Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA NTLHA (P1)
NGWANAITSEELE 2022
KAEDI YA GO TSHWAYA
MADUO: 70
Kaedi ya go tshwaya e, e na le ditsebe di le 7.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2022 papers 
_hlayiso.com_--eb9fcbab-6ff6-4b95-99be-22115367abe0/v1-37883d34f7f89a578a40/card.webp)




View all
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)




Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo
Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2022, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · setswana. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 235.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
NSC November Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 3Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)20 marks
- Question 4Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo
Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng
le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go
tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)
Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele mo go e e tlhatlhobiwang,
ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo
jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong esele le a amogelesega fa le
dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.
Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA/ kgotsa KE A DUMELA/
GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/tshegetso ke yona e e
tshwanetseng go tsewa tsia.
NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe.
Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.
Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe mme motlhatlhojwa a neetse polelo
yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/
le ntshofaditswe.
Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe
fela tse pedi/tharo tsa ntlha.
Amogela dipharologano tsa diteme.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 1
1.1 1.1.1 C/ Aforikaborwa. (1)
1.1.2 Setheo sa South African Book Development Council le Lefapha la
Bosetšhaba la Setso, Botaki le Merero ya Segosi . (2)
1.1.3 Dinaane tsa rona. (1)
1.1.4 Seemo sa go buisa mo go Maaforikaborwa se kwa tlase./Bontsi
jwa baagi ga bo rate/ga bo kgatlhele/ga bo tlhagafalele go buisa. (2)
1.1.5 Ke go rotloetsa baagi go buisa le go kwala dibuka tsa diteme tsa
segabona. (2)
1.1.6 Ba iketlile/ba sosologile/ba repile. (2)
1.1.7 Go efosa bašwa go dira dilo tse di se nang mosola/go oketsa
kitso/go itapolosa. (2)
1.1.8 Di kgontsha tiriso ya megala ya letheka gore go buisiwe nako
nngwe le nngwe/gongwe le gongwe(bonolo kgotsa botlhofo)/di
kgontsha go buisa go iketlilwe. (2)
Kwalololo e ileditswe
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC – Kaedi ya go tshwaya
1.1.9 Kitso ya batho ba ba sa buiseng e ka se gole/se oketsege/e ka se
tlhabologe. (2)
1.1.10 Ee. Le maleba gonne le amana le nngwe ya dipilara tse tlhano tsa
Puso ya Bokonebophirima/ le tlhola gore metsesetoropo e
ungwelwe mo ditirelong tsa puso. (2)
1.1.11 Ee. Di ka ba thusa go aga bokamoso jwa bona/ go atlega mo
botshelong.
Nnyaya. Di ka rotloetsa maitsholo a a sa eletsegeng mo loagong/
ga di age bokamoso jo bontle.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2)
1.2 1.2.1 Laeborari/motlobo wa dikwalo. (1)
1.2.2 Bobedi di bua ka puiso. (2)
1.2.3 Mo go setlhangwa A go ketekiwa beke ya puiso fa mo go
setlhangwa B go sa bontshe keteko epe./ Mo go setlhangwa A go
ka buisediwa gongwe le gongwe fa mo go setlhangwa B go
buisediwa fela mo laeboraring./Mo go setlhangwa A baagi ba
rotloediwa go buisa fa mo go setlhangwa B baagi ba buisa. (2)
1.2.4 Se akaretsa merafe e e farologaneng/se tlhagisa Bantsho le
Basweu.
Se akaretsa bong jo bo farologaneng/se tlhagisitse basetsana le
basimane.
Se akaretsa batho ba dingwaga tse di farologaneng/se tlhagisitse
bana le mogolo. (3)
1.2.5 Ke ntlha. Lefelo le le tlhagisitsweng mo go setlhangwa B ke
laeborari ka jalo le na le nako ya go bula le go tswala. (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
Mokgwa wa go tshwaya:
Go tshwaya go ikaegile ka tsenyeletso ya dintlha tse di batliwang mo potsong.
Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:
Kabo ya maduo
o Maduo a le 7 a dintlha di le 7
o Maduo a le 3 a puo
o Palogotlhe: 10
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe:
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3
o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5
o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: (Fano re lebeletse
motlhatlhojwa yo o kgonneng go neela dintlha di le supa.)
o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 7
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 4–6
o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 2–3
ELA TLHOKO:
Palo ya mafoko
o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng.
o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng
kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya
mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang
morago ga tekanyetso mme o ikgatholose karolo e e setseng ya
tshobokanyo.
o Ditshobokanyo tse dikhutshwane mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di
tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
POTSO 2
DINOPOLO MAFOKO A A TSHIKINTSWENG
1 Tsela e e bonolo ya go gopola go nwa melemo 1 Nwa melemo/o itlhabe ka
ya gago ke go e dira tlwaelo ya go tshela gore tshwanelo.
o gakologelwe go e nwa nako le nako morago
ga dijo. O tshwanelwa ke go tlogela lemao le o
itlhabang ka lona ka fa tlase ga mosamo gore
o se ka wa robala o sa itlhaba.
2 Batho botlhe ba ba tshwaeditsweng ke 2 Nna le thulaganyo ya go tlhola
bolwetse jwa sukiri ba tshwanelwa ke go dira sukiri mo mading.
lenaane la ngwaga le mo go lona ba dirang
diteko tsa madi mo kgweditharong nngwe le
nngwe.
3 Boemong jwa go nwa dinotsididi, tlhopha go 3 Nwa metsi a a tlhakantsweng le
nwa metsi a o ka a tsenyang ratsuri, maungo go tila go nwa dinotsididi.
kgobedimetsing le dikgapetlana tsa maungo.
4 Sephiri sa go ja dijo tse di itekanetseng ke go 4 Ela tlhoko gore o ja eng.
tlhokomela se o se jang.
5 O tshwanelwa ke go tla ka thararabololo e e 5 Batla ditsela tse di tlaa go
tlaa go ntshang mo sukiring ka bonya go thusang go tlogela/fokotsa sukiri.
fitlhela leleme la gago le kgona go utlwa fa go
le sukiri thata.
6 Rotloetsa balelapa la gago go ja dijo tse di sa 6 Jayang mmogo dijo tse di nang le
farologaneng le tsa gago tse di nang le dikotla menontsha.
jaaka maungo le merogo.
7 Go simolola go itlwaetsa go tsamaya bonnye 7 Itlwaetse go ikotlolola mmele ka
halofo ya ura letsatsi le letsatsi ka dinao ka go tsamaya gangwe ka letsatsi.
maitlhomo a go itshidilola mmele. Sengwe se
o ka se dirang ke go tlogela sejanaga sa gago
kgakala gore o kgone go tsamaya ka dinao go
ya kwa mafelong a borekelo.
Nwa melemo/o itlhabe ka tshwanelo.√ Nna le thulaganyo ya go tlhola sukiri mo mading.√
Nwa metsi a a tlhakantsweng le maungo go tila go nwa dinotsididi.√ Ela tlhoko gore o ja
eng.√ Batla ditsela tse di tlaa go thusang go tlogela/fokotsa sukiri.√ Jayang mmogo dijo
tse di nang le menontsha.√ Itlwaetse go ikotlolola mmele ka go tsamaya gangwe ka
letsatsi. √
Palo ya mafoko 61
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA C: TIRISO YA PUO
Mokgwa wa go tshwaya Karolo C
Mopeleto:
o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle
fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko.
o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe
dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang.
o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le
matshwao a puiso a a nepagetseng.
Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka
nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 3
3.1 D/Puo e e digelang. (1)
3.2 Basadi gantsi ke bona ba ba rekang didiriswa tsa mo lapeng/ke bona gantsi
ba phepafatsang. (2)
3.3 O ka dirisa webosaete ya www.plush.co.za/
Bukasefatlhego@PlushSA/
Thwita@Plush_Z
(E LE NNGWE FELA.) (1)
3.4 Go kaya gore a se tlhole a ngongorega ka go se nne phepa ga ntlo/monko o
o seng monate./Go emisa go ngongorega ka go ntsha mafura mo
ditofong./Go kaya gore moreki a emise go ngongorega ka gonne o bone
sediriswa se se tlaa mo thusang ka monko o o phepa./Didimala, selo se ke
sephiri se se tlisang diphetogo.
(E LE NNGWE FELA.) (2)
3.5 Medutelo ya sebapatswa e boeleditswe gore e bonagale sentle.
Leina le kwadilwe ka ditlhaka tse dikgolo./Leina le boeleditswe.
Mosadi yo montle a le phepa.
Tsholofetso ya gore ntlo e le phepa, e le lonko lo lo monate.
(DI LE PEDI FELA) (2)
3.6 Thui (1)
3.7 Letlhophileakaretsi (1)
[10]
POTSO 4
4.1 B/Phaposiborutelong. (1)
4.2 A kgakgamalo/tšhakgalo/tshwenyego/tenego. Go itshupa sentle gore
mosimane ga a dire tiro ya sekolo/ ithute. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2022
NSC – Kaedi ya go tshwaya
4.3 O lepeleditse/phatlaladitse matsogo. (1)
4.4 Ga ke e dirise thata morutabana. (1)
4.5 Rre o tlile maabane bosigo (1)
4.6 Ga a kitla a falola gonne go le thata mo go ena go tlhakanya 1 le 2/go
fitlhelela karabo e e nepagetseng.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
4.7 Mosimane a re o itse serutwa sa Dipalo ntswa a sa kgone go bona karabo e e
maleba/Tshegiso e utlwala sentle ka lemorago la Papetlana 3 fa a re ga a na
bothata le dipalo fela a sa itse karabo ya 1+2. (2)
[10]
POTSO 5
5.1 Letlhalosi (la felo). (1)
5.2 Lediri le letlhaodi (2)
5.3 'Gatela.' (1)
5.4 Modirisopego (1)
5.5 Ena
Ena o rata go itaya bana (2)
5.6 Ba ba mo lefapheng la bongaka, thuto ya dipuo le dikwalo, ka ga kgwebo. (1)
5.7 Botswerere/bokgabale/matsetseleko/manontlhotlho - Morutabana o dira tiro
ya gagwe ka botswerere.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30
PALOGOTLHE: 70
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2022 Memo
_hlayiso.com_--eb9fcbab-6ff6-4b95-99be-22115367abe0/v1-37883d34f7f89a578a40/card.webp)
Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)
Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper