Skip to content

Tshivenda FAL Grade 12 P1 NSC May June 2021 Question Paper

Question paperTshivenda FALGrade 12202112 pages

Grade 12 Tshivenda FAL Paper 1 question paper from the NSC May June 2021, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC May June 2021

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL) BAMMBIRI ·A U THOMA (P1) 2021 MARAGA: 80 TSHIFHINGA: AWARA 2 Tsumban»ila iyi ya u maka i na masia¾ari a 12. Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 2 DBE/2021 SC/NSC NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI 1. Bammbiri i¼i ¼i na KHETHEKANYO THARU: KHETHEKANYO YA A: Tholokanyon»ivho (30) KHETHEKANYO YA B: Manweledzo/Samari (10) KHETHEKANYO YA C: Luambo (40) 2. Fhindulani mbudziso DZO¹HE. 3. Thomani khethekanyo IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 4. Hune khethekanyo IºWE na IºWE ya fhelela hone ni talele. 5. Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa mbudziso. 6. Ni tshi fhedza u fhindula mbudziso, ni pfuke mutala ni kone u ya kha i tevhelaho. 7. Ni dzhiele nzhele zwiga zwa u vhala, mupele¾o, tswayo na khethekanyo ya maipfi. 8. Ni eletshedzwa lwa tsho¾he uri ni shumise ndangatshifhinga iyi yo anganywaho: KHETHEKANYO YA A: Henefha kha minetse ya 50 KHETHEKANYO YA B: Henefha kha minetse ya 20 KHETHEKANYO YA C: Henefha kha minetse ya 50 9. ºwalani zwi no vhalea, nahone nga vhudele. Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 3 DBE/2021 SC/NSC KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO MBUDZISO 1: PHUROSA Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni »o kona u fhindula mbudziso dzo »isendekaho khao. TSHIBVELEDZWA TSHA A U KHAUWA HA MU¶AGASI NGA TSHIFHINGA TSHA MULINGO 1 U khauwa ha muµagasi zwo ¾odou ntshinyela vhumatshelo hanga. Ndi musi ndi kha ndugiselo dza mulingo wa ma¾iriki ngauri ndi wone u dzhielwaho n¾ha kha pfunzo. Ndi wone u vulaho dzinµila dza mabuµo o¾he. 2 Nga dzi 19 Shundunthule a tho ngo dzi bonya ndi tshi khou dzudzanyela 5 bammbiri ¼a u thoma ¼a thero ya ¶ivhazwakale. Ndo vha ndo kuvhanganya mabammbiri a milingo yo fhiraho ndi tshi khou vhala ngao. Ndo vha ndo tou fombe kha u vhala. 3 Ndi vhukati nadzo bugu, muµagasi wa mbo µi khauwa. Ndo pfa ndo hanganea ngauri na khanµela ndo vha ndi si na. Ndo wana zwo nkela 10 ma¾ari. Ndo lingedza u isa phanµa na u vhala nga u shumisa luvhone lwa founu ye na yone ya vho fhela be¾iri, ya dzima. Ngoho ndo wana zwo nndangana hu tshi nga hu na zwi¿we ngeno hu si na. 4 U vhona nyimele yo tou rali, ndo mbo µidzhena nguvhoni nga mbiti. Khofhe dze ndi bva vhubvo. Ndo lala ndi tshi shanavhiµa nga u tshuwa 15 uri ndi µo ¿wala mini nga ¼i tevhelaho sa izwi ndo vha ndi sa athu fhedza u dzudzanyela bammbiri i¼o. 5 ·o ri ¼i tshi tou mbala, nda tou zwi pfela khofheni mme anga vha tshi khou vhidzelela vha tshi ri: 'Nyadzani no no vuwa?' Ndo vuwa nda µilugisela u ya tshikoloni. Ndo vha ndi tshi khou ya u ¿wala bammbiri ¼a 20 nga matsheloni. Ndo µo ¾amba nda ¼a vhuragane he na u dzhena ha vha vhu sa dzheni vhunga muhumbulo wo vha u kha mulingo. Nda dzhia zwo¾he zwi ¾oµeaho muthu a tshi ¿wala mulingo nda ¼ela muri gwalani. 6 Yo ri i tshi ri iri ya vhurathi nga matsheloni nda vha ndi tshi swika vhuimathekhisi uri ndi namele ndi ye tshikoloni tsha Mphaphuli he nda 25 vha ndi tshi dzhena hone. Thekhisi dzo vha dzi khou fhira dzo µala. Ho no fhela minetse dza fumi, ndo mbo µi wana thekhisi nda namela. Tshikolo tsho vha tshi vhukule ha khi¼omithara dza malo u bva ha hashu. Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 4 DBE/2021 SC/NSC 7 Musi ndi ngomu nda wana vhuendi ho tsitsikana nge roboto dza vha dzi sa shumi zwo vhangwa nga u khauwa ha muµagasi. Yo vha i tshi tou vha 30 tsetsetse ya dzigoloi badani lune na u tshimbila nga milenzhe zwo vha zwi khwi½e. 8 U sa shuma ha robotho zwo tou phapha mbulu n¾ha ha i¿we. Ndo pfa ndo hanganea nga nyimele iyi. Ndo vha ndi tshi tama na u mela phapha nda fhufha nda ¾avhanya u swika tshikoloni. Vhalangavhuendi vho swika 35 i tshi khou ya kha iri ya vhu¾ahe ngeno mulingo u tshi thoma nga iri ya vhu¾ahe. Vho thusa vhukuma kha u fhelisa u tsitsikana ha vhuendi. 9 Ndo swika tshikoloni vha¿we vho no thoma u ¿wala mulingo. U µaµa na u tshuwa zwa vha zwo tou vhuya tsho¾he. Biko ¼o vha ¼i tshi tou elela sa maµi. Mugudisi we a vha e nnµa, o nthusa nga u mpha maµi a u nwa na 40 labi ¼a u phumula biko. Ndo no dzika nda dzhena hune ha khou ¿walelwa hone mulingo, vha mpha mabammbiri nda thoma u ¿wala. 10 Ndo ri ndi tshi khou ¿wala khofhe na maneto zwa ntswikela. Ndo lingedza u µikhwa¾hisa. Nda humbela u bvela nnµa u ya bungani ndivho hu u ¾oµou rwiwa nga muya. Ngoho ndo dzivhuluwa nda isa phanµa na u 45 ¿wala u swika ndi tshi fhedza. 11 Ro fhedza u ¿wala nga iri ya vhufumi na vhuvhili. Bammbiri ¼o vha ¼i sa konµi naho ndo vha ndi songo vhala lu fushaho nga n¾hani ha u khauwa ha muµagasi. 12 Ndo pfa ndo takala musi mulingo wo¾he u tshi fhela hu songo tsha vha na 50 u khauwa ha muµagasi. Mvelelo dzi tshi bva ndo wana ndo phasa. Ndo fhufha nda nga ndi sa ½anzwa makole. Muvhuso kha u lwe na nyimele iyi. [Zwi bva kha thimu ya vhalingi] 1.1 Ndi nnyi we u khauwa ha muµagasi zwa ¾oµou mu tshinyela vhumatshelo? (1) 1.2 Mu¿wali o vha a khou ita mini musi muµagasi u tshi khauwa? (1) 1.3 Thaidzo ye a ¾angana nayo o i tandulula nga nµila-µe? (2) 1.4 Ndi zwifhio zwi sumbedzaho uri mu¿wali vhusiku a ho ngo muµifhela? (2) 1.5 Bulani ndungiselo MBILI dze mu¿wali a ita a sa athu u ya tshikoloni. (2) 1.6 ·ifurase ¼o swifhadzwaho kha phara ya 5 ¼i amba mini? (2) Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 5 DBE/2021 SC/NSC 1.7 Masiandaitwa e a vha a tshi nga bvelela kha mu¿wali arali vhalangavhuendi vho lenga u swika ndi afhio? (2) 1.8 Nµaµo yo bvelelaho kha mu¿wali i ri gudisa mini vhutshiloni? (2) 1.9 Nangani phindulo yo teaho kha mutevhe wo ½ekedzwaho. Mu¿wali o swikelwa nga ... musi a tshi khou ¿wala mulingo. A khofhe na maneto B u tshuwa na khofhe C maneto na u µaµa D mbiti na khofhe (1) 1.10 Muhumbulo muhulwane wo faredzwaho nga phara ya 11 ndi ufhio? (2) 1.11 Vhuµipfi ha mu¿wali musi mafhungo a tshi fhela ndi vhufhio? Tikedzani. (2) 1.12 No sedza mafhungo o¾he, mu¿wali o bvukululwa sa muthu-µe? (2) 1.13 Inwi ni vhona u khauwa ha muµagasi zwi tshi khakhisa kutshilele kwa vhathu? Tikedzani phindulo ya½u nga mbuno tharu. (3) Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 6 DBE/2021 SC/NSC ¹alelani tshifanyiso uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela. TSHIBVELEDZWA TSHA B: TSHIFANYISO [www.black and white images] 1.14 Bulani mushumo wa watshi i re afho kha tshifanyiso itshi. (2) 1.15 Ndi tshini tshi no khwa¾hisedza uri ndi kale zwa u bika zwo thoma afho kha tshifanyiso? (2) 1.16 Ndi dzifhio nyeletshedzo dzine na nga ½ea mubiki malugana na tsireledzo yawe musi a tshi khou bika? (2) ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 30 Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 7 DBE/2021 SC/NSC KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI MBUDZISO 2 Vhalani mafhungo a (TSHIBVELEDZWA TSHA C) afho fhasi ni kone u ¿wala mbuno dza SUMBE nga ha nµila dzine vhaswa vha nga µisikela mishumo ngadzo. NDAELA: 1. ºwalani mbuno dza SUMBE dzi kha mafhungo a pfalaho, nga ha nµila dzine vhaswa vha nga µisikela mishumo ngadzo. 2. Tshivhalo tsha maipfi TSHI SONGO PA¶A 70. 3. Nomborani mafhungo a½u u bva kha 1 u ya kha 7. 4. ºwalani mbuno NTHIHI kha fhungo ¼i¿we na ¼i¿we. 5. Shumisani maipfi A¸U. 6. Sumbedzani tshivhalo tsha maipfi e na a shumisa e zwitangeni mafheloni a manweledzo/samari ya½u. TSHIBVELEDZWA TSHA C N¶ILA DZINE VHASWA VHA NGA ¶ISIKELA MISHUMO NGADZO Vhaswa vho livhana na khaedu dza ¾hahelelo ya mishumo ine vha nga i tandulula nga nµila dzi tevhelaho. Vhaswa kha vha µidzhenise kha zwa vhulimi. Vha lime zwili¿wa vha tshi rengisa uri vha wane tshelede. U luka mavhudzi na u a gera ndi mi¿we mishumo ine ya nga vha thusa. ¸amusi vhathu vha tama zwitaela zwo fhambanaho zwa mavhudzi. Vhaswa kha vha ite zwa vhufuwi. Musi zwo no hula vha rengise vha wane tshelede i si na vhukono. U baga zwikontsi a zwi lemeli nahone zwi a ¾avhanya. Arali vhaswa vha baga zwikontsi vha nga kona u rengisa vha wana tshelede vhusiwana ha fhela. Zwinepe zwi sia zwiga mi¾ani. Vhaswa vha nga wana fhethu ho nakaho vha thoma u foda zwifanyiso. Vhaswa vha shumisa mitshini ya u ¾anzwela henefho vha wana tshelede. U bika zwi¼iwa zwi nga thusa vhaswa kha u µisikela mishumo. U bika zwi¼iwa zwi dzhenisa tshelede sa miswaswo. Vhane vha khou rengisa vha khou ita tshelede sa miswaswo. Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 8 DBE/2021 SC/NSC Vhaswa vha nga ¾anzwa goloi hu i¿we nµila ya u µisikela mishumo. Vha nga kuvhanganya masheleni manzhi ane a nga vha thusa. Arali vhaswa vha shumisa nµila idzi na dzi¿we dzi songo buliwaho, ¾hahelelo ya mishumo kha vhaswa i nga fhungudzea. [Zwi bva kha vhalingi] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 10 Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 9 DBE/2021 SC/NSC KHETHEKANYO YA C: ZWIVHUMBEO NA MILAYO YA KUSHUMISELE KWA LUAMBO MBUDZISO 3: KHUNGEDZELO ¹alelani khungedzelo uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela. TSHIBVELEDZWA TSHA D KHA VHA ¸ETSHEDZE MALOFHA VHA TSHIDZE VHATHU! Malofha mpho ya ndeme. Hu µo vha hu tshi khou dzhiiwa malofha nga dzi 20 Fulwi 2021. Fhethu ndi kiliniki ya Thengwe tsini na vhuimabisi u bva nga iri ya malo u swika ¼i tshi thabama. Malofha avho ndi vhutshilo ha mu¿we. Malofha avho a ½ula mu¿we dindini ¼a lufu. Vhafumi vha u thoma vha µo wana zwikhipha zwo ¿walwaho mulaedza wa u ½etshedza malofha. Mafhungo nga vhuµalo vha nga kwama. Itani kha nomboro hedzi: 078 223 3174. [www.black and white images] 3.1 Bulani dzina ¼a tshiga tsha u vhala tshi re kha khephusheni. (1) 3.2 Khungedzelo iyi yo livhiswa kha tshigwada tshifhio? Tikedzani. (2) 3.3 Ndeme ya fhungo ¼o swifhadzwaho afho n¾ha ndi ifhio? (2) Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 10 DBE/2021 SC/NSC 3.4 Nangani phindulo yone yone kha mutevhe wo nekedzwaho: Mushumo wa u ½etshedza malofha u µo thoma nga iri ya ... A rathi. B malo. C fumi. D fumimbili. (1) 3.5 Ndivho ya khungedzelo iyi ndi ifhio? (2) 3.6 Inwi ni vhona zwi zwifhio zwine zwa nga itwa uri tshitshavha tshi dzhiele n¾ha ndeme ya u netshedza malofha? (2) [10] MBUDZISO 4: KHATHUNI ¹alelani khathuni uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela. TSHIBVELEDZWA TSHA E FUREME 1 FUREME 2 FUREME 3 Ee, ndo ni hangwela. Mmawe, ndo vhuya Iµani ndi ni Vha khou amba hayani. Vho nkhangwela? kuvhatedze. Ndi a ni ngoho? A thi tsha µo dovha. funa ¿wananga. [www.black and white images] 4.1 Bulani vhushaka vhu re hone vhukati ha vhathu vha re kha khathuni iyi. (2) 4.2 Avha vhathu vha khou amba vhe ngafhi? Tikedzani. (2) 4.3 Ndi nnyi o khakhaho kha khathuni iyi? Tikedzani. (2) 4.4 Ndi ngani mme vho ¾haramudza zwanµa kha fureme 2? (2) 4.5 No lavhelesa khathuni iyi, ndi zwifhio zwe na guda? (2) [10] Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 11 DBE/2021 SC/NSC MBUDZISO 5: PHUROSA 5.1 Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni »o kona u fhindula mbudziso dzo »isendekaho khao. TSHIBVELEDZWA TSHA F: PHUROSA 1 U tambudzwa ha vhana hu khou ½a½a ano maµuvha. Muvhuso u khou lingedza u tsivhudza vhathu fhedzi zwi nga u shela maµi n¾ha ha tombo. 2 Vhana vha tambudzwaho vha vhonala nga u shanduka matshilele avho. U wana vha si tsha tamba na vha¿we. Vha ofha vhathu. Arali e 5 ¿wana wa tshikolo, maraga dzawe dzi a tsa. Vha¿we vha fhedza vho litsha na tshikolo. Ha vha u tshinyala ha vhumatshelo hawe. 3 Vha¿we vha thoma u ita zwa dzinndwa na vha¿we, u shumisa zwidzidzivhadzi na u pa¾a mahaya nga mulandu wa u tambudzwa. Vhunzhi havho vha fhedza vho dzhia matshilo avho. 10 4 Iyi ndi thaidzo i sa takuwi ine ri½e sa vhadzulapo ri tea u farisana kha u i tandulula. Ra ita mutingati hu si na a la¾edzaho vha¿we. Vhavenµa i¾eli vha tshi ri munwe muthihi a u ¾usi mathuthu. Zwa sa ralo tshilonda itshi tshi µo endelela ra sala ri si na vharangaphanµa vha matshelo. 15 5.1.1 Kha phara 1 topolani ¼ibulazwithihi ¼a ipfi: Shengedzwa. (1) 5.1.2 Kha phara 1 hu na dzina ¼o vhumbiwaho ¼i tshi bva kha i¿we thinwaipfi. ·i topoleni ni dovhe ni bule na thinwaipfi yeneyo. (2) 5.1.3 Kha phara 2 topolani ¼iiti ¼i¾aluli ni ¼i shumise u vhumba fhungo ¼i pfalaho ¼e na tou µisikela. (2) 5.1.4 Isani fhungo ¼o swifhadzwaho kha khanedza. (2) 5.1.5 ºwalani fhungo ¼o talwaho nga fhasi kha phara 3 ¼i kha tshifhinga tshi µaho. (2) 5.1.6 Ipfi ¼o swifhadzwaho kha phara 3 ndi thinwaipfi ifhio? (2) 5.1.7 Ipfi farisana kha phara ya 4 ndi: A ·iitisa B ·iitesa C ·iitea D ·iitana (1) 5.1.8 ¹alutshedzani murero u wanalaho kha phara 4. (2) Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 12 DBE/2021 SC/NSC 5.2 ¹alelani tshifanyiso, ni vhale na mafhungo o »isendekaho khatsho, ni kone u fhindula mbudziso dzi no tevhela. TSHIBVELEDZWA TSHA G: TSHIFANYISO Hu na vha¿we vhathu vhane vha dzhiela vhaholefhali fhasi. Vha hangwa uri vhaholefhali na vhone ndi vhathu. Vhaholefhali vho funzea vho¾he. Vha¿we vha vhaholefhali vho ¾alifha u fhira na vhathu vha songo holefhalaho. Vhathu kha ri ¾utshele kule na u nyadza vhaholefhali u bva ½amusi. [www.black and white images] 5.2.1 Topolani ¼iµadzisi ¼a tshifhinga mafhungoni ayo ni vhumbe fhungo nga¼o. (2) 5.2.2 Vhumbani homonimi nga ipfi: Fhira. (2) 5.2.3 Ndi ngafhi he mu¿wali a dzhia sia mafhungoni e na vhala? (2) [20] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 40 MARAGAGU¹E: 80 Vhu½e ha khan»iso iyi ho vhaledzwa

Study this subject

More from Grade 12 Tshivenda FAL

View all