Accounting Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 QP (Afr)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2021 REKENINGKUNDE V1 PUNTE: 150 TYD: 2 uur *accna1* Hierdie vraestel bestaan uit 10 bladsye, insluitend ʼn formuleblad en ʼn 9-bladsy antwoordeboek.

Downloaded from hlayiso.com 2 REKENINGKUNDE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees die volgende instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig. 1. Beantwoord AL die vrae. 2. ʼn Spesiale ANTWOORDEBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet beantwoord. 3. Toon AL die bewerkings om deelpunte te verdien. 4. Jy mag ʼn nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 5. Jy mag ʼn donker potlood of blou/swart ink gebruik om die vrae te beantwoord. 6. Toon ALLE bewerkings tot EEN desimale punt, waar van toepassing. 7. Indien jy dit verkies, mag jy die Formuleblad met Finansiële Aanwysers wat aan die einde van hierdie vraestel aangeheg is, gebruik. Die gebruik van hierdie formuleblad is NIE verpligtend NIE. 8. Skryf netjies en leesbaar. 9. Gebruik die inligting in die tabel hieronder as 'n riglyn wanneer jy die vraestel beantwoord. Probeer om NIE daarvan af te wyk NIE. TYD VRAAG ONDERWERP PUNTE (minute) 1 Ouditverslag en korporatiewe bestuur 15 10 2 Maatskappy finansiële state 60 50 Kontantvloeistaat en finansiële 3 40 30 aanwysers 4 Vertolking van finansiële inligting 35 30 TOTAAL 150 120 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) REKENINGKUNDE V1 3 VRAAG 1: OUDITVERSLAG EN KORPORATIEWE BESTUUR (15 punte; 10 minute) 1.1 Kies ʼn opsie uit die lys vir elke beskrywing hieronder, skryf slegs jou antwoord langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.3) in die ANTWOORDEBOEK neer. Nie-uitvoerende direkteure; Vergoedingskomitee; Uitvoerende direkteure; Oudit komitee; Interne ouditeur 1.1.1 Verantwoordelik vir die hersiening van fooie wat aan direkteure betaalbaar is 1.1.2 Hulle dien op die Raad van Direkteure, maar werk nie by die maatskappy nie 1.1.3 Deur aandeelhouers aangestel om belangrike bestuursfunksies in die onderneming te verrig (3 x 1) (3) 1.2 OUDITVERSLAG ʼn Uittreksel uit die Onafhanklike Ouditeursverslag word verskaf. GEVRA: 1.2.1 Identifiseer die tipe verslag en verduidelik waarom hierdie tipe verslag deur die ouditeur uitgereik is. (2) 1.2.2 Verduidelik TWEE punte waarom aandeelhouers bekommerd sal wees oor die maatskappy wat so ʼn verslag ontvang. (4) 1.2.3 Die HUB versoek dat die ouditeur hierdie donasie as ʼn ‘diverse uitgawe’ klassifiseer en die ouditmening dienooreenkomstig aanpas. Gee TWEE redes waarom die ouditeur nie met hierdie voorstel saamstem nie. (4) 1.2.4 Afgesien van die bogenoemde kwessies, verduidelik waarom die maatskappy van swak korporatiewe bestuur beskuldig sal word. (2) INLIGTING: INXUBA BPK. UITTREKSEL UIT DIE ONAFHANKLIKE OUDITEURSVERSLAG Grondslag vir mening ʼn Donasie van R1,2 m is aan ʼn plaaslike gemeenskapsorganisasie gemaak vir die voorsiening van gesigsmaskers en hand-ontsmettingsmiddels aan plaaslike skole. Behoorlike prosedures is nie gevolg nie en geen dokumente was beskikbaar om die transaksie te verifieer nie. Ouditmening Na ons mening, behalwe vir die donasie, wat nie die regte proses gevolg het nie, gee die finansiële state die finansiële posisie van die maatskappy op 28 Februarie 2021 redelik aan. 15 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 REKENINGKUNDE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) VRAAG 2: MAATSKAPPY FINANSIËLE STATE (60 punte; 50 minute) Die inligting hou verband met ZOZIE (EDMS) BPK., ʼn skryfbehoeftehandelaar, vir die jaar wat op 28 Februarie 2021 geëindig het. GEVRA: Stel die volgende op vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2021: 2.1 Staat van Omvattende Inkomste (36) 2.2 Behoue inkomste nota (7) 2.3 Die EKWITEIT en LASTE afdeling van die Staat van Finansiële Posisie (17) INLIGTING: A. Uittreksel: Voor-aansuiweringsproefbalans op 28 Februarie 2021: R Gewone aandelekapitaal ? Behoue inkomste 204 040 Lening: Luther Bank 955 000 Krediteurekontrole 368 470 Netto handelsdebiteure 463 000 Bank (gunstige saldo) 132 600 SAID: Inkomstebelasting 295 500 Handelsvoorraad 882 000 Verkope 5 808 000 Koste van verkope ? Waardevermidering 86 010 Versekering 37 200 Korting ontvang 14 000 Huur inkomste 139 500 Direkteursfooie 450 400 Salarisse en lone 492 600 Ouditfooie 85 700 Rente inkomste 23 400 Diverse uitgawes ? Gewone aandele dividende (interim dividende) 126 000 B. AANSUIWERINGS EN ADDISIONELE INLIGTING (i) Goedere wat deur 'n debiteur teruggestuur is, R28 800, is nog nie aangeteken nie. Die goedere is weer in voorraad teruggeplaas, maar geen inskrywings is gemaak om hierdie transaksie aan te teken nie. ʼn Winsopslag van 60% op die koste word op alle verkope toegepas. (ii) Versekering sluit ʼn jaarlikse premie van R14 400 in, wat betaal is vir die tydperk 1 April 2020 tot 31 Maart 2021. (iii) Die huurder het die huur betaal tot 30 April 2021. Let daarop dat die huur met 15% per jaar verhoog is, met ingang 1 Julie 2020. Die perseel word sedert 2018 gebruik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) REKENINGKUNDE V1 5 (iv) Die boekhouer het die voorraad sakrekenaars weggelaat met die opstel van die handelsvoorraadsyfer soos in die voor-aansuiwerings-proefbalans verskyn. ʼn Opsomming uit die voorraadrekords van sakrekenaars is soos volg: Beginvoorraad 600 eenhede Aankope gedurende die jaar 2 200 eenhede Terugsendings 180 eenhede Eenhede verkoop 2 160 eenhede Eindvoorraad 430 eenhede x Die relevante verkoopsyfer is aangeteken. x Sakrekenaars word gekoop teen ʼn vaste kosprys van R175 elk. Die spesifieke identifikasiemetode word gebruik om die sakrekenaars te waardeer. Dit was opgelet dat van die sakrekenaars gesteel is. Dit moet nog aangeteken word. (v) Die maatskappy neem drie direkteure in diens op dieselfde fooi-struktuur. Een van hulle het nie sy fooi vir Februarie 2021 ontvang nie. ʼn Vierde direkteur, wat op 1 Desember 2020 aangestel is, verdien R3 200 per maand meer as die ander. Hy het sy fooie vir die huidige jaar ontvang. (vi) Die salaris van die klerk wat met verlof is, is uit die Salarisjoernaal weggelaat. Die besonderhede van sy salaris is soos volg: Netto salaris Totale werknemersaftrekkings Totale werkgewerbydraes R9 424 24% van bruto salaris R1 240 *Werkgewerbydraes word teen salarisse en lone gedebiteer. (vii) ʼn Aangepaste aanslag is van die eksterne ouditeure ontvang wat aandui dat ouditfooie vir die jaar R80 500 beloop. (viii) Die leningsstaat van Luther Bank het die volgende aangedui: x Totale terugbetalings vir die jaar (rente ingesluit) R258 000 x Rente gekapitaliseer ? x Saldo op 28 Februarie 2021 R1 082 400 10% van die leningsaldo sal tydens die volgende boekjaar vereffen word. (ix) Na inagneming van die aansuiwerings beloop die netto wins na belasting R689 310. Die huidige inkomstebelastingkoers is 31%. C. Aandelekapitaal en dividende: Die aandeelregister dui 745 000 aandele in uitreik op 28 Februarie 2021 aan. Die veranderinge in aandelekapitaal en behoue inkomste is aangeteken: x 1 Oktober 2020: 120 000 aandele is uitgereik teen R8,00 elk. x 1 Desember 2020: 75 000 aandele is teen R1,40 bo die gemiddelde aandeelprys teruggekoop. Hierdie aandele kwalifiseer nie vir finale dividende nie. x Interim dividende is op 31 Augustus 2021 betaal. x ʼn Finale dividend van 23 sent per aandeel is op 28 Februarie 2021 verklaar. D. Finansiële aanwysers bereken op 28 Februarie 2021: x Netto batewaarde per aandeel (NBW) 860 sent x Bedryfsverhouding 1,8 : 1 60 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 REKENINGKUNDE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) VRAAG 3: KONTANTVLOEISTAAT EN FINANSIËLE AANWYSERS (40 punte; 30 minute) Die inligting het betrekking op KAMP BPK. vir die finansiële jaar geëindig 31 Augustus 2021. GEVRA: 3.1 Bereken die volgende vir die Kontantvloeistaat op 31 Augustus 2021: 3.1.1 Verandering in betaalbares (dui of dit ʼn invloei of uitvloei van kontant is) (4) 3.1.2 Inkomstebelasting betaal (4) 3.1.3 Dividende betaal (4) 3.1.4 Opbrengs op aandele uitgereik (5) 3.1.5 Fondse gebruik om aandele terug te koop (3) 3.1.6 Verhoging in lening (4) 3.2 Voltooi die NETTO VERANDERING IN KONTANT EN KONTANTEKWIVALENTE afdeling in die Kontantvloeistaat (4) 3.3 Bereken die volgende finansiële aanwysers vir die jaar geëindig 31 Augustus 2021. 3.3.1 Vuurproefverhouding. (3) 3.3.2 % opbrengs op gemiddelde aandeelhouersekwiteit. (5) 3.3.3 Dividenduitbetalingskoers (%) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) REKENINGKUNDE V1 7 INLIGTING: A. Uittreksel uit die Staat van Omvattende Inkomste (Inkomstestaat) vir die jaar geëindig 31 Augustus 2021. Rente op lening (van De Beer Leeners) R99 360 Netto wins voor belasting 1 340 000 Inkomstebelasting 428 800 B. Uittreksel uit die Balansstaat op 31 Augustus 2021. 31 Aug 2021 31 Aug 2020 R R Voorrade 350 000 380 200 Handels- en ander ontvangbares (Nota 1) 278 000 509 800 Kontant en kontantekwivalente 168 000 10 000 Aandeelhouersekwiteit 7 293 200 5 650 000 Gewone aandelekapitaal 6 840 000 5 440 000 Lening: De Beer Leeners ? 600 000 Handels- en ander betaalbares (Nota 2) 670 100 459 600 Oortrokke bank - 109 800 C. Nota 1: Handels en ander ontvangbares 31 Aug 2021 31 Aug 2020 R R Handelsdebiteure 278 000 480 500 SAID (Inkomstebelasting) 29 300 278 000 509 800 D. Nota 2: Handels en ander betaalbares 31 Aug 2021 31 Aug 2020 R R Handelskrediteure 390 800 215 600 SAID (Inkomstebelasting) 33 100 Aandeelhouers vir dividende ? 208 000 Opgelope uitgawes 6 200 670 100 459 600 E. Aandelekapitaal 1 September 2020 1 600 000 aandele was in uitreik. 1 Mei 2021 400 000 addisionele aandele is uitgereik. 31 Augustus 2021 100 000 aandele is teruggekoop teen R1,40 bo die gemiddelde aandeelprys. Hulle het gekwalifiseer vir finale dividende. F. Dividende en verdienste: x Tussentydse dividende is op 28 Februarie 2021 aan alle aandele op die aandeleregister betaal. x ʼn Finale dividend van 12 sent per aandeel is op 31 Augustus 2021 verklaar. Totale dividende vir die jaar beloop R528 000. x Die verdienste per aandeel (VPA) is bereken op 53 sent per aandeel. G. Lening: De Beers Leeners Die lening is op 1 September 2020 (begin van die boekjaar) verhoog. Rente teen 12% p.j. is op datum betaal en word nie gekapitaliseer nie. 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 REKENINGKUNDE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) VRAAG 4: VERTOLKING VAN FINANSIËLE INLIGTING (35 punte; 30 minute) 4.1 Kies die korrekte woord (e) van die tussen hakies. Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommers (4.1.1 tot 4.1.3) in die ANTWOORDEBOEK neer. 4.1.1 As 'n onderneming bankrot raak, verloor aandeelhouers slegs hul belegging in aandele. Dit is as gevolg van die (beperkte / onbeperkte) aanspreeklikheidsbegrip. 4.1.2 Die (historiese koste / wesenlikheid / besigheidsentiteit) AARP- beginsel bepaal dat beduidende items soos rente uitgawe afsonderlik in die finansiële state geopenbaar moet word. 4.1.3 Die (netto batewaarde per aandeel / markprys) word beïnvloed deur die vraag na aandele op die aandelebeurs. (3 x 1) (3) 4.2 GREEN BPK., BCM BPK. en PLAZA BPK. Die inligting het betrekking op drie verskillende maatskappye wat in dieselfde bedryf meeding. Die finansiële jaar van elke maatskappy eindig op die laaste dag van Februarie. GEVRA: LET WEL: Verskaf syfers, finansiële aanwysers of berekeninge in ELKE geval om jou kommentaar en verduidelikings te ondersteun. 4.2.1 Likiditeit Identifiseer die maatskappy wat die doeltreffendste likiditeitsposisie het. Haal DRIE finansiële aanwysers aan en verduidelik dit om jou keuse te ondersteun. (6) 4.2.2 Risiko en hefboom: ʼn Direkteur van Green Bpk. voel dat die maatskappy die lening so gou moontlik moet terugbetaal. Verduidelik wat jy vir hom sou sê. Haal TWEE finansiële aanwysers (met syfers) aan om jou mening te motiveer. (6) 4.2.3 Dividenduitbetalingsbeleid: Lewer kommentaar op die dividenduitbetalingskoerse van Green Bpk. en Plaza Bpk., en gee ʼn rede waarom die direkteure van elke maatskappy oor die uitbetalingskoerse besluit het. Haal syfers aan. (6) 4.2.4 Aandeelhouding van Sandi Charley: Sandi Charley is ʼn aandeelhouer in twee van hierdie maatskappye. Sy het R800 000 en beoog om dit in nuwe aandele te belê. Al drie die maatskappye het besluit om op 1 Maart 2021 bykomende aandele teen die bestaande markprys op 28 Februarie 2021 uit te reik. x Bereken Sandi se % aandeelhouding in Green Bpk. en lewer kommentaar op jou bevindings. (4) Sandi wil ekstra aandele in Green Bpk. koop en beoog ook om in Plaza Bpk. te belê. x Bereken die minimum aantal aandele wat sy in Green Bpk. moet koop en die bedrag wat sy sal moet bestee. (6) x Watter advies sou jy vir Sandi gee oor haar voorneme om aandele in Plaza Bpk. te koop? Gee TWEE punte. Haal syfers (finansiële aanwysers) aan om jou advies te ondersteun. (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) REKENINGKUNDE V1 9 INLIGTING: A. Finansiële aanwysers op 28 Februarie 2021: GREEN BPK. BCM BPK. PLAZA BPK. Bedryfsverhouding 3,3 : 1 1,8 : 1 1,6 : 1 Vuurproefverhouding 1,9 : 1 1,1 : 1 0,4 : 1 Gemiddelde debiteure- invorderingsperiode 39 dae 27 dae 31 dae Gemiddelde krediteure- betalingsperiode 65 dae 42 dae 60 dae Skuld-ekwiteit 0,6 : 1 0,3 : 1 0,7 : 1 Opbrengs op aandeelhouersbelang (OOAHB) 9,5% 12,8% 5,3% Opbrengs op gemiddelde kapitaal aangewend 14,7% 16,2% 11,4% Verdienste per aandeel (VPA) 91 sent 98 sent 64 sent Dividende per aandeel (DPA) 47 sent 74 sent 66 sent Dividend uitbetalingskoers 51,6% 75,5% 103% Netto batewaarde 520 sent 610 sent 566 sent Markprys op aandelebeurs 520 sent 692 sent 532 sent Rentekoers op lening 13% 13% 13% Kredietvoorwaardes: Debiteure word 30 dae gegun om hul rekeninge te vereffen; Krediteure laat 60 dae se kredietvoorwaardes toe. B. Aandele en aandeelhouding van Sandi Charley: GREEN BPK. BCM BPK. PLAZA BPK. Aantal uitgereikte aandele 1 700 000 1 800 000 2 000 000 Aandele besit deur Sandi Charley 900 000 450 000 0 Haar % aandeelhouding per maatskappy ? 25% 0% Aantal aandele wat elke maatskappy beplan om op 1 Maart 2021 uit te reik (teen markprys op 28 Februarie 2021) 250 000 450 000 300 000 35 TOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com 10 REKENINGKUNDE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) GRAAD 12 REKENINGKUNDE FORMULEBLAD MET FINANSIËLE AANWYSERS Bruto wins x 100 Bruto wins x 100 Verkope 1 Koste van verkope 1 Netto wins voor belasting x 100 Netto wins na belasting x 100 Verkope 1 Verkope 1 Bedryfsuitgawes x 100 Bedryfswins x 100 Verkope 1 Verkope 1 Totale bates : Totale laste Bedryfsbates : Bedryfslaste (Bedryfsbates – Voorraad) : Bedryfslaste Niebedryfslaste : Aandeelhouersbelang (Handel & ander ontvangbare bedrae + Kontant & kontantekwivalente) : Bedryfslaste Gemiddelde handelsvoorraad x 365 Koste van verkope . Koste van verkope 1 Gemiddelde handelsvoorraad Gemiddelde debiteure x 365 Gemiddelde krediteure x 365 Kredietverkope 1 Koste van verkope/Kredietaankope 1 Netto inkomste na belasting x 100 Netto inkomste na belasting x 100 Getal uitgereikte aandele 1 Gemiddelde aandeelhouersbelang 1 (*Sien nota hieronder) Netto inkomste voor belasting + Rente op lenings x 100 Gemiddelde aandeelhouersbelang + Gemiddelde niebedryfslaste 1 Aandeelhouersbelang x 100 Dividende vir die jaar x 100 Getal uitgereikte aandele 1 Getal uitgereikte aandele 1 Tussentydse dividende x 100 Finale dividende x 100 Getal uitgereikte aandele 1 Getal uitgereikte aandele 1 Dividende per aandeel x 100 Dividende vir die jaar x 100 Verdienste per aandeel 1 Netto inkomste na belasting 1 Totale vaste koste . Verkoopprys per eenheid – Veranderlike koste per eenheid LET WEL: * In hierdie geval, indien daar ʼn verandering in die aantal uitgereikte aandele gedurende ʼn finansiële jaar is, word die geweegdegemiddelde-getal aandele in die praktyk gebruik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com