Afrikaans FAL Grade 12 P2 NSC November Mock 2026 QP

Proef hlayiso mock exams Oefenreeks: Graad 12 NSS-voorbereiding WWW.HLAYISO.COM NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL V2 PROEFEKSAMEN 2026 PUNTE: 70 TYD: 2½ uur Hierdie vraestel bestaan uit 17 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 2 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees AL die instruksies aandagtig deur voordat jy die vrae beantwoord. 1. MOENIE probeer om die hele vraestel te lees nie. Raadpleeg die INHOUDSOPGAWE op bladsy 3 en merk die vraagnommers van die vrae oor die tekste wat jy hierdie jaar bestudeer het. Lees hierdie vrae en kies die vrae wat jy wil beantwoord. 2. Hierdie vraestel bestaan uit VIER afdelings: AFDELING A: Roman (35) AFDELING B: Drama (35) AFDELING C: Kortverhale (35) AFDELING D: Gedigte (35) 3. Beantwoord vrae in TWEE afdelings, soos volg: AFDELING A: ROMAN Beantwoord die vraag oor die roman wat jy bestudeer het. AFDELING B: DRAMA Beantwoord die vraag oor die drama wat jy bestudeer het. AFDELING C: KORTVERHALE Beantwoord die vrae oor AL TWEE kortverhale. AFDELING D: GEDIGTE Beantwoord die vrae oor AL TWEE gedigte. 4. Gebruik die kontrolelys op bladsy 4 om jou te help. 5. Volg die instruksies aan die begin van elke afdeling noukeurig. 6. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 7. Begin ELKE afdeling op ’n NUWE bladsy. 8. Bestee ongeveer 75 minute aan elke afdeling. 9. Skryf netjies en leesbaar. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 3 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef INHOUDSOPGAWE Kies TWEE afdelings. AFDELING A: ROMAN Beantwoord slegs EEN vraag. VRAAGNOMMER PUNTE BLADSY 1. Kringe in ’n Bos 35 5 2. Lien se Lankstaanskoene 35 7 AFDELING B: DRAMA 3. Fiela se kind – Die Drama 35 9 AFDELING C: KORTVERHALE Beantwoord vrae oor AL TWEE kortverhale. 4.1 “Kringloop” 18 12 EN 4.2 “Opdrag” 17 13 AFDELING D: GEDIGTE Beantwoord vrae oor AL TWEE gedigte. 5.1 “Die dans van die reën” 18 15 EN 5.2 “Eksamenlokaal” 17 17 Let wel (Hlayiso-proefvraestel): Hierdie proefvraestel dek die romans Kringe in ’n Bos (Dalene Matthee) en Lien se Lankstaanskoene (Derick van der Walt), die drama Fiela se kind (Dalene Matthee), die kortverhale “Kringloop” (Ruto Vambo) en “Opdrag” (Rike Olivier) uit Spieëlbeelde, en die gedigte “Die dans van die reën” (Eugène N. Marais) en “Eksamenlokaal” (Suzaan Laing) uit Verskuns vir Eerste Addisionele Taal. Die Ongelooflike Avonture van Hanna Hoekom, Meeulanders, Poppie – Die Drama en Paljas word nie in hierdie proefvraestel gedek nie. Slegs “Die dans van die reën” (Marais is in 1936 oorlede) is in die openbare domein en word volledig afgedruk; vir die ander tekste het jy jou eie eksemplaar nodig. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 4 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef KONTROLELYS Gebruik die kontrolelys om te verseker dat jy die vereiste getal vrae beantwoord. AFDELING VRAAGNOMMERS GETAL VRAE DUI AAN (✓) BEANTWOORD A: Roman 1–2 1 B: Drama 3 1 C: Kortverhale 4 1 (2 kortverhale) D: Gedigte 5 1 (2 gedigte) LET WEL: Maak seker dat jy vrae oor slegs TWEE afdelings beantwoord het. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 5 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef AFDELING A: ROMAN Beantwoord slegs EEN vraag oor die roman wat jy bestudeer het. VRAAG 1: KRINGE IN ’N BOS – Dalene Matthee Lees die samevattings hieronder deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Weens kopiereg word die voorgeskrewe teks nie hier afgedruk nie. Hou jou eksemplaar van die teks byderhand. Die uittreksels is samevattings deur die eksaminator. TEKS A (samevatting deur die eksaminator) Saul werk al amper twee jaar in MacDonald se skuur. Op ’n Sondag vertel Kate hom dat daar goud in die Bos gevind is. Saul dink eers dis weer een van haar stories oor die Bos, maar dan word hy bang: as dit waar is, sal mense van oral kom grawe. Hy dink aan die olifante, die bome en die houtkappers wat so swaar kry. 1.1 VOLTOOI die volgende paragraaf feitelik korrek deur die ontbrekende woord(e) uit die roman neer te skryf. Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.4) neer. Saul het ná ’n rusie met sy (1.1.1) … uit die Bos weggegaan. Hy het by die houtkoper (1.1.2) … gaan werk. Kate het hom gehelp om (1.1.3) … te leer lees, en hy het haar gewoonlik op ’n (1.1.4) … besoek. (4) 1.2 Noem EEN rede waarom Saul by MacDonald gaan werk het. (1) 1.3 Waarom kan ’n mens verstaan dat Saul eers gedink het Kate vertel weer net ’n storie oor die Bos? (1) 1.4 Wie het die eerste goud opgetel? (1) 1.5 Waar is die goud getoets om te bewys dat dit regtig goud is? (1) 1.6 Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. 1.6.1 Saul was bang oor die nuus van die goud, want hy het geweet dit sou (die Bos skade aandoen/hom vinnig ryk maak). (1) 1.6.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 1.6.1. (1) 1.7 Noem TWEE dinge in die Bos wat volgens Saul deur die goudsoekers bedreig sou word. (2) 1.8 Sommige houtkappers het Saul ’n verraaier genoem. Waarom? (1) 1.9 Hoe het die houtkopers die houtkappers uitgebuit? (1) 1.10 Verduidelik in jou eie woorde wat die “skewe sirkel” in die roman is. (1) 1.11 “Swaarkry was vir die Bosmense soos asemhaal.” Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. Hierdie sin bevat ’n (vergelyking/metafoor). (1) 1.12 Wat beteken die sin in VRAAG 1.11 binne die konteks van die roman? (1) TEKS B (samevatting deur die eksaminator) Jare later is Saul ’n welgestelde man. Hy besoek sy broer Jozef se huis in die Bos en sien hoe maer en arm die kinders is. Hy wonder hoekom die houtkappers so min van die lewe verwag, en besluit dat hy iets moet doen. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 6 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef 1.13 Kies ’n beskrywing uit KOLOM B wat by die naam in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A–E) langs die vraagnommers (1.13.1 tot 1.13.4) neer. KOLOM A KOLOM B 1.13.1 Oupoot A skip waarmee Kate Kaap toe gestuur is 1.13.2 Venice B Saul se broer 1.13.3 Barkley C man aan wie Saul sy goud verkoop het 1.13.4 MacDonald D ou olifant in die Bos E houtkoper wat die houtkappers uitbuit (4 x 1) (4) 1.14 Skryf die VIER gebeure onder mekaar in die korrekte VOLGORDE neer soos wat dit in die roman gebeur. • Saul het Oupoot vir die eerste keer gesien. • Saul het vir die eerste keer besef dat die dorp nie in die Bos is nie. • Saul se ma en suster is aan die godsiekte oorlede. • Saul het ontdek dat die bloubokkie se gal nie in sy kop sit nie. (4) 1.15 Waarom wou Saul nooit weer enige besigheid met MacDonald doen nie? (1) 1.16 Die Engelse dorpsmense het die Bosmense as “wild and dirty” beskou. 1.16.1 Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. Die dorpsmense het die Bosmense (gerespekteer/gestereotipeer). (1) 1.16.2 Motiveer jou antwoord op VRAAG 1.16.1. (1) 1.17 Noem TWEE maniere waarop Saul se lewe verbeter het nadat hy ryk geword het. (2) 1.18 Waarom laat dit jou goed voel dat Saul vir Jozef se kinders ’n beter lewe wil gee? (1) 1.19 Noem TWEE dinge wat Kate aan die einde van die roman kon doen. (2) 1.20 Waarom is die titel Kringe in ’n Bos gepas? Gee EEN rede. (1) 1.21 Saul se familie het hom ’n buitestander gemaak omdat hy anders gedink het. Waarom kan jy met Saul se gevoelens identifiseer? (1) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 7 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef VRAAG 2: LIEN SE LANKSTAANSKOENE – Derick van der Walt Lees die samevattings hieronder deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Weens kopiereg word die voorgeskrewe teks nie hier afgedruk nie. Hou jou eksemplaar van die teks byderhand. Die uittreksels is samevattings deur die eksaminator. TEKS C (samevatting deur die eksaminator) Lien kom laataand ná toneeloefening by die woonstel aan. Dit is donker en haar broer slaap voor die televisie. In die kombuis kry sy ’n bak vetkoeke wat tannie Bets gebring het. Haar ma se kamerdeur is toe. Lien tel die munte wat sy die middag op haar hoek verdien het – meer as R200 – en dink aan die toneelstuk en aan haar spaargeld. 2.1 VOLTOOI die volgende paragraaf feitelik korrek deur die ontbrekende woord(e) uit die roman neer te skryf. Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommers (2.1.1 tot 2.1.4) neer. Lien was in graad (2.1.1) … Smiddae ná skool het sy op haar straat(2.1.2) … gaan bedel. In die toneelstuk het sy die rol van (2.1.3) … gespeel. Haar broer se naam is (2.1.4) … (4) 2.2 Waarvoor het Lien haar geld gespaar? (1) 2.3 Wie het gereeld kos vir Lien en haar broer gebring? (1) 2.4 Waarom was Lien dankbaar dat haar ma se kamerdeur toe was? (1) 2.5 Waar was Lien se pa gedurende die grootste deel van die roman? (1) 2.6 Kies ’n beskrywing uit KOLOM B wat by die karakter in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A–E) langs die vraagnommers (2.6.1 tot 2.6.4) neer. KOLOM A KOLOM B 2.6.1 Tibbey A onderwyseres wat die toneelstuk aanbied 2.6.2 Roos B man wat Lien probeer verlei het 2.6.3 Juffrou C bedelaar wat sy bene in ’n ongeluk Breytenbach verloor het 2.6.4 Sproet D bedelvriendin wat Lien gehelp het om reg voor te berei om op straat te bedel E Lien se ma se baas (4 x 1) (4) 2.7 Noem TWEE maniere waarop Lien se deelname aan die toneelstuk haar lewe positief beïnvloed het. (2) 2.8 Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. 2.8.1 Uit TEKS C kan ons aflei dat Lien by die huis (eensaam/gelukkig) is. (1) 2.8.2 Gee EEN bewys uit TEKS C vir jou antwoord op VRAAG 2.8.1. (1) 2.9 Waar het tannie Bets vir Lien werk gereël? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 8 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef TEKS D (samevatting deur die eksaminator) Lien gaan sien vir Meneer Van Biljon by die klub. Sy vra of Tibbey ’n kamer daar kan kry. Sy verduidelik dat Tibbey ’n karretjie gaan hê om mee rond te beweeg, dat hy in die week elders sal werk en vir die kamer sal betaal, en dat hy naweke verniet die karre sal oppas. Meneer Van Biljon is aanvanklik sarkasties. 2.10 Wat het met Tibbey gebeur voordat Lien by Meneer Van Biljon aankom? (1) 2.11 Wie het Lien gehelp om die karretjie vir Tibbey te bou? (1) 2.12 Watter TWEE dinge belowe Lien namens Tibbey aan Meneer Van Biljon? (2) 2.13 Hoe sal Tibbey volgens Lien die mense waarsku as hy diewe sien? (1) 2.14 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommer (2.14) neer. Wanneer Meneer Van Biljon vra of Tibbey die skelms met sy rystoel gaan jaag, is sy toon … A vrolik. B hartseer. (1) C sarkasties. D tevrede. 2.15 Waarom kan ons sê dat Lien ’n goeie vriendin vir Tibbey is? (1) 2.16 Waarom kan ’n mens sê dat dit verkeerd van Roos was om Johnny van Tibbey se hoek af weg te hou? (1) 2.17 Skryf die VIER gebeure onder mekaar in die korrekte VOLGORDE neer soos wat dit in die roman gebeur. • Dirkie het gebel om uit te vind in watter hospitaal Tibbey was. • Lien het die jong dominee vir die eerste keer ontmoet. • Sproet het Lien na sy woonstel toe geneem. • Lien het haar verjaardag saam met vriende gevier. (4) 2.18 Wat wou Lien se pa hê moet sy studeer, EN wat besluit sy aan die einde van die roman? (2) 2.19 Watter klein geskenk gee Lien aan die einde vir haar pa? (1) 2.20 Noem TWEE dinge aan die einde van die roman wat wys dat dinge vir Lien se gesin beter gaan. (2) 2.21 Sal jy graag ’n vriendin soos Lien wil hê? Motiveer jou antwoord. (1) [35] TOTAAL AFDELING A: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 9 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef AFDELING B: DRAMA Beantwoord die vraag oor die drama wat jy bestudeer het. VRAAG 3: FIELA SE KIND – DIE DRAMA – Dalene Matthee Lees die samevattings hieronder deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Weens kopiereg word die voorgeskrewe teks nie hier afgedruk nie. Hou jou eksemplaar van die teks byderhand. Die uittreksels is samevattings deur die eksaminator. TEKS E (samevatting deur die eksaminator) Die sensusmense kom by Fiela Komoetie se huis in die Langkloof aan en sien ’n wit seun tussen haar bruin kinders. Fiela vertel hoe die kind jare gelede as kleintjie by haar deur aangekom het. Kort daarna word die kind weggeneem en na die magistraat op Knysna gebring. 3.1 VOLTOOI die volgende paragraaf feitelik korrek deur die ontbrekende woord(e) uit die drama neer te skryf. Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommers (3.1.1 tot 3.1.4) neer. Fiela het die wit kind, Benjamin, vir (3.1.1) … jaar grootgemaak. Haar plaas in die Langkloof heet (3.1.2) … Die kind is na die (3.1.3) … op Knysna geneem, waar Barta gesê het dat hy haar verlore seun, (3.1.4) …, is. (4) 3.2 Waarom het die sensusmense dit vreemd gevind dat Benjamin by Fiela woon? (1) 3.3 Wat het Barta in die hof gedoen wat sy later erken het? (1) 3.4 Noem TWEE redes waarom Barta bang was toe sy hoor dat Fiela by die magistraat was. (2) 3.5 Wat het die magistraat Fiela verbied om te doen? (1) 3.6 Wat het Fiela na die Van Rooyens se huis gebring? (1) 3.7 Hoe het Elias gereageer toe Fiela by sy huis opdaag? (1) 3.8 Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. 3.8.1 Elias was (sorgsaam/aggressief) teenoor sy kinders. (1) 3.8.2 Gee EEN voorbeeld uit die drama om jou antwoord op VRAAG 3.8.1 te bewys. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 10 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef 3.9 Kies ’n beskrywing uit KOLOM B wat by die karakter in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A–E) langs die vraagnommers (3.9.1 tot 3.9.4) neer. KOLOM A KOLOM B 3.9.1 Nina A vrou by wie Nina later op die dorp werk 3.9.2 Kaliel B Lukas se suster wat lief is vir die Bos 3.9.3 Miss Weatherbury C man wat nuus bring dat Fiela na haar kind soek 3.9.4 Mister Kapp D man vir wie Lukas vra om hom van die see te leer E Benjamin se regte pa (4 x 1) (4) TEKS F (samevatting deur die eksaminator) Jare het verbygegaan. Lukas werk nou op Knysna en droom van die see. Nina het die Bos verlaat en werk op die dorp. Toe Elias siek word, vertel Barta uiteindelik die waarheid oor wat sy in die hof gesê het. Benjamin moet nou self besluit wie hy is en waar hy hoort. 3.10 Skryf die VIER gebeure onder mekaar in die korrekte VOLGORDE neer soos wat dit in die drama gebeur. • Terwyl Elias siek gelê het, het Barta erken dat sy in die hof gelieg het. • Lukas het vir Fiela van sy liefde vir Nina vertel. • Die Komoeties het vir Lukas ’n brief geskryf om te sê dat hulle vir hom bid. • Lukas het vir Kaliel gevra om hom van die see te leer. (4) 3.11 Waarom was Nina so lief vir die Bos? (1) 3.12 Noem TWEE positiewe dinge wat die lewe op die dorp vir Nina gebring het. (2) 3.13 Hoe het die Bosmense volgens die drama met die gesin se geld gewerk? (1) 3.14 Hoe het Benjamin uiteindelik die waarheid oor sy identiteit uitgevind? (1) 3.15 Wat gee Fiela aan die einde van die drama vir Benjamin? (1) 3.16 Waarheen besluit Benjamin aan die einde om te gaan? (1) 3.17 Noem TWEE karaktereienskappe van Fiela en gee ’n voorbeeld uit die drama vir ELKE eienskap. (2) 3.18 Waarom is die titel Fiela se kind gepas? Verwys na die tema van identiteit. (2) 3.19 Waarom laat dit jou goed voel dat Lukas uiteindelik vir homself opstaan? (1) 3.20 Barta was dikwels stil as Elias kwaad was. Waarom kan jy met haar optrede identifiseer? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 11 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef 3.21 Hoe het Barta se bekentenis vir Benjamin ’n keuse gegee? (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 12 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef AFDELING C: KORTVERHALE Beantwoord die vrae oor AL TWEE kortverhale uit die bundel wat jy bestudeer het. VRAAG 4: SPIEËLBEELDE 4.1 “KRINGLOOP” – Ruto Vambo Lees die samevatting hieronder deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Weens kopiereg word die voorgeskrewe teks nie hier afgedruk nie. Hou jou eksemplaar van die teks byderhand. Die uittreksels is samevattings deur die eksaminator. TEKS G (samevatting deur die eksaminator) Op Aarde word ’n bom vir die eerste keer op Mars getoets; die kleurskouspel lyk vir die mense op Aarde perfek. Maar diep in die rooi planeet heers chaos. Lank gelede, toe die son begin afkoel het, het die lewe op die oppervlak van Mars onmoontlik geword. Die Marsbewoners het ondergronds ’n nuwe samelewing opgebou – tot die Bom hulle tref. 4.1.1 Skryf die VIER gebeure onder mekaar in die korrekte VOLGORDE neer soos wat dit in die kortverhaal gebeur. • Gideon de la Mer is geteer en geveer. • Mars se mense het lewe op Aarde vernietig. • Gideon de la Mer het voorgestel dat hulle toetse op Mars moet doen. • Lande het besluit dat hulle nooit weer kerntoetse op die Aarde sal uitvoer nie. (4) 4.1.2 Watter beroep het Gideon de la Mer gehad? (1) 4.1.3 Waarom het die mense op Aarde na Gideon se raad geluister? (1) 4.1.4 Waarom het die Marsbewoners lank gelede ondergronds gaan woon? (1) 4.1.5 Noem TWEE maniere waarop die Marsbewoners ondergronds oorleef het. (2) 4.1.6 Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. (a) Die Marsbewoners het (geweet/nie geweet nie) wie hulle planeet aangeval het. (1) (b) Motiveer jou antwoord op VRAAG 4.1.6(a). (1) 4.1.7 Watter middel het die Marsbewoners ontwikkel om die Aarde aan te val? (1) 4.1.8 Waarom kan ons sê dat Gideon onverantwoordelik opgetree het? (1) 4.1.9 Die Donker Eeue was ’n spesifieke tydperk in die geskiedenis. (a) Wat het in die Donker Eeue gebeur? (1) (b) Waarom is “Donker Eeue” gepas in hierdie kortverhaal? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 13 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef 4.1.10 Waarom is die titel “Kringloop” gepas? Verwys na BEIDE planete in jou antwoord. (2) 4.1.11 Watter les oor oorlog en geweld leer jy uit hierdie kortverhaal? (1) [18] EN 4.2 “OPDRAG” – Rike Olivier Lees die samevatting hieronder deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. Weens kopiereg word die voorgeskrewe teks nie hier afgedruk nie. Hou jou eksemplaar van die teks byderhand. Die uittreksels is samevattings deur die eksaminator. TEKS H (samevatting deur die eksaminator) Sarah werk aan haar Afrikaanse boekverslag. Terwyl sy oor die boek skryf, begin sy wonder wat háár boodskap aan Gerrie sou wees. Sy dink aan haar ouma, wat op sestien getroud is, en aan haar eie vrese oor die verhouding. Uiteindelik skryf sy haar aanbeveling neer – kort en kaal. 4.2.1 Skryf die VIER gebeure onder mekaar in die korrekte VOLGORDE neer soos wat dit in die kortverhaal gebeur. • Sarah het haar feite met E se situasie begin. • Jordaantjie het altyd gesorg vir iets wat anders is. • Sarah het gehoop Jordaantjie sou tussen die reëls kon lees. • Sarah het besef sy worstel eintlik met haar gevoelens vir Gerrie. (4) 4.2.2 Hoe oud is Sarah? (1) 4.2.3 Oor watter boek skryf Sarah haar verslag? (1) 4.2.4 Wie is Gerrie? (1) 4.2.5 Sarah dink aan haar ouma. (a) Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. In haar ouma se tyd is van vroue verwag om (jonk te trou en kinders te hê/eers te gaan studeer). (1) (b) Hoe verskil Sarah se situasie van dié van haar ouma? (1) 4.2.6 Waarom moes Sarah haar antwoorde oor tienerverhoudings in ’n boek soek? (1) 4.2.7 Watter besluit neem Sarah oor haar verhouding met Gerrie? (1) 4.2.8 Vir wie of waarvoor beveel Sarah die boek aan? (1) 4.2.9 Wat besluit Sarah om met haar kladboek te doen? (1) 4.2.10 Noem TWEE dinge wat Sarah deur die opdrag oor haarself geleer het. (2) 4.2.11 Waarom is die titel “Opdrag” dubbelsinnig? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 14 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef 4.2.12 Waarom laat Sarah se manier van dink jou goed voel oor tieners se vermoë om verantwoordelike keuses te maak? (1) [17] TOTAAL AFDELING C: 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 15 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef AFDELING D: GEDIGTE Beantwoord die vrae oor AL TWEE gedigte uit die bundel wat jy bestudeer het. VRAAG 5: VERSKUNS VIR EERSTE ADDISIONELE TAAL 5.1 “DIE DANS VAN DIE REËN” – Eugène N. Marais Lees die gedig hieronder deur en beantwoord die vrae wat daarop volg. DIE DANS VAN DIE REËN – Eugène N. Marais Lied van die vioolspeler, Jan Konterdans, uit die Groot Woestyn 1 O die dans van ons Suster! 2 Eers oor die bergtop loer sy skelm, 3 en haar oge is skaam; 4 en sy lag saggies. 5 En van ver af wink sy met die een hand; 6 haar armbande blink en haar krale skitter; 7 saggies roep sy. 8 Sy vertel die winde van die dans 9 en sy nooi hulle uit, want die werf is wyd en die bruilof groot. 10 Die grootwild jaag uit die vlakte, 11 hulle dam op die bulttop, 12 wyd rek hulle die neusgate 13 en hulle sluk die wind; 14 en hulle buk, om haar fyn spore op die sand te sien. 15 Die kleinvolk diep onder die grond hoor die sleep van haar voete, 16 en hulle kruip nader en sing saggies: 17 “Ons Suster! Ons Suster! Jy het gekom! Jy het gekom!” 18 En haar krale skud, 19 en haar koperringe blink in die wegraak van die son. 20 Op haar voorkop is die vuurpluim van die berggier; 21 sy trap af van die hoogte; 22 sy sprei die vaalkaros met altwee arms uit; 23 die asem van die wind raak weg. 24 O, die dans van ons Suster! [Eugène N. Marais (1871–1936); openbare domein] 5.1.1 Wie is “ons Suster” in hierdie gedig? (1) 5.1.2 Wie sing hierdie lied, volgens die onderskrif? (1) 5.1.3 VOLTOOI die volgende sinne deur die ontbrekende woord uit die gedig neer te skryf. Skryf slegs die woord langs die vraagnommers (5.1.3(a) tot 5.1.3(c)) neer. Die Suster loer eers oor die (a) … Sy vertel die (b) … van die dans. Die (c) … diep onder die grond hoor die sleep van haar voete. (3) 5.1.4 Met watter vrolike gebeurtenis word die koms van die reën in versreël 9 vergelyk? (1) 5.1.5 Haal EEN versreël uit versreëls 10 tot 14 aan wat vir ons sê dat die grootwild die reën ruik. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 16 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef 5.1.6 Die Suster tree soos ’n mens op (personifikasie). Noem TWEE dinge wat sy in versreëls 1 tot 9 doen wat mense ook doen. (2) 5.1.7 Waarna, dink jy, verwys die armbande wat blink en die krale wat skitter (versreël 6)? (1) 5.1.8 Lees versreël 17. Watter TWEE tegnieke gebruik die digter om die kleinvolk se blydskap te beklemtoon? (2) 5.1.9 Kies die KORREKTE antwoord om die sin mee te voltooi. Skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommer (5.1.9) neer. Die stemming in hierdie gedig is … A vreesagtig. B feestelik. (1) C hartseer. D kwaad. 5.1.10 Gee EEN rede waarom hierdie gedig ’n vrye vers is. (1) 5.1.11 Waarna verwys die “vaalkaros” wat die Suster in versreël 22 oopsprei? (1) 5.1.12 “die asem van die wind raak weg” (versreël 23) Wat gebeur nou met die weer? (1) 5.1.13 Waarom, dink jy, begin en eindig die gedig met amper dieselfde versreël? (1) 5.1.14 Waarom is reën so belangrik vir mense en diere wat in ’n woestyn woon? (1) [18] EN Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V2 17 Hlayiso/Proef 2026 NSS Proef 5.2 “EKSAMENLOKAAL” – Suzaan Laing Raadpleeg die gedig in jou voorgeskrewe bundel en beantwoord die vrae wat volg. Weens kopiereg word die voorgeskrewe teks nie hier afgedruk nie. Hou jou eksemplaar van die teks byderhand. Die uittreksels is samevattings deur die eksaminator. 5.2.1 Wie is die “sy” wat in die eerste strofe tussen die banke op en af stap? (1) 5.2.2 Haal die klanknabootsende woord aan wat die geluid van haar skoene beskryf. (1) 5.2.3 Watter kontras is daar in die eerste strofe tussen die geluid van haar skoene en die banke? Verduidelik in jou eie woorde. (2) 5.2.4 In watter maand skryf die kandidate hierdie eksamen? (1) 5.2.5 Hoe lank is die vraestel wat die kandidate skryf? (1) 5.2.6 Kies die KORREKTE antwoord uit dié tussen hakies. (a) Die kandidate is (ontspanne/gespanne) oor die vraestel. (1) (b) Gee EEN bewys uit die gedig vir jou antwoord op VRAAG 5.2.6(a). (1) 5.2.7 Aan die einde “oes” die toesighouer die antwoordstelle. Gee TWEE betekenisse van “oes” binne die konteks van die gedig. (2) 5.2.8 Watter kleur is die ink waarmee die kandidate skryf? (1) 5.2.9 Wat suggereer die woorde “gistermiddag se kennis” oor hoe die kandidate vir die eksamen voorberei het? (1) 5.2.10 Die gedig begin en eindig met strofes wat uit DRIE versreëls bestaan. Wat noem ons so ’n strofe? (1) 5.2.11 Hoe beklemtoon die digter die stilte in die eksamenlokaal? (1) 5.2.12 Waarom is “Eksamenlokaal” ’n gepaste titel vir hierdie gedig? (1) 5.2.13 Die papier is aan die begin “skoon wit velle”. Hoe het die velle aan die einde van die eksamen verander? (1) 5.2.14 Waarom kan jy met die inhoud van die gedig identifiseer? (1) [17] TOTAAL AFDELING D: 35 GROOTTOTAAL: 70 Kopiereg voorbehou