Skip to content

Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo

MemorandumSetswana HLGrade 1220227 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2022, 7 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2022

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE MOPHATO 12 SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA NTLHA (P1) NGWANAITSEELE 2022 KAEDI YA GO TSHWAYA MADUO: 70 Kaedi ya go tshwaya e, e na le ditsebe di le 7. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2022 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo  Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)  Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele mo go e e tlhatlhobiwang, ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong esele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.  Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA/ kgotsa KE A DUMELA/ GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe mme motlhatlhojwa a neetse polelo yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/ le ntshofaditswe.  Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.  Amogela dipharologano tsa diteme.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e kwadilweng ka botlalo. POTSO 1 1.1 1.1.1 C/ Aforikaborwa. (1) 1.1.2 Setheo sa South African Book Development Council le Lefapha la Bosetšhaba la Setso, Botaki le Merero ya Segosi . (2) 1.1.3 Dinaane tsa rona. (1) 1.1.4 Seemo sa go buisa mo go Maaforikaborwa se kwa tlase./Bontsi jwa baagi ga bo rate/ga bo kgatlhele/ga bo tlhagafalele go buisa. (2) 1.1.5 Ke go rotloetsa baagi go buisa le go kwala dibuka tsa diteme tsa segabona. (2) 1.1.6 Ba iketlile/ba sosologile/ba repile. (2) 1.1.7 Go efosa bašwa go dira dilo tse di se nang mosola/go oketsa kitso/go itapolosa. (2) 1.1.8 Di kgontsha tiriso ya megala ya letheka gore go buisiwe nako nngwe le nngwe/gongwe le gongwe(bonolo kgotsa botlhofo)/di kgontsha go buisa go iketlilwe. (2) Kwalololo e ileditswe
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2022 NSC – Kaedi ya go tshwaya 1.1.9 Kitso ya batho ba ba sa buiseng e ka se gole/se oketsege/e ka se tlhabologe. (2) 1.1.10 Ee. Le maleba gonne le amana le nngwe ya dipilara tse tlhano tsa Puso ya Bokonebophirima/ le tlhola gore metsesetoropo e ungwelwe mo ditirelong tsa puso. (2) 1.1.11 Ee. Di ka ba thusa go aga bokamoso jwa bona/ go atlega mo botshelong. Nnyaya. Di ka rotloetsa maitsholo a a sa eletsegeng mo loagong/ ga di age bokamoso jo bontle. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) 1.2 1.2.1 Laeborari/motlobo wa dikwalo. (1) 1.2.2 Bobedi di bua ka puiso. (2) 1.2.3 Mo go setlhangwa A go ketekiwa beke ya puiso fa mo go setlhangwa B go sa bontshe keteko epe./ Mo go setlhangwa A go ka buisediwa gongwe le gongwe fa mo go setlhangwa B go buisediwa fela mo laeboraring./Mo go setlhangwa A baagi ba rotloediwa go buisa fa mo go setlhangwa B baagi ba buisa. (2) 1.2.4 Se akaretsa merafe e e farologaneng/se tlhagisa Bantsho le Basweu. Se akaretsa bong jo bo farologaneng/se tlhagisitse basetsana le basimane. Se akaretsa batho ba dingwaga tse di farologaneng/se tlhagisitse bana le mogolo. (3) 1.2.5 Ke ntlha. Lefelo le le tlhagisitsweng mo go setlhangwa B ke laeborari ka jalo le na le nako ya go bula le go tswala. (2) PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2022 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA B: TSHOBOKANYO Mokgwa wa go tshwaya: Go tshwaya go ikaegile ka tsenyeletso ya dintlha tse di batliwang mo potsong. Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:  Kabo ya maduo o Maduo a le 7 a dintlha di le 7 o Maduo a le 3 a puo o Palogotlhe: 10  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5 o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: (Fano re lebeletse motlhatlhojwa yo o kgonneng go neela dintlha di le supa.) o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 7 o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 4–6 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 2–3 ELA TLHOKO:  Palo ya mafoko o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng. o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga tekanyetso mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo. o Ditshobokanyo tse dikhutshwane mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2022 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA B: TSHOBOKANYO POTSO 2 DINOPOLO MAFOKO A A TSHIKINTSWENG 1 Tsela e e bonolo ya go gopola go nwa melemo 1 Nwa melemo/o itlhabe ka ya gago ke go e dira tlwaelo ya go tshela gore tshwanelo. o gakologelwe go e nwa nako le nako morago ga dijo. O tshwanelwa ke go tlogela lemao le o itlhabang ka lona ka fa tlase ga mosamo gore o se ka wa robala o sa itlhaba. 2 Batho botlhe ba ba tshwaeditsweng ke 2 Nna le thulaganyo ya go tlhola bolwetse jwa sukiri ba tshwanelwa ke go dira sukiri mo mading. lenaane la ngwaga le mo go lona ba dirang diteko tsa madi mo kgweditharong nngwe le nngwe. 3 Boemong jwa go nwa dinotsididi, tlhopha go 3 Nwa metsi a a tlhakantsweng le nwa metsi a o ka a tsenyang ratsuri, maungo go tila go nwa dinotsididi. kgobedimetsing le dikgapetlana tsa maungo. 4 Sephiri sa go ja dijo tse di itekanetseng ke go 4 Ela tlhoko gore o ja eng. tlhokomela se o se jang. 5 O tshwanelwa ke go tla ka thararabololo e e 5 Batla ditsela tse di tlaa go tlaa go ntshang mo sukiring ka bonya go thusang go tlogela/fokotsa sukiri. fitlhela leleme la gago le kgona go utlwa fa go le sukiri thata. 6 Rotloetsa balelapa la gago go ja dijo tse di sa 6 Jayang mmogo dijo tse di nang le farologaneng le tsa gago tse di nang le dikotla menontsha. jaaka maungo le merogo. 7 Go simolola go itlwaetsa go tsamaya bonnye 7 Itlwaetse go ikotlolola mmele ka halofo ya ura letsatsi le letsatsi ka dinao ka go tsamaya gangwe ka letsatsi. maitlhomo a go itshidilola mmele. Sengwe se o ka se dirang ke go tlogela sejanaga sa gago kgakala gore o kgone go tsamaya ka dinao go ya kwa mafelong a borekelo. Nwa melemo/o itlhabe ka tshwanelo.√ Nna le thulaganyo ya go tlhola sukiri mo mading.√ Nwa metsi a a tlhakantsweng le maungo go tila go nwa dinotsididi.√ Ela tlhoko gore o ja eng.√ Batla ditsela tse di tlaa go thusang go tlogela/fokotsa sukiri.√ Jayang mmogo dijo tse di nang le menontsha.√ Itlwaetse go ikotlolola mmele ka go tsamaya gangwe ka letsatsi. √ Palo ya mafoko 61 PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2022 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA C: TIRISO YA PUO Mokgwa wa go tshwaya Karolo C  Mopeleto: o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko. o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang. o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao a puiso a a nepagetseng.  Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 3 3.1 D/Puo e e digelang. (1) 3.2 Basadi gantsi ke bona ba ba rekang didiriswa tsa mo lapeng/ke bona gantsi ba phepafatsang. (2) 3.3 O ka dirisa webosaete ya www.plush.co.za/ Bukasefatlhego@PlushSA/ Thwita@Plush_Z (E LE NNGWE FELA.) (1) 3.4 Go kaya gore a se tlhole a ngongorega ka go se nne phepa ga ntlo/monko o o seng monate./Go emisa go ngongorega ka go ntsha mafura mo ditofong./Go kaya gore moreki a emise go ngongorega ka gonne o bone sediriswa se se tlaa mo thusang ka monko o o phepa./Didimala, selo se ke sephiri se se tlisang diphetogo. (E LE NNGWE FELA.) (2) 3.5 Medutelo ya sebapatswa e boeleditswe gore e bonagale sentle. Leina le kwadilwe ka ditlhaka tse dikgolo./Leina le boeleditswe. Mosadi yo montle a le phepa. Tsholofetso ya gore ntlo e le phepa, e le lonko lo lo monate. (DI LE PEDI FELA) (2) 3.6 Thui (1) 3.7 Letlhophileakaretsi (1) [10] POTSO 4 4.1 B/Phaposiborutelong. (1) 4.2 A kgakgamalo/tšhakgalo/tshwenyego/tenego. Go itshupa sentle gore mosimane ga a dire tiro ya sekolo/ ithute. (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2022 NSC – Kaedi ya go tshwaya 4.3 O lepeleditse/phatlaladitse matsogo. (1) 4.4 Ga ke e dirise thata morutabana. (1) 4.5 Rre o tlile maabane bosigo (1) 4.6 Ga a kitla a falola gonne go le thata mo go ena go tlhakanya 1 le 2/go fitlhelela karabo e e nepagetseng. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) 4.7 Mosimane a re o itse serutwa sa Dipalo ntswa a sa kgone go bona karabo e e maleba/Tshegiso e utlwala sentle ka lemorago la Papetlana 3 fa a re ga a na bothata le dipalo fela a sa itse karabo ya 1+2. (2) [10] POTSO 5 5.1 Letlhalosi (la felo). (1) 5.2 Lediri le letlhaodi (2) 5.3 'Gatela.' (1) 5.4 Modirisopego (1) 5.5 Ena Ena o rata go itaya bana (2) 5.6 Ba ba mo lefapheng la bongaka, thuto ya dipuo le dikwalo, ka ga kgwebo. (1) 5.7 Botswerere/bokgabale/matsetseleko/manontlhotlho - Morutabana o dira tiro ya gagwe ka botswerere. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30 PALOGOTLHE: 70 Kwalololo e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all