Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12201510 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2015, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2015

Document textSearch extracted text and jump to a page.
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) 2015 IMEMORANDAM AMANQAKU: 80 Le memorandam inamaphepha asi-10. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/2015 SCE – Imemorandam ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Ukumakisha uvavanyo lokuqonda 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuyakwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI, noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/ukunika ubungqina/ nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi- sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe. 6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/2015 SCE – Imemorandam 1.1 1.1.1 Ukuzigwagwisa ngumnqweno wokuba ube yinto engaphezulu kwale uyiyo, ukuze abantu bakuthathe njengomntu obalulekileyo.√ (1) 1.1.2 Bafuna ukusoloko bekwiindawo ezinamawonga.√ (1) 1.1.3 (a) no mark (b) (i)√/(i) emingcwabeni√/emingcwabeni.√ (1) 1.1.4 Bazixolisa ngokuzikhwebula kwabanye abantu baye kuhlala phaya phambili ngaseqongeni ukuba kuseholweni.√√ (2) 1.1.5 ... nangona ...√ (1) 1.1.6 Uyise + iziyunguma√√ (2) 1.1.7 ... esi siNgesindini bathanda ukusithetha naxa kungasekho negxagxa eli.√√ (2) 1.1.8 Ngokuthi imali efunyanwa ziititshala ziipenana nje.√ (1) 1.1.9 B√/B Kukuvuselela iingcinga zalo ufundayo ngokubhaliweyo√/ Kukuvuselela iingcinga zalo ufundayo ngokubhaliweyo.√ (1) 1.1.10 Kukutsala nzima ezifundweni.√ (1) 1.1.11 Bayanyevula√/Bathi qhiwu iimpumlo√/bathi shwace ubuso xa bethetha nomntu abamjongele phantsi.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.1.12 Wakhe waya kuvela nakwaNokholeji phofu nalapho akabuyanga nanto ibambekayo.√ (1) 1.1.13 ... nentombi kaLudiza.√ (1) 1.1.14 Kodwa ke wabhenceka ukuba akazi nto√√/Kodwa ke wavela ukuba akazi nto.√√ (2) 1.1.15 Ngokuthi ahlale ehleli angawalibali amazwi akhe nokuba sele evukelwe likratshi, athi akuwakhumbula amnqande.√√ (2) 1.1.16 Ndiyamngqinela umbhali ukuzigwagwisa akulunganga ngoba umntu uphela esoyiswa bubomi.√√ OKANYE Andimngqineli kuba umntu ozigwagwisayo ufumana iindawo eziphezulu nezinto ezingcono.√√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka]. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/2015 SCE – Imemorandam 1.2 ISICATSHULWA B 1.2.1 Ngowama-2007.√ (1) 1.2.2 Yidizili.√ (1) 1.2.3 Ngunyaka ka-2008.√ (1) 1.2.4 Ixabisa iirandi ezine√/Ixabisa i-R4.√ (1) 1.2.5 Akulunganga, kuba abanini bamashishini athengisa amafutha eenqwelo balawulwa ziimeko ezingaphezu kwamandla abo.√√/Akulunganga kuba ixabiso lamafutha eenqwelo lixhomekeka ekwenyukeni kwexabiso leoyile ekrwada.√√ OKANYE Kulungile, kuba abantu abasebenzisa amafutha eenqwelo bonga imali.√√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka]. (2) [30] AMANQAKU ECANDELO A: 29 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/2015 SCE – Imemorandam ICANDELO B: USHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha ushwankathelo Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo: • Ulwabiwo-manqaku • Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma nganye). • Amanqaku ama-3 olwimi. • Amanqaku ewonke: 10 • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo. • 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. • 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. • 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3. • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. • 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. • 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. QAPHELA • Ubalo-magama: o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-60 inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/2015 SCE – Imemorandam IINGONGOMA EKUCATSHULWE ISISHWANKATHELO KUZO 1. 'Abantu mabafunde ukuphikisana 1. Abantu mabaphikisane ngobulumko ngobulumko ukuze ubudlelwane babo bangafaki iimvakalelo zabo ukuze buhlale bomelele nabo. Ubulumko bomelele ubudlelwane babo. buqala ekubeni kungafakwa iimvakalelo ngamandla kumba ekuphikiswana ngawo nanini.' 2. 'Musa ukumthuka oxoxa naye, nokuba 2. Makungabikho mntu uthukayo xa unomsindo kangakanani. Ukuthuka niphikisana oko kubonisa ubukrwada ngexesha lempikiswano kubonisa nolwazi oluncinci. ubukrwada nokungabi nalwazi lwaneleyo ngale nto uxoxa ngayo. Endaweni yokuthuka, cingisisa ukuba kutheni ubambelele kwezo ngcinga zomsindo ixesha elide.' 3. 'Mamela. Ingxabano ezininzi zizalwa 3. Mamela nokuba kutshintshwa ingcinga kukungamameli kuba ubani etshele yakho ukuze nawe umanyelwe. kuloo nto ebeze eyicinga nokuba ingxoxo sele ihambele phambili, ekucaciseni into ebiyingxaki. Kaloku awunakufuna ukumanyelwa ungamameli wena.' 4. 'Hlala uzolile. Ukunyusa ilizwi lakho 4. Thethela ezantsi ukuze ninxibelelane akwenzi izinto zibe ngcono kwaye ngentlonipho. akuyenzi ibe yebambekayo into oyithethayo. Ukuba uyakhwaza, ungaphaya komgca wokunxibelelana ngendlela enentlonipho.' 5. 'Hlala kumba enithetha ngawo. 5. Thethani ngezinto zangoku niziyeke Ukuthetha ngezinto zakudala akuncedi. ezadlulayo, eminye imiba niyixoxe Ingaba iimpikiswano zenu ziphela ngelinye ixesha. zisiba malunga nazo zonke izinto ezingalunganga ezithe zenzeka kubomi benu? Yonke into inexesha layo. Eminye imiba kufuneka isonjululwe ngelinye ixesha hayi ngoku.' 6. 'Lazini ixesha lokufuna umntu oza 6. Xa kungekho sisombululo funani kungenelela. Ngamanye amaxesha umntu oza kungenelela. akubikho sisombululo. Ngako oko ke indlela eninokuphuma ngayo kuyo kukufuna uncedo kuba ngokucacileyo anifumani sisombululo. Le nto kufuneka yenziwe ngokukhawuleza umonakalo ungekabutshabalalisi ubudlelwane.' Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/2015 SCE – Imemorandam 7. 'Kunjalo, kulumkele ukufaka abantu 7. Mus' ukufaka abantu abangangeni abangangeni ndawo kule nto nithetha ndawo kuba omnye uza kucinga ngayo. Kaloku wakusebenzisa abanye uyapakanyelwa. abantu, umntu oxoxa naye uzibona ngokungathi uyapakanyelwa, ahlanganise.' [184 amagama] [59 amagama] QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo. AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/2015 SCE – Imemorandam ICANDELO C: ULWIMI Ukumakisha iCandelo C 1. Upelo • Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. • Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. • Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo. UMBUZO 3 3.1 Pure Sugar – Pure Sweetness.√ (1) 3.2 Ayitshintshi tu, oko yayinjalo√/Akwengezwanga nto, akuphungulwanga nto.√ (2) 3.3 Kukutsala umdla wabathengi√√/Kukubonisa ukuba abathengi abasele beyisebenzisa bonwabile√√/Ubudala baba bantu, uthando luhlala luhleli alutshintshi njengala swekile.√√ (2) 3.4 C owokungcamla√/C√/owokungcamla.√ (1) 3.5 Ngokubancumisa yonke imihla.√ (1) 3.6 Kwenzelwa ukuba abo bafuna ulwazi oluthe chatha/vetshe ngale mveliso bandwendwele yona.√√ (2) 3.7 Ukuzinga kwesenzo√/kukukhumbuza amaxesha akudala.√ (1) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/2015 SCE – Imemorandam UMBUZO 4 4.1 Ngokuba √ (1) 4.2 Kukubonisa ukuba uShoti akakagqibi ukuthetha.√ (1) 4.3 C√/C Uyamvuyelela kakhulu uChiskop√/Uyamvuyelela kakhulu uChiskop.√ (1) 4.4 Ulusebenzisele ukubonisa ukukruquka/ukuba nomsindo√/Zengeziwe ukubonakalisa ukugxininisa.√ (1) 4.5 Ukukhupha amehlo√√/Indlela ovuleke ngayo umlomo√√/Imigca esebusweni bakhe, zibonisa ukuba unomsindo kakhulu.√ √ (2) 4.6 KwisiNgesi.√ (1) 4.7 Hayi ayamkelekanga ibonakalisa ukuba unga angathathela umthetho ezandleni zakhe.√√ OKANYE Ewe, yamkelekile kuba uvakalisa uvakalelo lwakhe. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 4.8 Ngowokungakwazi ukubamba ixesha. √ (1) [l0] UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Sisibizo.√ (1) 5.1.2 Ukucacisa indlela ababebade ngayo√/Sisetyenziswe sahamba no- ‘-thi’.√ (1) 5.1.3 Leshumi.√ (1) 5.1.4 Bangamawele.√ (1) 5.1.5 Inyathi ibuzwa kwabaphambili.√√ (2) 5.1.6 Babakhuthaza kakhulu abantwana.√√ (2) 5.1.7 Wayesoloko esithi ebantwaneni bakhe impumelelo isentabeni, mabasebenze banganikezeli.√√/Wayesoloko esithi kubantwana bakhe mabasebenze banganikezeli, impumelelo isentabeni.√√ (2) 5.1.8 Zihle kakhulu iziphumo zabo√√/Iziphumo zabo zihle kakhulu.√√ (2) 5.1.9 Intloko yam iyaqaqamba kukubala izibalo√/Intloko kaNomsa ithambile kuba yonke into uyifunda ngokukhawuleza√/Intloko yale ngxaki yingqeqesho emakhaya√/Ndibone intloko kaloliwe ukuba selekufutshane.√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (1) 5.1.10 Yafika yona abantwana balishiya ikhaya.√ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 10 DBE/2015 SCE – Imemorandam 5.2 5.2.1 Umama notata batsalatsalana ngentambo√√/abantu batsalana ngentambo.√√ [Nasiphi isivakalisi esichanekileyo samkelekile] (2) 5.2.2 Abantu abanoxolo bayabukeka.√/Abantu abaxolisayo bayabukeka.√/Abantu abaxolelayo bayabukeka.√ (1) 5.2.3 B√/B Iingcinga zabazali ziyabethabethana ngabahlobo √/Iingcinga zabazali ziyabethabethana ngabahlobo.√ (1) 5.2.4 Endleleni. √ Abantwana besikolo bahamba endleleni ukuya esikolweni. √ [Nasiphi isivakalisi esichanekileyo samkelekile] (2) [20] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 79 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all