Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2021
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
OLONGEZELELWEYO P3
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 100
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-13.
Skip to contentAll 2021 papers 


_hlayiso.com_--16f23a9f-f537-47f3-9ec4-a69fcd27690d/v1-f66cea96f9667b182d47/card.webp)

_hlayiso.com_--84c9883f-167c-4b5b-b7e7-eda3f18f2708/v1-69f0fdf52ad0ba2fd2ce/card.webp)
View all





isiXhosa FAL Grade 12 P3 2021 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2021, 13 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2021. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2021
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 251.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
September Preparatory Exams 2021
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 11 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting150 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
ICANDELO A: ISINCOKO
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Kweli CANDELO umviwa ukhetha isihloko sibe siNYE. Ukuba ukhethe zazibini
makisha esokuqala.
• QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko
asikhethileyo.
• Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya
kuma-240.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha isincoko.
1.1 Isihloko: Andinakulilibala elo bali
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Makube libali elinye.
• Angabalisa ngebali elatshintsha ubomi bakhe
• Ibali elamonwabisayo
• Ibali elomoyikisayo
• Ibali elalingeqhawe elithile
• Ibali elinemfundiso
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
1.2 Isihloko: Izinto ezitshintsha ilizwe
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
• Angabhala ngokuguquguquka kwemozulu
• Utshintsho oluziswe yimfundo
• Ukutshintsha kwelizwe ngenxa yepolitiki
• Utshintsho oluziswe yitekhnoloji
• Izifo eziza notshintsho elizweni
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 3
1.3 Isihloko: Ndandingalilindelanga ke elo bhaso
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifane-lekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Makathethe ngebhaso elinye
• Ibhaso elalivela kumzali/kumnakwabo/kudadewabo
• Ibhaso elikhulu kunelo ebelilindele
• Ibhaso lokuphumelela kwibanga/elomhla wokuzalwa/
elokubulelwa/ khuthazwa ngomsebenzi awenzileyo
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
1.4 Isihloko: Ukufundela ekhaya kungangcono kunokufundela
esikolweni
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Umfundi usenokuxhasa okanye achase. Oxhasayo
anike izimvo ezibangela ukuba ahambisane nesihloko.
Ochasayo naye anike izizathu ezibangela ukuba
angahambisani nesihloko.
• Ngokufundela ekhaya angabhala ngokungasebenzisi
mali eninzi (eyokukhwela, eyokutya)
• Ukwehla kwenani leemoto ezindleleni
okunokukhokelela ekwehleni kweengozi zeendlela/
kungcoliseko lomoya
• Ukusoloko unazo zonke izixhobo zakho zokufunda/
ukungabikho mngciphekweni wokubelwa
• Ngokufundela esikolweni angabhala
ngokungaphazamiseki ziingxako zokungabinandawo
engenangxolo njengasekhaya
• Ukuqhubeka kokufunda nokuba awukho umbane/
inethiwekhi
• Ukungakwazi ukuba yinxalenye yesifundo ngenxa
yokungabinadatha/inethiwekhi
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
1.5 Isihloko: Indima edlalwa ngamaqonga onxibelelwano eluntwini
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Makachaphazele ukuhlanganiswa okanye
ukwahlukaniswa kwabantu ngamaqonga onxibelelwano.
• Angabhala ngokunceda kwamaqonga onxibelelwano
ngokunxibelelanisa nabantu ongakwaziyo
ukubabona/ongabaziyo ukuba baya ngaphi
• Ukukwazi ukufumana ingcebiso/inkuthazo/ulwazi
ngenxa yokuhlangana nabantu kula maqonga
• Ukuthinjwa kwabantu ngamaqonga onxibelelwano
emakhaya/kwiindawo zeendibano de kungabikho
kunxibelelana
• Ukuqhawuka kwemitshato
• Ukuqhawuka kobudlelwana phakathi kwabazalanayo/
abahlobo/abathandanayo
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
1.6 Isihloko: Xa ndinokubangumdlali odumileyo ndingakhetha
ukubangu ...
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
oluhambe-lana nesincoko esikhethiweyo, isigama
sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanele-kileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Makaxele umdlali lowo anqwenela ukuba nguye
nomdlalo awudlalayo
• Angabhala abalule izizathu ezibangela ukuba akhethe
ukubanguloo mdlali
• Indima edlalwe ngulo mdlali kwezemidlalo/entlwalweni
yoluntu
• Indlela aphila ngayo lo mdlali
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 5
1.7 1.7.1 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi oluhambelana nesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Makanike isihloko esifanelekileyo.
