Design PAT GR 12 2022 Afr

Downloaded from hlayiso.com ONTWERP RIGLYNE VIR PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE GRAAD 12 2022 Hierdie riglyne bestaan uit 33 bladsye en 2 bylae. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 2 DBE/PAT 2022 NSS INHOUDSOPGAWE 1. INLEIDING 3 2. RIGLYNE VIR DIE ONDERWYSER 3 2.1 Administrasie van die PAT'e 3 2.2 Ontwerp in 'n Besigheidskonteks 4 2.3 Retrospektiewe Uitstalling (Taak 6) 5 2.4 Voorbeelde van PAT Retrospektiewe Uitstallings 5 2.5 Idees en benaderings om die PAT-opdragte te ontwikkel 8 2.6 Assessering van die PAT'e 16 3. RIGLYNE VIR DIE LEERDER 26 3.1 Instruksies vir die leerder 26 3.2 Instruksies vir digitale-media-ontwerpprodukte 26 3.3 Take 27 3.4 Wenke vir Onderwerp 1 28 3.5 Assesserings-/Modereringsrubrieke/-instrumente 32 3.6 Vereistes vir voorlegging/aanbieding 32 3.7 Tydraamwerke 32 3.8 Afwesigheid/Take nie ingelewer nie 32 3.9 Verklaring van egtheid 32 4. BRONNELYS 33 5. GEVOLGTREKKING 33 BYLAE A: VERKLARING VAN EGTHEID BYLAE B: ONTWERP VRAESTEL 2 ASSESSERINGSRUBRIEK: SAAMGESTELDE PUNTESTAAT Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 3 DBE/PAT 2022 NSS 1. INLEIDING Die 18 Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring-vakke wat 'n praktiese komponent bevat, sluit almal 'n praktiese assesseringstaak (PAT) in. Hierdie vakke is:  LANDBOU: Landboubestuurswetenskappe, Landboutegnologie  KUNS: Dansstudies, Ontwerp, Dramatiese Kunste, Musiek, Visuele Kunste  WETENSKAPPE: Rekenaartoepassingstegnologie, Inligtingstegnologie, Tegniese Wetenskappe, Tegniese Wiskunde  DIENSTE: Verbruikerstudies, Gasvryheidstudies, Toerisme  TEGNOLOGIE: Siviele Tegnologie, Elektriese Tegnologie, Meganiese Tegnologie en Ingenieursgrafika- en ontwerp 'n Praktiese assesseringstaak (PAT) is 'n verpligte komponent van die finale promosiepunt vir alle kandidate ingeskryf vir vakke wat 'n praktiese komponent het en tel 25% (100 punte) van die eksamenpunt aan die einde van die jaar. Die PAT word oor die eerste drie kwartale van die skooljaar geïmplementeer. Dit word in verskillende fases of 'n reeks kleiner aktiwiteite afgebreek wat saam die PAT opmaak. Die PAT bied leerders die geleentheid om op 'n gereelde basis gedurende die skooljaar geassesseer te word en dit maak ook voorsiening vir die assessering van vaardighede wat nie in 'n geskrewe formaat, bv. toetse of eksamens, geassesseer kan word nie. Dit is dus belangrik dat skole seker maak dat al die leerders die praktiese assesseringstake binne die toegelate tydperk voltooi om te verseker dat leerders aan die einde van die jaar hulle uitslae ontvang. Die beplanning en uitvoering van die PAT verskil van vak tot vak. Die PAT'e vir Ontwerp sal in 'n versameling samehangende werke uitgestal word wat in die konteks van 'n uitstallingsomgewing beskou word. Hierdie Retrospektiewe Uitstalling weerspieël dus die finale PAT-assessering van elke leerder in die land. 2. RIGLYNE VIR DIE ONDERWYSER 2.1 Administrasie van die PAT'e  Ontwerp-onderwysers sal hul eie PAT'e opstel. Die kreatiewe aard van Ontwerp moedig onderwysers aan om temas relevant tot hul spesifieke kontekste te ontwikkel. Hierdie temas sal dan spesifieke opdragte bepaal wat die leerders vir elke PAT moet voltooi.  Onderwysers moet TWEE afsonderlike praktiese assesseringstake ontwerp wat gedurende die akademiese jaar (Kwartaal 1 tot 2) gedoen sal word. Kwartaal 3 sal gebruik word om Onderwerp 1 (bronboek/proseswerk) van die Finale Praktiese Eksamen (Vraestel 2) te voltooi.  Punte vir elke PAT moet soos volg toegeken te word: Onderwerp 1: Die proses (100 punte) Onderwerp 2: Die produk (100 punte)  Die kies van temas vir die PAT'e: o Onderwysers moet temas kies om hulle opdragte te lei (bv. as die tema ' 'n Beter Lewe' is, kan 'n opdrag fokus op die vind van verskillende oplossings om die lewe te verbeter). o Onderwysers kan hulle eie temas ontwikkel en/of dit uit goedgekeurde handboeke kies. o Onderwysers kan op 'n breë tema vir die jaar se praktiese werk besluit en dit dan onderverdeel in spesifieke opdragte, een per kwartaal. Dit sal 'n meer samehangende werkstuk in die Retrospektiewe Uitstalling tot gevolg hê.  Die onderwyser moet seker maak dat ten minste 60% van elke PAT in die klas onder toesig gedoen word aangesien die onderwyser die werk as die leerder se eie moet verifieer. As die onderwyser nie die werk kan verifieer nie, moet dit NIE nagesien word NIE.  Die PAT'e moet in ooreenstemming met die konteks van die skool opgestel word. Onderwysers moet spesifieke instruksies in die opdrag gee wat die vereistes van die PAT duidelik uiteensit. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 4 DBE/PAT 2022 NSS PAT 1 Onderwerp 1 en PAT 2 Onderwerp 1 moet 'n 'Ontwerp in 'n Besigheidskonteks'- navorsingsafdeling insluit. Opsomming van die jaar se praktiese take: KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4 PAT 1 PAT 2 FINALE 1. RETROSPEKTIEWE UITSTALLING: PRAKTIESE  PAT'e 1 en 2 EKSAMEN  EEN beste graad 11-werk (VRAESTEL 2): (OPSIONEEL) ONDERWERP 1 (bronboek/ 2. FINALE PRAKTIESE EKSAMEN proseswerk) (VRAESTEL 2): ONDERWERP 2 (produk) 2.2 Ontwerp in 'n Besigheidskonteks (Deel van PAT 1, Onderwerp 1 en PAT 2, Onderwerp 1) Die Ontwerp in 'n Besigheidskonteks-taak moet bestaan uit:  Besigheidskonteks-onderwerp en -inleiding  Inhoud op A4-formaat, 4–8 bladsye, beide kante  Gevolgtrekking  Gedetailleerde bronnelys, bv. titel onderstreep, skrywer(s) tussen hakies, uitgewer, uitgewersdatum, webwerfskakel, webjoernaal ('blog') en datum  Etikette moet by alle visuele materiaal ingesluit word, m.a.w. titel, materiale gebruik, naam van ontwerper, land tussen hakies, datum Die inhoud van hierdie Besigheidskonteks-navorsing in elke Onderwerp 1-taak moet sommige van of al die inhoud hieronder insluit.  Definieer jou teikenmark. Verduidelik hoekom jy dit gekies het.  Bespreek die neigings wat jou beïnvloed het.  'n Geskikte plaaslike of internasionale gevallestudie.  Visuele handelsware van jou produk.  Verduidelik hoe jy hierdie produk sal bemark. Skep EEN van die volgende bemarkingvorme: besigheidskaartjie, pamflet, plakkaat, advertensie vir 'n plaaslike koerant, Facebook-bladsy, ens.  Maak 'n lys van al die materiale wat jy nodig gehad het, die naam en kontakbesonderhede van jou verskaffers en skryf die koste van al jou materiale op. Werk ook ander potensiale koste, soos elektrisiteit, ens. uit.  Moontlike mededingers; beskryf hul produkte en waarom jy hom/haar/hulle as mededingers beskou.  Doen navorsing oor potensiële markte vir jou produkte.  Doen navorsing oor potensiële finansieringsopsies vir jou besigheid.  Ondersoek tersiêre en loopbaangeleenthede in jou ontwerpprodukkeuse: reeks, omvang, opleiding benodig en opleiding beskikbaar.  Hoe sal jy jou produk of diens vir jou beoogde teikenmark verpak en/of adverteer? Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 5 DBE/PAT 2022 NSS 2.3 Retrospektiewe Uitstalling (Taak 6)  Teen die einde van Graad 12 moet leerders 'n PAT-uitstalling van hul werk hou, as deel van hul eksamenpunt. Hierdie uitstalling moet wesenlike bewyse van die leerder se praktiese ontwerp-ontwikkeling toon (konsep, innovasie, proses, tegniese vaardighede, 'n begrip van ontwerp in 'n besigheidskonteks en toegepaste teoretiese kennis). Die PAT word oor 'n tydperk ontwikkel gedurende Kwartaal 1, 2 en 3. Die uitstalling moet in geheel die leerders se eie poging wees.  Leerders moet op hul ondernemingsvaardighede konsentreer (dit demonstreer) en hul eie produkte bevorder (op die mark bring)  Ontwerpprodukte en oplossings moet aan mekaar koppel, wat die kyker 'n baie breër oorsig van die leerder se vaardighede behoort te gee, en dit moet 'n geleentheid vir die skool en ouergemeenskap wees om hul werk te bekyk.  Die bronboeke moet by die Retrospektiewe Uitstalling beskikbaar wees vir nasieners om te besigtig, om die bedoeling van elke produk te verstaan en om die vlak van beplanning wat by die skepping van die produk betrokke is, te sien. 2.4 Voorbeelde van PAT Retrospektiewe Uitstallings Die leerder kan die uitstalling in die vorm van die volgende opstel:  Ontwerperspraatjies ('pitch') wanneer hy/sy werk aan voornemende kliënte aanbied  Vensteruitstalling  Advertensie of promosie  PowerPoint-aanbieding  Aanbieding van nuwe, volhoubare idees en nie-kommersiële oplossings op 'n innoverende wyse  Innoverende aanbieding van 'n voorgestelde oplossing vir 'n probleem wat geïdentifiseer is  Interpretatiewe uitstalling, 'n vertoning wat die kyker by 'n visuele of fisieke gesprek betrek deur die gebruik van elemente soos teks, voorwerpe, video's of interaktiewe vertonings  Digitale uitstalling, as dit beter by die skool en die spesifieke provinsie se behoeftes en omstandighede pas Hierdie uitstalling moet dus ten opsigte van die konsep en aanbieding goed beplan wees. Die PAT-uitstalling vertoon verdere ontwikkeling van die produkte tot 'n versameling samehangende werke wat in die konteks van 'n uitstallingsomgewing gesien word. Hierdie versameling werke sal holisties geassesseer word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 6 DBE/PAT 2022 NSS VERSKILLENDE BENADERINGS TOT DIE RETROSPEKTIEF UITSTALLING: Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 7 DBE/PAT 2022 NSS Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 8 DBE/PAT 2022 NSS 2.5 Idees en benaderings om die PAT-opdragte te ontwikkel Suksesvolle ontwerpe word geskep wanneer leerders met idees speel en verskillende benaderings ten opsigte van doelgerigte take op verbeeldingryke, unieke en persoonlike wyses skep. Die Ontwerp-onderwyser moet die kreatiewe proses van die begin tot die einde lei. Hoe om 'n tema te kies: Onderwysers word aangeraai om temas te kies wat betrekking het op die konteks van die leerders en die tyd waarin ons leef. Die tema moet versigtig oorweeg word om te verseker dat die leerders op geen manier benadeel word nie. Die tema sal dan die vereistes van die opdrag bepaal. Hoe om 'n opdrag te skryf: 'n Opdrag moet die volgende in hooftrekke beskryf:  Identifiseer 'n probleem/behoefte/geleentheid wat die leerder 'n geleentheid bied om 'n esteties aangename en funksionele ontwerpoplossing te skep.  Stel duidelike kriteria op en gee goeie instruksies om die leerder te lei. 'n Graad 10-opdrag sal meer spesifieke riglyne bevat, terwyl graad 12-take meer oop opdragte moet wees wat leerders die kans gee om die materiale, gereedskap, tegnieke, temas en prosesse in hul gekose praktiese ontwerpkategorieë te kies. Duidelike kriteria en instruksies moet die volgende insluit en oorweeg:  Stel die formaat, medium/materiaal, tegniekspesifikasies vas.  Fokus op inspirerende kreatiwiteit, oorspronklikheid en innovasie.  Vaardigheidsoordrag moet tussen onderwyser en leerder plaasvind.  Leerders moet 'n nuwe vaardigheid met elke praktiese projek leer.  Maak seker dat die taak ontwikkelend is met progressie in vaardighede.  Neem die kontekstuele faktore in ag, naamlik die materiale, gereedskap, fasiliteite by 'n skool, bronne en koste.  Spesifiseer moontlike teikenmark(te).  Hou die omvang hanteerbaar.  Bepaal die tydraamwerk/duur/mini-sperdatums/finale sperdatum (vir moniterings- doeleindes)  Gebruik die beskikbare assesseringsrubriek. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 9 DBE/PAT 2022 NSS Hierdie opdrag moet deur die onderwyser en leerders bespreek en gedebatteer word vir 'n beter begrip van die beoogde ontwerp-uitkoms. ONDERWERP 1: Bronboekriglyne vir die onderwyser Dinkskrum, selektering en evaluering van idees:  Help die leerder om sy/haar eie kreatiewe stem gedurende die ontwerpproses te vind.  Leerders moet begin deur alle moontlike idees, aktiwiteite, kwessies, ens. wat met die tema/opdrag verband hou, aan te teken of te illustreer, d.i. in 'n breinkaart, fotojoernaal, collage.  Dit is belangrik om te beklemtoon dat die doel van feitlik enige ontwerp is om waarde by die lewe en die wêreld waarin ons leef, te voeg.  Probeer om tydens die insameling van idees die leerders se denkprosesse te lei na dit wat persoonlik, ongewoon, vernuwend en uitdagend is en hulle met passie vul. Probeer om hulle na individuele en innoverende benaderings te lei.  Wanneer idees met die leerder geëvalueer word, elimineer idees wat 'kitsch' (bv. idees wat duidelik geleen is, soos die 'blomlamp'), onopreg/geveins (bv. 'n plakkaat vir wêreldvrede) of blatant mooi en sonder inhoud of funksie is (bv. 'n boekomslag met blinkertjies).  Moedig leerders aan om hoë gehalte beeldmateriaal te bekom. Ontmoedig die gebruik van bestaande foto's en ontwerpe. Dit is beter om 'n onderwerp eerstehands te verken (gebruik eie foto's of direkte waarnemingstekeninge) omdat baie van die foto's op die internet generies en van 'n swak gehalte is.  Help hulle om as werkende, aktiewe, onafhanklike leerders en as kritiese, peinsende denkers wat alles ondersoek, te ontwikkel.  Verseker die uitgebreide gebruik van tekenwerk om waarneming en innovering uit te druk om op 'n vaardige wyse idees te kan kommunikeer en om konsep-ontwikkeling te beskryf/ illustreer. WENK Dit is soms 'n goeie idee om die opdrag uit te deel net na 'n aktiwiteit soos die een wat hieronder getoon word. Dit sal leerders help om idees te genereer/ontwikkel. Onderwerp 1 kan dan uit 'n reeks 'boustene' bestaan wat opeenvolgend gegee word om eksperimentering en die ontwikkeling van die proses te verseker. Met deeglike beplanning sal die onderwyser weet waarheen hierdie 'boustene' die leerders sal lei. Leerders weet moontlik nie waarheen dit lei nie en gevolglik is daar voortdurend verrassingselemente. Dit bekamp ook die neiging dat leerders op 'n eerste idee vashaak, sonder om werklik te eksperimenteer en ander moontlikhede te ondersoek. Verder sal die proses of werkboek byna voltooi wees voordat die finale produk gemaak word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 10 DBE/PAT 2022 NSS HOE OM IDEES TE GENEREER/ONTWIKKEL: Teken breinkaarte 'n Breinkaart is 'n goeie instrument om idees wat met die sentrale tema verband hou, te voorskyn te kom. Die eindresultaat van 'n breinkaart moet 'n webagtige struktuur van woorde en idees of selfs beelde wees. 'n Paar vinnige riglyne  Begin deur die tema in die middel van die bladsy te plaas (skryf die woord en/of teken 'n visuele beeld/prentjie daarvan)  Teken ten minste vier dik lyne wat soos organiese takke lyk wat vanaf die sentrale kernwoord/ beeld, ens. uitsprei. Verskillende kleure kan gebruik word om elke tak voor te stel.  Teken bykomende takke wat vanaf die hooftakke uitstrek. Die woorde op hierdie takke is subonderwerpe van die woorde wat jy op die hooftakke geskryf het.  Hou aan om die breinkaart uitwaarts met bykomende subonderwerpe/kernwoorde en takke uit te brei.  Nuttige webblad: http://blog.iqmatrix.com/how-to-mind-map. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 11 DBE/PAT 2022 NSS VOORBEELDE VAN BREINKAARTE: Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 12 DBE/PAT 2022 NSS VOORBEELD VAN 'N 'VERKENNINGSREIS' OM IDEES TE GENEREER WAT MET 'N TEMA VERBAND HOU: Tema: Beweging  Beweeg teenoor stilstaan  Beweeg van A na B  Loop, hardloop, kruip, ry  Stadig teenoor vinnig  Simbole wat beweging uitbeeld  Beweging in kultuur/tradisie  Beweging in tyd  Beweging as optiese illusie  Werklike teenoor optiese  Proses as beweging  Teksture in beweging  Lyn in beweging  Fatsoene en vorme  Kleur  Metafore Hieronder is voorbeelde van 'n paar aktiwiteite wat leerders sal help om idees oor die tema beweging te genereer/ontwikkel/skep en 'boustene' te ontwikkel voordat die opdrag uitgedeel word.  Eksperimenteer met beweeglike voorwerpe/ontwerpe.  Hierdie eksperimente kan in die bronboek geplaas word en kan dalk aanleiding gee tot idees vir die finale werk.  Gee leerders 10 minute om 10 visuele beelde/prentjies wat beweging uitbeeld in tydskrifte te kry. Deel fotokopieë van bykomende voorbeelde uit. Hulle moet al die prentjies/beelde gebruik en in ongeveer 20 minute 'n collage maak. Hierdie aktiwiteit moet gedoen word voordat die opdrag uitgedeel word, aangesien hulle dan meer vrylik sal werk. Nadat hulle die opdrag ontvang het, kan hulle na hierdie collages teruggaan en kyk of hulle iets daarvan kan gebruik. Dit is 'n manier om interessante jukstaplasings te skep.  Speel woordspeletjies deur 'n thesaurus te gebruik om hulle op 'n reis van sinonieme te neem wat nuwe inspirasiemoontlikhede sal ontsluit, bv. aksie, vorder, evolusie, vloei, progressie, oorgang, ens.  Vra leerders om tekeninge van verskillende vorme van beweging te maak, gebaseer op party van die voorbeelde hierbo. Dit kan kwessies soos die koolstofvoetspoor ('carbon footprint') ondersoek of dit kan net interessante surrealistiese jukstaplasings wees. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 13 DBE/PAT 2022 NSS EKSPERIMENTERING:  Lei leerders om met media en prosesse te eksperimenteer, om proefvoorbeelde, prototipes, stemmingsborde of kleurkaarte te produseer.  Verkenning moet doelgerig en relevant tot die ontwerpoplossing wees. Tekenvaardighede Die ontwikkeling van tekenvaardighede moet duidelik waarneembaar wees. 'n Verskeidenheid oplossings vir die opdrag moet ondersoek word deur tekeninge (miniatuursketse, idee/konseptueel, tegnies/konstruksie en waarneming) te gebruik. Hierdie ondersoekende proses moet gedurende die jaar die gebruik van verskillende tekenmateriale weerspieël (bv. uitveërs, penne, ink, bleikmiddel, tou en draad) en 'n wye verskeidenheid tekentegnieke (bv. stippeling, oorkruising, gekrabbel ('doodling'), gekrap, tonale tekening) en style (naturalisties, ekspressief, gebare) moet verken word. Hierdie proses behoort kreatief aangebied en aangeteken te word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 14 DBE/PAT 2022 NSS Eksperimentering met verskillende media en prosesse wat proefvoorbeelde verskaf Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 15 DBE/PAT 2022 NSS Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 16 DBE/PAT 2022 NSS 2.6 Assessering van die PAT'e Rubrieke en beskrywers vir assesseringskriteria Voorgestelde rubrieke vir gebruik gedurende die assessering van PAT 1 (Kwartaal 1) en PAT 2 (Kwartaal 2), asook vir die Retrospektiewe Uitstalling: 2.6.1 ONTWERP 1: BRONBOEK/PROSESWERK ONDERWERP 1: PUNTE ONTWERPPROSES (bronboek) BESKRYWING (100) KRITERIA Konsep-ontwikkeling Uitdrukking van voorneme en rasionaal/ konsep:  Dinkskrum of maak 'n breinkaart van idees om die tema en doel van die opdrag te verken.  Doen navorsing oor die opdrag en vind relevante bronmateriaal (visuele verwysings, ontwerpers/bewegings wat die leerder geïnspireer het, tegnieke, ens.). 20  Verwysingsbeelde wat verband hou met die tema.  Ontwikkel 'n konsep wat kritiese denke en kreatiwiteit demonstreer.  Stel jou voorneme/beweegrede, wat die ontwerpoplossing wat gevind is, bevestig. Hoe dra jou ontwerp by tot die huidige kwessies en samelewing? Verkenning en eksperimentering Bewyse van navorsing, eksperimentering en nabetragting/besinning:  Toon bewys van navorsing deur 'n paar miniatuursketse van idees te maak.  Ontwerp 'n paar verskillende oplossings wat die opdrag verken.  Bewyse van eksperimentering, bv. 'n stemmingsbord, moet sigbaar wees.  Verkenning van verskillende stylbewegings.  Verkenning van verskillende materiale en 20 tegnieke.  Waar moontlik kan die toepassing van verskillende media en idees gekombineer word. (Kreatiwiteit)  Voortdurende besinning oor die proses moet sigbaar wees. (Kritiese denke)  Oefen en verbeter jou tekentegnieke en -vaardighede deur die dele waarmee jy sukkel, oor te teken. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 17 DBE/PAT 2022 NSS Ondersoek Bewyse van gedetailleerde beplanning, tekenvaardighede en voorlegging/aanbieding  Generatiewe tekeninge moet 'n verskeidenheid oplossings vir die opdrag verken (verskillende tegnieke en materiaal).  Ontwikkel iets wat nuut, innoverend en funksioneel in 'n globale konteks is (kritiese denke, probleemoplossingsvaardighede, kreatiwiteit, samewerkingsooreenkoms).  Tekenvaardigheid-ontwikkeling moet duidelik wees. 20  Ondersoek die gebruik van elemente van Kuns/Ontwerp in verskillende idees. (Gebruik verskillende lyne, teksture, vorme, gebruik van ruimte (terugtrek, voorgrond, middel- en agtergrond, positiewe teenoor negatiewe ruimte), proporsie, ens).  Hierdie proses moet kreatief aangebied word.  Ander denke en idees oor hoe jy miskien die projek verder kan uitstrek. Bewyse van finale tekening/  Toon bewyse van die finale collage/maket wat met die finale ontwerpoplossing in die vorm van 'n konsep verband hou gedetailleerde, aangetekende tekening/ 20 collage/maket/prototipes, ens.  Foto's van jou onvoltooide werk. Aanbieding/Voorlegging  Algehele indruk oor die versameling werke in die bronboek, insluitend beplanning, voorbereiding en uitleg. 10  Duidelike opeenvolging van die bronboek.  Duidelike etikettering. Navorsing: Ontwerp in 'n  Verwys na die assesseringsinstrument vir Besigheidskonteks Navorsing: Ontwerp in 'n 10 Besigheidskonteks. TOTAAL 100 2.6.2 Voorbeeld van die assesseringsinstrument vir Ontwerp in 'n Besigheidskonteks ('n afskrif van gewysigde Hoofstuk 4) PUNT ONDERWYSER GEMOD. PUNT PUNT 1. Navorsingsvermoë: in staat om die korrekte inligting vir die vereiste taak te kry. Die 20 verwagte inhoud van die taak is bespreek. 2. Tegniese vermoë: inhoudsbladsy, inleiding, 10 inhoud van die taak, afsluiting en bibliografie 3. Die gebruik van behoorlike 10 ontwerpterminologie en woordeskat 4. Aanbieding/Uitleg 5 5. Tydsbestuur 5 TOTAAL 50 Herlei die punt na: 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 18 DBE/PAT 2022 NSS 2.6.3 VOORGESTELDE RUBRIEK VIR ONDERWERP 2 VAN ELKE PAT ONDERWERP 2: PUNTE ONTWERPPRODUK BESKRYWING (100) KRITERIA Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/ Is die werk uniek, oorspronklik en relevant 20 Interpretasie vir die opdrag? Bewyse van ontwerpbetrokkenheid Algehele indruk. Hoe is die elemente en beginsels gebruik om 'n unieke 20 ontwerpoplossing te skep? Tegniek/Vakmanskap/Metode Hoe tegnies bekwaam is die finale produk? Is die vakmanskap voldoende en 20 professioneel? Tydsbestuur Bewyse en gebruik van beskikbare tyd om die produk te voltooi. Toon die 20 ontwerpproduk redelike betrokkenheid by die maak van die ontwerpproduk? Professionele aanbieding en Vervul die produk sy funksie? Is die produk funksionaliteit professioneel en netjies aangebied? Werk 20 die produkoplossing ten opsigte van die opdrag? TOTAAL 100 2.6.4 RETROSPEKTIEWE UITSTALLING ASSESSERING VAN DIE PAT-PRODUKUITSTALLING ASSESSERINGSINSTRUMENT VIR RETROSPEKTIEWE UITSTALLING 1. Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Vertolking ten opsigte van die konsep en 10 oplossings met betrekking tot al die PAT'e. 2. Bewyse van ontwerpbetrokkenheid in elke PAT. Bewyse van gedetailleerde beplanning in die prosesboek(e) en gepaste gebruik 10 van ontwerpelemente, -beginsels en materiale vir die aanbieding van elke PAT. 3. Tegniek/Vakmanskap/Metode/Bekwaamheid vertoon in elke PAT en 10 in die aanbieding van die uitstalling. 4. Voltooiing van alle PAT'e/tydsbestuur/bewyse van ontwerpsontwikkeling in die aanbieding van 'n wesenlike, 10 saamhangende versameling werke. Die uitstalling vertoon as 'n saamhangende versameling werke. 5. Holistiese, oorspronklike en professionele aanbieding van die Retrospektiewe Uitstalling. Die uitstalling vertoon vertoonmateriaal wat op die algehele tema van die uitstalling betrekking het. Elke PAT, 10 saam met die uitstalling, word met visuele funksionaliteit aangebied en trek die toeskouer aan. UITSTALLING TOTAAL 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 19 DBE/PAT 2022 NSS ONDERWERP 1: BRONBOEK/WERKBOEK (OPSOMMING) KRITERIA Konsep-ontwikkeling 20 Verkenning en eksperimentering 20 Ondersoek 20 Bewyse van finale tekening/collage/maket wat met die finale konsep verband hou 20 Aanbieding/Voorlegging 10 Navorsing: Ontwerp in 'n Besigheidskonteks 10 TOTAAL 100 ONDERWERP 2: DIE PRODUK/PRAKTIES (OPSOMMING) KRITERIA Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie ten opsigte van die konsep en 20 oplossings relevant tot die opdrag Bewyse van ontwerpbetrokkenheid: Die gepaste gebruik van ontwerpelemente 20 en -beginsels Tegniek/Vakmanskap/Metode 20 Voltooiing van werk/tydsbestuur/bewyse van volle gebruik van beskikbare tyd 20 Professioneel aangebied en funksionaliteit van die ontwerpoplossing 20 TOTAAL 100 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 20 DBE/PAT 2022 NSS Hierdie taksonomie moet saam met die assesseringskriteria vir PAT 1 (Kwartaal 1) en PAT 2 (Kwartaal 2) gebruik word. KOGNITIEWE VLAKBESKRYWERS VIR PRAKTIESE PROJEKTE VOORBEELD: WILLIAMS SE TAKSONOMIE: WILLIAMS SE TAKSONOMIE: KOGNITIEF (DENKE) AFFEKTIEF (GEVOEL) Vlotheid Buigsaamheid Oorspronk- Uitbreiding Die neem van Kompleksiteit Nuuskierig- Verbeelding (die skepping/ (die skepping/ likheid (die risiko's (die vermoë heid (die (die vermoë ontwikkeling ontwikkeling (die skepping/ uitbreiding, (eksperimen- om struktuur vermoë om te om denk- van idees, van alterna- ontwikkeling vergroting, tering, probeer uit chaos te wonder, na te beeldige antwoorde, tiewe en van nuwe, verryking of nuwe skep, om dink oor of te prentjies te reaksies, variasies, unieke en versiering van uitdagings) logiese orde te raai) bou, moontlikhede aanpassings, innoverende idees om dit bring in 'n moontlikhede vir 'n gegewe verskillende reaksies/ vir ander gegewe en nuwe dinge situasie/ idees/ oplossings) makliker te situasie en/of te visualiseer probleem) oplossings/ maak om te die of verder as opsies) verstaan of ontbrekende praktiese om dit dele te sien) grense te reik) interessanter te maak) Die leerder het Die leerder Die leerder het Die leerder het Die leerder het Die leerder Die leerder het Die leerder baie idees en kon aanpas en kreatiewe die idee(s) deur kon die na verskeie kon moontlike baie moontlike alternatiewe oplossings baie verder waaghalsige ontbrekende opsies gekyk oplossings oplossings vir oplossings of geskep/ geneem en eksperimen- dele invul om en het baie visualiseer, die probleem/ opsies ontwikkel. genoeg detail tering nuwe 'n volledige daaroor selfs al was dit opdrag oorweeg. bygelas vir idees probeer. oplossing te nagedink. nie prakties geskep/ ander mense kry. implementeer- ontwikkel. om dit te baar nie. verstaan. Beskrywers vir die assesseringskriteria vir ONDERWERP 1 en 2 Uitstaande 90–100 Uitsonderlike vermoë; rykheid; vol insig; vloeiend; hoë vaardigheid; waarneming en kennis kragtig uitgedruk; gesteun deur 'n oorspronklike of ongewone proses en ontwerpoplossing. Uitstaande en oorspronklike aanbieding van die proses en die produk. Uitstekend 80–89 Treffende impak; die meeste van die bogenoemde; gedetailleerd; goed georganiseer en samehangend; afgewerk; vaardigheid duidelik; gesteun deur 'n oorspronklike/ongewone/ relevante ontwerpproses en -oplossing; voorlegging/aanbieding oorspronklik en deurdag. 'n Paar geringe foute duidelik. Baie goed 70–79 Goed georganiseerd, soos hierbo, maar sonder die impak; goeie bevoegdheidsvlak en keuse van inhoud; gesteun deur 'n relevante ontwerpproses en -oplossing; duidelike sorg en moeite gedoen met oorspronklike voorlegging/aanbieding. 'n Paar duidelike teenstrydighede/foute duidelik. Goed 60–69 Interessante voorlegging/aanbieding; doel duidelik; oortuigend; eenvoudige direkte gebruik van gekose medium; toon begrip maar neig soms na die alledaagse en stereotipiese oplossing; bevredigende ontwerpproses en -oplossing; redelike moeite gedoen met voorlegging/aanbieding. Steurende/Duidelike teenstrydighede. Gemiddeld 50–59 Bevredigend; voel meganies; afgelei of gekopieer; min insig; verbeeldingsloos; ontwerpproses en -oplossing nie altyd duidelik geïdentifiseer nie; aanvaarbare voorlegging/aanbieding. Baie steurende teenstrydighede. Ondergemiddeld 40–49 Genoeg werk om te slaag; nie logies gekonstrueer nie; paar flitse van insig; beperkte keuse van inligting; swak tegniese vaardighede kan 'n bydraende faktor wees; geen werklike ontwerpproses en -oplossing nie; lomp of nalatige aanbieding. Het ondersteuning/ motivering nodig om te slaag. Swak 30–39 Visueel oninteressant; onkreatief; beperkte/swak tegniese vaardighede; geringe poging om inligting op 'n aanvaarbare wyse aan te bied; min of geen ontwerpproses en -oplossing nie; algemene gebrek aan betrokkenheid. Het ondersteuning/motivering nodig om te slaag. Baie swak 20–29 Baie min inligting of irrelevante werk/ontwerpproses en -oplossing. Geen poging is Druip aangewend om werk op 'n aanvaarbare wyse aan te bied nie. Algemene gebrek aan toegewydheid en tegniese vaardigheid. Onaanvaarbaar 0–19 Onsamehangend; irrelevant, baie min of geen werk nie; gebrek aan selfs beperkte Druip vaardighede toegepas. Geen toegewydheid en tegniese vaardigheid nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 21 DBE/PAT 2022 NSS Kontrolelys vir die PAT'e Hierdie modereringsinstrument is slegs vir die doel van moderering. Die PAT'e moet beide intern en ekstern gemodereer te word. Alle skole sal deur die POD in kennis gestel word oor die datum, tyd en plek vir die eksterne moderering van die PAT'e en eksamenwerk. 'N MOONTLIKE MODERERINGSINSTRUMENT VIR ONTWERP-PAT'e VAK: ONTWERP DATUM: ____________ 1. DIE PAT-OPDRAG √ OF x Duidelike instruksies oor wat verwag word, van toepassing op die spesifieke graad Visuele inspirasie Die opdrag voorsien vir die ontwikkeling/skep van geleentheid vir die volgende:  Vloei (die ontwikkeling van idees, antwoorde, reaksies, moontlikhede vir 'n gegewe  situasie/probleem)  Buigsaamheid (die ontwikkeling van alternatiewe, variasies, aanpassings,  verskillende idees/oplossings/opsies)  Oorspronklikheid (die ontwikkeling van nuwe, unieke en ongewone antwoorde/  oplossings)  Uitbreiding (die uitbreiding, vergroting, verryking of verfraaiing van idees om dit  makliker te maak vir ander om te verstaan of om dit interessanter te maak)  Risiko's neem (eksperimentering, probeer nuwe uitdagings)   Kompleksiteit (die vermoë om struktuur uit chaos te skep, om logiese orde in 'n  gegewe situasie te bring en/of om die ontbrekende dele te sien)  Nuuskierigheid (die vermoë om te wonder, na te dink, te oorweeg of te raai)   Verbeelding (die vermoë om denkbeeldige prentjieste vorm, moontlikhede en  nuwe dinge te visualiseer of om verby praktiese beperkinge te reik) Duidelike assesseringskriteria  Sperdatum(s) en tydsbestuur  2. ASSESSERING VAN PAT'e  Van toepassing op die spesifieke graad, kom ooreen met die standaard van die  provinsie, m.a.w. realistiese puntetoekenning Gebruik van assesseringskriteria  100 punte vir bronboek, assessering van die volgende ingesluit:  Konsep-ontwikkeling   Navorsing en eksperimentering   Ondersoek   Bewyse van finale tekening/collage/maket wat met die finale konsep verband hou   Aanbieding   Die Ontwerp in 'n Besigheidskonteks-navorsingsmodules  100 punte vir produk(te), assessering van die volgende ingesluit:  Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie ten opsigte van die konsep en  oplossings relevant tot die opdrag  Bewyse van ontwerpbetrokkenheid: Die gepaste gebruik van ontwerpelemente en  -beginsels  Tegniek/Vakmanskap/Metode   Voltooiing van werk/tydsbestuur/bewyse van volle benutting van beskikbare tyd   Professionele aanbieding en funksionaliteit van die ontwerpoplossing  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 22 DBE/PAT 2022 NSS 'N MOONTLIKE MODERERINGSINSTRUMENT VIR DIE RETROSPEKTIEWE UITSTALLING VAK: ONTWERP DATUM: ______________ 1. DIE RETROSPEKTIEWE UITSTALLING √ OF x Duidelike instruksies oor wat verwag word, van toepassing op die spesifieke graad Visuele inspirasie Die opdrag voorsien vir die ontwikkeling/skep van geleentheid vir die volgende:  Vloei (die ontwikkeling van idees, antwoorde, reaksies, moontlikhede vir 'n gegewe  situasie/probleem)  Buigsaamheid (die ontwikkeling van alternatiewe, variasies, aanpassings,  verskillende idees/oplossings/opsies)  Oorspronklikheid (die ontwikkeling van nuwe, unieke en ongewone antwoorde/  oplossings)  Uitbreiding (die uitbreiding, vergroting, verryking of verfraaiing van idees om dit  makliker te maak vir ander om te verstaan of om dit interessanter te maak)  Risiko's neem (eksperimentering, probeer nuwe uitdagings)   Kompleksiteit (die vermoë om struktuur uit chaos te skep, om logiese orde in 'n  gegewe situasie te bring en/of om die ontbrekende dele te sien)  Nuuskierigheid (die vermoë om te wonder, na te dink, te oorweeg of te raai)   Verbeelding (die vermoë om denkbeeldige prentjieste vorm, moontlikhede en  nuwe dinge te visualiseer of om verby praktiese beperkinge te reik) Duidelike assesseringskriteria  Sperdatum(s) en tydsbestuur  2. ASSESSERING VAN UITSTALLING  Van toepassing op die spesifieke graad, kom ooreen met die standaard van die  provinsie, m.a.w. realistiese puntetoekenning Gebruik van assesseringskriteria  50 punte vir uitstalling, assessering van die volgende ingesluit:  Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie ten opsigte van die konsep en  oplossings relevant tot die opdrag. (10 punte)  Bewyse van ontwerpbetrokkenheid in elke PAT. Bewyse van gedetailleerde  beplanning in die prosesboek(e) en die gepaste gebruik van ontwerpelemente, -beginsels en materiale vir die aanbieding van elke PAT. (10 punte)  Tegniek/Vakmanskap/Metode/Bekwaamheid wat in elke PAT ten toon gestel word,  asook in die aanbieding van die uitstalling. (10 punte)  Voltooiing van alle PAT'e/tydsbestuur/bewyse van ontwerpsontwikkeling in die  aanbieding van 'n wesenlike, samehangende versameling werke. (10 punte)  Holistiese, oorspronklike en professionele aanbieding van die Retrospektiewe  Uitstalling. Die uitstalling vertoon vertoonmateriaal wat op die algehele tema van die uitstalling betrekking het. Elke PAT, saam met die uitstalling, word met visuele funksionaliteit aangebied en trek die toeskouer aan. (10 punte) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 23 DBE/PAT 2022 NSS BESKRYWERS VIR DIE RETROSPEKTIEWE UITSTALLING OM ASSESSERING TE LEI 90%–100% Uitstaande Bewyse van Uitstaande Uitstaande bestuur/ Uitstaande, kreatiwiteit/ ontwerp- tegniek/ bewyse van oorspronklike en 1. Uitstaande vermoë wat rykheid, oorspronklikheid/ betrokkenheid by vakmanskap/ progressiewe professionele insig en 'n vloeiende uitstalling interpretasie met elke PAT. Bewyse metode/ ontwerp-ontwikkeling aanbieding van die toon. Hoë vaardigheid, betrekking tot die van gedetailleerde bekwaamheid ten in die aanbieding van Retrospektiewe waarneming en kennis word konsep en beplanning en die toon gestel in elke 'n wesenlike, Uitstalling. Die uitstalling kragtig uitgedruk deur uitstaande, oplossings wat gepaste gebruik van PAT, asook in die samehangende vertoon materiaal wat op oorspronklike ontwerpoplossings met al die PAT'e ontwerpelemente, aanbieding van versameling werke. die oorkoepelende tema in 'n samehangende werksliggaam verband hou. -beginsels en die uitstalling. Die uitstalling vertoon van die uitstalling ten toon te stel. -materiaal in die as 'n uitstaande, betrekking het. Elke aanbieding van elke samehangende PAT, saam met die PAT. versameling werke. uitstalling, word met Alle PAT'e is voltooi. uitstaande visuele funksionaliteit en smaak aan die toeskouer aangebied. 80%–89% Uitstekende Bewyse van Uitstekende Uitstekende bestuur/ Professionele kreatiwiteit/ ontwerp- tegniek/ bewyse van aanbieding en 2. Uitstekend. Treffende oorspronklikheid/ betrokkenheid by vakmanskap/ progressiewe funksionaliteit van die versameling werke wat die meeste interpretasie met elke PAT. Bewyse metode/ ontwerp-ontwikkeling uitstalling vir die aspekte hierbo vertoon met enkele betrekking tot die van gedetailleerde bekwaamheid in die aanbieding van toeskouer. Die uitstalling minimale foute. Goed konsep en beplanning en gebruik om die 'n wesenlike, vertoon as 'n same- georganiseerde, gedetailleerde en oplossings gepaste gebruik van uitstalling aan te samehangende hangende versameling samehangende versameling werke relevant vir die ontwerpelemente, bied. versameling werke. werke en min met duidelike vaardigheid PAT'e. -beginsels en Alle PAT'e is voltooi. teenstrydighede. afgerond. Die uitstalling word deur materiale in die Uitstekende en oorspronklike/ongewone/relevante aanbieding van elke oorspronklike ontwerpoplossings ondersteun. PAT. aanbieding van die Retrospektiewe Uitstalling. 70%–79% Baie goeie Minder intense Baie goeie Baie goeie Goeie aanbieding en kreatiwiteit/ ontwerp- tegniek/ bestuur/bewyse van funksionaliteit van die 3. Baie goed. Goed oorspronklikheid/ betrokkenheid by vakmanskap/ progressiewe uitstalling aan die georganiseerd, soos hierbo, maar interpretasie met elke PAT. Bewyse metode/ ontwerp-ontwikkeling toeskouer. Die uitstalling nie so treffend nie. 'n Paar betrekking tot die van gedetailleerde bekwaamheid in die aanbieding van vertoon as 'n goeie teenstrydighede/foute sigbaar. konsep en beplanning en gebruik in die 'n goeie, versameling werke. Goeie vlak van bekwaamheid en oplossing relevant gepaste gebruik van aanbieding van samehangende Goeie aanbieding van keuse van inhoud wat deur 'n vir die PAT'e. ontwerpelemente, die uitstalling, met versameling werke die Retrospektiewe relevante ontwerpproses en -beginsels en foute. wat 'n paar klein Uitstalling. -oplossings ondersteun word. materiaal in die teenstrydighede Goed georganiseerde en aanbieding van elke insluit. Alle PAT'e is samehangende versameling PAT. voltooi met 'n paar werke; vaardigheid is duidelik; teenstrydighede. ondersteun deur oorspronklike/ ongewone/relevante ontwerp- oplossings; aanbieding oorspronklik en deurdag. 60%–69% Goeie kreatiwiteit/ Gebrek aan Bevredigende Goeie bestuur/bewyse Bevredigende ontwerp- oorspronklikheid/ ontwerp- tegniek/ van progressiewe proses en -oplossing 4. Goed. Interessante aanbieding interpretasie met betrokkenheid by vakmanskap/ ontwerp-ontwikkeling wat toon dat redelike wat 'n duidelike, oortuigende betrekking tot die elke PAT. Bewyse metode/ in die aanbieding van moeite gedoen is met doelwit met eenvoudige konsep en van gedetailleerde bekwaamheid 'n samehangende die aanbieding en ontwerpoplossings toon. oplossings wat beplanning en gebruik in die versameling werke funksionaliteit van die Steurnisse/Opmerklike met die PAT'e gepaste gebruik van aanbieding van wat 'n paar uitstalling aan die teenstrydighede. Voldoende vlak verband hou. ontwerpelemente, die uitstalling, met teenstrydighede toeskouer. Die uitstalling van bekwaamheid en keuse van -beginsels en foute. insluit. Alle PAT'e is vertoon as 'n inhoud wat deur relevante materiaal in die voltooi met enkele bevredigende ontwerpprosesse en -oplossings aanbieding van elke teenstrydighede. versameling werke. ondersteun word. Duidelike moeite PAT. gedoen met bevredigende aanbieding. Bevredigende georganiseerde en samehangende versameling werke; vaardigheid is duidelik; ondersteun deur oorspronklike/ ongewone/relevante ontwerpoplossings; aanbieding oorspronklik en deurdag. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 24 DBE/PAT 2022 NSS 50%–59% Gemiddelde Gebrek aan Bevredigende Gemiddelde Bevredigende ontwerp- kreatiwiteite/ ontwerp- tegniek/ bestuur/bewyse van proses en -oplossing 5. Gemiddeld. Aanvaarbare oorspronklikheid/ betrokkenheid by vakmanskap/ progressiewe wat toon dat redelike aanbieding wat meganies, afgelei interpretasie met elke PAT. Bewyse metode/ ontwerp-ontwikkeling moeite gedoen is met of gekopieer voel, met min insig betrekking tot die van beplanning en bekwaamheid in die aanbieding van die aanbieding en en min verbeelding. Die konsep en gepaste gebruik van gebruik in die 'n bevredigende funksionaliteit van die ontwerpproses en -oplossings is oplossings wat met ontwerpelemente, aanbieding van versameling werke uitstalling aan die nie altyd duidelik geïdentifiseer die PAT'e verband -beginsels en die uitstalling, met wat teenstrydighede toeskouer. Die uitstalling nie. Bevredigende vlak van hou. materiale in die enkele foute. het. Alle PAT'e is vertoon as 'n bekwaamheid en keuse van aanbieding van elke voltooi met enkele bevredigende, inhoud. Bevredigende PAT. teenstrydighede. samehangende organisasie en samehangende versameling werke. versameling werke; vaardigheid is duidelik; ondersteun deur oorspronklike/ ongewone/relevante ontwerpoplossings; aanbieding is oorspronklik en deurdag. Baie steurende teenstrydighede. 40%–49% Min kreatiwiteit/ 'n Tekort aan Minimale tegniek/ Ondergemiddelde Minimale ontwerp- oorspronklikheid/ ontwerp- vakmanskap/ bestuur/bewyse van proses en -oplossing 6. Ondergemiddeld. Lomp, interpretasie met betrokkenheid by metode/ ontwerp-ontwikkeling wat toon dat min moeite slordige aanbieding. Die leerder betrekking tot die elke PAT. Bewyse bekwaamheid in die aanbieding van met die aanbieding en het genoeg werk gedoen om te konsep en van minimale gebruik in die 'n gemiddelde funksionaliteit van die slaag, met 'n uitstalling wat nie oplossings wat met beplanning en aanbieding van 'n versameling werke uitstalling aan die logies saamgestel is nie. Die die PAT'e verband gebruik van uitstalling wat met baie toeskouer gedoen is. uitstalling vertoon flitse van insig, hou. ontwerpelemente, foute toon. teenstrydighede. Die uitstalling vertoon as beperkte keuse van inligting, -beginsels en 'n bevredigende swak tegniese vaardighede met materiale in die versameling werke wat beperkte ontwerpprosesse en aanbieding van elke min moeite toon. -oplossings. Lae vlak van PAT. bekwaamheid en keuse van inligting, ondersteun deur 'n relevante ontwerpproses en -oplossing; min moeite is met die aanbieding gedoen. Het ondersteuning/motivering nodig om te slaag. 30%–39% Min bewyse van Min ontwerp- Swak tegniek/ Swak bestuur/bewyse Beperkte ontwerp- kreatiwiteit/ betrokkenheid by vakmanskap/ van progressiewe prosesse en -oplossings 7. Swak. Visueel oninteressante oorspronklikheid/ elke PAT. Bewyse metode/ ontwerp-ontwikkeling wat toon dat min moeite aanbieding met 'n gebrek aan interpretasie met van swak bekwaamheid in in die aanbieding van met die aanbieding en kreatiwiteit en met beperkte/swak betrekking tot die beplanning en die aanbieding 'n swak versameling funksionaliteit van die tegniese vaardigheid. Daar is min konsep en gebruik van van die uitstalling werke wat baie uitstalling aan die moeite gedoen om die inligting oplossings wat met ontwerpelemente, wat groot foute teenstrydighede het. toeskouer gedoen is. op 'n aanvaarbare manier aan te die PAT'e verband -beginsels en toon. PAT'e is onvoltooid Die uitstalling vertoon 'n bied, met min of geen hou. materiale in die met 'n paar werke wat swak versameling werke ontwerpprosesse en -oplossings aanbieding van elke vermis word. waarmee baie min nie. Dit toon 'n algehele gebrek PAT. moeite gedoen is. aan toewyding en vaardigheid. Lae vlak van bekwaamheid en keuse van inhoud; ondersteun deur 'n swak ontwerpproses en -oplossing; min moeite is met die uitstalling gedoen. Swak organisasie en vaardigheid is duidelik en word ondersteun deur swak ontwerpoplossings; aanbieding is nie deurdag nie. Het ondersteuning/motivering nodig om te slaag. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 25 DBE/PAT 2022 NSS 20%–29% Baie min teken van Baie min ontwerp- Swak tegniek/ Onvolledige en swak Baie min moeite is kreatiwiteit/ betrokkenheid by vakmanskap/ tydsbestuur met min gedoen met die 8. Baie swak, DRUIP. Baie min oorspronklikheid/ elke PAT. Bewyse metode/ of geen bewyse nie aanbieding en inligting of irrelevante werk-/ interpretasie ten van swak bekwaamheid van progressiewe funksionaliteit van die ontwerp-proses en -oplossing. opsigte van die beplanning en gebruik in die ontwerp-ontwikkeling uitstalling aan die Geen moeite is gedoen om werk konsep en gebruik van aanbieding van in die aanbieding van toeskouer. Die uitstalling op 'n aanvaarbare manier aan te oplossings wat met ontwerpelemente, die uitstalling wat 'n swak versameling vertoon 'n swak bied nie. Lae vlak van die PAT'e verband -beginsels en groot foute insluit. werke wat te veel versameling werke bekwaamheid en keuse van hou. materiale in die teenstrydighede het. waarmee minimale inhoud; min moeite is met baie aanbieding van elke PAT'e is onvoltooid moeite gedoen is. min aanbieding gedoen. Swak PAT. met sommige van die organisasie en vaardigheid blyk take glad nie gedoen duidelik; ondersteun deur swak nie of wat vermis ontwerpoplossings; aanbieding is word. nie deurdag nie. Algehele gebrek aan toewyding en tegniese vaardigheid. 0%–19% Geen teken van Baie min/geen Baie swak Onvolledige PAT'e en Baie min/Geen moeite kreatiwiteit/ ontwerp- tegniek/ swak tydsbestuur wat gedoen met die 9. Onaanvaarbaar, DRUIP. oorspronklikheid/ betrokkenheid by vakmanskap/ min/geen bewys van aanbieding en Onsamehangend, irrelevant, baie interpretasie van elke PAT nie. Byna metode/ progressiewe funksionaliteit van die min of geen werk nie; beperkte die konsep en geen teken van bekwaamheid in ontwerp-ontwikkeling uitstalling vir die vaardighede toegepas. Geen oplossings wat met beplanning nie en die aanbieding in die aanbieding van toeskouer nie. Die toewyding of tegniese die PAT'e verband baie swak gebruik van die uitstalling 'n baie versameling uitstalling vertoon 'n vaardigheid nie. Lae vlak van hou nie. van ontwerp- wat baie groot werke toon nie. swak versameling werke bekwaamheid en keuse van elemente, foute ingesluit. waarmee min of geen inhoud; geen moeite is gedoen -beginsels en moeite gedoen is nie. met die aanbieding nie/geen materiale in die aanbieding nie. Baie swak aanbieding van elke organisasie en vaardigheid; PAT. ondersteun deur swak ontwerpoplossings, aanbieding is nie deurdag nie. RETROSPEKTIEWE 10 punte 10 punte 10 punte 10 punte 10 punte UITSTALLING TOTAAL: 50 punte NAAM VAN KANDIDAAT EKSAMENNOMMER SENTRUMNOMMER SKOOL-PUNT GEMODEREERDE PUNT RETROSPEKTIEWE UITSTALLING TOTAAL: 50 punte Naam van onderwyser: Naam van moderator: Datum: Datum: Handtekening: Handtekening: Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 26 DBE/PAT 2022 NSS 3. RIGLYNE VIR DIE LEERDER 3.1 Instruksies vir die leerder  Die voltooiing van al die PAT'e is verpligtend. Nienakoming hiervan sal jou finale Ontwerp-uitslag benadeel.  PLAGIAAT moet ten alle koste vermy te word. Direkte kopiëring van 'n beeld of ontwerp wat nie jou eie is nie, sal streng gepenaliseer word. Dit sal 'n onreëlmatigheid ten opsigte van skoolgebaseerde assessering tot gevolg hê. Die proses van transformasie en manipulasie van die bronmateriaal is uiters belangrik. Jy word aangemoedig om unieke en oorspronklike oplossings met betrekking tot jou ontwerpopdrag te verskaf.  Hou by die sperdatum(s) soos in die opdrag uiteengesit.  Maak seker dat jou opdrag vir elke PAT in jou bronboek geplak word.  Maak seker dat al jou werk professioneel aangebied word. 3.2 Instruksies vir digitale-media-ontwerpprodukte  Bewyse van die handgetekende konsep-ontwikkelingsproses (duimnaelsketsies, konseptekeninge en stemmingsborde (storyboards')) moet as deel van die bronboek/werkboek ingedien word. ENIGE beelde wat op tablette geteken word, moet deur die gebruik van skermkopieë op verskillende stadiums van die proses gedokumenteer word.  Dokumentasie van die proses met skermkopieë wat op verskillende stadiums geneem is, wat die sagtewareprogram toon wat gebruik is, moet as deel van Onderwerp 1 ingelewer word.  Alle ontwerpprosesse moet voltooi word met gebruik van nywerheidstandaard- sagtewarepakkette, soos Adobe Creative Suite (Photoshop, Illustrator, InDesign, Adobe Premier) of Coral Draw. GEEN toepassings(toeps/'apps')gebaseerde programme met 3D-uitvoering('rendering')-filters word toegelaat NIE.  Vir eksterne assessering kan ALLE digitale ontwerpprodukte vir indiening gedruk word. Die digitale weergawe moet ook ingedien word in die lêeruitbreiding van die sagtewareprogram wat gebruik is om die ontwerpproduk te skep. In die geval van 'n animasie/video moet die tydlyn duidelik sigbaar wees. ALLE leerders moet 'n digitale lêer met die gelaagde ('layered') weergawe van die produk indien, sowel as 'n plat ('flattened') weergawe (JPEG of MP4). Hierdie lêer moet op 'n CD/USB/Wetransfer-oplaai, Dropbox- oplaai of Google Drive-skakel opgelaai word, wat vir indiening beskikbaar gemaak word.  Daar word van die Ontwerp-onderwyser verwag om na die DBE-riglyne en die Ontwerp- rubriek in die vaslê van relevante inligting of aanlyn moderering te verwys vir beide die PAT'e en uitstalling. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 27 DBE/PAT 2022 NSS 3.3 Take KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4 Praktiese Praktiese Finale Praktiese Finale Praktiese Assesseringstaak Assesseringstaak Eksamen (100) Eksamen (100) Taak 1: Onderwerp 1: Taak 2: Onderwerp 1: Onderwerp 1 (50) Onderwerp 2 (50) Proses/Bronboek/ Proses/Bronboek/ Besigheidstaak 1 Besigheidstaak 2 Retrospektiewe (100) (100) Uitstalling: Deel van Taak 6, maar Deel van Taak 6, maar (50 punte ekstern intern geassesseer intern geassesseer geassesseer en Kwartaal 1: Kwartaal 2: 50 punte reeds intern Onderwerp 2: Onderwerp 2: geassesseer) Voltooide praktiese Voltooide praktiese werk/produk werk/produk (100) (100) Hierdie praktiese take sal jou in staat stel om jou tegniese en probleemoplossingsvaardighede te toon en bewys te lewer van innoverende denke en insig. Hieronder volg 'n riglyn van sommige benaderings wat jy kan aanneem. Wat doen ontwerpers? Onthou Skep Verbeel Ondersoek Waarneem Verwring Eksperimenteer Ontdek Speel Herhaal Omskep Voel Simboliseer Analiseer Beplan Jy moet dieselfde doen!  Dit is belangrik om jou eie besondere sterk punte te ontwikkel. Party van julle sal versigtig beplan, terwyl ander meer intuïtief sal werk.  Jy moet 'n berekende waagmoedige wees. Probeer nuwe idees en prosesse sonder 'n vrees vir mislukking.  Kreatiewe aktiwiteit kan op 'n aantal verskillende vlakke plaasvind, van die vervaardiging van 'n collage of produk wat deur 'n bestaande idee of ontwerp geïnspireer is tot die ontwikkeling van 'n heeltemal vars en individuele proses en uitkoms. 'n Idee is slegs so goed soos die uitvoering daarvan. Werk wat tegnies minderwaardig is, sal 'n goeie idee ruïneer.  'n Ontwerp is in die eerste plek 'n uitdrukking van die medium. In alle groot ontwerpe is die onderwerp en die wyse waarop dit gemaak word, onafskeidbaar. Jy moet tegniek bemeester om die inhoud daarvan te beskerm.  Oorweeg die doelgerigte gebruik van die elemente en beginsels in jou ontwerpproses.  Bespreek al jou werk voortdurend met die onderwyser. Dit sal jou help om jou sterk punte en tekortkominge te identifiseer. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 28 DBE/PAT 2022 NSS 3.4 Wenke vir Onderwerp 1 Die bronboek kan die volgende insluit:  Breinkaarte om idees te ontwikkel  Sketse en voorbereidingstekeninge  Beelde, artikels, uittreksels, voorbeelde, foto's, ens. wat jy versamel het  Voorwerpe (stukkies papier, verpakkingsmateriaal, kaartjies, ens.) wat jy interessant en stimulerend vind, van persoonlike belang is of nuttig kan wees vir 'n praktiese projek op een of ander stadium  Krabbels ('Doodles'), woorde, sketse, notas wat met jou ervarings en konteks verband hou  Navorsing oor 'n wye verskeidenheid ontwerpers en voorbeelde wat jou praktiese werk sal inlig en versterk  Ondersoek van verskillende tegnieke en materiale  Duimnaelsketse (Klein sketse) van verskillende ontwerpoplossings  Duidelike ontwikkeling van idees tot 'n finale ontwerpoplossing  Al die bogenoemde behoort tot die aanbieding van 'n finale ontwerpoplossing te lei. VOORBEELDE VAN BENADERINGS VIR ONDERWERP 1 (BRONBOEK): Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 29 DBE/PAT 2022 NSS Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 30 DBE/PAT 2022 NSS Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 31 DBE/PAT 2022 NSS Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 32 DBE/PAT 2022 NSS 3.5 Assesserings-/Modereringsrubrieke/-instrumente Verwys na bladsy 16–25. 3.6 Vereistes vir voorlegging/aanbieding ONDERWERP 1 (Bronboek)  Skryf jou naam en van duidelik op die voorblad van jou bronboek.  Merk elke PAT duidelik.  Plak jou opdrag vir elke PAT in.  Jou bronboek moet aktiwiteite in chronologiese volgorde wys.  Plak alle werk stewig in jou bronboek vas.  Bied jou werk netjies en kreatief in jou bronboek aan.  Maak seker dat hierdie dokument/bronboek maklik oopmaak. ONDERWERP 2 (Produk)  Merk jou produk vir elke PAT duidelik.  Jou produk moet professioneel aangebied/voorgelê word. 3.7 Tydraamwerke Alle PAT'e moet volgens die gespesifiseerde spertyd(tye) van die opdrag voltooi word. Versuim om die PAT'e te voltooi, kan tot 'n onvolledige SGA-punt lei. Dit sal jou finale matriekuitslag ernstig benadeel. 3.8 Afwesigheid/Take nie ingelewer nie Die afwesigheid van ENIGE PAT sonder dat 'n mediese sertifikaat voorgelê is, sal 'n onvolledige punt tot gevolg hê. Ten minste 60% van ALLE take MOET onder toesig van jou onderwyser in die klas gedoen word. Jou onderwyser moet die werk as jou eie verifieer. As jou werk tuis gedoen is, kan jou onderwyser nie die egtheid van jou werk bevestig nie en die werk sal NIE nagesien word NIE. 3.9 Verklaring van egtheid Verwys na BYLAE A. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp 33 DBE/PAT 2022 NSS 4. BRONNELYS Die onderwyser moet die volgende bronmateriaal in die klaskamer hê:  LOOM ('LTSM') onderhewig aan beskikbaarheid  Enige van die handboeke wat deur die Nasionale Departement van Basiese Onderwys goedgekeur is  Enige ontwerptydskrifte, bv. House and Leisure, World of Interiors, Visi, Elle Decor, I-jusi, Design Indaba, African Design Magazine, SA Home Owner, House and Garden Nuttige webtuistes:  www.behance.com  www.pinterest.com  www.yatzer.com  www.dezeen.com  www.itsnicethat.com  www.underconsideration.com/fpo  www.ineedaguide.blogspot.com  www.lostateminor.com  www.coutequecoute.blogspot.com  www.antwerp-fashion.be  www.logopond.com  www.thedieline.com  www.designtimes.co.za/search  https://zapier.com/blog/mind-mapping-tutorial/http://lifehacker.com/how-to-use-mind-maps- to-unleash-your-brains-creativity-1348869811  https://www.sdate.edu/sites/default/files/2020-07/service_learning_reflection_hand-out.pdf  https://qqq.thegraphicdesignschool.com/blog/mind-maps-for-graphic-design-ideas- generation-tegnieks  https://www.illumine.co.uk/resources/mind-mapping/using-mind-maps-effectively/mind- mapping-for-creativity-and-creative-problem-solving/ 5. GEVOLGTREKKING Na voltooiing van die praktiese assesseringstaak moet leerders in staat wees om hulle begrip van die bedryf te demonstreer; hulle kennis, vaardighede, waardes en redenasievermoëns te versterk, en ook betrekkinge buite die klaskamer te vestig en uitdagings in die wêreld daar buite aan te durf. Die PAT ontwikkel verder leerders se lewensvaardighede en gee hulle die geleentheid om by hulle eie leerervarings betrokke te wees. Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp DBE/PAT 2022 NSS BYLAE A VERKLARING VAN EGTHEID Hiermee word verklaar dat ten minste 60% van hierdie PAT onder toesig van die Ontwerp- onderwyser gedoen is. Hierdie verklaring sertifiseer dat alle werk wat ingelewer is, oorspronklik is en die leerder se werk is. Leerder Skool Distrik PAT 1 / 2: (Kies en omkring slegs EEN.) HANDTEKENING DATUM Leerder Onderwyser Skoolhoof SKOOLSTEMPEL Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Ontwerp DBE/PAT 2022 NSS BYLAE B ONTWERP VRAESTEL 2 ASSESSERINGSRUBRIEK: SAAMGESTELDE PUNTESTAAT UITKOMSTE GEWIGS- VEREISTES WAARDE Uitdrukking van bedoeling en beweegrede: Dinkskrum of maak 'n breinkaart van idees om die tema en die bedoeling van 10 BRONBOEK/WERKBOEK die opdrag te verken. Ontwikkel 'n konsep. 'n Beweegrede moet verskaf word om die ontwerpoplossing gevind, te valideer. ONTWERPPROSES Bewyse van navorsing, eksperimentering: Doen navorsing oor die opdrag en vind relevante bronmateriaal (visuele verwysings). Toon bewyse van navorsing deur duimnaelsketse van idees te 10 maak. Ontwerp 'n paar verskillende oplossings wat die opdrag ondersoek. Bewyse van eksperimentering, bv. 'n stemmingsbord, moet sigbaar wees. Gedetailleerde beplanning: Ontwikkelende tekeninge moet 'n verskeidenheid oplossings vir die opdrag verken (verskillende tegnieke en materiaal). Tekenvaardigheidsontwikkeling 10 moet duidelik wees. Bewyse van ontwikkeling en besinning: Toon bewyse van die finale ontwerpoplossing in die vorm van 'n gedetailleerde, benoemde tekening/collage/maket/prototipe, ens. 10 Verkenning van verskillende materiaal en tegnieke moet aangemoedig word. Besinningsproses moet duidelik wees. Aanbieding: Versigtige oorweging is aan die aanbieding van die bronboek gegee. 10 Hierdie proses moet kreatief aangebied word. TOTAAL 50 Kreatiwiteit/Oorspronklikheid/Interpretasie ten opsigte van ONTWERPPRODUKSIE die konsep en oplossings wat relevant is vir die opdrag: Is die werk uniek, oorspronklik en relevant vir die opdrag? LOS DIE 10 PRODUK DIE PROBLEEM OP? FINALE PRODUK Bewyse van ontwerpbetrokkenheid: die geskikte gebruik van ontwerpelemente en -beginsels: 10 Algehele indruk. Hoe is die elemente en beginsels gebruik om 'n unieke ontwerpoplossing te skep? Tegniek/Vakmanskap/Metode: Hoe tegnies bekwaam is die finale produk? Is die vakmanskap voldoende en 10 professioneel? Tydsbestuur: Bewyse en gebruik van beskikbare tyd om die produk te voltooi. Toon die ontwerpproduk redelike betrokkenheid by die 10 maak van die ontwerpproduk? Professionele aanbieding en funksionaliteit van ontwerpoplossing: Voldoen die produk aan die funksie daarvan? Is die produk professioneel en 10 netjies aangebied? Werk die produkoplossing ten opsigte van die opdrag? TOTAAL 50 Kopiereg voorbehou