Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA NTLHA (P1)
NGWANAITSEELE 2022
MADUO: 70
NAKO: Diura di le 2
Pampiri e, e na le ditsebe di le 10.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2022 papers 





View all
%20June%202025%20Possible%20Answers--6c4914f8-c425-4ab5-8f4b-333233856880/v1-4be17f3107978c2f30ba/card.webp)




Setswana HL Grade 12 P1 NSC November 2022 Question Paper
Grade 12 Setswana HL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2022, 10 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · setswana. Question paper, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 586.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC November Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 3Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
- Question 4Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
DITAELO LE TSHEDIMOSETSO
1. Pampiri e, e arogantswe ka DIKAROLO di le THARO.
KAROLO YA A: Tekatlhaloganyo (30)
KAROLO YA B: Tshobokanyo (10)
KAROLO YA C: Tiriso ya puo (30)
2. Buisa ditaelo TSOTLHE ka kelotlhoko.
3. Araba dipotso TSOTLHE.
4. Simolola KAROLO NNGWE le NNGWE mo tsebeng e NTŠHWA.
5. Thala mola morago ga KAROLO NNGWE le NNGWE.
6. Nomora karabo NNGWE le NNGWE jaaka potso e nomorilwe.
7. Tlola mola morago ga karabo NNGWE le NNGWE.
8. Tlhokomela mopeleto le popego ya dipolelo.
9. Kabo ya nako e e tshikinngwang:
KAROLO YA A: Metsotso e le 50
KAROLO YA B: Metsotso e le 30
KAROLO YA C: Metsotso e le 40
10. Dirisa mokwalo o o buisegang le ka mopeleto o o kannweng ke Lekgotla la
Bosetšhaba la Puo ya Setswana.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
POTSO 1
1.1 Buisa temana e e latelang, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA A (TEMANA)
1 Lefapha la Setso, Botaki le Merero ya Segosi la Bokonebophirima le
ketekile beke ya bosetšhaba ya puiso kwa motsesetoropong wa
Itsoseng gaufi le toropo ya Ditsobotla.
2 Beke ya go buisa e tshwarwa ngwaga le ngwaga ka kgwedi ya Lwetse,
ka thotloetso ya setheo sa South African Book Development Council 5
(SABDC) le Lefapha la Bosetšhaba la Setso le Botaki. Moono wa beke
e ne e le o o reng: Dinaane tsa rona. Dipatlisiso di supa fa diperesente
di le 14 fela tsa baagi ba Aforikaborwa di le tlhaga mo go ipuisetseng
dibuka, fa di le tlhano tsa batsadi di buisetsa bana ba bona.
3 Go keteka beke ya bosetšhaba ya go buisa go mosola e bile go 10
rotloetsa baagi ka kakaretso go nna le seabe le go natefelelwa ke go
buisa. Go solofelwa gape fa baagi ba tlaa simolola go tsaya puiso ya
dibuka jaaka mokgwa wa go itapolosa. Seno se raya gore fa motho a
sa dire sepe mme a itapolositse gongwe a ikhuditse, a ka tsaya buka a
e buisa. 15
4 Fa a ne a tlhalosa maitlhomo a letsatsi leno, moemedi wa setheo sa
SABDC, Moporofesara Sihawukele Ngubane, o rile maikaelelo a
khansele ke go rotloetsa batho go buisa, segolo dibuka tsa diteme tsa
segabona. A re lebaka le lengwe ke go rotloetsa baagi go kwala dibuka
ka loleme lwa bona le go tlhalosa ka tsa botshelo jwa bona. A re baagi 20
ba rotloediwa go kwala dibuka tse di buang ka se se diragalang mo
matshelong a bona letsatsi le letsatsi.
5 Moporofesara Ngubane a re baagi ba tshwanetse go buisa dibuka tse
di lapolosang, segolo jang fa ba sena go digela ditiro tsa bona tsa
letsatsi. A re, seno se ka lapolosa ditlhaloganyo tsa bona. Tlhogo ya 25
Lefapha la Setso, Botaki le Merero ya Segosi, Setlhoane Bapela, o
tlhalositse fa lenaane la go rotloetsa baagi go buisa le le maleba ka
gonne le tshwaretswe kwa motsesetoropong, go lebeletswe tiragatso
ya nngwe ya dipilara tse tlhano tsa Puso ya Bokonebophirima, e e
tlhokometseng gore metsemagae, metsesetoropo le ditorotswana di a 30
ungwelwa mo go rebolweng ga ditirelo tsa puso.
6 Bapela o rotloeditse bašwa go buisa sengwe le sengwe se se botlhofo,
e bile ba dira jalo e kete ba a tshameka. A re ga go tlhole go le
matsapa go buisa dibuka gonne ba ka kgona go dira jalo le mo
mafaratlhatlheng a megala ya letheka kwa ntle ga matsapa ape. A re 35
selo se se itsegeng jaaka Di-e-books, se dira gore mongwe le
mongwe, segolo jang bašwa, ba buise ntle le go itsapa ka ntlha ya fa
matshelo a bona a ikaegile mo tirisong ya megala ya letheka e bile ba
sa rate go kgaogana le yona ka gope.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
7 Bapela a re go buisa go botoka, go na le gore bašwa ba tlhole ba dirisa 40
megala ya letheka go dira dilo tse di se nang mosola. O ba lemositse
fa jaanong ba ka dirisa megala ya bona go buisa dibuka tse ba di
ratang. A re seno se tlaa ba kgontsha go buisa ba kgobile kgobe ka
mmutlwa. Se se tlaa ba kgontsha gape go buisa ba le gongwe le
gongwe le ka nako nngwe le nngwe. Ba tlaa fitlhelela tshedimosetso e 45
e botlhokwa ba sa pitlaganngwa ke nako. O ba kopile gore ba se ka ba
itsapa go buisa buka nngwe le nngwe gonne ba ka iponela
tshedimosetso e e ka ba thusang mo matshelong a bona.
8 Moopedi yo o itsegeng, Stoane Seate, e bile e le moambasadara wa
go buisetsa bana dibuka, o tlhagisitse fa mo go goleng ga gagwe, 50
mmaagwe a ne a sa rate go mo rekela dilwana tsa go tshameka. A re o
ne a sa rekelwe ditshamekisi di tshwana le dikolotsana gongwe
dithunya, mme o ne a rekelwa ditshamekisi tse di neng di mo ruta go
buisa, segolo dibuka tsa bana. A re gompieno ke moambasadara wa
go buisa gonne o kgona go dirisa lentswe la gagwe go rotloetsa bašwa 55
ka tse di ka ba tswelang mosola, segolo jang go buisa. Seate a re:
'seno se diragala ka ntlha ya gore go buisa, go opela le go tlotla diane
le maele go oketsa kitso ya motho'.
[E rulagantswe sešwa go tswa mo go Semphete Seetebosigo, 2020]
1.1.1 Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A,
B, C kgotsa D.
Toropo ya Ditsobotla e mo nageng ya …
A Bokonebophirima.
B Botswana.
C Aforikaborwa.
D Gauteng. (1)
1.1.2 Ditheo tse di rotloetsang gore go nne le beke ya go buisa ke dife? (2)
1.1.3 Naya moono wa letsatsi la bosetšhaba la keteko ya puiso e e neng
e tshwaretswe kwa Itsoseng. (1)
1.1.4 Diperesente tse di neetsweng mo temaneng di kaya eng ka seemo
sa puiso mo baaging ba Aforikaborwa? (2)
1.1.5 Sekaseka puo ya ga Moporofesara Ngubane mme morago o neele
maikaelelomagolo a setheo sa (SABDC) a keteko ya kwa Itsoseng.