• Angabhala ngemfundo yenzululwazi
• Uphando olwenziwa ngoogqirha/iinzululwazi
• Ukwenziwa kwamachiza okunyanga izifo
zabantu/ ezezilwanyana
• Ukwenziwa kwezinto zokuthambisa ubuso/
imizimba /zokunciphisa imizimba
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.] [50]
1.7.2 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi oluhambelana nesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Makanike isihloko esifanelekileyo.
• Angabhala ngoqoqosho lwelizwe/lwamazwe
• Ukuthelekiswa kwemali yamazwe
• Ukukhula/ukwehla koqoqosho
• Amandla edola xa ithelekiswa nemali yamanye
amazwe
(Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka.) [50]
IIMPAWU ZESINCOKO
Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
• Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo/elimiyo.
• Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
• Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo
mazibonakale.
• Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo
ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
• Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
• Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
• Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe noluchukumisayo kofunda
isincoko, lungekrwada phofu. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
• Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.
• Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
• Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi.
• Sisebenzisa imifanekiso-ntekelelo nezafobe zentetho.
• Sivakalisa iimvakalelo zombhali. [50]
Isincoko esicamngcayo:
• Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
• Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
• Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
• Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza
ezifana nezichazi, imifanekiso - ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).
• Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. [50]
Isincoko esixoxela icala elinye.
• Umviwa uthatha icala ngomba othile.
• Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
• Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
lokuvula.
• Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani
okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
• Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
• Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. [50]
Kwisincoko esixoxela amacala omabini
• Inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.
• Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
• Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
• Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi ze achase ekupheleni, kodwa
makalunike olwakhe uluvo xa evala.
• Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani
obuxhasayo.
• Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
• Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 7
ICANDELO B: IMIHLATHI EMIDE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemNYE, ukuba ukhethe yamibini
makisha owokuqala.
• Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-80 ukuya kwi-100 umxholo
kuphela.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 2
2.1 ILETA YOBUHLOBO
• Idilesi inye yeyomntu obhala ileta.
• Isibuliso,mbize ngegama lo mntu umbhalelayo.
• Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.
• Ithoni nerejista mazibonakalise ukuba ubhalela isihlobo sakhe.
• Umxholo mawubengowezigcwangciso zonyaka olandelayo.
• Kwisiphelo kubhalwa igama kuphela.
• Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30]
2.2 INQAKU LEMAGAZINI
• Isihloko masibe nomtsalane
• Igama lombhali libhalwe
• Malibhalwe ngeekholam
• Irejista mayibe yefanelekileyo
• Umxholo mawubengowokubiwa/ukuxhwilwa kwamantombazana
• Makuqukunjelwe ngendlela enomdla kungabikho nto ishiywa ijinga. [30]
2.3 INGXOXO YABABINI
• Ifomathi yeyengxoxo- abantu ababini abaphendulanayo ngomba othile
• Intshayelelo mayibenomdla ityhile okuza kubangumxholo ifakwe ezigweqeni
• Kusetyenziswa intetho-ngqo ngaphandle kweempawu zocaphulo
• Isithethi sibhalwa ngasekhohlo ephepheni, zesilandelwe yikholon [:]
• Ingcaciso engenye ibhalwa ezigweqeni ( )
• Ithoni nerejista zixhomekeke kunxulumano lwezithethi kunye nesihloko
abathetha ngaso
• Umxholo mawubemalunga nokurhafelwa kwezinto ezithengwa ezivenkileni
(VAT)
• Shiya umgca ongabhalwanga phakathi kwezithethi
• Ingxoxo mayibonakalise ukukhula okt. intetho nganye ibeyimpendulo
yobekusele kuthethiwe
• Makuqukunjelwe ngendlela efanelekileyo [30]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2021)
2.4 INTETHO
• Intetho mayivulwe ivalwe ngeempawu zocaphulo
• Intshayelelo itsale umdla wabaphulaphuli
• Amanqaku emiba aza kuthetha ngayo mawaphuhle
• Isimbo sokuthetha masihambe nendlela yokufundisa ngokunokwenziwa
ngenkunkuma
• Isiphelo masibesesincamisa umxhelo nesiza kwenza ukuba abaphulaphuli
bahlale beyikhumbula le ntetho [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2021) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 9
ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemNYE, aze athi ukuba ukhethe
yamibini, makisha owokuqala.
• Ubude bomhlathi omfutshane ngama-60 ukuya kuma-80 amagama umxholo
kuphela.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 3
3.1 ISIMEMO
• Isakhono nobuchule bokuyila buyafuneka ukuze umsitho ube ngowodwa
unika lowo umenywayo isizathu sokuzimasa umcimbi lowo
• Makunikwe ulwazi oluquphayo nolucacileyo
• Nini - umhla nexesha
• Phi – idilesi
• Isinxibo
• Umhla wempendulo
• Indlela yokunxibelelana - imfonomfono, iselula, ifeksi okanye i-imeyile [20]
3.2 IPOSIKHADI
• Igama lomntu obhalelwayo nedilesi yakhe zibhalwa ekunene ngezantsi
kwesitampu
• Kwicala lasekhohlo kubhalwa umhla nomyalezo
• Umxholo womyalezo mawubengotyelelo kwintaba yeTafile eKapa.
• Unakho ukusebenzisa ulwimi lwemihla ngemihla, angasebenzisi
olundilisekileyo/olusemthethweni kuphela
• Isiphelo mayibesesibonakalisa unxulumano lombhali nombhalelwa [20]
3.3 IMIYALELO
• Mayibemalunga nokusetyenziswa komatshini wokuhlamba iimpahla
• Imiyalelo mayicace gca, kusetyenziswe isiyaleli ubukhulu becala kwimo
evumayo
• Ingasetyenziswa imo elandulayo kodwa hayi kakhulu
• Mayibekwe ngendlela ecacileyo nevakalayo imiyalelo [20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P3 11
QAPHELA:
• Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A.
• Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
• Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi
yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
• Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO - Impendulo ebalaseleyo - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo ingena - Impendulo ayikho
enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma mxholweni konke.
Umgangatho ongentla
(Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. - Izimvo zinxulumene - Izimvo ziyanamathelana emxholweni - Izimvo zibondene
Ukubekelela izimvo - Izimvo zihlakaniphile, zixhokonxa nomxholo kwaye zinika noko kwaye akukho azigqalanga ntweni
ngenjongo iingcinga kwaye zinemfezeko. umdla, bukho zingakuguqula ukucinga lunamathelwano - Azivakali izimvo
yokucwangcisa. - Isincoko sibekelelwe ngobuchule ubungqina bemfezeko kofundayo. kwizimvo. kwaye
Ukubonakalisa ukuyazi obungaqhelekanga kwaye kwizimvo. - Iingcamango - Izimvo azicacanga ziyaphindaphindwa/
injongo, abantu intshayelelo, isiqu kwakunye - Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo uthetha into enye.
ekujoliswe kubo kunye nesiphelo zibonakalisa zibekelelwe ngokunamatheleneyo zezemboleko. - Iingcamango
nemeko. unamathelwano olunemfezeko. ngokwakhelanayo kuquka intshayelelo, - Buncinci kakhulu zibekwe xazalala
kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. ubungqina azinalunxibelelwano.
30 AMANQAKU isiqu nesiphelo. bobekelelo
nonamathelwano
lweengcamango.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
- Impendulo encamisileyo kodwa - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo iphumile - Impendulo itenxile
akukho zimpawu zakubalasela ngobugcisa. nangona kumana emxholweni malunga nomxholo.
Umgangatho ongezantsi
kubhekele phi kwisincoko. - Izimvo kubakho ukungacaci ubukhulu becala. - Izimvo zitenxile
- Izimvo zivuthiwe zixhokonxa zisemxholweni kwiindawo ezithile. - Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude
iingcinga. kwaye zinika umdla. - Kukho ukunamathelana qhawuka nomxholo.
- Iingcamango zibekelelwe - Sibekelelwe okubonakalayo ziyabhidisa. - Iingcamango
zandindaniswa ngobugcisa ngobuchule, kukho kwizimvo kwaye - Buyanqaphazeka ziyingxubevange
kuquka intshayelelo, isiqu kunye ukunamathelana kuyanelisa. ubungqina engenamgqalisela.
nesiphelo. kweengcamango - Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka
okuquka ntshayelelo, kweengcamango kweengcamango
isiqu nesiphelo. kwintshayelelo, isiqu nonamathelwano.
nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 11
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] ( isaqhubeka)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali.
isigama zifanelene isigama zifanelene isimbo, isigama isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo,
Ukuhambelana ngokugqwesileyo nenjongo, kakhulu nenjongo, sifanelene ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga
kwethoni, irejista, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo,
isimbo, isigama kunye nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo nemeko. abantu ekujoliswe kubo
Umgangatho ongentla
kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko.
Ukhetho-magama. ngokuzithemba, ngakumbi kwaye ithoni - Ulwimi ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala
Ukusetyenziswa luyathabathekisa. isetyenziswe olufanelekileyo - Ithoni nochongo kwesigama kubaxekile
kolwimi nesigama. - Ithoni enomtsalane ngokuchaneka ludlulisa umyalezo. magama kangangokuba
Iimpawu zobhalo, nezafobe zentetho kwisincoko siphela. - Ithoni ifanelekile. azifanelekanga. ayinasihlahla into
izakhi zezivakalisi, eziphumeza injongo. - Iziphene - Izafobe zentetho - Isigama sinqongophele. ebhaliweyo.
nopelo. - Phantse kube akukho zokusetyenziswa zinonga umxholo.
nasinye isiphene kolwimi nopelo
15 AMANQAKU solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele.
upelo nokusetyenziswa - Sixonxwe ngobugcisa
kolwimi. obukhulu.
- Sixonxwe ngobugcisa
obukhulu.
13 10 7 4
- Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane - Kuyanelisa - Ukusetyenziswa kolwimi
Umgangatho ongentla
nezafobe zisetyenziswe kwaye luyaziphumeza ukusetyenziswa kubonisa
ngethoni ephumeza iinjongo zokubhala. kolwimi kodwa ububhetyebhetye.
ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba. - Izivakalisi
- Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo - Ithoni ifanelekile zinobuthathaka-
nasinye isiphene zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa.
solwakhiwo zivakalisi, - Zimbalwa iziphene zentetho - Isigama sinqongophele
upelo, nokusetyenziswa zezakhi zezivakalisi ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo.
kolwimi. kunye nopelo. zinqongophele.
- Sixonxwe ngobugcisa - Sixonxwe ngobugcisa.
obukhulu.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
- Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango
Iimpawu zetekisi. ngokuncamisayo. ezinengqiqo zikhuliswe ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo
Ukukhula - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. zikhulisiwe. - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele.
kwemihlathi ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. - Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi
nokwakhiwa - Izivakalisi, imihlathi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe kakuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko-
kwezivakalisi. zakhiwe zaqiqisiswa zitshintshatshintshwa - Isincoko sibunjwe - Isincoko sisenayo gxoko.
ngokugqwesileyo. ngobuchule ngengqiqo. ingqiqo. - Isincoko asinangqiqo.
5 AMANQAKU obuqiqisisiweyo.
UMMANDLA
43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2019)
ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO - Impendulo igqwesile - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi lweempawu ukunqongophala kolwazi
- Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi.
Ukungqala kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi lwetekisi. - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo ide
kwempendulo - Luphangalele ulwazi lwetekisi. - Izimvo ziyaphuma ezisemxholweni kodwa iphume emxholweni.
nezimvo. lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kuninzi ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana
Ukuqoqwa lwetekisi. nasemxholweni. kukho nokugqwidiza. - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo.
kwezimvo - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe - Ukunamathelana komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
ngenjongo uhleli emxholweni. zadakancwa kumxholo nezimvo - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko.
yokucwangcisa. - Kukho ngokunamatheleneyo kufanelekile. ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
Injongo yokubhala, ukunamathelana kumxholo nezimvo. - Ezinye iinkcukacha - Imigaqo yefomathi ephambili lwale tekisi ityeshelwe.
abo kujoliswe kubo, kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko. isetyenziswe
iimpawu/imigaqo - Iingcamango isihloko. - Ifomathi ifanelekile ngokungaqondi.
yetekisi, kunye zidakancwe ngobunono - Ifomathi ifanelekile kodwa kusekho - Kutyeshelwe izinto ezininzi.
nemeko. zonke iinkcukacha ineendawana ukungachaneki.
zixhasa isihloko. ezingachanekanga
18 AMANQAKU - Ifomathi ifanelekile ezingephi.
kwaye ichanekile.
ULWIMI 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama
SOKUBHALA isigama zihambelana isigama sichaneke isimbo, isigama nesigama azingqamani azingqamani nenjongo, imeko
NOKUHLELA kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga sihambelana nenjongo kwakunye nabantu kwakunye nabantu ekujoliswe
kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kubo.
Ithoni, irejista, nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo nemeko. - Izele ziimpazamo ixazalala.
isimbo, - Izakhi zezivakalisi nemeko. kwakunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Isigama asifanelananga
injongo/ifuthe, abo zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi nenjongo.
kujoliswe kubo ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa eziphazamisa umyalezo. - Intsingiselo ilahleke kakhulu.
kunye nemeko. - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Sinqongophele isigama.
Ukusetyenziswa nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Kukho amagingxi-gingxi
kolwimi nemigaqo. - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo kwintsingiselo.
Uchongo magama - Ubukhulu becala ezikhoyo
Iimpawu zokubhala akukho zimpazamo. aziyiphazamisi
kunye nopelo. intsingiselo
nomyalezo.
12 AMANQAKU
UMMANDLA
25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2019) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 13
ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile - Impendulo - Impendulo - Kubonakala ubunzima - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ibonakalisa iyanelisa malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
kwezimvo. ukuchaneka ibonakalisa ulwazi lweempawu lweempawu zolu didi lwetekisi.
Impendulo nezimvo. - Izimvo zihlakaniphile kanobom ulwazi lweempawu zolu zolu didi lwetekisi. - Intsingiselo ilahleka rhoqo
Ukubekelelwa kwaye zivuthiwe. olunzulu lweempawu didi - Zimbalwa izimvo - Akukho ntsingiselo iduke
kwezimvo. - Luphangalele ulwazi zolu didi lwetekisi. lwetekisi. ezisemxholweni kodwa kwisakhiwo esixazalala.
Iimpawu zetekisi/ lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko kuninzi ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana
umgaqo kunye lwetekisi. nasemxholweni. zisemxholweni - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo.
nemeko. - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe kwaye akukho komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
akukho kugqwidiza zadakancwa nokugqwidiza - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko.
12 AMANQAKU Kubonakala ngokunamatheleneyo - Ukunamathelana ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
ukunamathelana kumxholo nezimvo. - kumxholo - Imigaqo yefomathi lwale tekisi ityeshelwe.
kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa nezimvo.kwenzeka ephambili
- Iingcamango isihloko ngokufanelekileyo. ityeshelwe okanye
zidakancwe - Ifomathi ingqalile - Ezinye iinkcukacha isetyenziswe
ngobunono kwaye iindawana ezikhoyo zixhasa isihloko. ngokungaqondi.
zonke iinkcukacha ezingachanekanga - Ifomathi ingqalile
zixhasa isihloko. aziyiphazamisi kodwa zikho
- Ifomathi ifanelekile injongo yokubhala. iindawana
kwaye ichanekile. ezingachanekanga.
7–8 5–6 4 3 0–2
ULWIMI, ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama
NOKUHLELA isigama zifanelene isimbo, nesigama isimbo, isigama nesigama azifanelananga azifanelananga nenjongo,imeko
kakhulu nenjongo, abo sifanelene kakhulu sifanelene nenjongo, abantu ekujoliswe kwakunye nabantu ekujoliswe
Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu kubo kunye nemeko. kubo.
isimbo, nesigama nemeko. ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala
singqamene - Izakhi zezivakalisi kunye nemeko. kwakunye nemeko. zineemposiso ezininzi iyadida.
nenjongo kunye zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi eziphazamisa umyalezo. - Isigama asihambelani nenjongo.
nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahlekile kakhulu.
Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Kukho amagingxi-gingxi
kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. kwintsingiselo.
Ukhetho- magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo
Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala ezikhoyo
kunye nopelo. azikho iimpazamo. aziyiphazamisi
intsingiselo.
8 AMANQAKU
UMMANDLA
17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo
_hlayiso.com_--16f23a9f-f537-47f3-9ec4-a69fcd27690d/v1-f66cea96f9667b182d47/card.webp)
Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Preparatory Exams 2021 QP
_hlayiso.com_--84c9883f-167c-4b5b-b7e7-eda3f18f2708/v1-69f0fdf52ad0ba2fd2ce/card.webp)
Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P3 September Preparatory Exams 2022 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper