Downloaded from hlayiso.com
ONTWERP
RIGLYNE VIR
PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE
GRAAD 12
2020
Hierdie riglyne bestaan uit 19 bladsye en 3 bylaes (5 bladsye).
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentPractical assessment task 




--5cf24f22-37cf-4c83-99d1-522c23cb4496/v1-d115bc5f6aec2e1521e3/card.webp)
%20X05%202019%20Preparatory%20Examination%20Question%20Paper_hlayiso.com_--1824f556-8e5a-4311-a91a-40026085eb29/v1-fe44b365f35bbfe4ef99/card.webp)





View all





Design PAT GR 12 2020 Afr
Grade 12 Design practical assessment task from the 2020 (Afrikaans), 24 pages. Read online or get the free PDF download.
Design · Grade 12 · 2020 · Afrikaans. Practical assessment task, 24 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Design
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Practical assessment task
- Year
- 2020
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 24
- File size
- 1.7 MB
Loading document…
Loading document…
1 of 24
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 2 DBE/PAT 2020
NSS
INHOUDSOPGAWE
1. INLEIDING 3
2. RIGLYNE VIR DIE ONDERWYSER 3
2.1 Administrasie van die PAT'e 3
2.2 Assessering van PAT'e 10
2.3 Kontrolelys van PAT'e 12
2.4 Verklaring van egtheid 14
3. RIGLYNE VIR DIE LEERDER 14
3.1 Instruksies vir die leerder 14
3.2 Take 14
3.3 Assessering/Modereringsrubrieke/Instrumente 18
3.4 Vereistes vir voorlegging/aanbieding 18
3.5 Tydraamwerke 18
3.6 Afwesigheid/Take nie ingelewer nie 18
3.7 Verklaring van egtheid 18
4. BRONNELYS 19
5. GEVOLGTREKKING 19
BYLAE A: Verklaring van egtheid
BYLAE B: Rubriek vir die Retrospektiewe Uitstalling
BYLAE C: ONTWERP VRAESTEL 2 ASSESSERINGSRUBRIEK:
Saamgestelde Puntestaat
AKRONIEME
KABV Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring
VOO Verdere Onderwys en Opleiding
NKV Nasionale Kurrikulumverklaring
NSS Nasionale Senior Sertifikaat
PAT Praktiese assesseringstaak
AP Assesseringprogram
SGA Skoolgebaseerde assessering
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 3 DBE/PAT 2020
NSS
1. INLEIDING
Die 17 Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring-vakke wat 'n praktiese komponent bevat,
sluit almal 'n praktiese assesseringstaak (PAT) in. Hierdie vakke is:
LANDBOU: Landboubestuurswetenskappe, Landboutegnologie
KUNS: Dansstudies, Ontwerp, Dramatiese Kunste, Musiek,
Visuele Kunste
WETENSKAPPE: Rekenaartoepassingstegnologie, Inligtingstegnologie,
Tegniese Wetenskappe
DIENSTE: Verbruikerstudies, Gasvryheidstudies, Toerisme
TEGNOLOGIE: Siviele Tegnologie, Elektriese Tegnologie, Meganiese Tegnologie
en Ingenieursgrafika- en ontwerp
'n Praktiese assesseringstaak (PAT) is 'n verpligte komponent van die finale promosiepunt vir
alle kandidate ingeskryf vir vakke wat 'n praktiese komponent het en tel 25% (100 punte) van
die eksamenpunt aan die einde van die jaar. Die PAT word oor die eerste drie kwartale van die
skooljaar geïmplementeer. Dit word in verskillende fases of 'n reeks kleiner aktiwiteite
afgebreek wat saam die PAT opmaak. Die PAT bied leerders die geleentheid om op 'n
gereelde basis gedurende die skooljaar geassesseer te word en dit maak ook voorsiening vir
die assessering van vaardighede wat nie in 'n geskrewe formaat, bv. toetse of eksamens,
geassesseer kan word nie. Dit is dus belangrik dat skole seker maak dat al die leerders die
praktiese assesseringstake binne die toegelate tydperk voltooi om te verseker dat leerders aan
die einde van die jaar hulle uitslae ontvang. Die beplanning en uitvoering van die PAT verskil
van vak tot vak.
Die PAT'e vir Ontwerp sal in 'n versameling samehangende werke uitgestal word wat in die
konteks van 'n uitstallingsomgewing beskou word. Hierdie Retrospektiewe Uitstalling
weerspieël dus die finale PAT-assessering van elke leerder in die land.
2. RIGLYNE VIR DIE ONDERWYSER
2.1 Administrasie van die PAT'e
Ontwerp-onderwysers sal hul eie praktiese assesseringstake opstel. Die kreatiewe aard
van Ontwerp moedig onderwysers aan om temas relevant tot hul spesifieke kontekste te
ontwikkel. Hierdie temas sal dan spesifieke opdragte bepaal wat die leerders vir elke PAT
moet voltooi.
Onderwysers moet DRIE afsonderlike praktiese assesseringstake ontwerp wat gedurende
die akademiese jaar (kwartaal 1 tot 3) gedoen sal word. Die proefeksamen-prakties sal
die taak vir kwartaal 3 wees en gedurende skoolure gedoen word, met die bron as
huiswerk. Hierdie taak neem nie die vorm van 'n formele eksamen met toesig aan nie. LET
WEL: Proefeksamen: Prakties moet aan die begin van kwartaal 3 gedoen word. Elke taak
moet beide Onderwerp 1 (proses) en Onderwerp 2 (die maak van die produk) insluit.
Punte vir elke PAT moet soos volg toegeken te word:
Onderwerp 1: Die proses (50 punte)
Onderwerp 2: Die produk (50 punte)
Die kies van temas vir die PAT'e:
o Onderwysers moet temas kies om hulle opdragte te lei (bv. as die tema ' 'n Beter Lewe'
is, kan 'n opdrag fokus op die vind van verskillende oplossings om die lewe te
verbeter).
o Onderwysers kan hulle eie temas ontwikkel en/of dit uit goedgekeurde handboeke kies.
o Onderwysers kan op 'n breë tema vir die jaar se praktiese werk besluit en dit dan
onderverdeel in spesifieke opdragte, een per kwartaal. Dit sal 'n meer samehangende
werkstuk in die Retrospektiewe Uitstalling tot gevolg hê.
Die onderwyser moet seker maak dat ten minste 60% van elke PAT in die klas onder
toesig gedoen word aangesien die onderwyser die werk as die leerder se eie moet
verifieer. As die onderwyser nie die werk kan verifieer nie, moet dit NIE nagesien word
NIE.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 4 DBE/PAT 2020
NSS
Die PAT'e moet in ooreenstemming met die konteks van die skool opgestel te word.
Onderwysers moet spesifieke instruksies in die opdrag gee wat die vereistes van die PAT
duidelik uiteensit.
PAT 1 en PAT 2 moet saam met die kwartaal se voorgeskrewe 'Ontwerp in 'n
Besigheidskonteks'-navorsingsmodules plaasvind.
Opsomming van die jaar se praktiese take:
KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4
PAT 1 PAT 2 PRAKTIESE 1. RETROSPEKTIEWE UITSTALLING:
PROEFEKSAMEN PAT'e 1 en 2
Proefeksamen – prakties
EEN beste graad 11-werk
TWEE Besigheidskonteks-
navorsingsmodules*
2. VRAESTEL 2 (FINALE PRAKTIESE
EKSAMEN)
*KWARTAAL 1: Ontwerp in 'n besigheidskonteks as deel van PAT 1, Onderwerp 1
Die klem in die eerste kwartaal val op 'n basiese begrip van die bemarking van
ontwerpprodukte gemik op 'n spesifieke teikenmark, deur verpakking en reklame as
bemarkingsinstrumente te gebruik. Daar word sterk aanbeveel dat hierdie navorsingstaak direk
aan die ontwerpoplossing van elke PAT gekoppel word.
Die finale gewigswaarde van elke navorsingstaak moet na 'n totaal van 10 herlei word.
*KWARTAAL 2: Ontwerp in 'n besigheidskonteks as deel van PAT 2, Onderwerp 1
Die klem in kwartaal 2 val op loopbaangeleenthede binne die ontwerpdissipline:
verskeidenheid, omvang, opleiding benodig en opleiding beskikbaar en hoe om vir 'n werk/pos
aansoek te doen.
Doen navorsing oor of bestudeer enige EEN bekroonde kontemporêre Suid-Afrikaanse
ontwerper/ontwerpagentskap/ontwerpdirekteur. Dit sal voordelig wees as dit met die
loopbaandissipline wat nagevors is, verband hou.
Beide die navorsingstake hierbo moet in die vorm van 'n omvattende en formeel
gestruktureerde opdrag of aktiwiteit aangebied word wat bewys toon van deeglike en
samehangende beplannings- en verwysingsvaardighede.
RETROSPEKTIEWE UITSTALLING
Hierdie uitstalling toon wesenlike bewys van die leerder se ontwerpvaardighede en kennis wat
mettertyd ontwikkel het. Dit toon die leerder se praktiese ontwerpsontwikkeling in die
voorlê/aanbied van 'n versameling samehangende werke soos in 'n retrospektiewe uitstalling
gesien.
Die uitstalling is soortgelyk aan 'n ontwerper se voorlegging van sy/haar werk aan toekomstige
kliënte. Hierdie uitstalling moet dus goed beplan word ten opsigte van konsep en
voorlegging/aanbieding. Die Retrospektiewe Uitstalling vertoon verdere ontwikkeling van die
PAT'e in 'n versameling samehangende werke wat in die konteks van die uitstallingomgewing
beskou word.
'n Voorbeeld van 'n retrospektiewe-uitstalling-assesseringsrubriek is in BYLAE B van hierdie
dokument verskaf.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 5 DBE/PAT 2020
NSS
RUBRIEKE
Die tabel hieronder is 'n voorgestelde rubriek vir die inhoud van PAT 1 en PAT 2:
ONDERWERP 1: PUNTE
BESKRYWING
ONTWERPPROSES (bronboek) (50)
Uitdrukking van voorneme en Hou 'n dinkskrum of maak 'n breinkaart van idees
beweegrede/konsep om die tema en die doel van die opdrag te verken.
10
Ontwikkel 'n konsep. 'n Beweegrede moet verskaf
word om die ontwerpoplossing gevind, te bevestig.
Bewyse van navorsing, Doen navorsing oor die opdrag en vind relevante
eksperimentering en bronmateriaal (visuele verwysings). Toon bewyse
besinning/nabetragting van navorsing deur 'n paar miniatuursketse van
idees te maak. Ontwerp 'n paar verskillende
oplossings wat die opdrag verken. Bewyse van 10
eksperimentering, bv. 'n stemmingsbord moet
duidelik wees. Verkenning van verskillende
materiaal en tegnieke moet aangemoedig te word.
Besinning van die proses moet duidelik wees.
Bewyse van gedetailleerde Beplanningstekeninge moet 'n verskeidenheid
beplanning, tekenvaardighede oplossings vir die opdrag (verskillende tegnieke en
en voorlegging/aanbieding materiaal) verken. Bewyse van tekenvaardigheids- 10
ontwikkeling moet duidelik wees. Hierdie proses
moet kreatief aangebied word.
Bewyse van finale tekening/ Toon bewyse van die finale ontwerpoplossing in die
collage/maket wat met die vorm van gedetailleerde, benoemde tekeninge/ 10
finale konsep verband hou collages/makette/prototipes, ens.
Navorsing: Ontwerp in PAT 1: Basiese begrip van die bemarking van
'n besigheidskonteks ontwerpprodukte op 'n spesifieke teikenmark gemik
deur die gebruik van verpakking en advertensies as
bemarkingsinstrumente.
PAT 2: Loopbaangeleenthede in die ontwerp-
10
dissipline: verskeidenheid, omvang, opleiding
benodig en opleiding beskikbaar. Doen navorsing
oor enige EEN bekroonde kontemporêre SA
ontwerper/ontwerpagentskap/kreatiewe direkteur
verwant aan die beroepsdissipline nagevors.
ONDERWERP 2: BESKRYWING PUNTE
ONTWERPPRODUK (50)
Kreatiwiteit/Oorspronklik- Is die werk uniek, oorspronklik en relevant tot die
10
heid/Interpretasie (Vertolking) opdrag?
Bewyse van ontwerp- Algehele indruk. Hoe is die elemente en beginsels
10
betrokkenheid gebruik om 'n unieke ontwerpoplossing te skep?
Tegniek/Vakmanskap/Metode Is die finale produk tegnies bevoeg? Is die
10
vakmanskap voldoende en professioneel?
Tydsbestuur Bewyse van en benutting van beskikbare tyd om
die produk te voltooi. Toon die ontwerpproduk
10
regmatige betrokkenheid by die maak van die
ontwerpproduk?
Professionele aanbieding en Vervul die produk sy funksie? Word die produk
funksionaliteit professioneel en netjies aangebied? Hou die 10
produkoplossing verband met die opdrag?
Sperdatum(s) moet deur die onderwyser vasgestel te word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 6 DBE/PAT 2020
NSS
'n Paar idees en benaderings as riglyn vir die ontwikkeling van die PAT'e
Suksesvolle ontwerpe word
geskep wanneer leerders met
idees speel en op
verbeeldingryke, unieke en
persoonlike wyses verskillende
benaderings ten opsigte van
doelgerigte take
skep/ontwikkel.
Die Ontwerp-onderwyser moet die kreatiewe proses van die begin tot die einde te lei.
Hoe om 'n tema te kies:
Onderwysers word aangeraai om temas relevant tot die konteks van die leerders en van die tyd
waarin ons leef, te kies. Die tema moet versigtig oorweeg word om te verseker dat die leerders op
geen manier benadeel word nie. Die tema sal dan die vereistes van die opdrag bepaal.
Hoe om 'n opdrag te skryf:
'n Opdrag moet die volgende in hooftrekke beskryf:
Identifiseer 'n probleem/behoefte/geleentheid wat die leerder 'n geleentheid sal gee om 'n
esteties aangename en funksionele ontwerpoplossing te skep
Bepaal die formaat, medium/materiaal, tegniese spesifikasies
Versoek of spesifiseer moontlike teikenmark(te)
Spesifiseer sperdatum(s) duidelik
ONDERWERP 1: Bronboekriglyne vir die onderwyser
Dinkskrum, selektering en evaluering van idees:
Help die leerder om sy/haar eie kreatiewe stem gedurende die ontwerpproses te vind.
Leerders moet begin deur alle moontlike idees, aktiwiteite, kwessies, ens. wat met die
tema/opdrag verband hou, aan te teken of te illustreer, d.i. in 'n breinkaart, fotojoernaal,
collage.
Dit is belangrik om te beklemtoon dat die doel van feitlik enige ontwerp is om waarde by die
lewe en die wêreld waarin ons leef, te voeg.
Probeer om tydens die insameling van idees die leerders se denkprosesse te lei na dit wat
persoonlik, ongewoon, vernuwend en uitdagend is en hulle met passie vul. Probeer om hulle
na individuele en innoverende benaderings te lei.
Wanneer idees met die leerder geëvalueer word, elimineer idees wat 'kitsch' (bv. idees wat
duidelik geleen is, soos die 'blomlamp'), onopreg/geveins (bv. 'n plakkaat vir wêreldvrede) of
blatant mooi en sonder inhoud of funksie is (bv. 'n boekomslag met blinkertjies).
Moedig leerders aan om hoë gehalte beeldmateriaal te bekom. Ontmoedig die gebruik van
bestaande foto's en ontwerpe. Dit is beter om 'n onderwerp eerstehands te verken (gebruik eie
foto's of direkte waarnemingstekeninge) omdat baie van die foto's op die internet generies en
van 'n swak gehalte is.
Help hulle om as werkende, aktiewe, onafhanklike leerders en as kritiese, peinsende denkers
wat alles ondersoek, te ontwikkel.
Verseker die uitgebreide gebruik van tekenwerk om waarneming en innovering uit te druk om
op 'n vaardige wyse idees te kan kommunikeer en om konsepontwikkeling te beskryf/illustreer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 7 DBE/PAT 2020
NSS
WENK
Dit is soms 'n goeie idee om die opdrag uit te deel net na die voorgestelde aktiwiteit hieronder.
Dit sal leerders help om idees te genereer/ontwikkel.
Onderwerp 1 kan dan uit 'n reeks 'boustene' bestaan wat opeenvolgend gegee word om
eksperimentering en die ontwikkeling van die proses te verseker. Met deeglike beplanning sal
die onderwyser weet waarheen hierdie 'boustene' die leerders sal lei. Leerders weet moontlik
nie waarheen dit lei nie en gevolglik is daar voortdurend verrassingselemente. Dit bekamp ook
die neiging dat leerders op 'n eerste idee vashaak, sonder om werklik te eksperimenteer en
ander moontlikhede te ondersoek. Verder sal die proses of werkboek byna voltooi wees
voordat die finale produk gemaak word.
Hoe om idees te genereer/ontwikkel:
Teken breinkaarte
'n Breinkaart is 'n goeie instrument om idees wat met die sentrale tema verband hou, te
voorskyn te kom. Die eindresultaat van 'n breinkaart moet 'n webagtige struktuur van woorde en
idees of selfs beelde wees.
'n Paar vinnige riglyne
Begin deur die tema in die
middel van die bladsy te plaas
(skryf die woord en/of teken 'n
visuele beeld/prentjie daarvan)
Teken ten minste vier dik lyne
wat soos takke lyk wat vanaf die
sentrale kernwoord/beeld, ens.
uitsprei. Verskillende kleure kan
gebruik word om elke tak voor
te stel.
Teken bykomende takke wat vanaf die hooftakke uitstrek. Die woorde op hierdie takke is
subonderwerpe van die woorde wat jy op die hooftakke geskryf het.
Hou aan om die breinkaart uitwaarts met bykomende subonderwerpe/kernwoorde en takke
uit te brei.
Nuttige webblad: http://blog.iqmatrix.com/how-to-mind-map.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 8 DBE/PAT 2020
NSS
Voorbeeld van 'n 'ontdekkingsreis' verwant aan 'n tema:
Tema: Beweging
Beweeg teenoor stilstaan/stagneer
Beweeg van A na B
Loop, hardloop, kruip, ry
Stadig teenoor vinnig
Simbole wat beweging uitbeeld
Beweging in kultuur/tradisie
Beweging in tyd
Beweging as optiese illusie
Werklike teenoor optiese
Proses as beweging
Teksture in beweging
Lyn in beweging
Fatsoene en vorms
Kleur
Metafore
Hieronder is voorbeelde van 'n paar aktiwiteite wat leerders sal help om idees oor die
tema beweging te genereer/ontwikkel/skep en 'boustene' te ontwikkel voordat die opdrag
uitgedeel word.
Eksperimenteer met beweeglike voorwerpe/ontwerpe.
Hierdie eksperimente kan in die bronboek geplaas word en kan dalk aanleiding gee tot
idees vir die finale werk.
Gee leerders 10 minute om 10 visuele beelde/prentjies wat beweging uitbeeld in tydskrifte
te kry. Deel fotokopieë van bykomende voorbeelde uit. Hulle moet al die prentjies/beelde
gebruik en in ongeveer 20 minute 'n collage maak. Hierdie aktiwiteit moet gedoen word
voordat die opdrag uitgedeel word, aangesien hulle dan meer vrylik sal werk. Nadat hulle
die opdrag ontvang het, kan hulle na hierdie collages teruggaan en kyk of hulle iets daarvan
kan gebruik. Dit is 'n manier om interessante jukstaplasings te skep.
Speel woordspeletjies deur 'n thesaurus te gebruik om hulle op 'n reis van sinonieme te
neem wat nuwe inspirasiemoontlikhede sal ontsluit, bv. aksie, vorder, evolusie, vloei,
progressie, oorgang, ens.
Vra leerders om tekeninge van verskillende vorms van beweging te maak, gebaseer op
party van die voorbeelde hierbo. Dit kan kwessies soos die koolstofvoetspoor ('carbon
footprint') ondersoek of dit kan net interessante surrealistiese jukstaplasings wees.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 9 DBE/PAT 2020
NSS
Eksperimentering:
Lei leerders om met media en prosesse te eksperimenteer, om proefvoorbeelde,
prototipes, stemmingsborde of kleurkaarte te produseer.
Verkenning behoort doelgerig en relevant tot die ontwerpoplossing te wees.
Tekenvaardighede
Die ontwikkeling van tekenvaardighede moet
duidelik waarneembaar wees.
'n Verskeidenheid oplossings vir die opdrag
moet ondersoek word deur tekeninge
(miniatuursketse, idee/konseptueel,
tegniese/konstruksie en waarneming) te
gebruik. Hierdie ondersoekende proses moet
gedurende die jaar die gebruik van
verskillende tekenmateriale weerspieël
(bv. uitveërs, penne, ink, bleikmiddel, tou en
draad) en 'n wye verskeidenheid
tekentegnieke (bv. stippeling, oorkruising,
'doodling, krabbel, tonale tekening) en style
(naturalisties, ekspressief, gebare) moet
verken word. Hierdie proses moet behoort
kreatief aangebied en aangeteken word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 10 DBE/PAT 2020
NSS
2.2 Assessering van die PAT'e
Voorgestelde rubrieke vir gebruik gedurende die assessering van PAT 1 (kwartaal 1) en PAT 2
(kwartaal 2)
ONDERWERP 1: BRONBOEK/WERKBOEK
KRITERIA
Uitdrukking van voorneme en rasionaal/konsep 10
Bewys van navorsing, eksperimentering en besinning/refleksie 10
Bewys van gedetailleerde beplanning, tekenvaardighede en aanbieding 10
Bewys van finale tekening/collage/maket wat met die finale konsep verband hou 10
Navorsing: Ontwerp in 'n besigheidskonteks 10
TOTAAL 50
ONDERWERP 2: DIE PRODUK/PRAKTIES
KRITERIA
Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie (Vertolking) ten opsigte van die konsep 10
en oplossings relevant tot die opdrag
Bewys van ontwerpbetrokkenheid: Die gepaste gebruik van ontwerpelemente en - 10
beginsels
Tegniek/Vakmanskap/Metode 10
Voltooiing van werk/tydsbestuur/bewyse van volle benutting van beskikbare tyd 10
Professionele aanbieding en funksionaliteit van die ontwerpoplossing 10
TOTAAL 50
GEKOMBINEERDE TOTAAL VIR ONDERWERP 1 EN ONDERWERP 2 100
ASSESSERINGSKRITERIA VIR PROEFEKSAMEN-PRAKTIES
(Voltooi aan die begin van kwartaal 3)
ONDERWERP 1: BRONBOEK/WERKBOEK
KRITERIA
Uitdrukking van voorneme en rasionaal 10
Bewys van navorsing, eksperimentering en besinning/refleksie 10
Bewys van gedetailleerde beplanning en voorlegging/aanbieding wat met die
30
finale konsep verband hou
TOTAAL 50
ONDERWERP 2: DIE PRODUK/PRAKTIES
KRITERIA
Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie (Vertolking) ten opsigte van die konsep
10
en oplossings relevant tot die opdrag
Bewys van ontwerpbetrokkenheid: die gepaste gebruik van ontwerpelemente en -
10
beginsels
Tegniek/Vakmanskap/Metode 10
Die ontwerpoplossing moet bewys toon van ten minste 12 uur se werk onder
10
gekontroleerde omstandighede
Professionele voorlegging/aanbieding en funksionaliteit van die ontwerpoplossing 10
TOTAAL 50
GEKOMBINEERDE TOTAAL VIR ONDERWERP 1 EN ONDERWERP 2 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 11 DBE/PAT 2020
NSS
Hierdie taksonomie moet saam met die assesseringskriteria vir PAT 1 (kwartaal 1),
PAT 2 (kwartaal 2) en die Proefeksamen (kwartaal 3) hierbo gebruik word.
KOGNITIEWE VLAKBESKRYWINGS VIR PRAKTIESE PROJEKTE
Voorbeeld:
WILLIAMS SE TAKSONOMIE: WILLIAMS SETAKSONOMIE:
KOGNITIEF (DENKE) AFFEKTIEF (GEVOEL)
Vlotheid Buigsaamheid Oorspronklik- Uitbreiding Die neem van Kompleksiteit Nuuskierigheid Verbeelding
(die skep/ (die skep/ heid (die skep/ (die uitbreiding, risiko's (die vermoë (die vermoë (die vermoë om
ontwikkeling ontwikkeling ontwikkeling vergroting, (eksperimen- om struktuur om te wonder, denk-beeldige
van idees, van alterna- van nuwe, verryking of teer, probeer uit chaos te na te dink oor, prentjies te
antwoorde, tiewe, unieke en versiering van nuwe skep, om te dink of te bou,
reaksies, variasies, innoverende idees om dit vir uitdagings) logiese orde te raai) moontlikhede
moontlikhede aanpassings, reaksies/ ander makliker bring in 'n en nuwe dinge
vir 'n gegewe verskillende oplossings) te maak om te gegewe te visualiseer of
situasie/ idees/oplos- verstaan of situasie en/of na verder as
probleem) sings/opsies) om dit die praktiese
interessanter ontbrekende grense te reik)
te maak) dele te sien)
Die leerder het Die leerder kon Die leerder het Die leerder het Die leerder het Die leerder kon Die leerder het Die leerder kon
baie idees en aanpas en kreatiewe die idee(s) baie nuwe idees die na verskeie moontlike
baie moontlike alternatiewe oplossings verder geneem deur ontbrekende opsies gekyk oplossings
oplossings vir oplossings of geskep/ en genoeg waaghalsige dele invul om en het baie visualiseer,
die probleem/ opsies ontwikkel detail bygelas eksperimen- 'n volledige daaroor selfs al was dit
opdrag oorweeg vir ander tering probeer oplossing te nagedink nie prakties
geskep/ mense om dit kry implementeer-
ontwikkel te verstaan baar nie
Beskrywers vir die assesseringskriteria vir ONDERWERP 1 en 2
Uitstaande 90–100 Uitsonderlike vermoë; rykheid; vol insig; vloeiend; hoë vaardigheid; waarneming en kennis
kragtig uitgedruk; gesteun deur 'n oorspronklike of ongewone proses en ontwerpoplossing.
Uitstaande en oorspronklike aanbieding van die proses en die produk.
Uitstekend 80–89 Treffende impak; die meeste van die bogenoemde; gedetailleerd; goed georganiseer en
samehangend; afgewerk; vaardigheid duidelik; gesteun deur 'n oorspronklike/ongewone/
relevante ontwerpproses en -oplossing; voorlegging/aanbieding oorspronklik en deurdink.
Paar geringe foute duidelik.
Baie goed 70–79 Goed georganiseerd, soos hierbo, maar sonder die impak; goeie bevoegdheidsvlak en keuse
van inhoud; gesteun deur 'n relevante ontwerpproses en -oplossing; duidelike sorg en moeite
gedoen met oorspronklike voorlegging/aanbieding. Paar duidelike teenstrydighede/foute
duidelik.
Goed 60–69 Interessante voorlegging/aanbieding; doel duidelik; oortuigend; eenvoudige direkte gebruik
van gekose medium; toon begrip maar neig soms na die alledaagse en stereotipiese
oplossing; bevredigende ontwerpproses en -oplossing; redelike moeite gedoen met
voorlegging/aanbieding. Steurende/Duidelike teenstrydighede.
Gemiddeld 50–59 Bevredigend; voel meganies; afgelei of gekopieer; min insig; verbeeldingsloos;
ontwerpproses en -oplossing nie altyd duidelik geïdentifiseer nie; aanvaarbare
voorlegging/aanbieding. Baie steurende teenstrydighede.
Ondergemiddeld 40–49 Genoeg werk om te slaag; nie logies gekonstrueer nie; paar flitse van insig; beperkte keuse
van inligting; swak tegniese vaardighede kan 'n bydraende faktor wees; geen werklike
ontwerpproses en -oplossing nie; lomp of nalatige aanbieding. Het ondersteuning/
motivering nodig om te slaag.
Swak 30–39 Visueel oninteressant; onkreatief; beperkte/swak tegniese vaardighede; geringe poging om
inligting op 'n aanvaarbare wyse aan te bied; min of geen ontwerpproses en -oplossing nie;
algemene gebrek aan betrokkenheid. Het ondersteuning/motivering nodig om te slaag.
Baie swak 20–29 Baie min inligting of irrelevante werk/ontwerpproses en -oplossing. Geen poging is
Druip aangewend om werk op 'n aanvaarbare wyse aan te bied nie. Algemene gebrek aan
toegewydheid en tegniese vaardigheid.
Onaanvaarbaar 0–19 Onsamehangend; irrelevant, baie min of geen werk nie; gebrek aan selfs beperkte
Druip vaardighede toegepas. Geen toegewydheid en tegniese vaardigheid nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 12 DBE/PAT 2020
NSS
2.3 Kontrolelys vir die PAT'e
Hierdie modereringsinstrument is slegs vir die doel van moderering. Die PAT'e moet beide
intern en ekstern gemodereer te word. Alle skole sal deur die POD in kennis gestel word oor
die datum, tyd en plek vir die eksterne moderering van die PAT'e en eksamenwerk.
'n Moontlike modereringsinstrument vir ONTWERP-PAT'e
Vak: ONTWERP Datum: ____________
1. DIE PAT-OPDRAG √ OF x
Duidelike instruksies oor wat verwag word, van toepassing op die spesifieke graad
Visuele inspirasie
Die opdrag voorsien vir die ontwikkeling/skep van geleentheid vir die volgende:
Vloei (die ontwikkeling van idees, antwoorde, reaksies, moontlikhede vir 'n
gegewe situasie/probleem)
Buigsaamheid (die ontwikkeling van alternatiewe, variasies, aanpassings,
verskillende idees/oplossings/opsies)
Oorspronklikheid (die ontwikkeling van nuwe, unieke en ongewone
antwoorde/oplossings)
Uitbreiding (die uitbreiding, vergroting, verryking of verfraaiing van idees om dit
makliker te maak vir ander om te verstaan of om dit interessanter te maak)
Risiko's neem (eksperimentering, probeer nuwe uitdagings)
Kompleksiteit (die vermoë om struktuur uit chaos te skep, om logiese orde in 'n
gegewe situasie te bring en/of om die ontbrekende dele te sien)
Nuuskierigheid (die vermoë om te wonder, na te dink, te oorweeg of te raai)
Verbeelding (die vermoë om denkbeeldige prentjieste vorm, moontlikhede en
nuwe dinge te visualiseer of om verby praktiese beperkinge te reik)
Duidelike assesseringskriteria
Sperdatum(s) en tydsbestuur
2. ASSESSERING VAN PAT'e
Van toepassing op die spesifieke graad, kom ooreen met die standaard van die
provinsie, d.i. realistiese puntetoekenning
Gebruik van assesseringskriteria
50 punte vir bronboek en assessering van die volgende ingesluit:
Voorneme en rasionaal van die opdrag (byvoorbeeld in die vorm van 'n breinkaart,
visuele aanbieding, ens.)
Bewyse van navorsing, eksperimentering en besinning/refleksie (byvoorbeeld
miniatuursketse, stemmingsborde, ens.)
Bewyse van gedetailleerde beplanning, tekenvaardighede en aanbieding wat met
die ontwerpopdrag verband hou
Bewyse van finale tekening/collage/maket wat met die finale konsep verband hou
Die Ontwerp in 'n Besigheidskonteks-navorsingsmodules
50 punte vir produk(te) assessering van die volgende ingesluit:
Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie (Vertolking) ten opsigte van die konsep
en oplossings relevant tot die opdrag
Bewyse van ontwerpbetrokkenheid: Die gepaste gebruik van ontwerpelemente en
-beginsels
Tegniek/Vakmanskap/Metode
Voltooiing van werk/tydsbestuur/bewyse van volle benutting van beskikbare tyd
Professionele aanbieding en funksionaliteit van die ontwerpoplossing
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 13 DBE/PAT 2020
NSS
'n Moontlike modereringsinstrument vir die Retrospektiewe Uitstalling
Vak: ONTWERP Datum: ______________
1. DIE RETROSPEKTIEWE UITSTALLING √ OF x
Duidelike instruksies oor wat verwag word, van toepassing op die spesifieke graad
Visuele inspirasie
Die opdrag voorsien vir die ontwikkeling/skep van geleentheid vir die volgende:
Vloei (die ontwikkeling van idees, antwoorde, reaksies, moontlikhede vir 'n
gegewe situasie/probleem)
Buigsaamheid (die ontwikkeling van alternatiewe, variasies, aanpassings,
verskillende idees/oplossings/opsies)
Oorspronklikheid (die ontwikkeling van nuwe, unieke en ongewone
antwoorde/oplossings)
Uitbreiding (die uitbreiding, vergroting, verryking of verfraaiing van idees om dit
makliker te maak vir ander om te verstaan of om dit interessanter te maak)
Risiko's neem (eksperimentering, probeer nuwe uitdagings)
Kompleksiteit (die vermoë om struktuur uit chaos te skep, om logiese orde in 'n
gegewe situasie te bring en/of om die ontbrekende dele te sien)
Nuuskierigheid (die vermoë om te wonder, na te dink, te oorweeg of te raai)
Verbeelding (die vermoë om denkbeeldige prentjieste vorm, moontlikhede en
nuwe dinge te visualiseer of om verby praktiese beperkinge te reik)
Duidelike assesseringskriteria
Sperdatum(s) en tydsbestuur
2. ASSESSERING VAN UITSTALLING
Van toepassing op die spesifieke graad, kom ooreen met die standaard van die
provinsie, d.i. realistiese puntetoekenning
Gebruik van assesseringskriteria
80 punte vir uitstalling en assessering van die volgende ingesluit:
Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie (Vertolking ten opsigte van die konsep
en oplossings relevant tot die opdrag (20 punte)
Bewyse van ontwerpbetrokkenheid: Bewyse van gedetailleerde beplanning en
die gepaste gebruik van ontwerpelemente en -beginsels en materiale vir die
aanbied van die uitstalling as 'n samehangende versameling werke.
Tegniek/Vakmanskap/Metode/Bekwaamheid gebruik vir die aanbied van die
uitstalling. (20 punte)
Voltooiing van ALLE PAT'e/tydsbestuur/bewyse van progressiewe
ontwerpsontwikkeling in die aanbied van 'n wesenlike, samehangende
versameling werke. (20 punte)
Professionele aanbieding en funksionaliteit van die uitstalling vir die
kyker/aanskouer. (20 punte)
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 14 DBE/PAT 2020
NSS
2.4 Verklaring van egtheid
Verwys na BYLAE A.
3. RIGLYNE VIR DIE LEERDER
3.1 Instruksies vir die leerders
Die voltooiing van al die PAT'e en die Proefeksamen is verpligtend. Die nienakoming
hiervan sal jou finale Ontwerp-uitslag benadeel.
PLAGIAAT moet te alle koste vermy te word. Direkte kopiëring van 'n beeld of ontwerp
wat nie jou eie is nie, sal streng gepenaliseer word. Dit sal 'n skoolgebaseerde
assesseringsonreëlmatigheid tot gevolg hê. Die proses van transformasie en
manipulasie van die bronmateriaal is uiters belangrik. Jy word aangemoedig om unieke
en oorspronklike oplossings met betrekking tot jou ontwerpopdrag te verskaf.
Hou by die sperdatum(s) soos uiteengesit in die opdrag.
Maak seker dat jou opdrag vir elke PAT in jou bronboek geplak word.
Maak seker dat al jou werk professioneel aangebied word.
3.2 Take
TAAK 1 (Kwartaal 1): TAAK 3 (Kwartaal 2): TAAK 5 (Kwartaal 3):
Praktiese Assesseringstaak Praktiese Assesseringstaak Proefeksamen
(100) (100) Praktiese Taak (100)
Onderwerp 1: Werk-/ Onderwerp 1: Werk-/ Onderwerp 1: Werk-/
Bronboek/Besigheidsmodule 1 Bronboek/Besigheidsmodule 2 Bronboek
(50) (50) (50)
Onderwerp 2: Voltooide Onderwerp 2: Voltooide Onderwerp 2: Voltooide
praktiese werk/produk praktiese werk/produk praktiese werk/produk
(50) (50) (50)
Hierdie praktiese take stel leerders in staat om hul tegniese en probleem-
oplossingsvaardighede te toon en bewys te lewer van innoverende denke en insig.
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 15 DBE/PAT 2020
NSS
Hierdie praktiese take stel jou in staat om jou tegniese en probleemoplossingsvaardighede te
toon en bewys te lewer van innoverende denke en insig. Hieronder volg 'n riglyn van sommige
benaderings wat jy kan probeer.
Wat doen ontwerpers?
Onthou Skep Verbeel
Ondersoek Waarneem Verwring
Eksperimen- Ontdek Speel
teer
Herhaal Omskep Voel
Simboliseer Analiseer Beplan
Jy moet dieselfde doen!
Dit is belangrik om jou eie besondere sterk punte te ontwikkel. Party van julle sal versigtig
beplan, terwyl ander meer intuïtief sal werk.
Jy moet 'n berekende risiko-nemer wees. Probeer nuwe idees en prosesse sonder 'n
vrees vir mislukking.
Kreatiewe aktiwiteit kan op 'n aantal verskillende vlakke plaasvind, van die vervaardiging
van 'n collage of produk wat deur 'n bestaande idee of ontwerp geïnspireer is tot die
ontwikkeling van 'n heeltemal vars en individuele proses en uitkoms. 'n Idee is slegs so
goed soos die uitvoering daarvan. Werk wat tegnies minderwaardig is, sal 'n goeie idee
ruïneer.
'n Ontwerp is in die eerste plek 'n uitdrukking van die medium. In alle groot ontwerpe is die
onderwerp en die wyse waarop dit gemaak word, onafskeidbaar. Jy moet tegniek
bemeester om die inhoud te beskerm.
Oorweeg die doelgerigte gebruik van die elemente en beginsels in jou ontwerpproses.
Bespreek al jou werk voortdurend met jou onderwyser. Dit sal jou help om jou sterk punte
en tekortkominge te identifiseer.
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 16 DBE/PAT 2020
NSS
Wenke vir ONDERWERP 1 (Bronboek):
Die bronboek kan die volgende insluit:
Breinkaarte om idees te ontwikkel.
Sketse en voorbereidingstekeninge
Beelde, artikels, uittreksels, voorbeelde, foto's, ens. wat jy versamel het.
Voorwerpe (stukkies papier, verpakkingsmateriaal, kaartjies, ens.) wat jy interessant en
stimulerend vind, van persoonlike belang is of nuttig kan wees vir 'n praktiese projek op
een of ander stadium.
'Doodles', woorde, sketse, notas wat met jou ervarings en konteks verband hou
Doen navorsing oor 'n wye verskeidenheid ontwerpers en voorbeelde wat jou praktiese
werk sal inlig en versterk.
Ondersoek verskillende tegnieke en materiale.
Duimnaelsketse (Klein sketse) van verskillende ontwerpoplossings
Duidelike ontwikkeling van idees tot 'n finale ontwerpoplossing.
Alles hierbo genoem behoort jou te lei om jou finale ontwerp oplossing effektief uit
te stal.
Voorbeelde van ONDERWERP 1-(Bronboek-)benaderings:
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 17 DBE/PAT 2020
NSS
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 18 DBE/PAT 2020
NSS
3.3 Assesserings-/Modereringsrubrieke/-instrumente
Verwys na bladsy 3 en 4 van die Riglyne vir die Onderwyser.
3.4 Vereistes vir voorlegging/aanbieding
ONDERWERP 1 (Bronboek)
Skryf jou naam en van duidelik op die voorblad van jou bronboek.
Merk elke PAT duidelik.
Plak jou opdrag vir elke PAT in.
Jou bronboek behoort aktiwiteite in chronologiese volgorde te wys.
Plak alle werk stewig in jou bronboek vas.
Bied jou werk netjies en kreatief in jou bronboek aan.
Maak seker dat hierdie dokument/bronboek maklik oopmaak.
ONDERWERP 2 (Produk)
Merk jou produk vir elke PAT duidelik.
Jou produk moet professioneel aangebied/voorgelê word.
3.5 Tydraamwerke
Alle PAT'e moet volgens die gespesifiseerde spertyd(tye) van die opdrag voltooi word.
Versuim om die PAT'e en die PRAKTIESE PROEFEKSAMEN te voltooi, kan tot 'n onvolledige
SGA-punt lei. Dit sal jou finale matriekuitslag ernstig benadeel.
3.6 Afwesigheid/Take nie ingelewer nie
Die afwesigheid van ENIGE PAT sonder dat 'n mediese sertifikaat voorgelê is, sal 'n
onvolledige punt tot gevolg hê. Ten minste 60% van ALLE take MOET onder toesig van jou
onderwyser in die klas gedoen word. Jou onderwyser moet die werk as jou eie verifieer. As jou
werk tuis gedoen is, kan jou onderwyser nie die egtheid van jou werk bevestig nie en die werk
sal NIE nagesien word NIE.
3.7 Verklaring van egtheid
Verwys na BYLAE A.
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp 19 DBE/PAT 2020
NSS
4. BRONNELYS
Die onderwyser moet die volgende bronmateriaal in die klaskamer hê:
LOOM onderhewig aan beskikbaarheid
Enige van die handboeke wat deur die nasionale Departement van Basiese Onderwys
goedgekeur is
Enige ontwerptydskrifte, bv. House and Leisure, World of Interiors, Visi, Elle Decor, I-jusi,
Design Indaba, African Design Magazine, SA Home Owner, House and Garden
Nuttige webtuistes:
www.behance.com
www.pinterest.com
www.yatzer.com
www.dezeen.com
www.itsnicethat.com
www.underconsideration.com/fpo
www.ineedaguide.blogspot.com
www.lostateminor.com
www.coutequecoute.blogspot.com
www.antwerp-fashion.be
www.logopond.com
www.thedieline.com
www.designtimes.co.za/search
https://zapier.com/blog/mind-mapping-tutorial/http://lifehacker.com/how-to-use-mind-
maps-to-unleash-your-brains-creativity-1348869811
https://www.sdate.edu/sites/default/files/2020-07/service_learning_reflection_hand-out.pdf
https://qqq.thegraphicdesignschool.com/blog/mind-maps-for-graphic-design-ideas-
generation-tegnieks
https://www.illumine.co.uk/resources/mind-mapping/using-mind-maps-effectively/mind-
mapping-for-creativity-and-creative-problem-solving/
5. GEVOLGTREKKING
Na voltooiing van die praktiese assesseringstaak moet leerders in staat wees om hulle begrip
van die bedryf te demonstreer; hulle kennis, vaardighede, waardes en redenasievermoëns te
versterk, en ook betrekkinge buite die klaskamer te vestig en uitdagings in die wêreld daar
buite aan te durf. Die PAT ontwikkel verder leerders se lewensvaardighede en gee hulle die
geleentheid om by hulle eie leerervarings betrokke te wees.
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE A
VERKLARING VAN EGTHEID
Hiermee word verklaar dat ten minste 60% van hierdie PAT onder toesig van die Ontwerp-
onderwyser gedoen is. Hierdie verklaring sertifiseer dat alle werk wat ingelewer is, oorspronklik en
die werk van die leerder is.
Leerder
Skool
Distrik
PAT 1 / 2 / Proefeksamen: (Kies en omkring slegs EEN.)
Handtekening Datum
Leerder
Onderwyser
Prinsipaal
Skoolstempel
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE B
MOONTLIKE RUBRIEK VIR DIE RETROSPEKTIEWE UITSTALLING
90%–100% Uitstaande Uitstaande tegniek/ Uitstaande voltooiing Uitstaande, oorspronklike en
kreatiwiteit/oorspronklikheid/ werkmanskap/ van AL die PAT'e; professionele aanbieding
1. Uitstaande vermoë wat rykheid, interpretasie met betrekking tot metode/vermoë ten tydsbestuur; bewyse van van die Retrospektiewe
insig en vloeiende uitstalling toon. die konsep en oplossings wat toon gestel in elke progressiewe ontwerp- Uitstalling. Die uitstalling
Hoë vaardigheid, waarneming en met al die PAT'e verband hou. PAT, asook in die ontwikkeling in die vertoon materiaal wat by die
kennis word kragtig uitgedruk deur Bewyse van ontwerp- aanbieding van die aanbieding van 'n oorkoepelende tema van die
uitstaande, oorspronklike betrokkenheid in elke PAT. uitstalling. deeglike, uitstalling aansluit. Elke PAT
ontwerpoplossings in 'n Bewyse van gedetailleerde samehangende liggaam in die uitstalling word met
samehangende werksliggaam uit te beplanning en die gepaste werk. Die uitstalling lees uitstaande visuele
druk. gebruik van ontwerpelemente, soos 'n uitstaande, funksionaliteit en smaak aan
-beginsels en -materiaal in die samehangende liggaam die toeskouer uitgestal.
aanbieding van elke PAT. werk.
80%–89% Uitstekende kreatiwiteit/ Uitstekende tegniek/ Uitstekende voltooiing Professionele aanbieding en
oorspronklikheid/interpretasie vakmanskap/ van AL die PAT'e/ funksionaliteit en die
2. Uitstekend. Treffende liggaam met betrekking tot die konsep metode/vermoë tydsbestuur/bewyse van uitstalling vir die toeskouer.
werk wat die meeste aspekte hierbo en oplossings is relevant vir die gebruik om die progressiewe ontwerp- Die uitstalling lees soos 'n
vertoon met minimale foute. Goed PAT'e. Bewyse van uitstalling aan te ontwikkeling in die samehangende liggaam
georganiseerde, gedetailleerde en ontwerpbetrokkenheid in elke bied. aanbieding van 'n werk en min ongerymdhede.
samehangende liggaam werk wat PAT. Bewyse van samehangende liggaam Uitstekende en oorspronklike
met duidelike vaardigheid afgerond gedetailleerde beplanning en werk. aanbieding van die
is. Die uitstalling word deur gepaste gebruik van ontwerp- retrospektiewe uitstalling.
oorspronklike/ ongewone/relevante elemente, -beginsels en
ontwerp-oplossings ondersteun. materiale in die aanbieding van
elke PAT.
70%–79% Baie goeie kreatiwiteit/ Baie goeie tegniek/ Baie goeie voltooiing Goeie aanbieding en
oorspronklikheid/ interpretasie vakmanskap/ van ALLE PAT'e/ funksionaliteit van die
3. Baie Goed. Goed georganiseerd, met betrekking tot die konsep metode/ tydsbestuur/bewyse van uitstalling aan die toeskouer.
soos hierbo, maar nie so treffend nie. en oplossing hou verband met bevoegdheid progressiewe ontwerp- Die uitstalling lees soos 'n
'n Paar ooglopende foute. Goeie vlak die PAT'e. Minder intense gebruik in die ontwikkeling in die goeie liggaam werk. Goeie
van bevoegdheid en seleksie van ontwerpbetrokkenheid in elke aanbieding van die aanbieding van 'n goeie, aanbieding van die
inhoud wat deur 'n relevante PAT. Bewyse van uitstalling, alhoewel samehangende liggaam retrospektiewe uitstalling.
ontwerp-proses en oplossings gedetailleerde beplanning en met sommige foute. werk wat 'n paar klein
ondersteun word. Goed gepaste gebruik van ontwerp- foute insluit.
georganiseerde en samehangende elemente en -beginsels en
liggaam werk; Vaardigheid is materiaal in die aanbieding van
duidelik; ondersteun deur elke PAT.
oorspronklike/ongewone/relevante
ontwerpoplossings; die aanbieding is
oorspronklik en met sorg oorweeg.
60%–69% Goeie kreatiwiteit/ Bevredigende Goeie voltooiing van Bevredigende ontwerp-
oorspronklikheid/ interpretasie tegniek/ ALLE PAT'e/ proses en -oplossing wat
4. Goed. Interessante aanbieding met betrekking tot die konsep vakmanskap/ tydsbestuur/bewyse van aantoon dat redelike moeite
wat 'n duidelike, oortuigende doelwit en oplossings wat met die metode/ progressiewe ontwerp- gedoen is met die
met eenvoudige ontwerpoplossings PAT'e verband hou. Gebrek bevoegdheid ontwikkeling in die aanbieding en funksionaliteit
toon. Steurnisse/Opmerklike foute. aan ontwerp-betrokkenheid in gebruik in die aanbieding van 'n van die uitstalling aan die
Bevredigende vlak van bevoegdheid elke PAT. Bewyse van aanbieding van die samehangende liggaam toeskouer. Die uitstalling
en seleksie van inhoud wat deur gedetailleerde beplanning en uitstalling, alhoewel werk wat 'n paar foute lees soos 'n bevredigende
relevante ontwerpprosesse en - gepaste gebruik van ontwerp- met foute. insluit. liggaam werk.
oplossings ondersteun word. Daar is elemente, -beginsels en
duidelik moeite gedoen met 'n materiaal in die aanbieding van
bevredigende aanbieding. elke PAT.
Bevredigend georganiseerde en
samehangende liggaam werk.
Vaardigheid is duidelik; ondersteun
deur oorspronklike/
ongewone/relevante
ontwerpoplossings; aanbieding is
oorspronklik en deurdag.
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp DBE/PAT 2020
NSS
50%–59% Gemiddelde Aanvaarbare tegniek/ Gemiddelde voltooiing Aanvaarbare ontwerp-
kreatiwiteite/oorspronkli vakmanskap/metode/ van ALLE PAT'e/ prosesse en -oplossing
5. Gemiddeld. Aanvaarbare kheid/interpretasie met bevoegdheid gebruik in tydsbestuur/bewyse van wat wys dat redelike
aanbieding wat meganies, afgelei of betrekking tot die die aanbieding van die progressiewe ontwerp- moeite gedoen is met
gekopieer voel, met min insig en min konsep en oplossings uitstalling, met sommige ontwikkeling in die die aanbieding en
verbeelding. Die ontwerpproses is wat met die PAT'e foute ingesluit. aanbieding van 'n funksionaliteit van die
oplossings is nie altyd duidelik verband hou. Gebrek bevredigende liggaam uitstalling aan die
geïdentifiseer nie. Aanvaarbare vlak aan ontwerp- werk, met foute toeskouer. Die
van bevoegdheid en seleksie van betrokkenheid in elke ingesluit. uitstalling lees soos 'n
inhoud. Aanvaarbare organisasie en PAT. Bewyse van bevredigende,
samehangende liggaam werk; beplanning en gepaste samehangende liggaam
vaardigheid is duidelik; ondersteun gebruik van ontwerp- werk.
deur oorspronklike/ elemente, -beginsels en
ongewone/relevante materiale in die
ontwerpoplossings; aanbieding is aanbieding van elke
oorspronklik en deurdag. PAT.
Baie steurende foute.
40% – 49% Ontwerp-betrokkenheid Minimale tegniek/ Ondergemiddelde Minimale ontwerp-
ontbreek in elke PAT. vakmanskap/metode/ voltooiing van ALLE proses en -oplossing
6. Ondergemiddeld. Slordige, Bewyse van minimale bevoegdheid gebruik in PAT'e/tydsbestuur/ wat wys dat min moeite
argelose aanbieding. Die leerder het beplanning en gebruik die aanbieding van 'n bewyse van ontwerp- met die aanbieding en
genoeg werk gedoen om te slaag, van ontwerpelemente, - uitstalling wat foute ontwikkeling in die funksionaliteit van die
maar met 'n uitstalling wat nie logies beginsels en materiale insluit. aanbieding van 'n uitstalling aan die
saamgestel is nie. Die uitstalling en in die aanbieding van gemiddelde liggaam toeskouer gedoen is.
flitse van insig, beperkte seleksie van elke PAT. werk met baie foute. Die uitstalling lees soos
inligting, swak tegniese vaardighede 'n bevredigende
met beperkte ontwerpprosesse en - liggaam werk, maar min
oplossings. Min moeite is met die moeite is daarmee
aanbieding gedoen. Het gedoen.
ondersteuning/motivering nodig om te
kan slaag.
30%–39% Min ontwerp- Swak tegniek/ Swak voltooiing van AL Beperkte ontwerp-
betrokkenheid in elke vakmanskap/metode/ die PAT'e/tydsbestuur/ prosesse en -oplossings
7. Swak. Visueel oninteressante PAT. Bewys van swak bevoegdheid in die bewyse van wat toon dat min moeite
aanbieding met 'n gebrek aan beplanning en gebruik aanbieding van die progressiewe ontwerps- met die aanbieding en
kreatiwiteit en met beperkte/swak van ontwerpelemente, uitstalling met groot ontwikkeling in die funksionaliteit van die
tegniese vaardigheid. Daar is min beginsels en materiale foute ingesluit. aanbieding van 'n swak uitstalling aan die
moeite gedoen om die inligting op 'n in die aanbieding van liggaam werk met baie toeskouer gedoen is.
aanvaarbare manier aan te bied, met elke PAT. foute. Die uitstalling vertoon 'n
min of geen ontwerpprosesse en - swak liggaam werk
oplossings nie. Dit toon 'n algehele waarmee baie min
gebrek aan toewyding en vaardigheid. moeite gedoen is.
Lae vlak van bevoegdheid en seleksie
van inhoud; ondersteun deur 'n swak
ontwerpproses en oplossing; min
moeite is met die uitstalling gedoen.
Swak organisasie en vaardigheid is
duidelik en word ondersteun deur swak
ontwerpoplossings, aanbieding is nie
deurdag nie. Benodig
ondersteuning/motivering om te slaag.
20% – 29% Gebrek aan ontwerp- Swak tegniek/ Onvolledige PAT'e en Baie min moeite is
betrokkenheid in elke vakmanskap/metode/ swak tydsbestuur wat gedoen met die
8. Baie swak, DRUIP. Baie min PAT. Bewyse van swak bevoegdheid gebruik in min bewyse van aanbieding en
inligting of irrelevante werk-/ontwerp- beplanning en gebruik die aanbieding van 'n progressiewe ontwerp- funksionaliteit van die
proses en -oplossing. Geen moeite is van ontwerpelemente uitstalling wat groot ontwikkeling in die uitstalling aan die
gedoen om werk op 'n aanvaarbare en -beginsels en foute insluit. aanbieding van 'n swak toeskouer. Die
manier aan te bied nie. Lae vlak van materiale in die liggaam werk toon. Te uitstalling toon 'n swak
bevoegdheid en seleksie van inhoud. aanbieding van elke veel foute is ingesluit. liggaam werk waarmee
Min moeite is met baie min aanbieding PAT. minimale moeite
gedoen. Swak organisasie en gedoen is.
vaardigheid blyk duidelik.; ondersteun
deur swak ontwerpoplossings;
aanbieding is nie deurdag nie. Algehele
gebrek aan toewyding en tegniese
vaardigheid.
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp DBE/PAT 2020
NSS
0% – 19% Gebrek aan ontwerp- Swak tegniek/ Onvolledige PAT'e en Baie min/geen moeite
betrokkenheid in elke vakmanskap/metode/ swak tydsbestuur wat gedoen met die
9. Onaanvaarbaar, DRUIP. PAT. Bewyse van swak vaardigheid in die min of geen bewys van aanbieding en
Onsamehangend, irrelevant, baie min beplanning en gebruik aanbieding van die progressiewe ontwerp- funksionaliteit van die
of geen werk; min vaardigheid van ontwerpelemente, - uitstalling. Baie groot ontwikkeling in die uitstalling vir die
toegepas. Geen toewyding of tegniese beginsels en materiale foute ingesluit. aanbieding van 'n baie toeskouer nie. Die
vaardigheid. Lae vlak van bevoegdheid in die aanbieding van swak liggaam werk toon uitstalling vertoon 'n
en seleksie van inhoud; geen moeite is elke PAT. nie. swak liggaam werk
gedoen met die aanbieding nie/geen waarmee min of geen
aanbieding nie. Baie swak organisasie moeite gedoen is nie.
en vaardigheid; ondersteun deur swak
ontwerpoplossings, aanbieding is nie
deurdag nie.
Retrospektiewe Uitstalling 20 punte 20 punte 20 punte 20 punte
TOTAAL: 80 punte
NAAM VAN KANDIDAAT
EKSAMENNOMMER
SENTRUMNOMMER
Skoolpunt Gemodereerde Punt
Retrospektiewe
Uitstalling
TOTAAL: 80 PUNTE
Die Besigheidskonteks-
opdragte
TOTAAL: 20 punte
*Hierdie opdragte moet
beskikbaar wees vir eksterne
moderering gedurende die
moderering van die
Retrospektiewe Uitstalling.
Die punt moet by die
Retrospektiewe-uitstalling-
punt getel word.
TOTAAL:100 TOTAAL:100
Naam van Onderwyser: Naam van moderator:
Datum: Datum:
Handtekening: Handtekening:
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Ontwerp DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE C
ONTWERP VRAESTEL 2 ASSESSERINGSRUBRIEK: Saamgestelde Puntestaat
UITKOMSTE
GEWIGS-
VEREISTES WAARDE
Uitdrukking van bedoeling en beweegrede:
Dinkskrum of maak breinkaart van idees en die bedoeling van
die opdrag. Ontwikkel 'n konsep. 'n Beweegrede moet verskaf 10
BRONBOEK/WERKBOEK
word om die ontwerpoplossing gevind, te valideer.
ONTWEROPROSES
Bewyse van navorsing, eksperimentering:
Doen navorsing oor die opdrag en vind relevant bronmateriaal
(visuele verwysings). Toon bewyse van navorsing deur
duimnaelsketse van idees te maak. Ontwerp 'n paar verskillende 10
oplossings wat die opdrag ondersoek. Bewyse van
eksperimentering, bv. stemmingsbord moet sigbaar wees.
Gedetailleerde beplanning:
Ontwikkelende tekeninge moet verskillende oplossings vir die
opdrag ondersoek (verskillende tegnieke en materiaal). Teken- 10
vaardigheidsontwikkeling moet duidelik wees.
Bewyse van ontwikkeling & besinning:
Toon bewyse van die finale ontwerpoplossing in die vorm van 'n
gedetailleerde, benoemde tekening/collage/maket/prototipe, ens. 10
Ondersoek van verskillende materiaal en tegnieke moet
aangemoedig word. Besinningsproses moet duidelik wees.
Aanbieding:
Versigtige oorweging van aanbieding van die bronboek. Hierdie 10
proses moet kreatief aangebied word.
TOTAAL 50
Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie ten
opsigte van die konsep en oplossings wat
ONTWERPPRODUKSIE
relevant is vir die opdrag: 10
Is die werk uniek, oorspronklik en relevant vir die opdrag? LOS
DIE PRODUK DIE PROBLEEM OP?
FINALE PRODUK
Bewyse van ontwerpbetrokkenheid: die geskikte
gebruik van ontwerpelemente en beginsels: 10
Algehele indruk. Hoe is die elemente en beginsels gebruik om 'n
unieke ontwerpoplossing te skep?
Tegniek/Vakmanskap/Metode:
Hoe tegnies toereikend is die finale produk? Is die vakmanskap 10
genoegsaam en professioneel?
Tydsbestuur:
Bewys van en gebruik van beskikbare tyd om die produk te
voltooi. Toon die ontwerpproduk werklike betrokkenheid met die 10
maak van die ontwerpproduk?
Professionele aanbieding en funksionaliteit van
ontwerpoplossing:
Voldoen die produk aan die funksie daarvan? Is die produk 10
professioneel en netjies aangebied? Werk die produkoplossing
ten opsigte van die opdrag?
TOTAAL 50
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Notes, quizzes and topic questions for Grade 12 Design.
- Grade 12 Design notes
CAPS revision notes with worked examples.
- Design questions by topic
Past exam questions sorted by CAPS topic, with memos where available.
- All Grade 12 Design past papers
Past papers by year, with memos where available.
- Grade 12 Practical assessment tasks
More Design and other subjects in this collection.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Annual teaching plan
Gr 12 Des ATP 2023 24

Memorandum
Design Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo (Afrikaans)

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper (Afrikaans)

Memorandum
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo
--5cf24f22-37cf-4c83-99d1-522c23cb4496/v1-d115bc5f6aec2e1521e3/card.webp)
Memorandum
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo (Afrikaans)
Related documents
%20X05%202019%20Preparatory%20Examination%20Question%20Paper_hlayiso.com_--1824f556-8e5a-4311-a91a-40026085eb29/v1-fe44b365f35bbfe4ef99/card.webp)
Question paper
Design Grade 12 P2 Gauteng Mock 2019 Question Paper (Afrikaans)

Memorandum
Design Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)

Question paper
Design Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2018 Question Paper (Afr)

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Question Paper

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Question Paper

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Question Paper
More from Grade 12 Design

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Design Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Design Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper