Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
LANDBOUWETENSKAPPE V1
2019
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 150
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 10 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentAll 2019 papers 





View all





Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2019 Memo (Afr)
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2019 (Afrikaans), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · NSC June Exam · 2019. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 352.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC June Exam 2019
Questions in this paper
- Question 3.1Animal production and housing8 marks
- Question 3.2Animal production and housing3 marks
- Question 3.3Animal health and protection6 marks
- Question 3.4Animal production and housing5 marks
- Question 3.5Animal production and housing2 marks
- Question 3.6Animal health and protection7 marks
Show all 14 questions
- Question 3.7Animal health and protection4 marks
- Question 4.1Animal reproduction4 marks
- Question 4.2Animal reproduction3 marks
- Question 4.3Animal reproduction7 marks
- Question 4.4Animal reproduction6 marks
- Question 4.5Animal reproduction6 marks
- Question 4.6Animal reproduction5 marks
- Question 4.7Animal reproduction4 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 2 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 1.1.1 C
1.1.2 B
1.1.3 B
1.1.4 D
1.1.5 A
1.1.6 D
1.1.7 B
1.1.8 C
1.1.9 A
1.1.10 D (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 Slegs B
1.2.2 Geeneen
1.2.3 Beide A en B
1.2.4 Slegs A
1.2.5 Slegs B (5 x 2) (10)
1.3 1.3.1 Peristalse
1.3.2 Stoor/voerstoor/skuur/silo
1.3.3 Kloning/kern oordrag
1.3.4 Sinchronisering van estrus
1.3.5 Freemartin (5 x 2) (10)
1.4 1.4.1 Biologiese waarde/BW
1.4.2 Chronies
1.4.3 Hipoplasie
1.4.4 Mummifikasie
1.4.5 Implantasie (5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 3 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING B
VRAAG 2: DIEREVOEDING
2.1 Spysverteringskanaal van 'n plaasdier
2.1.1 Naam van die plaasdier
Hoender/pluimvee (1)
2.1.2 Identifikasie van die letter
(a) C (1)
(b) E (1)
(c) A (1)
2.1.3 Die rol van deel B in vertering
Dit bevogtig week/maak die voedsel sag (2)
2.1.4 Identifikasie van die letter wat ooreenstem met die vark
A (1)
2.2 Vertering in die maag en dunderm
2.2.1 Die naam van die ensiem
A Rennien (1)
E Lipase (1)
2.2.2 Identifikasie van deel
B Peptiede/polypeptiede/peptone/proteosis (1)
C Stysel (1)
F Aminosure (1)
2.2.3 Deel van die dunderm waar vertering plaasvind
Duodenum (1)
2.2.4 Verduideliking van die belangrikheid van emulsifisering
Dit verhoog die oppervlakte-area vir maklike vertering (2)
2.3 Minerale en vitamiene
2.3.1 Sink (1)
2.3.2 Vitamien A (1)
2.3.3 Fosfaat (1)
2.3.4 Vitamien K (1)
2.4 Voedingsverhouding
2.4.1 Aanbeveling van 'n voer vir die boer
(a) Voer B (1)
(b) Voer A (1)
(c) Voer C (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 4 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
2.4.2 Deel wat die vertering van nie-stikstof voedsel verteenwoordig
8 (1)
2.4.3 Regverdiging vir die aanbeveling van Voer A vir die kalf
Ryk aan proteïen/nou voedings verhouding nodig vir groei (2)
2.5 Pearson-vierkant
2.5.1 Die metode gebruik om die rantsoen saam te stel
Pearson-vierkantmetode (1)
2.5.2 Berekening van die verhouding van mieliemeel en sonneblom
oliekoekmeel
Mieliemeel 14% 29 dele
16%
Sonneblom
oliekoekmeel 45% 2 dele
Verhouding van Mieliemeel tot Sonneblomoliekoekmeel is 29:2 (4)
2.5.3 Berekening van die persentasie sonneblomoliekoekmeel
29 + 2 = 31
2 x 100
31
= 6,45/6,5%
OF
2 x 100
31
= 6,45/6,5% (3)
2.6 TWEE rolle van 'n goeie voervloeiprogram
• Verseker die veilige gebruik van hulpbronne
• Om aan diere se voedingsbehoeftes te voorsien
• Om die marge bo voerkoste te bereken
• Bestuurbaarheid van die onderneming
• Fokus op weeklikse/maandelikse/jaarlikse produksie en verbruik
• Verseker 'n aaneenlopende voorsiening van voer aan diere (Enige 2) (2)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 5 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER
3.1 Boerderystelsels
3.1.1 Identifikasie van die boerderystelsels
A Bestaansboerdery (1)
B Kommersiële boerdery (1)
3.1.2 Vergelyking van bestaansboerdery en kommersiële boerdery
(a) Doel van die uitset
Bestaansboerdery - Hoofsaaklik om die familie te voed/nie
om wins te maak nie (1)
Kommersieel - Hoofsaaklik om produkte te verkoop/om wins
te maak (1)
(b) Invloed op die omgewing
Bestaansboerdery - Geen/min invloed aangesien daar geen
besoedeling is nie (1)
Kommersieel - Groot invloed a.g.v. hoё produksievlakke van
afval/hoёr tempo van besoedeling (1)
3.1.3 Nadeel van boerderystelsel B
Grootskaalse verspreiding van siektes/produksie verliese (1)
3.1.4 Ekonomiese voordeel van boerderystelsel B teenoor A
Hoёr produksie/inkomste/wins vir die boer (1)
3.2 Fasiliteite in 'n diereproduksie-onderneming
3.2.1 Identifikasie van fasiliteit
A Waterbak/krip (1)
B Voerbak/krip (1)
3.2.2 Die doel van fasiliteit C
Om plaasdiere te bedwing/beperk/beheer (1)
3.3 Lewensiklus van 'n parasiet
3.3.1 Klassifikasie van die parasiet
Inwendige/endoparasiet (1)
3.3.2 Rede
Dit leef in/binne die gasheer se liggaam (1)
3.3.3 Identifikasie van die intermediêre gasheer
Slak (1)
3.3.4 Omgewings toestande vir die oorlewing van die intermediêre
gasheer
Vogtige/nat toestande (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 6 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
3.3.5 TWEE voorsorgmaatreëls om parasiet besmetting te voorkom
• Vermy/kamp nat/vogtige areas af, tydens beweiding
• Pas 'n wisselweidingstelsel toe/laat die veld rus
• Zero/nul beweiding
• Die brand van veld
• Teel diere bestand teen parasiet besmettings
• Verskaf skoon drinkwater
• Voorsien voldoende/goeie voeding (Enige 2) (2)
3.4 Die hantering van plaasdiere
3.4.1 TWEE redes waarom plaasdiere hanteer word
• Vir die toepassing van normale bestuurspraktyke van diere
onthoring/merk/kastrasie/ontstert
• Voorkoming en behandeling teen parasiete/doseer/enting
• Ouderdoms bepaling van diere
• Om vas te stel of diere dragtig is
• Genereer data soos die groeitempo, massa en
markgereedheid van plaasdiere
• Vervoer van plaasdiere (Enige 2) (2)
3.4.2 Gevolge van die verkeerde hanteringspraktyke van diere
(a) Diere sal vlug/storm/skrik/beseer hanterders (1)
(b) Skape word beseer/beskadig die vel/wol (1)
(c) Diere sal baklei/veg/aggressief (1)
3.5 TWEE basiese vereistes vir behuisings
• Beskerm teen uiterste klimaatstoestande/direkte bestraling vanaf die
son/reёn/wind
• Voorsien verhitting/verkoelingstelsels
• Voldoende/effektiewe beligting
• Voorsien beddegoed
• Maklike toegang tot kos en skoon water
• Maklike/vrye beweging vir werkers
• Konstruksie van behuising moet koste-effektief wees
• Gepaste grootte om oorbevolking te verminder (Enige 2) (2)
3.6 Siekte veroorsakende mikro-organismes in plaasdiere
3.6.1 Identifikasie van die letters
(a) Mastitis (1)
(b) Virus (1)
(c) Donker/rooi urine (1)
(d) Wolskape/Merino's (1)
(e) Protozoa (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 7 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
3.6.2 TWEE rolle van die staat om siektes in plaasdiere te beheer
• Publieke bewusmaking/bekendstelling
• Doen navorsing
• Die maak en toepassing van wetgewing
• Beheer die beweging van diere/ryk bewegingspermitte uit
• Invoer/uitvoer beperkings
• Voorsien veeartsenydienste
• Stel kwarantynsones vas (Enige 2) (2)
3.7 Soutvergiftiging in lewendehawe
3.7.1 TWEE simptome van soutvergiftiging
• Verhoogde dors
• Droë/rooi slymvliese in die mond
• Hipersensitiwiteit
• Geïrriteerd
• Oormatige speeksel afskeiding
• Verhoogde urinering/ontlasting
• Ontsteking van die maag
• Hardlywigheid
• Vomering en retroperistalse
• Abdominale pyn en diarree
• Waggel/loop in sirkels/blindheid/stuipe/verlamming
• Sleep van die agterbene/lam kootgewrigte
• Aggressie (Enige 2) (2)
3.7.2 TWEE maniere om diere met soutvergiftiging te behandel
• Onttrek die bron van sout onmiddellik
• Behandel met hipertoniese dekstrose/isotoniese sout-
oplossing/saline
• Voorsien skoon/vars drinkwater (Enige 2) (2)
[35]
VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE
4.1 Diagram van 'n spermsel
4.1.1 Identifikasie van Deel A
Nukleus/kern (1)
4.1.2 Letter van die deel wat die akrosoom verteenwoordig
B (1)
4.1.3 Funksie van
(a) Deel D - Verskaf die energie aan sperme vir beweging (1)
(b) Deel E - Fasiliteer beweging/aandrywing van die spermsel (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 8 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
4.2 Manlike reproduksie-organe
4.2.1 Vas deferens/seminale buis (1)
4.2.2 Prostaat (1)
4.2.3 Epididimis/vesikulêre klier/seminale vesikel (1)
4.3 Hormonale beheer tydens die estrussiklus
4.3.1 Definisie van die estrussiklus
Herhalende periodes van estrus afgewissel met seksuele rus (2)
4.3.2 Proses by B
Ovulasie (1)
4.3.3 Funksie van luteïniserende hormoon
• Stimuleer die bars van die Graafse follikel/veroorsaak
ovulasie
• Die rypwording van die oösiete
• Die vorming van die corpus luteum
• Fasiliteer die opvang van die ovum/styftrek van die
infundibulum (Enige 1) (1)
4.3.4 DRIE tekens van estrus by koeie
• Koeie spring/ry op mekaar
• Rusteloosheid
• Swelling van die vulva
• Oormatige slym afskeiding vanuit die vulva
• Slymvliese van die vagina is rooi en vogtig
• Krapmerke en mis/modder op die sye/rug
• Koeie snuif/lek die genitalieë van ander koeie
• Hare van die stert/kop/romp is opgepof
• Stert is opgelig
• Verlies aan eetlus
• Melkproduksie neem af
• Laat dekking toe (Enige 3) (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 9 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
4.4 Fases van die estrussiklus
Staafgrafiek van die tydperk (in dae) van die verskillende fases in die
estrussiklus van verskeie vroulike plaasdiere
Tydperk van die estrussiklus van verskeie vroulike
plaasdiere
16
Pro-estrus Metestrus Di-estrus
14
12
Tydperk (Dae)
10
8
6
4
2
0
Koei Ooi Sog Merrie
Verskeie vroulike plaasdiere
Kriteria/rubriek/nasienriglyne
• Korrekte opskrif
• X-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Verskeie vroulike plaasdiere)
• Y-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Tydperk)
• Korrekte eenheid (Dae)
• Staafgrafiek
• Akkuraatheid (6)
4.5 Tegniek deur boere gebruik
4.5.1 Identifikasie van die tegniek
Kunsmatige inseminasie/KI (1)
4.5.2 TWEE kenmerke van goeie kwaliteit semen
• Kleur - witterig tot gelerige/melkerig/ondeurskynend
• Taai
• Minder as 15% dooie spermselle/lae mortaliteite
• 80% van sperme beweeg vorentoe/mobiliteit/beweeglikheid/
lewensvatbaarheid
• Minder as 20% toon afwykings/misvormdheid/normale
morfologie
• Kenmerkende reuk
• Gesonde/siekte vrye semen
• pH - 6,4 tot 6,9/effe suur
• Konsentrasie - 1,1 tot 4,5 biljoen spermselle per ml
• Volume - 4 to 8ml (Enige 2) (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Landbouwetenskappe/V1 10 DBE/2019
SS/NSS – Nasienriglyne
4.5.3 Apparaat deur hand A vasgehou
Pistolet (1)
4.5.4 Beste tyd om die koei te insemineer
Die volgende oggend (1)
4.5.5 EEN negatiewe gevolg van tegniek deur onervare persoon
• Kan die koei se reproduksiekanaal beskadig/beseer
• Onverwagte/onbekende lae geboorte uitslag (Enige 1) (1)
4.6 Reproduksie tegniek in koei toegepas
4.6.1 Reproduktiewe tegniek
Embrio-oorplanting/oordrag/EO (1)
4.6.2 Letters van die EERSTE TWEE fases in volgorde
E (1)
C (1)
4.6.3 TWEE voordele van die tegniek vir die boer
• Meer nageslag word van die beste koeie geproduseer
• Meer wins
• Vinnige genetiese vordering in die kudde
• Produksie leeftyd van ouer koeie word verleng
• Teel diere met verhoogde produksie doeltreffendheid
• Gene word in die kudde bewaar/gevestig/verhoed die uitsterf
van waardevolle diere (Enige 2) (2)
4.7 Fases van dragtigheid
4.7.1 Term vir die bevrugte diploïede sel
Sigoot (1)
4.7.2 Naam van die sel tydens die 16 sel stadium
Morula (1)
4.7.3 TWEE oorsake van aborsie nie deur infeksie veroorsaak nie
• Beserings
• Wanvoeding/verkeerde voeding
• Hoё toedienings van hormone/medikasie
• Chemiese vergiftiging/sterk lakseer middels/toksiese voer
• Swak/slegte hantering van diere/stress/trauma
• Vervoer
• Inenting
• Embrio abnormaliteite/ovum/sperm defekte
• Genetiese defekte
• Meerling fetusse tydens geboorte (Enige 2) (2)
[35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2019 QP (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2019 QP (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2019 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2018 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2016 Memo (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2015 Memo (Afr)
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 NSC June 2025 QP (Eng)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2024 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 2024 QP (Sesotho)

Question paper