NATIONAL SENIOR
CERTIFICATE
KEREITE YA 12
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA BORARO (P3)
PUDUNGWANA 2024
TATAISO YA HO TSHWAYA
TATAISO YA HO TSHWAYA
MATSHWAO: 100
Tataiso ena ya ho tshwaya e na le maqephe a 18.
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2024 papers 





View all





Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo
Grade 12 Sesotho FAL Paper 3 memorandum from the November 2024 NSC, 18 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sesotho Fal · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · sesotho. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- November 2024 NSC
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 18
- File size
- 331.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 18
This exam
November NSC 2024
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.2Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.3Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.4Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.5Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.6Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
Show all 15 questions
- Question 1.7Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.8Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)50 marks
- Question 2.1Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.2Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)
- Question 2.3Ho ngola le ho hlahisa (Writing and Presenting)30 marks
- Question 2.4Ho mamela le ho bua (Listening and Speaking)30 marks
- Question 3.1Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
- Question 3.2Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
- Question 3.3Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 2 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A:
DITAELO HO BATSHWAYI
TATAISO YA HO TSHWAYA DITEMA TSA BOIQAPELO
Moqoqo kapa ditema tsa kgokahano di ke ke tsa hloka sesupo leha e le sefe sa hore di
badilwe tsa ba tsa abelwa matshwao ka tshwanelo. Sephetho sa matshwao a abetsweng
ditema tsa boiqapelo e be se loketseng.
Ho se tshwane le kgutsufatsong moo ho nang le pehelo ya moedi o tlamang wa palo ya
mantswe, Moqoqo kapa tema ya kgokahano ha e phalla ho ya ka boiqapelo mme e hohela
mmadi, e tla be e le leeme ha ho tsepamiswa maikutlo hodima bolelele feela ho na le hore
ho shejwe dikahare.
Molao ke hore:
• Ho se eketswe dikotlo kaha ruburiki ka boyona e na le dikotlo.
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 3 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – (MATSHWAO A 50)
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) – SLKT
ELA TLHOKO:
o Sebedisa ruburiki ena ka dinako tsohle ha o lekanyetsa meqoqo (Pampiri ya 3, Karolo ya A).
o Matshwao a 0-50 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso.
o Lekgetheng la Dikahare, Puo le Setaele, tlhaloso e nngwe le e nngwe ya bokgoni e arotswe habedi ho hlahisa boemo bo
hodimo le boemo bo tlase; boemo bo bong le bo bong bo na le tlhaloso ya bona.
o Lekgetha la sebopeho lona ha le a arolwa ka bokgoni bo nang le boemo bo hodimo le bo tlase.
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 50]
Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni feela
DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
MORALO
Boemo bo hodimo
-Nehelano e babatsehang ho -Nehelano e ntle haholo -Nehelano e kgotsofatsang -Nehelano e momahane -Nehelano e tswile lekoteng
feta tebello e tlwaelehileng -Mehopolo ke e loketseng -Mehopolo e momahane le mona le mane hohang
(Nehelano ya -Mehopolo e bontshang ebile e kgahlisa ka botlalo ho kgodisa ka tsela e -Mehopolo ke e sa -Mehopolo ke e sa
sehlooho) tlhophiso bohlale, e phephetsang le bopaki ba nehelano e amohelehang hlakang ebile e se ya tsepamang, e dubakaneng
ya mehopolo le monahano, ebile e sutsitse butswitseng -O hlophisitswe le ho boiqapelo -Ha e utlwahale mme
dintlha, kelohloko ya -O hlophisitswe le ho hokelwa -O hlophisitswe le ho momahana ka tsela e -Ho na le bopaki bo mehopolo e a phetakakwa
baamohedi ba ditaba, ka boqhetseke, ho hokelwa hantle haholo ho amohelehang ho fokolang ba tlhophiso le -Ha e a hlophiswa le hona
maikemisetso le kenyeleditswe selelekela, kenyeditswe selelekela, kenyeleditswe selelekela, momahano ya mosebetsi ho hokeleha.
maemo mmele le qetelo. mmele le qetelo. mmele le qetelo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
MATSHWAO A 30 -Nehelano e tswileng matsoho -Nehelano e radilwe hantle -Nehelano e a kgotsofatsa -Nehelanno boholo e -Ha ho boiteko bo entsweng
leha e haellwa ke matshwao a -Mehopolo ke e loketseng, leha e sa hlaka mona le tswile lekoteng ba ho arabela sehlooho
boqhetseke ba moqoqo o mme e thahasellisang mane -Mehopolo e na le ho -Mehopolo e tswile lekoteng
Boemo bo tlase
babatsehang -O hlophisitswe le ho -Mehopolo e momahane le hloka kgokelo mme e ka hohle-hohle, ha e a
-Mehopolo e sutsitseng ebile hokelwa hantle ho ho kgodisa ka tsela e dubakane nepahala
e bontsha boiphihlelo bo kenyeleditswe selelekela, mahareng -Bopaki ba tlhophiso le -Mosebetsi ha o a tsepama
hodimo mmele le qetelo -Karolo ya mosebetsi e momahano bo a sehloohong mme o
-O hlophisitswe le ho hokelwa itseng e hlophisitswe; thekesela dubakane
ka bonono ho kenyeleditswe -Ho na le boiteko bo itseng
selelekela, mmele le qetelo ba tlhophiso le momahano
ho kenyeleditswe selelekela,
mmele le qetelo
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 4 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni feela
PUO, SETAELE LE HO 14–15 11–12 8-9 5-6 0-3
HLAOLA DIPHOSO -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele le -Sehalo, rejisetara, -Tshebediso ya puo ha e
tlotlontswe di loketse sepheo, le tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse setaele le tlotlontswe ha utlwisisehe
Sehalo, rejisetara,
Boemo bo hodimo
baamohedi ba ditaba mmoho le sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba di a lokela sepheo, -Sehalo, rejisetara, setaele le
setaele, tlotlontswe ke maemo ka tsela e babatsehang ditaba mmoho le maemo ditaba mmoho le maemo baamohedi ba ditaba tlotlontswe ha di a lokela
tse lokelang -Tshebediso ya puo e bontsha ka botlalo -Tshebediso ya puo ke e hammoho le maemo baamohedi ba ditaba,
sepheo/tshusumetso le boitshepo mme e tswile matsoho -Tshebediso ya puo e lokileng bakeng sa ho fetisa -Tshebediso ya puo ke sepheo le maemo
maemo - Sehalo se kgahlisang ebile se le matla mme ho moelelo ya motheo feela -Tlotlontswe e haellang ho
Kgetho ya mantswe matla sebedisitswe sehalo se - Puo ya bonono e -Sehalo le kgetho ya feta tekanyo hoo nehelano e
Tshebediso ya puo le -O batla o hloka diphoso tsa loketseng boholo ba nako sebedisitswe ho matlafatsa mantswe ke tse sa sa utlwisiseheng
tlwaelo, matshwao a ho melao ya puo le tsa mopeleto -Boholo ba mosebetsi ha o dikahare lokelang
bala le mopeleto -O radilwe ka boqhetseke bo na diphoso tsa melao ya -Tlotlontswe e haellang
hlollang puo le mopeleto haholo
MATSHWAO A 15 -O radilwe hantle haholo
13 10 7 4
-Tshebediso ya puo ke e tswileng -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo e lekane -Tshebediso ya puo ke e
Boemo bo tlase
matsoho, e susumetsang sehalo utlwahalang, mme e leha ho na le ho se tsepame hlotsang
se nepahetseng loketseng ka kakaretso mona le mane -Ha ho phapano kapa ke
-O batla o hloka diphoso tsa -Sehalo ke se matla, mme -Ka kakaretso sehalo ke se e fokolang motswakong
melao ya puo le tsa mopeleto se loketseng loketseng leha puo ya wa dipolelo
-O radilwe ka bokgoni bo -Ho na le diphoso tse bonono e haella -Tlotlontswe e haella ka
babatsehang mmalwa tsa melao ya puo tsela e ikgethang
le tsa mopeleto
-O radilwe hantle
SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1
-Kgodiso ya sehlooho ke e -Kgodiso ya dintlha ke e -Dintlha tse loketseng di a -Dintlha tse itseng di a -Dintlha tse hlokehang di a
Makgetha a tema: babatsehang utlwisisehang, mme e hodiswa utlwahala haella
popeho ya dipolelo le -Dintlha tse phethahetseng ka hodisang sehlooho -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di
kgodiso ya diratswana botlalo -O momahane bopilwe hantle na le diphoso fosahetse
le bolelele bo -Dipolelo le diratswana di bopilwe -Dipolelo le diratswana di a -Moqoqo o na le moelelo -Moqoqo o ntse o na le -Moqoqo ha o na moelelo
hlokehang ka tsela e babatsehang utlwisisehang ebile di moelelo o itseng
tswakilwe
MATSHWAO A 5
MATSHWAO 43–50 33–40 23–30 13-20 0–10
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 5 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya:
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo (60%) 30 DM =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (30%) 15 PST =
Sebopeho (10%) 05 Seb =
Matshwao ohle 50
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 6 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: MOQOQO
TATAISO YA SEBOPEHO SA DITEMA TSA MOQOQO
Mefuta ya Moqoqo wa Phetelo/o Moqoqo wa Ditema tsa Kgohelo/ ngangisano/ o sa nkeng
Ditema hlalosang Boimamelo/ditema tsa lehlakore
Dinnete
Sebopeho sa • Sehlooho • Sehlooho • Sehlooho
ka ntle • Selelekela • Dihloohwana • Selelekela
• Mmele • Selelekela • Mmele
• Phethelo • Mmele • Phethelo
• Phethelo
Sebopeho sa Mohato/ Setepe Ketane Mokolokotwane
seratswana Moralo wa mantlha o Dipolelo tse hlahang di Mathathama a dingangisano/dinnete tse
hatellang hodima ditsela latelana di hokahantswe ke phaelletsweng ho tshehetsa ntlha e itseng.
tse itseng tsa ho etsa polelo e tlang pele. Botsitso
dintho le tsa phetelo tse • Polelo ya mohopolo wa Ho tshehetsa mahlakore ka bobedi ka dingangisano
itshetlehileng hodima sehlooho tse leka-lekanang mabapi/kgahlanong le ntlha-kgolo, e
tlhahlamano ya diketsahalo • Dipolelo tsa tlatsetso le ho fana ka teka-tekano lehlakoreng ka leng.
ho latela nako. Ngangisano:
• Polelo ya mohopolo wa Selelekela – ntlhakemo e hlake
sehlooho Mmele:
• Dipolelo tsa tlatsetso ho • Polelo ya mohopolo wa sehlooho
bontsha tlhahlamano ya • Dingangisano tse latelwang ke ditlhaloso
diketsahalo.
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 7 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Phethelo:
• Dikgothaletso
• Kgutsufatso/phethelo
• Ntlhakemo e hlahelle
O sa nkeng lehlakore:
Selelekela – ntlhakemo e hlake
Mmele:
• Polelo ya mohopolo wa sehlooho
• Dipolelo tse tshehetsang
• Dintlha tse kgahlanong le sehlooho & mabaka.
Phethelo:
• Dikgothaletso
• Kgutsufatso/phethelo
• Ntlhakemo e hlahelle
Makgetha • Di re qoqela ka pale e • Fana ka tsebo kapa • Di ikemiseditse ho hohela/ho okaoketsa maikutlo
mabapi le motho/batho, tlhahisoleseding ya kapa diketso tsa mmadi.
sebaka le nako ya nnete.
diketsahalo.
• Di na le mopheti kapa
mongodi wa pale.
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 8 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a • Puo ya semmuso kapa • Puo ya semmuso • Puo e tobang taba e a sebediswa.
puo eo e seng ya semmuso • Lekgathe lejwale le a • Puo ya bonono, e kang ya mekgabisopuo.
• Lekgathe lefetile le sebediswa. • E hlaha eka e tseba matswalo le ditabatabelo tsa
sebediswa haholo. • Puo e sa bontsheng rona kahoo di sebedisa monyetla oo ho okaoketsa
• Mahokedi a kang maikutlo a mongodi maikutlo a babadi.
kamora, yaba, pele ho • (Jakone) puo e • E hlahisa dikgopolo-taba eka ke taba.
moo, pele, kahoo, jj. sebediswang lekaleng • ditshwantsho & tshebediso ya mmala.
le ikgethileng la tsa • Dingangisano tse sekametseng lehlakoreng le le
mosebetsi. leng.
• Sehalo sa semmuso
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 9 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: MOQOQO
POTSO YA 1
1.1 Pherekano ya tsatsing leo, ke tla e lebala kgale!
Dikahare: Di hlakise ketsahalo kapa diketsahalo tsa letsatsing leo tse
etsang hore mongodi a nne a ipotse se neng se bakile pherekano
ya letsatsing leo. [50]
1.2 Boikwetliso ke setlhare sa mmele.
Dikahare: Di hlakise tsela kapa ditsela tseo boikwetliso bo thusang kapa di
phekolang mmele kateng. [50]
1.3 Hoja ka mo mamela ha a ne a re…
Dikahare: Di hlakise kamoo mongodi a itsholang kateng ka ho se mamele
ya neng a bua le yena/mo eletsa. [50]
1.4 Mathata a ruta motho bophelo. Na o a dumela?
Dikahare: Di totobatse kamoo mathata a rutang motho bophelo kateng.
Kapa
Di totobatse kamoo mathata a sa ruteng motho bophelo kateng.
[50]
1.5 Botle le bobe ba ho phela Afrika Borwa mehleng ya kajeno.
Dikahare: Ditaba tsa moqoqo di tshehetse mahlakore a mabedi, lehlakore
la botle le la bobe ba ho phela Afrika Borwa mehleng ya kajeno. [50]
1.6–1.8 Ditshwantsho
Dikahare tse lebelletsweng:
• Moqoqong ona mohlahlobuwa o sheba setshwantsho mme a qoqe ka seo
se se qholotsang maikutlong a hae.
• Moqoqo wa hae o tshwanetse ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho
seo ho qoqwang ka sona ka tsela e hlakileng.
• Moqoqo o ka ngolwa ho tswa lehlakoreng lefe kapa lefe. [50]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 10 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E TELELE – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 30]
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
leknyetsa
DIKAHARE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
MORALO LE --Nehelano e babatsehang -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng, e -Nehelano ya motheo e -Nehelano e totobatsa kgaello
SEBOPEHO haholo ho feta ditebello tse bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya makgetha bontshang tsebo e itseng ya ya tsebo ya makgetha a mofuta
tlwaelehileng makgetha a mofuta wa tema a mofuta wa tema makgetha a mofuta wa tema ona wa tema
-Nehelano le - Mehopolo e matla, e -Nehelano e tsepame - ha e -Nehelano ha e a tsepama ka -Mosebetsi o na le tsepamo e -Moelelo o nyotobetse ke ho
mehopolo; butswitseng kgere ho phethahala – ho na le ho itseng empa o a kgera kgera ho hoholo
-Tlhophiso ya -Tsebo e batsi ya makgetha a -Mehopolo le dikahare di kgera ho itseng -Ha se ka dinako tsohle -Mehopolo le dikahare ha di na
mehopolo; mofuta wa tema momahane, mme di -Mehopolo le dikahare di na le mehopolo le dikahare di momahano
-Sepheo, -Mosebetsi o tsepame manollotswe hantle haholo ka momahano e lekaneng feela momahaneng -Ke dintlha tse mmalwa haholo
baamohedi ba -Mehopolo le dikahare di dintlha tse tshehetsang -Ke dintlha tse itseng feela tse - Sehlooho se tshehetswa ke tse tshehetsang sehlooho
ditaba, makgetha momahane sehlooho tshehetsang sehlooho dintlha tse mmalwa -Ha ho boiteko ba ho sebedisa
a tema le maemo. -Nehelano e manollotswe ka -Sebopeho ke se loketseng se -Ka kakaretso, sebopeho se -Melao ya sebopeho e melao ya sebopeho
boqhetseke mme dintlha tsohle nang le diphoso tse mmalwa nepahetse leha se na le sebedisitswe ka bohlotsa bo
di tshehetsa sehlooho haholo diphoso tse itseng boholo
-Sebopeho ke se nepahetseng -Kgaello e itseng ya tsa
ka botlalo bohlokwa
MATSHWAO A:
18
PUO, SETAELE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
LE HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe ha di a lokela tlotlontswe ha di dumellane le
-Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba
setaele, ditaba le maemo ka ho fetisisa ditaba le maemo ka botlalo ditaba le maemo ditaba le maemo ka botlalo ditaba le maemo
maikemisetso, -Melao ya puo e nepahetse ka -Ka kakaretso, melao ya puo e -Mosebetsi o na le diphoso tse -Tshebediso ya puo e -Mosebetsi o tletse diphoso
baamohedi ba botlalo ebile nehelano e nepahetse ebile e bopehile itseng tsa melao ya puo; fosahetse ebile e tletse diphoso mme o dubakane
ditaba le maemo; bopehile hantle hantle -Tlotlontswe e lekaneng tse ngata -Tlotlontswe ha e a lokela
-Tshebediso ya -E batla e se na diphoso -Tlotlontswe e ntle haholo -Diphoso ha di nyotobetse -Tlotlontswe e haellang sepheo
puo, tlwaelo ya -Mosebetsi boholo ha o na moelelo. -Moelelo o nyotobetse -Moelelo o nyotobetse haholo
tshebediso ya diphoso.
puo, kgetho ya
mantswe,
matshwao a ho
bala le mopeleto.
MATSHWAO A:
12
MATSHWAO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 11 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 18 DMS =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 12 PST =
Matshwao ohle 30
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 12 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE
POTSO YA 2
2.1 LENGOLO LA SETSWALLE
Sebopeho:
• Aterese e nngwe feela, ke ya mongodi. E ngolwe bohareng ba leqephe ho
tloha letsohong le letshehadi ho isa ho le letona.
• Tlasa aterese ho tlolwe mola ebe hona ho ngolwang letsatsi/mohla (k.h.r.
aterese le mohla ha se ntho e le nngwe).
• Ho tlolwe mola ka mora aterese le mohla ebe ho tla tumediso.
• Tlola mola ebe o qala ditaba tsa lengolo.
• Seratswana sa pele ke selelekela. Mmele wa lengolo o be le diratswana.
• Qetello e be e dumellanang le mofuta ona wa lengolo.
• Lebitso la hao ka botlalo le hlahe kamora qetello.
Dikahare:
• Di lebohe rakgadiae ka ho thusa ka ditlhophiso bakeng sa mokete wa hae
wa letsatsi la tswalo. [30]
2.2 TOKOMANE YA BOITSEBISO LE BOIPHIHLELO (CV) HAMMOHO LE
LENGOLO LA KOPO YA MOSEBETSI
Sebopeho:
• E ngolwe ho hlaha lehlakoreng la mmui.
• E hlahise dintlha tsohle ka mongodi mmoho le bokgoni le boiphihlelo ba
hae.
• E lokela ho hlahisa batho le dintlha ka bona, bao ba ka botswang ka
mongodi qetellong ya yona.
Dikahare:
• Dintlha/Tlhahisoleseding ya mokopi e hlahiswe, j.k. mabitso, nomoro ya
boitsebiso, jj.
• Lengolo la materiki le dithuto tseo a di pasitseng.
• Mangolo a thuto a fihlelletsweng a hlahiswe, j.k. dipoloma/dikrii, jj.
• Mangolo a mang le dikgau ha di le teng le tsona di hlahiswe.
• Tsa boithabiso le dithahasello j.k. lengolo la ho ba moetapele mokgatlong
wa batjha, ho bapala papadi ya kalaneng, jj.
• Dipaki le dinomoro tsa mehala ya tsona e hlahelle. [30]
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 13 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
LENGOLO LA KOPO YA MOSEBETSI
Sebopeho:
• Aterese di pedi, ke ya mongodi le ya moamohedi wa lona. Aterese ya
mongodi e ngolwe bohareng ba leqephe ho tloha letsohong le letshehadi
ho isa ho le letona. Ya moamohedi e ngolwe ka letsohong le letshehadi.
• Tlasa aterese ya mongodi ho tlolwe mola, ho ngolwe letsatsi la mohla
lengolo le ngolwang.
• Ho tlolwe mola ka mora mohla ebe ho ngolwa aterese ya moamohedi.
• Mmele o botjwe ka diratswana tse mmalwa feela jwalo kaha ho ngolwa
moqoqo, mme di hlahise mehopolo ka tsela e hlakileng.
• Pheletso e be e akaretsang ntlhakemo ya ya ngolang.
• Puo e hlohlontshang ditsebe ha e amohelehe.
Dikahare:
• Selelekela se fupare molaetsa wa ho kopa mosebetsi.
• Puo ho sebediswe e susumetsang ka sepheo sa ho matlafatsa ntlhakemo
ya ya ngolang; mabotsi le phetapheto a ka sebediswa sebakeng sa ho
toboketsa.
• Sehalo e be se bontshang/utlwisang hore ya ngolang o ikopela mosebetsi. [30]
2.3 LENANETABA/AJENDA LE METSOTSO YA KOPANO
Sebopeho:
• Le bontshe mofuta wa kopano.
• Le bontshe letsatsi la kopano.
• Le bontshe sebaka/tulo ya kopano.
• Le bontshe ajenda/lenanetaba le nang le dintlha tse sa fetoheng tsa ka
mehla.
• Metsotso e dumellane le lenanetaba.
• Metsotso e saenwe ke mongodi le modulasetulo.
Dikahare:
• Le totobatse dintlha tse amanang le maqheku le dikgutsana.
• Ditaba tsa metsotso di dumellane le lenanetaba. [30]
2.4 INTHAVIU
Sebopeho:
• Lebitso la sebui le ngolwe ka letsohong le letshehadi la leqephe, le bile le
latelwa ke letshwao la kgutlopedi (jk. Teboho :).
• Ho botswe dipotso tse qophellang ka bokgeleke le ho hlaka.
• Mmotsuwa a arabe ka botlalo hodima (di)potso e botsitsweng.
Dikahare:
• Selelekeleng mmotsi o nehelana ka tlhahisoleseding e amanang le
sepheo sa inthaviu.
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 14 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
• Mmeleng, mmotsi o botsa mmotsuwa dipotso tse itshetlehileng
sehloohong mme mmotsuwa o araba dipotso tsena.
• Dipotso di ka nyalana le dikarabo tse hlahisitsweng pejana, dikarabo
tsohle di tobe dipotso, di tshehetswe ka dintlha. O nehelane ka dintlha tse
batsi, tse amanang le seo o se botsitsweng;
• Sehalo e be se lokelang kopano ena, mme puo e be ya semmuso. Ho se
sebediswe puo ya seterateng e sebediswang tlasa maemo a boiketlo. [30]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 30
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 15 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E KGUTSHWANE - SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 20]
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
leknyetsa
DIKAHARE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
MORALO LE - Nehelano e babatsehang e - Nehelano e ntle haholo, e - Nehelano e lekaneng e - Nehelano ya motheo e - Nehelano e totobatsa kgaello
SEBOPEHO supang bokgoni bo ikgethang; bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya makgetha bontshang tsebo ya makgetha ya tsebo ya makgetha a
- Mehopolo e matla, e makgetha a mofuta ona wa a mofuta ona wa tema; a itseng feela a mofuta ona wa mofuta ona wa tema;
-Nehelano le butswitseng; tema; - Mosebetsi ha o a tsepama ka tema; -Moelelo o nyotobetswa ke ho
mehopolo; - Tsebo e batsi ya makgetha a - Mosebetsi ha o kgere, o ho phethahala – ho na le ho - Mosebetsi o na le tsepamo e kgera ho hoholo;
-Tlhophiso ya mofuta ona wa tema; tsepame; kgera ho itseng; itseng empa o a kgera; - Mehopolo le dikahare ha di na
mehopolo; - Mosebetsi ha o kgere, o - Mehopolo le dikahare ke tse - Mehopolo le dikahare di na le - Ha se ka dinako tsohle momahano;
-Sepheo, tsepame; momahaneng, tse momahano e mahareng; mehopolo le dikahare di - Ke dintlha tse mmalwa haholo
baamohedi ba - Mehopolo le dikahare ke tse hlalositsweng ka tsela e - Ke dintlha tse itseng feela tse momahaneng. sehlooho se tse tshehetsang sehlooho;
ditaba, makgetha momahaneng; supang bokgoni mme di tshehetsang sehlooho; tshehetswa ke dintlha tse - Ha ho boiteko ba ho sebedisa
a tema le maemo. - Dintlha tsohle di tshehetsa tshehetsa sehlooho; - Sebopeho ke se loketseng ka mmalwa; melao ya sebopeho.
sehlooho mme di hlalositswe - Sebopeho ke se loketseng se kakaretso empa se nang le - Sebopeho se foofo feela,
ka tsela e babatsehang; nang le diphoso tse mmalwa. diphoso. mme se na le bohlotsa bo
- Sebopeho ke se boholo;
nepahetseng. -Kgaello e matla ya tse itseng
MATSHWAO A: 12 tsa bohlokwa.
PUO, SETAELE 7–8 5–6 4 3 0–2
LE HO HLAOLA - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele, le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane le
-Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba
setaele, ditaba le maemo; ka ho fetisisa ditaba le maemo; ka tsela e ditaba le maemo; ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ditaba le maemo;
maikemisetso, ka tsela e babatsehang; bontshang bokgoni bo boholo; mahareng; - Tshebediso ya puo e - Mosebetsi o tletse diphoso
baamohedi ba - Tshebediso ya puo e - Tshebediso ya puo e - Mosebetsi o na le diphoso tse fosahetse ebile e tletse diphoso mme o dubakane;
ditaba le maemo; nepahetse ebile e bopehile nepahetse ka kakaretso ebile itseng tsa tshebediso ya puo; tse ngata; - Tlotlontswe ha e dumellane le
-Tshebediso ya hantle; e bopehile hantle; - Tshebediso ya tlotlontswe ke - Tlotlontswe e haellang; sepheo;
puo, tlwaelo ya - Mosebetsi ha o na diphoso. - Tshebediso ya tlotlontswe e e lekaneng; - Moelelo o nyotobetse. - Moelelo o nyotobetse haholo.
tshebediso ya ntle haholo; - Diphoso ha se tse
puo, kgetho ya - Mosebetsi boholo ha o na nyotobetsang moelelo.
mantswe, diphoso.
matshwao a ho
bala le mopeleto.
MATSHWAO A: 8
MATSHWAO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 16 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 12 DMS =
Puo/Setaele/Ho hlaola diphoso (40%) 8 PST =
Matshwao ohle 20
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 17 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA C: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE KGUTSHWANE
POTSO YA 3
3.1 PHOUSETARA
Sebopeho:
• E lokela ho qholotsa thahasello, ho hlohlelletsa le ho susumetsa moreki;
• E lokela ho totobatsa sehlooho ka ditlhaku tse kgolo;
• E lokela ho hlahisa ditaba ka mengolo e fapaneng e hohelang;
• E lokela ho sebedisa ditshwantsho;
Dikahare:
• E bapatsa/phatlalatsa khonsarete e tlo tshwarwa motseng ya ho bokella
tjhelete e tlo abelwa mekgatlo e lwantshanang le tlhekefetso ya basadi le
bana;
• Sehlooho se totobatswe ka ditlhaku tse kgolo;
• Ditaba di ngolwe ka mongolo o moholo o hohelang;
• Ho ka sebediswa ditshwantsho;
• Tlhahisoleseding e be e utlwahalang hantle;
• Mohla, nako, sebaka, makeno jj, di hlahiswe ka botlalo.
Mohlahlobuwa a hlahise dintlha tsohle tse amanang le khonsarete eo ho yona
ho tlo bokellwa tjhelete e tlo abelwa mekgatlo e kgahlanong le tlhekefetso ya
basadi le bana. [20]
3.2 DAYARI
Sebopeho:
• E ngolwe jwalo ka khalendara.
• E be le letsatsi la mohla ho rekotwang diketsahalo;
• E be le sehlooho se hlakisang lebitso la monga dayari.
Dikahare:
• Ho sebediswe puo e bonolo feela ya ka mehla.
• Ho ngolwa diketsahalo tsa letsatsi ka leng e le rekoto.
• Sehalo ke se tsamaellanang le diketsahalo tse ngolwang.
• E ngolwa e le mothong wa pele.
• Ditaba e be tsa matsatsi a mararo tse dumellanang le tlhodisano e neng e
le dipakeng tsa Amabokoboko le New Zealand. [20]
3.3 DITAELO
Sebopeho:
• Ditaelo di lokela ho ngolwa di le ho sekaotaelo, temekisong ya tumelo.
• Tatellano e nepahetseng ke ya bohlokwa.
• Bua ka disebediswa tse hlokehang papading ya kgati.
• Puo e hlakileng, ebile e otlolohile le sehalo se tsamaellanang le mofuta ona
wa tema, di lokela ho sebediswa.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 18 DBE/Pudungwana 2024
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Dikahare:
• O lokela ho ba le bokgoni ba ho mamela ditaelo.
• O lokela ho ba le bokgoni ba ho sebedisana mmoho le sehlopha.
• O lokela ho ba le bokgoni ba ho etsisa ya o rutang.
• O lokela ho ba le bokgoni ba ho latela morethetho.
• O lokela ho ba le bokgoni ba ho amohela ho hlolwa.
Dikarabo tse ding tsa baithuti di ananelwe. [20]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 20
MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 100
Difuperweng tsa pampiri di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Question Paper

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper

Memorandum