(Temana 4) (2)
1.1.6 Tlhagiso e e reng: 'ba kgobile kgobe ka mmutlwa' e kaya eng?
(Temana 7) (2)
1.1.7 Mosola wa go buisa ke ofe go ya ka temana? (2)
1.1.8 Di-e-books di rotloetsa bobuisi (go buisa) jang? (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
1.1.9 Go latela Seate, ditlamorago tse di bosula tsa go sa buise e ka nna
dife? (Temana 8) (2)
1.1.10 A lenaane la thotloetso ya go buisa le tsamaelana le manaane a
Puso ya Bokonebophirima? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2)
1.1.11 Go ya ka wena, a ditshamekisi di ka nna le seabe se se bonalang
mo bokamosong jwa bana? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2)
1.2 Leba setshwantsho se se latelang, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA B (SETSHWANTSHO)
[E nopotswe go tswa mo go axiell.com/solutions/public libraries]
1.2.1 Tiragalo e e mo setshwantshong se, e diragalela kae? (1)
1.2.2 Naya ntlha e le NNGWE e SETLHANGWA A le SETLHANGWA B di
tshwanang ka yona. (2)
1.2.3 Naya ntlha e le NNGWE e SETLHANGWA A le SETLHANGWA B di
farologanang ka yona. (2)
1.2.4 Naya dintlha di le THARO tse di tshegetsang ntlha ya gore
SETLHANGWA B ga se a sekamela mo letlhakoreng le le lengwe. (3)
1.2.5 Sekaseka lefelo la tiragalo ya SETLHANGWA B morago o bolele
gore a ke ntlha kgotsa kakanyo gore go buisetsa mo go lona go
lekanyeditswe nako. (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
POTSO 2
Buisa temana e e fa tlase ka kelotlhoko. E bua ka ga dintlha tsa botlhokwa tsa go laola
bolwetse jwa sukiri.
ELA TLHOKO: O tshwanetse go dira tse di latelang:
1. Sobokanya o dirisa mafoko a gago, mme o sa fetole bokao jwa temana, ka go
tlhagisa dintlha di le SUPA tse di ka thusang go laola bolwetse jwa sukuri mo
bathong.
2. Kwala ka temana.
3. Boleele bo se fete mafoko a a ka nnang 90.
4. Tshobokanyo e se ka ya newa setlhogo.
5. Kwala palo ya mafoko a o a dirisitseng kwa bokhutlong jwa tshobokanyo
SETLHANGWA C
Go tshela ka bolwetse jwa sukiri ke kgwetlho e mo go yona motho a tshwanelwang ke
go tlhokomela se a se jang, go nwa melemo le go ela tlhoko dilo tse dintsi tse di ka
nnang le tshwaetso ya seelo sa sukiri mo mading. Moitseanape e bong Bridget
Mcnulty o tllhagisa diphetogo tse di ka thusang mo go laoleng bolwetse jwa sukiri
bonolo.
Tsela e e bonolo ya go gopola go nwa melemo ya gago ke go e dira tlwaelo ya go
tshela gore o gakologelwe go e nwa nako le nako morago ga dijo. O tshwanelwa ke go
tlogela lemao le o itlhabang ka lona ka fa tlase ga mosamo gore o se ka wa robala o
sa itlhaba. Batho botlhe ba ba tshwerweng ke bolwetse jwa sukiri ba tshwanelwa ke go
dira lenaane la ngwaga le mo go lona ba dirang diteko tsa madi mo kgweditharong
nngwe le nngwe.
Boemong jwa go nwa dinotsididi, tlhopha go nwa metsi a o ka a tsenyang ratsuru,
kgobedimetsing le dikgapetlana tsa maungo mme metsi a tlaa nna le tatso e ntšhwa.
Sephiri sa go ja dijo tse di itekanetseng ke go tlhokomela se o se jang. Fa o itsholetse,
nna fa fatshe o je ka iketlo, go go kgontsha go tsaya tshwetso e e maleba ka se o se
jang le go lemoga fa o kgotse.
Go botlhokwa go tlwaetsa leleme la gago sukiri e e kwa tlase. Ka ntlha ya bolwetse jwa
leruri, o tshwanelwa ke go tla ka thararabololo e e tlaa go ntshang mo sukiring ka
bonya go fitlhela leleme la gago le kgona go utlwa fa go le sukiri thata. Rotloetsa
balelapa la gago go ja dijo tse di sa farologaneng le tsa gago tse di nang le dikotla
jaaka maungo le merogo.
Go simolola go itlwaetsa go tsamaya bonnye halofo ya ura letsatsi le letsatsi ka dinao
ka maitlhomo a go itshidilola mmele, go ka tsholetsa go betsa ga pelo ya gago.
Sengwe se o ka se dirang ke go tlogela sejanaga sa gago kgakala gore o kgone go
tsamaya ka dinao go ya kwa mafelong a borekelo go na le gore o kgweetse.
[E nopotswe go tswa mo go www.sweetlife.org.za]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
KAROLO YA C: TIRISO YA PUO
POTSO 3
Sekaseka papatso e e fa tlase, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA D
Sephiri sa ntlo e e phepa e e monko monate.
O ka ikanya Plush Supreme mo go phepafatseng fa
fatshe, ditofo le diphaposi tsa go tlhapela. Plush
Supreme e ntsha leswe lotlhe le mafura.
E tlogela mafelo otlhe a le phepa
e bile a phatshima.
www.plush.co.za @PlushSA @Plush_ZA
[E nopotswe go tswa mo go www.plush.co.za]
3.1 Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A, B, C
kgotsa D.
Tlhagiso e e reng 'sephiri sa ntlo e e phepa e e monko monate', mo maanong
a puo ya papatso ke puo …
A e e sekametseng mo letlhakoreng le lengwe.
B e e lebelelang dilo ka letlhakore le lengwe.
C ya kgobelelo.
D e e digelang. (1)
3.2 O akanya gore ke eng mmapatsi a dirisitse mosadi mo papatsong? (2)
3.3 Moreki a ka bona jang kungo e e bapaditsweng fa a e tlhoka? (1)
3.4 Go ya ka wena, go baya monwana mo molomong ga mosadi go kaya eng? (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 8 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
3.5 Ke maano afe a mmapatsi a a dirisitseng go ngoka bareki? Naya a le
MABEDI. (2)
3.6 Karolopuo (popegopuo) e e thaletsweng mo papatsong e, e dirisitswe jang
mo polelong? (1)
3.7 Bolela mofuta wa letlhophi le le fitlhelwang mo papatsong. (1)
[10]
POTSO 4
Sekaseka khathunu e e fa tlase, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA E
PAPETLANA 1 PAPETLANA 2 PAPETLANA 3
Goreng buka ya gago ya Ke e dirisa thata 1+2 = ?
Dipalo e le ntšhwa? E morutabana!
bontsha o sa e dirise!
PAPETLANA 4 PAPETLANA 5 PAPETLANA 6
A o akanya fa o tlile go Ee, morutabana. Ga ke na Ke itse serutwa sa
falola serutwa sa Dipalo? bothata ba serutwa sa Dipalo, fela ga ke bone
Dipalo. Ke tlile go falola. dikarabo tse di maleba.
[E nopotswe go tswa mo go www.daniecronje.co.za]
4.1 Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A, B, C
kgotsa D.
Tiragalo e e mo khathunung e diragalela kwa ...
A phaposing ya go jela.
B phaposiborutelong.
C phaposing ya borobasogo.
D phaposing ya barutabana. (1)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 9 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
4.2 Puo ya morutabana mo go PAPETLANA 1, e senola maikutlo afe? Tshegetsa
karabo ya gago ka lebaka. (2)
4.3 Ke puo efe ya mmele e e bontshang fa mosimane a gamaregile mo go
PAPETLANA 2? (1)
4.4 Fetolela polelo e e mo go PAPETLANA 2 mo kganetsong. (1)
4.5 Lediri 'tlile' mo go PAPETLANENG 4 le dirisitswe jaaka lediriletlhaedi. Le
dirise jaaka lediritota. (1)
4.6 O ikaegile ka PAPETLANA 3, bolela gore a mme mosimane yo o tlaa falola
serutwa sa Dipalo jaaka a bua. Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2)
4.7 Bolela gore mokhathunu o bontshitse tshegiso jang mo PAPETLANENG ya 6. (2)
[10]
POTSO 5
Buisa temana e e latelang, mme morago o arabe dipotso.
SETLHANGWA F
1 E setse e le tlwaelo le moetlo wa Maaforikaborwa go keteka letsatsi la basadi
mo kgweding ya Phatwe. Pele ga leroborobo le le aparetseng naga ka
bophara la Covid-19, basadi ka dipalopalo tse di kwa godimo, ba ne ba
kgobokana go tlotlomatsa bangwe ba ba tshamekileng karolo ya botlhokwa
ka go tsaya dikgato mo go atlegeng ga ditshwanelo tsa bona. 5
2 Mo dingwageng tsa ga jaana go itshenotse go sa belaetse ka moo basadi ba
santseng ba tshegetsana, ba tlotlomatsana, e bile ba sa akgolane ka se bona
fela, ba akaretsa le ba bangwe ka kgwedi ya Phatwe le mo go tse dingwe tse
di latelang. Le fa maitlhomomagolo a makasine wa 'True love' e le go
tlotlomatsa basadi, maikaelelo a kgwedi ya Phatwe a gatela kwa petšana ka 10
e le nako e basadi ba tlotlomadiwang semmuso ke botlhe. Ngogola,
makasine wa 'True love' o ne wa golola lenaane la basadi ba ba tlhotlhwa
lekgetlo la boraro mo ngwageng.
3 Lenaane le, ke la basadi ba ditiro tsa bona di rotloetsang ba bangwe, go
tsewa tsia le go tlhophiwa ka boitseanape jo bo tseneletseng. O ka tswa o ise 15
o utlwele ka ga bangwe ba bona, mme ke ka ntlha ya fa ba sa batle go
tlhagelela mo mafaratlhatlheng. Ka jalo gangwe le gape go tlotlomadiwa
basadi ba ba mo lefapheng la bongaka, thuto ya dipuo le dikwalo, ka ga
kgwebo, bothakga jwa setso le tsa metshameko.
[E fetoletswe go tswa mo go True Love, Phatwe/Lwetse 2021]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 10 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC
5.1 Bolela mofuta wa karolopuo (popegopuo) e e ntshofaditsweng mo moleng
wa 3. (1)
5.2 Leinatswako le le thaletsweng mo go mola 9 le bopilwe ka dikarolopuo
(dipopegopuo) dife? (2)
5.3 Nopola lediredi mo moleng wa 10. (1)
5.4 Polelo e e thaletsweng mo meleng ya 11–13 e mo modirisong ofe? (1)
5.5 Naya bongwe jwa leemedi le le fitlhelwang mo go mola 14 o bo o le dirise mo
polelong e e tlhabosang. (2)
5.6 Nopola polelwanakalatllhaodi go tswa mo polelong e e ntshofaditsweng mo
meleng ya 17 le 18. (1)
5.7 Kwala lekaelagongwe la lefoko le le thaletsweng mo go mola 19 morago o le
dirise mo polelong e e tlhabosang. (2)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P3 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC November 2021 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC November 2020 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Possible%20Answers--6c4914f8-c425-4ab5-8f4b-333233856880/v1-4be17f3107978c2f30ba/card.webp)
Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum