Agricultural Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 Memo

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2021 LANDBOUWETENSKAPPE V1 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 10 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 C  1.1.2 B  1.1.3 C  1.1.4 D  1.1.5 A  1.1.6 D  1.1.7 B  1.1.8 C  1.1.9 D  1.1.10 C  (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Slegs B  1.2.2 Slegs A  1.2.3 Geeneen  1.2.4 Slegs B  1.2.5 Beide A en B  (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Biologiese waarde/BW  1.3.2 Kwarentyn  1.3.3 Kriptorkidisme  1.3.4 Impotensie  1.3.5 Freemartin  (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Lipase  1.4.2 Spening  1.4.3 Kolostrum/bies  1.4.4 Ovum/eiersel  1.4.5 Herhaalde teler  (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) LANDBOUWETENSKAPPE V1 3 AFDELING B VRAAG 2: DIEREVOEDING 2.1 Vertering by plaasdiere 2.1.1 Aanduiding of die tande die bo- of onderkaak voorstel Onderkaak  (1) 2.1.2 Noem die tipe vertering wat deur die tande gedoen word Fisiese  (1) 2.1.3 Verduidelik die belangrikheid van tande saam met speeksel vir PLAASDIER 1 Tande breek groot stukke kos in kleiner stukkies op  Speeksel maak die deeltjies sag, nat en bind die partikels saam in ʼn bolus  (2) 2.1.4 Deel van pluimvee wat dieselfde funksie as tande verrig Ventrikulus/maag  (1) 2.1.5 Verduideliking van die pad van melk in PLAASDIER 2 Melk vloei vanaf die mond na die esofagus groef  en beland direk in die abomasum  (2) 2.2 Villi 2.2.1 Deel van spysverteringskanaal waar villi gevind word Dunderm  (1) 2.2.2 Aanduiding van die voedingstof deur deel A en B geabsorbeer Deel A – Verteerde proteïene en koolhidrate  Deel B – Verteerde vette  (2) 2.2.3 Proses wat volg na die absorpsie van voedingstowwe Assimilasie  (1) 2.2.4 EEN aanpassingseienskap van die villi  Teenwoordigheid van bloed en limfvate   Mikrovilli verhoog die oppervlakarea vir absorpsie   Dun lagie epiteelselle vir draermolekule  (Enige 1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) 2.3 Voerkomponente 2.3.1 Identifisering van die voer geskik vir: (a) Jong groeiende diere – Voer C  (b) Vetmaak van ou ooie – Voer A  (c) Insulasie teen temperatuurveranderinge – Voer B  (3) 2.3.2 Berekening van die voedingsverhouding van voer B – VV = 1 :  – 1:  1 : 3,25  OF - VV = 1 :  1:  1 : 3,25  (3) 2.3.3 Bepaling van die verhouding van voer A en voer C om gemeng te word met ʼn DP inhoud van 18% Voer A 10 22 dele van Voer A  18%  Voer C 40 8 dele van Voer C  Verhouding van voer A : Voer C is 22 : 8  (4) 2.4 Groeistimmulante Noem die mees toepaslike stof: (a) Verdowingstof  (b) Tiroïed-reguleerder  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) LANDBOUWETENSKAPPE V1 5 2.5 Voervloei 2.5.1 Staafgrafiek Hoeveelheid lusern oor ʼn jaar geproduseer 1400 Hoeveelheid lusern (kg/ha) 1200 1000 800 600 400 200 0 Tyd (maande) Kriteria/rubriek/merkriglyne  Korrekte opskrif   x-as: Korrekte kalibrasie en nommering (Tyd)   y-as: Korrekte kalibrasie en nommering (Hoeveelheid lusern)   Korrekte eenhede (kg/ha en maande)   Staafgrafiek   Akkuraatheid  (6) 2.5.2 Berekening van die hoeveelheid lusern deur koeie benodig in Junie Aantal diere x vereistes/kg/dag x 30 = 35 x 5 kg x 30  = 5 250 kg  (2) 2.5.3 Berekening of daar genoeg lusern vir hierdie lakterende koeie in Junie sal wees Voorraad in Junie = 50 kg/Ha x 42 hektaar = 2 100 kg  2 100 kg – 5 250 kg = – 3 150 kg  lʼn 3 150 kg wees  (3) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER 3.1 Produksiestelsel 3.1.1 Identifisering van die diereproduksiestelsel Ekstensiewe produksiestelsel  (1) 3.1.2 TWEE redes  Baie spasie en baie diere/lae digtheid   Diereproduksie is aangepas tot die omgewing/omgewing nie aangepas nie   Lae insetkostes   Gebruik doringbosse as heining  (Enige 2 x 1) (2) 3.1.3 Koppel produksiestelsel met relevante boerderystelsel Bestaansboerdery  (1) 3.1.4 Identifisering van maatreëls wat diereproduksie onder die volgende verhoog: (a) Voeding – Plant van kiekoejoe  (b) Voortplanting – Teel diere wat tot die omgewing aangepas is  (c) Algemene ondernemingsbestuur – Deel weiding in kampe / beoefen wisselweiding  (3) 3.2 Fasiliteite/Toerusting 3.2.1 Identifisering van die fasiliteite/toerusting PRENT B – Drukgang  PRENT D – Drinker  (2) 3.2.2 Doel van die fasiliteit Genommer A in PRENT C – om die dier te hanteer  (1) 3.2.3 TWEE ontwerpseienskappe van die fasiliteit genommer B in PRENT C  Moet hoë soliede kante hê om te verhoed dat diere uit kyk   Nou geboë kante/nie te skerp nie  (2) 3.2.4 Aanduiding van die inligting wat op die permit aangebring moet word  Besonderhede van die eienaar   Aantal diere   Tipe dier   Beskrywing van diere   Registrasienommer van die voertuig   Bestemming van die diere   Naam en ID-nommer van die drywer  (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) LANDBOUWETENSKAPPE V1 7 3.3 Diere=hantering en gedrag 3.3.1 TWEE tekens van varke onder stres  Stert byt   Oor byt   Kannibalisme   Pens kouery   Snoet skuur  (Enige 2 x 1) (2) 3.3.2 TWEE effekte van inkorrekte hantering van diere gedurende vervoer  Diere sal beseer word   Vertraagde rigor mortis   Swak vleiskwaliteit  (Enige 2 x 1) (2) 3.4 Siektes 3.4.1 TWEE tekens wat toon dat diere siek is  Dowwe glaserige oë   Pienk membraan om die oë   Vinnige hartklop   Swaar asemhaling   Dier loop stadig of moeilik wanneer gedwing word om te loop   Verkleurde uriene en mis kan te hard of te sag wees   Dowwe growwe pels  (Enige 2 x 1) (2) 3.4.2 TWEE metodes wat ʼn boer kan gebruik om die gesondheid van die dier te toets  Neem die dier se temperatuur   Bepaal polsslag   Bepaal asemhalingstempo  (Enige 2 x 1) (2) 3.5 Lewenssiklus van Miltsiekte 3.5.1 Aanduiding van die patogeen Bakterië  (1) 3.5.2 TWEE maniere hoe die siekte oorgedra kan word  Ingestie van die diereproduk   Inaseming   Deur die vel  (Enige 2 x 1) (2) 3.5.3 Regverdiging dat die siekte soӧnoties is Dit word oorgedra van diere  na mense  (2) 3.5.4 TWEE stappe wat die boer kan neem om te verhoed dat die siekte verder versprei  Brand of begrawe die karkasse van besmette diere   Raak ontslae van alle mis, beddegoed en ander besmette materiaal   Maak alle stalle, hokke, melkstalle en toerusting skoon en ontsmet dit  (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) 3.6 Bosluise 3.6.1 Klassifikasie van die parasiet Eksterne parasiet  (1) 3.6.2 Rede Hulle maak ʼn opening op die vel van ʼn dier  (1) 3.6.3 Naam van die bosluis wat tot die volgende klasse behoort: (a) Driegasheer bosluis – Bontbosluis  (b) Eengasheerbosluis – Bloubosluis  (2) 3.6.4 TWEE ekonomiese impakte van bosluise op die boer  Afnemende produksie   Afnemende inkomste/wins   Hoë koste van behandeling  (Enige 2 x 1) (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2021) LANDBOUWETENSKAPPE V1 9 VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE 4.1 Voortplantingsstelsels 4.1.1 Identifiseer die letter (a) B (1) (b) I (1) (c) G (1) (d) Diagram A – C  Diagram B – J  (2) 4.1.2 Noem die binneste en buitenste membrane wat die fetus omring Binneste membraan – Amnion  Middelste membraan – Allantois  (2) 4.1.3 Verduideliking van die rol van die dele Deel A – Reguleer die temperatuur van die testes vir optimale spermproduksie  Deel F – Vang die ovum wat gedurende ovulasie vrygestel word  (2) 4.2 Voortplantingsprosesse 4.2.1 Identifisering van die prosesse B – Bevrugting  C – Dragtigheid/gestasie  (2) 4.2.2 Aanduiding van die eerste en laaste fase van dragtigheid Eerste fase – Ovum-fase  Laaste fase – Fetusfase  (2) 4.2.3 Noem die proses genommer A Kunsmatige Inseminasie/KI  (1) 4.2.4 TWEE ekonomiese voordele van kunsmatige inseminasie vir die boer  G ʼn ul h   Groot aantal nageslag kan vanuit een superieure bul geproduseer word   Semen van superieure bul kan selfs na sy dood gebruik word   Semen van verskeie vaders kan gebruik word sonder om menigte bulle te onderhou  Hoër bevrugtingskoers word bereik  (Enige 2 x 1) (2) 4.2.5 TWEE faktore wat teruggehoue plasenta veroorsaak  Gebrek aan Vitamiene A   Seksueel oordraagbare siektes   Infeksies/aborsies   Uitputting na moeilike kalwing   Mineraal tekort   Oorerflike defekte   Oorkondisionering van droë koeie  (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2021) 4.3 Kloning 4.3.1 Identifisering van voortplantingsproses Kloning  (1) 4.3.2 Verduideliking van ʼn rede S m l ʼn m l m ʼn u l u eiersel  wat aanleiding tot nageslag wat geneties skenker-skaap gee  (2) 4.3.3 Noem die proses Kernoordrag  (1) 4.3.4 Identifisering van die letter van die skaap (a) D  (b) A  (c) B  (3) 4.3.5 TWEE doelwitte van die kloning  Produseer groot aantal genetiese identiese diere   Produseer nageslag van hoë kwaliteit diere   Behou en verleng bewysde superieure genetieka   Kry hoë kwaliteit vleis en suiwel produkte   Vermeerder getal bedreigde spesies  (Enige 2 x 1) (2) 4.4 Uier en laktasie 4.4.1 Identifisering van dele A – Alveoli  B – Lob  C – Speen  (3) 4.4.2 Aanduiding van die rol van alveoli Dit is waar melk gevorm word  (1) 4.4.3 Noem die fase in die laktasie siklus tussen maand 10 en die volgende kalwingsperiode Droë/rus periode  (1) 4.4.4 Belangrikheid van droë periode vir lakterende koeie Om kans te gee vir die klierryke weefsel van die uier om te herstel, en om vir optimale melkproduksie in die volgende laktasie-siklus voor te berei.  (2) 4.4.5 Identifisering van die aantal maande in die laaste laktasie periode 10 maande  (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief