bonono ke e -Sehalo mmoho le nehelano e sa utlwisiseheng
tlwaelo, matshwao a ho ikgethang -Boholo ba mosebetsi ha o loketseng, mme e moelelo o hlahiswang ke
bala le mopeleto -O batla o hloka diphoso tsa puo na diphoso tsa tshebediso sebedisitswe ka tshwanelo tema ke tse sa lokelang
le tsa mopeleto ya puo le mopeleto -Sehalo se sebedisitswe ka -Ho sebedisitswe
MATSHWAO A 15 -O radilwe ka bokgoni bo -O radilwe hantle ka tshwanelo tlotlontswe ya motheo
tsotehang tshwanelo -O radilwe ka tsela e feela
mahareng feela
13 10 7 4
-Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo ke
Boemo bo tlase
nepahetseng, mme e sefutho, mme e loketseng kgotsofatsang leha ho na le ya motheo feela.
susumetsang sehalo sa tema maemo ho sa tsamaelane mona le -Popeho ya dipolelo ke e
-O batla o hloka diphoso tsa puo -Sehalo ke se matla, mme mane tshwanang e se nang
le tsa mopeleto se loketseng -Ka kakaretso sehalo ke se motswako o monyane
-O radilwe ka bokgoni -Ho na le diphoso tse seng loketseng leha puo ya kapa o siyo hohang
kae tsa puo le tsa bonono e le e haellang -Tlotlontswe e haella
mopeleto haholo feela
-O radilwe hantle
SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1
-Kgodiso ya sehlooho ke e -Tlhahlamano ya dintlha ke -Dintlha tse loketseng di -Dintlha tse itseng di a -Dintlha tse hlokehang tsa
Makgetha a tema: babatsehang e loketseng, mme e ntshetswa pele utlwahala bohlokwa ha di a haella
popeho ya dipolelo le -Dintlha tse phethahetseng ka hodisang sehlooho -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana tse
kgodiso ya diratswana botlalo. -Momahano e bopilweng bopilwe ka tsela e mahareng na le diphoso hlahisitsweng ke tse
le bolelele bo -Dipolelo le diratswana di bopilwe ke e supang bokgoni -Moqoqo o a utlwisiseha leha -Moqoqo o ntse o hlahisa fosahetseng
hlokehang ka tsela e babatsehang. -Dipolelo le diratswana di a o le diphoso. moelelo o itseng. -Moqoqo ha o na moelelo o
hlahlamana, mme di lebeletsweng
MATSHWAO A 5 fapafapantswe.
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 4 DBE/2018
SCE – Memorandamo
Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya:
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo (60%) 30 DM =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (30%) 15 PST =
Sebopeho (10%) 05 Seb =
Matshwao ohle 50
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 5 DBE/2018
SCE – Memorandamo
KAROLO YA A: MOQOQO
POTSO YA 1
1.1 Sehlooho: Ho robala ha motho ke ho fetoha.
• Mohlahlobuwa a bontshe hore ke ketsahalo efe e mo rutileng hore motho
ha a tshepahale.
• A bontshe hore motho eo o fetohetse diqeto dife tsa bona.
• A totobatse maemo a ileng a susumetsa hore diphetoho tseo di be teng.
• A bontshe kameho ya maikutlo a mopheti ka baka la phetoho eo.
• Moqoqo o be le selelekela, mmele o be le diratswana mmoho le qetelo. [50]
1.2 Sehlooho: Tharollo ya tlhokeho ya mesebetsi Afrika Borwa.
• Mohlahlobuwa a hlakise hore ho bolelwang ka tlhokeho ya mesebetsi le
hore e bakwa ke eng.
• A bue ka ditlamorao tsa tlhokeho ya mesebetsi ho baahi ba sebetsang le
ba sa sebetseng.
• A lokodise dintlha tse tla thusa ho fokotsa le ho fedisa mathata ana a
bakang tlhokeho ya mesebetsi.
• Moqoqo o be le selelekela, mmele o be le diratswana mmoho le qetelo. [50]
1.3 Sehlooho: Tshusumetso ya mmino e kgolo batjheng. Dumellana kapa o
hanane le sehlooho.
• Mohlahlobuwa a hlakise mmino oo a buang ka wona.
• A bontshe tshusumetso eo mmino ona o nang le yona batjheng.
• A hlakise hore tshusumetso ena e bakwa ke eng.
• Moqoqo o be le selelekela, mmele o be le diratswana, mmoho le qetelo. [50]
1.4 Sehlooho: Botle le bobe ba molao o sirelletsang disenyi.
• Mohlahlobuwa a bontshe matla a molao maemong a phedisano,
haholoholo ditokelong tsa botho.
• A bontshe dintho tse mpe tse etswang ke batho ba senyetsang ba bang
ntle ho qenehelo.
• A hlakise bobe ba molao ka ho sirelletsa disenyi, tse qetellang di
ntsheditse pele bosenyi ba tsona.
• Ka ho lekalekana a boele a bontshe botle boo molao o bo etsang ka ho
sirelletsa disenyi tsena.
• Mohlahlobuwa a qetelle ka ho hlahisa maikutlo le mehopolo ya hae.
• Mohlahlobuwa a hlokomele hore a tshehetse mahlakore ana ka bobedi
ka ho lekana, k.h.r. Lehlakore la botle le la bobe.
• Moqoqo o be le selelekela, mmele o be le diratswana mmoho le qetelo. [50]
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 6 DBE/2018
SCE – Memorandamo
1.5 Sehlooho: Ke labalabela ho bona Afrika Borwa e itlhomme pele
lefatsheng ka bophara.
• Mohlahlobuwa a totobatse hore o labalabela hore Afrika Borwa e hlahelle
ka mahetla ka eng lefatsheng.
• Mohlahlobuwa a ka qolla dinaha tse mmalwa tse bontshang bokgoni ba
seo a batlang hore Afrika Borwa e ipabole ka sona.
• A hlakise hore tlholo eo Afrika Borwa e ka e fihlella ka ho etsa eng.
• A bontshe molemo o ka unwang ke Afrika Borwa ka ho itlhoma pele
ntlheng eo a buang ka yona, lefatsheng ka bophara.
• Moqoqo o be le selelekela, mmele o be le diratswana mmoho le qetelo. [50]
1.6.1- Ditshwantsho
1.6.3
- Moqoqong ona mohlahlobuwa o sheba setshwantsho, mme a qoqe ka
seo setshwantsho se se qholotsang maikutlong a hae.
- Moqoqo wa hae o tshwanetse ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho
seo ho qoqwang ka sona ka tsela e hlakileng.
- Mohlahlobuwa a ntshe maikutlo le mehopolo ya hae.
- Moqoqo o be le selelekela, mmele o be le diratswana mmoho le qetelo.
- Moqoqo o ka ngolwa ho hlaha lehlakoreng lefe kapa lefe. [50]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 7 DBE/2018
SCE – Memorandamo
KAROLO YA B: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E TELELE - (MATSHWAO A 30)
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) SLKT
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
lekanyetsa
DIKAHARE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
MORALO LE -Nehelano e babatsehang e -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng e bontshang -Nehelano ya motheo e bontshang -Nehelano e totobatsa kgaello ya
SEBOPEHO supang bokgoni bo ikgethang; bontshang tsebo e ntle ya tsebo ya makgetha a mofuta ona tsebo ya makgetha a itseng feela a tsebo ya makgetha a mofuta ona
-Mehopolo e matla, e butswitseng; makgetha a mofuta ona wa tema; wa tema; mofuta ona wa tema; wa tema;
-Nehelano le -Tsebo e batsi ya makgetha a -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; -Mosebetsi ha o a tsepama ka ho -Mosebetsi o na le tsepamo e -Moelelo o nyotobetswa ke ho
mehopolo; mofuta ona wa tema; -Mehopolo le dikahare ke tse phethahala – ho na le ho kgera ho itseng empa o a kgera; kgera ho hoholo;
-Tlhophiso ya -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; momahaneng, tse hlalositsweng ka itseng; -Ha se ka dinako tsohle mehopolo -Mehopolo le dikahare ha di na
mehopolo; -Mehopolo le dikahare ke tse tsela e supang bokgoni, mme di -Mehopolo le dikahare di na le le dikahare di momahaneng. momahano;
-Sepheo, baamohedi momahaneng; tshehetsa sehlooho; momahano e mahareng; - Sehlooho se tshehetswa ke -Ke dintlha tse mmalwa haholo tse
ba ditaba, makgetha -Dintlha tsohle di tshehetsa -Sebopeho ke se loketseng se -Ke dintlha tse itseng feela tse dintlha tse mmalwa; tshehetsang sehlooho;
a tema le maemo. sehlooho, mme di hlalositswe ka nang le diphoso tse mmalwa. tshehetsang sehlooho; -Sebopeho se foofo feela, mme se -Ha ho boiteko ba ho sebedisa
tsela e babatsehang; -Sebopeho ke se loketseng ka na le bohlotsa bo boholo. melao ya sebopeho.
MATSHWAO A: 18 -Sebopeho ke se nepahetseng. kakaretso empa se nang le -Kgaello e matla ya tse itseng tsa
diphoso. bohlokwa.
PUO, SETAELE LE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane le
-Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba
setaele, ditaba le maemo ka ho fetisisa ka ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ditaba le maemo;
maikemisetso, tsela e babatsehang. bontshang bokgoni bo boholo. mahareng
baamohedi ba -Tshebediso ya puo e fosahetse -Mosebetsi o tletse diphoso, o
ditaba le maemo; -Tshebediso ya puo e nepahetse -Tshebediso ya puo e nepahetse -Mosebetsi o na le diphoso tse ebile e tletse diphoso tse ngata; dubakane;
-Tshebediso ya puo, ebile e bopehile hantle; ka kakaretso ebile e bopehile itseng tsa tshebediso ya puo;
tlwaelo ya hantle; -Tlotlontswe e haellang; -Tlotlontswe ha e dumellane le
tshebediso ya puo, -Tshebediso ya tlotlontswe ke e sepheo;
kgetho ya mantswe, -Tshebediso ya tlotlontswe e ntle lekaneng; -Moelelo o nyotobetse.
matshwao a ho bala -Mosebetsi ha o na diphoso. haholo; -Moelelo o nyotobetse haholo.
le mopeleto. -Diphoso ha se tse nyotobetsang
-Mosebetsi boholo ha o na diphoso. moelelo.
MATSHWAO A: 12
MATSHWAO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya:
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 18 DMS =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 12 PST =
Matshwao ohle 30
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 8 DBE/2018
SCE – Memorandamo
KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE
POTSO YA 2
2.1 LENGOLO LA SETSWALLE
• Aterese e nngwe feela, ke ya mongodi. E ngolwe bohareng ba leqephe ho
tloha letsohong le letshehadi ho isa ho le letona.
• Tlasa aterese ho ngolwe letsatsi la mohla lengolo le ngolwang.
• Ho tlolwe mola ka mora aterese le mohla e be ho tla tumediso.
• Tlola mola e be o qala ditaba tsa lengolo.
• Seratswana sa pele ke selelekela. Mmele wa lengolo o be le diratswana.
• A tshedise motswalae ka tahlehelo ya mosebetsi ya malomae.
• Qetelo e be e dumellanang le mofuta ona wa lengolo. [30]
2.2 OBITJHUARI/TSA BOPHELO BA MOFU
• Mabitso a mofu a hlake, tsa kgolo ya mofu, tsa thuto mmoho le tsa
mosebetsi le lenyalo le tsona di hlakiswe.
• Ho hlakiswe sesosa sa lefu.
• Ho hlakiswe batho bao mofu a ba siyang.
• Ho hlakiswe seboko sa mofu. [30]
2.3 TEKOLOKAKARETSO/BOIKGOPOTSO
• Lebitso la sebaka seo mosebetsi o neng o tshwaretswe ho sona le hlake,
le moo se fumanehang teng.
• Ho hlakiswe hore maemo a tshireletso le ditshebeletso ka kakaretso e ne e
le tse jwang.
• A bue hore tikoloho eo e ne e ba dumella ho iketla ntle le tshitiso.
• Lebitso la mongodi wa tsa boikgopotso/tekolokakaretso le hlahiswe.
• A rorise kapa a seholle tseo a di boneng di etsahala mosebetsing wona. A
bontshe makgabane le dikgaello tse bileng teng.
• Tekolokakaretso e ngolwe ka diratswana.
• Qetelo e bontshe ditshisinyo le ditlhahiso tsa mongodi. [30]
2.4 PUISANO
• Puisano e ngolwa ka mehla e le ho puo mmui, empa matshwao a di-a-
bulwa-di-a-kwalwa ('...') ha a sebediswe;
• Lebitso la sebui le ngolwe ka letsohong le letshehadi la leqephe, le bile le
latelwa ke letshwao la kgutlopedi (jk. Nthabiseng :)
• Ho tlolwe mola dipakeng tsa sebui ka seng ho etsa hore mosebetsi o
balehe ha bonolo esita le ho ba makgethe.
• Tlhaloso ya tlatsetso (jwalo ka ho terama), e kang ditaelo tsa hore ho
itseng ho etswa jwang kapa ho buuwa jwang, ho ngolwa ka masakaneng.
• Polelo e nngwe le e nngwe e lokela ho ba karabelo ya polelo e sa tswa
buuwa.
• Sehalo le puo tse sebediswang di tla itshetleha ditletlebong tsa basebeletsi
kgahlanong le qeto ena ya ramosebetsi, ekasitana le dikarabelo tsa
ramosebetsi tabeng ena. [30]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/2018
SCE – Memorandamo
KAROLO YA C: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E KGUTSHWANE (MATSHWAO A 20)
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) SLKT
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
lekanyetsa
DIKAHARE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
MORALO LE -Nehelano e babatsehang e -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng e bontshang -Nehelano ya motheo e bontshang -Nehelano e totobatsa kgaello ya
SEBOPEHO supang bokgoni bo ikgethang; bontshang tsebo e ntle ya tsebo ya makgetha a mofuta ona tsebo ya makgetha a itseng feela a tsebo ya makgetha a mofuta ona
-Mehopolo e matla, e butswitseng; makgetha a mofuta ona wa tema; wa tema; mofuta ona wa tema; wa tema;
-Nehelano le -Tsebo e batsi ya makgetha a -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; -Mosebetsi ha o a tsepama ka ho -Mosebetsi o na le tsepamo e -Moelelo o nyotobetswa ke ho
mehopolo; mofuta ona wa tema; -Mehopolo le dikahare ke tse phethahala – ho na le ho kgera ho itseng empa o a kgera; kgera ho hoholo;
-Tlhophiso ya -Mosebetsi ha o kgere, o tsepame; momahaneng, tse hlalositsweng ka itseng; -Ha se ka dinako tsohle mehopolo -Mehopolo le dikahare ha di na
mehopolo; -Mehopolo le dikahare ke tse tsela e supang bokgoni, mme di -Mehopolo le dikahare di na le le dikahare di momahaneng. momahano;
-Sepheo, baamohedi momahaneng; tshehetsa sehlooho; momahano e mahareng; - Sehlooho se tshehetswa ke -Ke dintlha tse mmalwa haholo tse
ba ditaba, makgetha -Dintlha tsohle di tshehetsa -Sebopeho ke se loketseng se -Ke dintlha tse itseng feela tse dintlha tse mmalwa; tshehetsang sehlooho;
a tema le maemo. sehlooho, mme di hlalositswe ka nang le diphoso tse mmalwa. tshehetsang sehlooho; -Sebopeho se foofo feela, mme se -Ha ho boiteko ba ho sebedisa
tsela e babatsehang; -Sebopeho ke se loketseng ka na le bohlotsa bo boholo. melao ya sebopeho.
MATSHWAO A: 12 -Sebopeho ke se nepahetseng. kakaretso empa se nang le -Kgaello e matla ya tse itseng tsa
diphoso. bohlokwa.
PUO, SETAELE LE 7–8 5–6 4 3 0–2
HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane le
maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba
-Sehalo, rejistara, ditaba le maemo ka ho fetisisa ka ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ditaba le maemo;
setaele, tsela e babatsehang. bontshang bokgoni bo boholo. mahareng
maikemisetso, -Tshebediso ya puo e fosahetse -Mosebetsi o tletse diphoso, o
baamohedi ba -Tshebediso ya puo e nepahetse -Tshebediso ya puo e nepahetse -Mosebetsi o na le diphoso tse ebile e tletse diphoso tse ngata; dubakane;
ditaba le maemo; ebile e bopehile hantle; ka kakaretso ebile e bopehile itseng tsa tshebediso ya puo;
-Tshebediso ya puo, hantle; -Tlotlontswe e haellang;
tlwaelo ya -Tshebediso ya tlotlontswe ke e -Tlotlontswe ha e dumellane le
tshebediso ya puo, -Tshebediso ya tlotlontswe e ntle lekaneng; -Moelelo o nyotobetse. sepheo;
kgetho ya mantswe, -Mosebetsi ha o na diphoso. haholo;
matshwao a ho bala -Diphoso ha se tse nyotobetsang -Moelelo o nyotobetse haholo.
le mopeleto. -Mosebetsi boholo ha o na diphoso. moelelo.
MATSHWAO A: 8
MATSHWAO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya:
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 12 DMS =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 8 PST =
Matshwao ohle 20
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 10 DBE/2018
SCE – Memorandamo
KAROLO YA C: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE KGUTSHWANE
POTSO YA 3
3.1 PAMPITSHANA YA TLHAHISOLESEDING
• Tlhahisoleseding e hlophisitswe ka dihlooho le dihloohwana.
• Diratswana di be kgutshwanyane hore moelelo o tle o hlake.
• Dipolelo di kgutshwanyane, mme di toba taba.
• Tlhahisoleseding e atisa ho ba le ditshwantsho.
• Ho ka sebediswa puo ya setekgeniki ha ho hlokeha.
• Sehalo se sebediswang ke se mahareng, se susumetsang.
• Dintlha tsohle tsa bohlokwa di totobatswe tse kang: dintlafatso tsa ho
thusa baithuti ba Kereite ya 12 ka Sesotho, le ditefello, jj. [20]
3.2 POSEKARETE
• Sebaka sa mongodi le letsatsi di totobatswe.
• Ho hlahiswe ditaba tse loketseng ka bokgutshwane.
• Ya ngolang a ka sebedisa dipolelo le dipolelwana tse sa fellang hantle.
• Sehalo se laolwa ke dikamano tsa mongodi le ya ngollwang.
• Ho kenyeletswe dintlha tsa bohlokwa tse bontshang hore dintho ha di a
tsamaya ka moo le neng le lebelletse kateng Motsekapa. [20]
3.3 DITAELO
• Diteki di hlatsuwe hora ka mora ho di inela metsing.
• Ho sebediswe shampu ya diteki.
• Ho sebediswe borashe bo bonolo ba diteki.
• Diteki di pudutswe sesepa makgetlo a mararo pele di anehwa.
• Diteki di anehwe moriting.
• Diteki di se leketliswe ha di anehwa.
• Diteki ha di oma di tlotswe ka seporei, di nto behwa letsatsing metsotso e
mashome a mabedi.
• Ha di tloswa letsatsing moo, di phuthwe di fuwe monga tsona.
Dikarabo tse ding tsa bahlahlobuwa di ananelwe. [20]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 20
MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 100
Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2022 Memo
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper