Accounting Grade 11 P2 Gauteng November 2019 Memo (Afr)

Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS PROVINSIALE EKSAMEN NOVEMBER 2019 GRAAD 11 REKENINGKUNDE VRAESTEL 2 NASIENRIGLYNE PUNTE: 150 NASIENBEGINSELS: 1. Strafpunte vir vreemde items is slegs van toepassing indien ʼn kandidaat nie punte op ʼn ander plek in die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde-item-strafpunte vir misplaaste items nie). Geen dubbelpenalisering toegepas nie. 2. Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. besonderhede) is slegs van toepassing indien die kandidaat punte vir die bedrae vir daardie item verdien het. 3. Volpunte vir korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat voorsien is. 4. Indien ʼn vooraansuiweringsyfer as ʼn finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). Let wel: As syfers aangedui word in memo vir komponente of bewerkings, dra hierdie nie die metodepunt van die finale antwoord ook nie. 5. Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is. 6. Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te differensieer. 7. Hierdie memorandum is nie vir verspreiding in die publiek nie, omdat sekere items dalk verkeerd gehanteer is. Aanpassings is gemaak a.g.v. sekere vrae. 8. Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as ʼn negatiewe syfer getoon word nie. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking ondersoek voor die punt toegeken word. 9. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking ondersoek en ten minste een deel korrek wees voor die punt toegeken word. 10. ‘Bewerking’ beteken kontroleer bewerking. 'Een deel korrek' beteken bewerking en een deel korrek. Let wel: kontroleer bewerking moet ʼn +, -, x, ÷, wees of per kandidaat se antwoord. 11. In bewerkings, moet nie punte toeken vir bewerking as teller en noemer omgeruil is nie - hierdie is ook van toepassing op verhoudings. 12. Met die toekenning van metodepunte, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige item wat foutief is nie, ten minste gedeeltelik. Dui aan met ʼn . 13. Wees bedag daarop dat party kandidate geldige alternatiewe buite die memorandum verskaf. 14. Kodes: f = vreemde item; p = plasing / aanbieding. Hierdie nasienriglyne bestaan uit 9 bladsye Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 2 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyn VRAAG 1: KONSEPTE EN VERVAARDIGINGSREKENINGE 1.1 KONSEPTE 1.1.1 Direkte arbeidskoste ✓ 1.1.2 Direkte materiaalkoste ✓ 1.1.3 Verkoop en Verspreidingskoste ✓ 1.1.4 Administratiewekoste ✓ 5 1.1.5 Fabrieks-oorhoofsekoste / Bokoste ✓ 1.2. GROOTBOEKREKENING EN KOSTEBEREKENINGE 1.2.1 ALGEMENE GROOTBOEK VAN WISHY-WASHY VERVAARDIGERS DT GRONDSTOFVOORRAAD B1 KT 2018 2019 Goedere-in- GJ Maart 1 Saldo a/b ✓ 95 000 Feb 28 bewerking ✓ ✓ 535 000 2019 Krediteure- 28 KJ ✓ 521 000 Saldo o/b 110 500 Feb kontrole ✓ Bank ✓ KBJ ✓ 29 500 (Vraggeld) 645 500 645 500 2019 Maart 1 Saldo a/b  110 500 8 1.2.2 KOSTEBEREKENINGE Direkte arbeidskoste Fabriekslone (272 800 + 28 000) ✓ 300 800 Fabrieksoorhoofse / bokoste Indirekte materiaal (20 500✓ + 77 500✓ – 18 000✓) Een deel korrek  80 000 Salaris: Fabrieksvoorman ✓ 105 000 Onderhoud : Fabriekstoerusting (37 000 + 11 000) ✓✓ 48 000 Water en elektrisiteit (21 000 x 0,8) Een deel korrek ✓ 16 800 Huuruitgawe (108 000 x 0,8) Een deel korrek ✓ 86 400 Waardevermindering: Fabriek ✓ 60 500 396 700 13 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 3 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyne 1.3 BEREKENINGE VIR EENHEIDSKOSTE 1.3.1 Bereken die direkte materiaalkoste per eenheid. Direkte materiaalkoste per eenheid 768 960 ÷ 4 320 R178✓ een deel korrek 2 1.3.2 Bereken die gelykbreekpunt 518 400 ✓ R400 ✓ – R245 ✓ OF R155 vir twee punte 3 344,5 of 3 345 tafels  een deel korrek 4 1.3.3 Behoort die onderneming tevrede te wees met die aantal eenhede wat gedurende 2019 vervaardig is? Verduidelik en verskaf relevante inligting en berekeninge. Ja ✓ Aantal tafels vervaardig is 4 320 bokant die gelykbreekpunt van 3 345 ✓✓ Die besigheid maak dus ʼn wins ✓ 4 1.3.4 Die direkte materiaalkoste per eenheid is R152 in 2018. Verduidelik TWEE redes vir die verskil tussen die kostes oor die afgelope die twee finansiële jaar. Enige TWEE geldige redes ✓✓ ✓✓ (een punt vir gedeeltelik korrekte antwoord) • Verhoging in die prys van grondstowwe van verskaffers. • Vermorsing van grondstowwe deur die arbeiders – hulle is nie behoorlik opgelei nie of daar is nie voldoende toesig nie. • Swak beheer oor grondstowwe, voorraad blootgestel aan die risiko van diefstal. • Verhoging in vervoerkoste. 4 TOTALE PUNTE 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 4 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyne VRAAG 2: REKONSILIASIES, INTERNE KONTROLE EN ETIEK 2.1. BANKREKONSILIASIE 2.1.1 Verskaf TWEE redes waarom dit belangrik is vir ʼn besigheid om maandeliks ʼn Bankversoeningstaat op te stel. Enige TWEE geldige redes ✓✓ ✓✓ • Om bedrog te voorkom / te verminder / te voorkom • Interne kontrole doeleindes • Foute en weglatings te bepaal • Opsporing van uitstaande tjeks / deposito’s • Kontroleer of die banksaldo van die besigheid ooreenkom met die bankstaat. 4 2.1.2 Verduidelik hoekom die boekhouer tjek nr. 706 gekanselleer het en in watter joernaal hy die inskrywing gekanselleer het? • Tjek het verjaar / verval / ouer as 6 maande ✓✓ • KOJ ✓ 3 2.1.3 BANKVERSOENINGSTAAT OP 31 AUGUSTUS 2019 Debiet Krediet Kt saldo soos per bankstaat ✓ 6 380 Kt uitstaande deposito ✓ 13 800 Dt uitstaande tjeks: Nr. 950 ✓ 1 800 Nr. 980 ✓ 8 400 Nr. 992 ✓ 4 420 Dt bedrag verkeerdelik gekrediteer deur die ✓✓ 1 500 bank Kt saldo soos per bankrekening ✓ 5 560 een metodepunt vir beide totale  20 180 20 180 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 5 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyne 2.2 KREDITEUREREKONSILIASIE KREDITEURE- KREDITEUR SE GROOTBOEK REKENINGSTAAT Saldo 16 555 22 655 A -3 500 ✓ B -2 700 ✓✓ C -640 ✓✓ D -1 040 ✓ ✓ - 520 - 520 1 punt elk E -3 000 ✓ F -2 000 ✓ G + 6 300 ✓ Korrekte saldo  16 315 1 punt vir beide 16 315 11 2.3 INTERNE KONTROLE EN ETIEK 2.3.1 Watter DRIE stappe moet geneem word aangaande die twee verlore tjeks? Enige DRIE geldige redes (2x3) Die bankstaat moet gekontroleer en die volgende moet nagegaan word: • Of hierdie tjeks aangebied is by die bank vir betaling. ✓✓ • Indien hulle aangebied is vir betaling, identifiseer die begunstigdes en die bedrae op die tjek. ✓✓ • Indien die tjeks nie vir betaling aangebied is nie, stop onmiddellik die betaling van die tjeks. ✓✓ OF • Die boekhouer moet vir ondervraging / voor 'n dissiplinêre verhoor gebring word. • Neem regstappe teen die boekhouer of werknemers verantwoordelik hiervoor • Die bedrae wat gesteel is moet of van die boekhouer / werknemers se salarisse afgetrek word / of hulle moet dit terugbetaal. • Ontslag / Afdanking van die werknemers / boekhouer verantwoordelik vir die bedrog Een punt vir gedeeltelik korrekte antwoord 6 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 6 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyne 2.3.2 Wat is die implikasies om “Onttrekkings” aan te teken as “Donasies”? Verduidelik EEN punt. Enige EEN geldige punt ✓✓ • Donasies word hanteer as ʼn bedryfsuitgawe van die besigheid en sal getoon word in die wins-en-verliesrekening OF • Donasies sal die netto wins van die besigheid verminder. • Die eienaar sal dan aanspreeklik wees vir ʼn laer persoonlike inkomstebelasting betaalbaar aan die SAID a.g.v. die laer wins. een punt vir gedeeltelik korrekte antwoord 2 2.3.3 Gee DRIE voorstelle aan bestuur vir effektiewe kontrole oor kontant. Enige DRIE geldige redes ✓✓ ✓✓ ✓✓ • Die bankversoening moet maandeliks opgestel word. • Die interne ouditeur moet die inskrywings in die kontantjoernale kontroleer teen brondokumente en stawende dokumente. OF • Gereelde kontrole van die kontantbetalingsjoernaal teen die tjekboek • Daar moet verdeling pligte wees • Die bestuur / eienaar moet die betalings per tjek magtig • Maak gebruik van EFO-betalings en versoek 'n SMS-kennisgewing van die bank een punt vir gedeeltelik korrekte antwoord 6 TOTALE PUNTE 42 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 7 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyne VRAAG 3: BEGROTINGS, ETIEK EN FINANSIËLE AANWYSERS 3.1.1 DEBITEURE-INVORDERINGSKEDULE Kredietverkope November Desember September 144 000 14 400 Oktober 149 760 ✓✓ 89 856 ✓✓ 14 976 November 161 280 ✓✓ 40 320 96 786 Desember 187 200 46 800 * 144 576 158 562 * een punt vir beide totale 7 3.1.2 KONTANTBEGROTING VIR TWEE MAANDE GEËINDIG DESEMBER 2018 ONTVANGSTES November Desember Kontantverkope 241 920 ✓ 280 800 Invorderings van debiteure sien 3.1.1  144 576  158 562 Rente op vaste deposito ✓✓ 1 300 Huurinkomste 5000 ✓ 5 000 TOTALE ONTVANGSTE * 391 496 445 662 BETALINGS Kontantaankope van handelsvoorraad ✓✓ 67 200 78 000 Betalings aan krediteure 138 320 ✓✓✓ 148 960 Lening terugbetaling ✓ 24 000 Rent op lening 3 000 ✓✓ 2 800 Salaris insluitend die bonus (winkelbestuurder) 20 000 ✓✓ 48 000 Verkoopsassistente se salarisse 60 000 ✓✓ 62 400 Onttrekkings 30 000 ✓ 50 000 Toerusting ✓ 20 000 Ander bedryfsuitgawes ✓✓ 138 000 145 866 TOTALE BETALINGS * 456 520 580 026 Kontantsurplus (tekort) metode  (65 024)  (134 364) Saldo aan die begin van die maand 138 400  73 376 Saldo aan die einde van die maand metode  73 376  (60 988) 29 * een punt vir beide totale Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 8 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyne 3.1.3 Verwys na transaksie J, en verduidelik waarom die werknemers nie tevrede sal wees met die verhoging van 4% op hul salarisse nie. • Die verhoging is laer as die inflasiekoers teenoor die 20% verhoging aan die bestuur. ✓✓ (Aanvaar enige inflasiekoers tussen 4,1% en 6%) / Huidige koers van 4,96% hoër as 4% 2 3.2 FINANSIËLE AANWYSERS 3.2.1 Bereken die volgende aanwysers vir die jaar geëindig 28 Februarie 2019: Gemiddelde krediteure-betalingsperiode (4) ½ (43 000 + 47 000) ✓✓ x 365 235 000 ✓ 1 = 69,9 dae of 70 dae  Voorraadhoudingstydperk (4) ½ (30 000 + 40 000) ✓✓ x 365 235 000 ✓ 1 = 54,3 dae of 54 dae  3.2.2 Vergelyk die finansiële aanwysers vir 2018 en 2019 en beantwoord die volgende vrae. Lewer kommentaar op die voorraadomsetsnelheid en voorraadhoudingstydperk. (Haal syfers aan) (2) • Voorraadomsetsnelheid het gedaal van 8 keer na 6,7 keer / met 1,3 keer in 2019. ✓ • Voorraadhoudingstydperk het verhoog van 45,6 dae tot 54 dae in 2019 ✓ (see 3.2.1) Verduidelik waarom Nkosi Handelaars bekommerd behoort te wees oor die twee aanwysers en gee EEN punt van advies aan Nkosi Handelaars. (4) Verduideliking ✓✓ • Die onderneming kan te veel voorraad aanhou / beweeg te stadig • Kontant wat gebruik kan word om inkomste te genereer, is in voorraad opgesluit Advies ✓✓ • Verminder die hoeveelheid voorraad wat aangekoop word • Verbeter die promosie- of advertensiestrategieë TOTALE PUNTE 52 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 9 GP/November 2019 Graad 11 – Nasienriglyn VRAAG 4: BTW EN TASBARE BATES 4.1 BTW 4.1.1 en 4.1.2 BTW BTW BTW BTW-inset BTW-uitset Ingesluit Uitgesluit Bedrag (R) (R) (R) ✓ 575 000 500 000 75 000 75 000 287 500 250 000 ✓ 37 500  37 500 1 830 ✓ 1 830 6 400 960 ✓ 960 9 800 ✓ 1 470 ✓ 1 470 5 405 ✓✓ 705 ✓ 705 TOTALE 41 505 75 960 10 4.1.3 Bereken die bedrag betaalbaar aan / ontvangbaar van die SAID. 6 700 + 75 960 - 41 505 = 41 155 ✓ een deel korrek 2 4.2 Verduidelik die TWEE maatreëls wat jy in plek sal stel om te voorkom dat werknemers besigheidsbates vir persoonlike gewin te gebruik? Enige TWEE geldige punte ✓✓ ✓✓ • Onwillekeurige kontrole van besigheidsbates teen vaste bateregisters. • Uittekenregister vir skootrekenaars wanneer dit gebruik word. • een punt vir gedeeltelik korrekte antwoord 4 TOTALE PUNTE 16 Kopiereg voorbehou