za,
b u yeke
Uku aliswe nde
ihl atime
siT u
g o kwe khyulam o
n haru gom
seK hethom
T la
nom okuhlo
w
IGreyidi
2
AmaKghono wepilo
ISBN 978-1-4315-0256-1
Workbooks available in this series:
• Grade R
ngesiNdebele
(in all official Languages); Incwadi 1 – Ithemu 1&2
9 781431 502561 • Literacy/Home Language Grades 1 to 6
(in all 11 official Languages);
• Mathematics Grades 1 to 3
(in all 11 official Languages);
• Mathematics Grades 4 to 9
(in Afrikaans and English);
• Life Skills Grades 1 to 3
(in all 11 official Languages); and
Ibizo: Itlasi:
LIFE SKILLS IN ISINDEBELE • Grades 1 to 6 English First Additional
GRADE 2 – BOOK 1 Language.
TERMS 1&2
ISBN 978-1-4315-0256-1
9th Edition
THIS BOOK MAY NOT BE SOLD.
Skip to contentQuestion paper 











View all
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper
Grade 2 Life Skills question paper from the Life Skills Exemplar Booklet, 70 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Life Skills · Grade 2 · Life Skills exemplar booklet. Question paper, 70 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Life Skills
- Grade
- Grade 2
- Document type
- Question paper
- Exam period
- Life Skills Exemplar Booklet
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 70
- File size
- 19.9 MB
Loading document…
Loading document…
1 of 70
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Okumumethweko
Ithemu 1 Ikhasi Ithemu 2 Ikhasi
Sidinga ukudla okunepilo
1 17 Iinkhathi zomnyaka .................... 34
ukuze siphile ................................. 2
2 Amanzi asinikela ipilo ................... 4 18 Iinkhathi ezine zomnyaka ........... 36
3 Ukongiwa kwamanzi .................... 6 19 Iinkhathi zomnyaka .................... 38
Ummoya ohlanzekileko/ Ukwembatha ngendlela
4 20
ohlwengileko usipha amandla ..... 8 ubujamo bezulu bungakho ........ 40
UKkz. Angie Motshekga, UNom. Enver Surty,
Imithelela yeenkathi nguNgqongqotjhe liSekela lakaNgqongqotjhe
5 Mina nabanye ..............................10 21
zomnyaka.................................... 42 weFundo-Sisekelo weFundo-Sisekelo
Ukutjala isitjalo
6 Abantu abaseduze kwethu .........12 22
ngebhlegeni ................................ 44 Iincwadi lezi zenzelwe abentwana beSewula Afrika ngaphasi
Iinlwana: Iinlwana koburholi bakaNqgonqgotjhe wezeFundo-Sisekelo, uMma u-Angie
7 Akusekho ukuthelisa ...................14 23
zemaplasini ................................. 46 Motshekga kanye neSekela lakaNqgonqgotjhe wezeFundo-
Sisekelo, uNom. Enver Surty.
8 Soke sikhethekile ........................16 24 Eplasini ....................................... 48
Iincwadi zokuSebenzela zakwaRainbow ziyingcenye yeendlela
ezinengi zomNyango wezeFundo-Sisekelo wokungenelela onqophe
9 Sizizwa njani ................................18 25 Iinlwana zemangweni ................. 50
ukuthuthukisa ukusebenza ngcono kwabafundi beSewula Afrika
Abantu abaphila kumagreyidi wokuthoma asithandathu. Njengamanye wamaHlelo
10 26 Iinlwana zizifihla njani................. 52
nokukhubazeka .......................... 20 womBuso aphuma phambili, iphrojekthi le isekelwe ngeemali
Boke abentwana baligugu ezibuya esiKhwameni seeMali seLizweloke. Lokhu kusize
11 27 Iinlwana zangemanzini ............... 54 umNyango ukukhupha iincwadi zokusebenzela lezi ngawo woke
bebakhethekile ........................... 22
Iinlwanyana eziphila
amalimi asemthethweni ngaphandle kweendleko. Siyathemba
12 Ikutani yami ................................ 24 28 kobana nizokufunyana iincwadi zokusebenzela lezi zilisizo khulu
ngaphasi kwamanzi ................... 55
ekufundiseni kwenu kwangamalanga kanye nokuqinisekisa kobana
13 Ukuhlanza amanzi ...................... 26 29 Ubukghwari beenlwana.............. 56 abafundi benu bayayiqeda ikharikhyulamu.
Iinlwanyana ezithwala imizi
Sitjheje khudlwana ukuhlahla abotitjhere komunye nomunye
14 Indlela yokuphila ekungiyo ........ 28 30 umsebenzi ngokusebenzisa iinthombe ezitjengisako bona ngikuphi
yazo ngaso soke isikhathi .......... 58
umfundi amele akwenze.
Imikhiqizo eyonakalako Iinlwana ezizakhela izundlu
15 31
naleyo engonakaliko .................. 30 zona ngokwazo .......................... 60 Siyathemba kobana abentwana bazokuthabela ukusebenzisa
Iinkolo kanye namalanga iincwadi lezi njengombana bakhula bebafunda nje begodu wena
16 32 Isihlathululi-magama sami ......... 62 titjhere uzokwabelana nabo ithabo lokufunda.
akhethekileko ............................. 32
Sinifisela ipumelelo ekusebenziseni iincwadi lezi.
Published by the Department of Basic Education
222 Struben Street ISBN 978-1-4315-0256-1
Pretoria This book may not be sold.
South Africa
The Department of Basic Education has made every effort to trace copyright
© Department of Basic Education holders but if any have been inadvertently overlooked the Department will be
Ninth edition 2019 pleased to make the necessary arrangements at the first opportunity.
IGreyidi 2
AmaKghono wePilo
ngesiNdebele
Incwadi yoku-1
Incwadi le ngeyaka:
1 Sidinga ukudla okunepilo
ukuze siphile
benzela
Asifunde
Imizimba yethu itlhoga ukudla ukuze ikhule. Kumele sidle ukudla okubuya
use
emikhakheni yoke yokudla qobe lilanga. Kumele sidle ukudla okunepilo ukuze
k
sibe namandla aneleko ukwenza lokho esifuna ukukwenza. Nangabe asikudli
l o
– Iph eph a
ukudla okunepilo, singagula.
Imikhakha yokudla emihlanu
Iinthoro kanye Imirorho kanye
nemikhiqizo neenthelo
u 1
It h e m - – Iv e ke- 1
yeenthoro
Abanye abantu
badla imirorho
kwaphela. Lokho kutjho
kobana abayidli inyama.
Badla kwaphela ukudla
okusemabuthelelweni
amane kwaphela.
Inyama,
ihlambi, Imikhiqizo
inyama yefuyo yederi
enamaphiko, amantongomani Amafutha kanye
kanye neembhontjisi ne-oli
2 Date
Ilanga:
:
Khuluma nomngani kobana ngikuphi ukudla
Asenzeni lokhu
okunepilo kilokhu. Kundulungele.
Asitlole
Yenza kwangathi Irhelo lezinto ezizokuthengwa
uye esitolo
esiyisuphamakethe
nomamakho
ukuyokuthenga
ukudla kwakusihlwa.
Yenza irhelo lokudla
oyokuthenga okunepilo
ekuyokudliwa mndeni
wakwenu.
r:
Teache
Sign:
Date:
3
2 Amanzi asinikela ipilo
Asikhulume
benzela Kubayini sitlhoga amanzi?
Abantu, iintjalo neenlwana
use
zitlhoga amanzi ukuze ziphile.
o k
Amanzi athatha ukudla
l
Iph eph a
esikudlako akuse eengcenyeni
zoke zomzimba. Amanzi asiza
ukukhupha okungasatlhogwa
u 1
mizimba yethu.
It h e m - – Iv e ke- 1 –
Qobe lilanga sisebenzisa amanzi emakhaya. Tjela umngani
Asenzeni lokhu wakho kobana amanzi siwasebenzisela ukwenza ini? Bala izinto
ezahlukahlukeneko. Emva kwalapho gwala iinthombe ezine ukutjengisa
kobana amanzi asetjenziselwa ini. Tlola isihlokwana ngehla kwaleso
naleso isithombe ukuhlathulula kobana simayelana nani isithombe.
____________________________________ ____________________________________
____________________________________ ____________________________________
4 Ilanga:
Amanzi siwathola kuphi? Dweba umuda ukumadanisa
Asitlole
isithombe nebamba elinembako.
Ithwasahlobo
Isiphehlammoya
Umlambo
Idamu
Ipetsi
Asiphumele ngaphandle
Ngaphambi kobana nenze umsebenzana ngaphandle, kokuthoma ziluleni
njengokatsu. Lokhu kuzokwenza imizimba yenu kobana iluleke
beyinyakaze kuhle. Begodu nasele niqedile ukwenza
umsebenzana lowo, zeluleni ukuze niledlhe benipholise imizimba.
Lokhu kuzonisiza kobana ningezwa ubuhlungu bemisipha.
• Yeqa njengesirhwarhwa. Banga itjhada elenziwa sirhwarhwa.
• Phoselanani ibholo nanyana umgodlana oneembhontjisi
ngaphakathi omunye awubambe.
• Ngemva kwalapho phosela ibholo nanyana umgodlana
onamatjana phezulu bese uyawubambe godu. r:
Teache
• Beka umgodlana oneembhontjisi ehloko yakho unzinze bese ukhamba Sign:
msinya. Phalisana nomngani wakho. Qalani kobana nizokukhamba ibanga Date:
elide kangangani ngaphambi kobana umgodlana lowo uwe.
5
3 Ukongiwa kwamanzi
Asikhulume
nzela
Amanzi aqakatheke khulu, kumele singawoni.
ebe
Khuluma nomgani wakho ngeendlela ezihlanu
s
ezahlukeneko esingonga ngazo amanzi.
e-2 – u
k
Iph eph a l o
Tlola imibono emibili esingonga ngayo
Asitlole
amanzi esikhaleni esingenzasi.
1. _________________________________________________
_________________________________________________
u - 1 – Iv e k 2. _________________________________________________
_________________________________________________
It h e m
Asenzeni lokhu
Sebenzisa
amakhrayoni kanye
nephepha ukwenza
iphosta enemibalabala
ngokonga amanzi.
Iphosta yakho imele
ikhuthaze abanye
kobana bonge amanzi.
Nasele uqedile
ukwenza iphosta
yakho, yitjengise
umngani wakho.
6 Date
Ilanga:
:
Asiphumele ngaphandle Asidlaleni umdlalo “Sikhathi bani Nomzana Pisi?”
Omunye wenu kumele abe yipisi.
Dlheganani ngokubuza umbuzo othi,
“Sikhathi bani
Nomzana Pisi?” Njalo nawubuza umbuzo,
ipisi imele itjho kobana sikhathi bani.
Kodwana lokha ipisi nayithi “sikhathi
sokudla,” ipisi izokuthoma ukugijimisa
_ abentwana. Kumele ugijime ubaleke
ngaphambi kobana ikubambe.
_
_ Kwanje tholani iwulahubhu nidlale
ngayo. Wena nomngani wakho kumele
_
nidlhegane ukukhamba nizombe phezu
kwewulahubhu, kokuthoma ukhamba
ngeenyawo ulamanise ngokukhamba
ngezandla. Ngemva kwalapho bamba
kwewulahubhu ngezandla zakho lokha
abangani bakho bakhasa ngaphasi kwayo.
Dlheganani ukwenza lokhu.
,
u g c in a
Kok qhema ni
en ze
nge zijaye ido
4
a n g a - l a um g
z
k w e t hu w u l a
u e
weS ika.
r:
Teache
Af r Sign:
Date:
7
4 Ummoya ohlanzekileko/
ohlwengileko usipha
amandla
m u - 1 – Iv e k e benzela
-2 – I p h e p h a l o k u s e
Asifundeni
Ummoya esiwuphefumulako une-oksijini. I-oksijini isiza imizimba yethu
ukusebenzisa ukudla esikudlako. Ngemva kwalapho, sithola amandla. Lokha
nasiphefumula ummoya ongakahlanzeki, imizimba yethu ayikwazi ukusebenza
kuhle nangefanelo.
Asitlole Hlala nomngani wakho. Nobabili, qedelelani iinkhala ezisemitjhweni elandelako:
Ngidinga ummoya ohlanzekileko/ohlwengileko ngombana
___________________________________________________________________________________________
Lokha ummoya nawusilapheleko
It h e
___________________________________________________________________________________________
Ummoya uyasilaphala lokha
____________________________________________________________________________________________
Singenza ini ukugcina ummoya uhlanzekile?
1. _______________________________________________________________________________
2. _______________________________________________________________________________________
8 Date
Ilanga:
:
Asifundeni
Abantu batlhoga ukuhlala elangeni ukuze bathabe bebazizwe baphole
tswe. Ilanga lisiza imizimba yethu ukwakha iVithamini D. IVithamini
D yakha amathambo aqinileko. Nawuhlala elangeni khulu nakhona
akukalungi. Ilanga lingasitjhisa sisale sinamabala wokutjha
esikhunjeni. Kumele usebenzise isezeso esikhandela ilanga kobana
lilimaze isikhumba sakho.
Asitlole Qedelela ngokutlola eenkhaleni ezingenzasi.
Ngingaphepha ukuhlalela ilanga elitjhisa khulu ngoku-
1. _______________________________________________________________________________
2. _______________________________________________________________________________________
3. _______________________________________________________________________________________
Vumani ingoma elandelako
Asivumeni bese niwahlela igido layo.
Kumele usebenzise
isezeso esikhandela
Ukukhanya kwami ilanga kobana lilimaze
Ukukhanya kwami ngingedwa. isikhumba sakho.
Uyangithabisa
Lokha umkayi nawusamlotha.
Angekhe wazi, wena othandekako,
Kobana ngikuthanda kangangani.
Ungathoma hle ususe ukukhanya kwami.
r:
Teache
Sign:
Date:
9
5 Mina nabanye
ebenzela
m u - 1 – Iv e k e
Soke siyathanda ukuba
Asikhulume nabangani abalungileko.
Wazi njani kobana umngani
s
wakho ulungile?
u
Asitlole
k
-3 – I p h e p h a l o
Esikhaleni esingenzasi, tlola izinto ezenza kobana
omunye umntwana sithi umngani olungileko.
1. ________________________________________________________________________
2. _________________________________________________________________
3. _________________________________________________________________
4. ________________________________________________________________________
It h e
Cabanga ngemibuzo elandelako bese utlola
Asitlole
phasi iimpendulo zakho.
Bangaki abangani bakho?
Ngubani ibizo lomunye wabangani bakho abakhulu?
Sikhathi esingangani nibangani?
Yini okukhethekileko ngomngani ekukhulunywa ngaye ekondlweni engehla?
10 Ilanga:
Hlala nomngani wakho bese nikhuluma ngeentatimende ezilandelako.
Asikhulume Tlola itshwayo ( ) ngebhoksini nangabe liqiniso, kanye nesiphambano ( )
nangabe akusilo iqiniso.
Irhelo lokuhlola ubungani Iye Awa
Umngani wami unetjhejo.
Umngani wami uyangisiza.
Umngani wami wabelana nami.
Umngani wami akalwi nami.
_
_
_ Asenzeni lokhu
_ Cabanga ongakwenza ukuze
umngani wakho azizwe
akhethekile. Ngemva kwalapho
gwala isithombe ngento
leyo bese usenzele nefremu.
Khumbula ukukghabisa
ifreyimi yesithombe sakho.
Nasele ukwenzile lokho,
khulumani ngemibala epholileko
kanye nemibala etjhisako
oyisebenzisileko esithombeni
sakho.
Asitlole Tlola imtjho emibili ngesithombe.
r:
Teache
______________________________________________________________________________ Sign:
Date:
______________________________________________________________________
11
6 Abantu abaseduze kwethu
Qala iinthombe. Cabangani ngezinto ezihle ezenziwa bangani bese
nicoca ngazo eenqhemeni zenu. Ngemva kwalapho cabangani kobana
Asikhulume
ebenzela
m u - 1 – Iv e k e
abangani abambi benzani. Tshwaya ( ) esithombeni ngasinye
esitjengisa ubungani obuhle bese utshwaye isiphambano ( )
s
esithombeni esitjengisa ubungani obumbi.
u
k
-3 – I p h e p h a l o
It h e
12 Ilanga:
Funda omunye nomunye umutjho bese ufaka umbala ipendulo
Asifunde
Iye nanyana Awa ebusweni obunembako .
Ngimngani olungileko.
Nginetjhejo
kumngani wami.
Ngibalungele abafundi engifunda nabo
ngetlasini.
Abafundi engifunda nabo ngetlasini nabo
bangilungele bebanomusa kimi.
Nginommoya ophasi
ebantwini ebatjhidelene
nami.
Asithuthuke Asidlaleni “Jama emthunzini wami”.
Wena nabangani bakho kumele nilinge ukugadanga
iinthunzi zenu. Dlheganani nibone kobana
ningagadanga phezu kweenthunzi ezingaki. Ungalokhu r:
Teache
ukhamba ukukhandela umngani wakho kobana Sign:
angajami emthumzini wakho. Date:
13
7 Akusekho ukuthelisa
Asitlole Qalani esinye nesinye isithombe.
m u - 1 – Iv e k e
ebenzela
Ungenza ini nangabe umntwana otheliswako? Eduze kesinye nesinye isithombe
s
u
tlola umutjho munye ngokuthi kumele sibaphathe njani abantu.
k
-4 – I p h e p h a l o
_______________________________________
___________________________________
___________________________________
___________________________________
_______________________________________
It h e
___________________________________
___________________________________
___________________________________
_______________________________________
___________________________________
___________________________________
___________________________________
14 Ilanga:
Asenzeni lokhu
Wena nomngani wakho lingisani
umntwana othelisa omunye.
Yitjhoni-ke kobana kungenziwa ini
ukukhandela ukutheliswa kwabanye
abentwana.
Asiphumele ngaphandle Zihleleni ngeenqhema zaba-5.
Kwanje jamani umjeje bese nidlulisela ibholo phambili
ngokuyiphoselana. Qalani kobana ngisiphi isiqhema
esingaphoselana ibholo begodu ingawi beyiyokufika
ekugcineni ngesikhathi esifitjhani. Nasele niqedile
ngalokho, lingani ukuphoselana ibholo ngenye indlela
eyahlukileko:
• Phosela omunye umfundi ibholo ojame ngemva
kwakho, kodwana ibholo kumele uyiphose bese idlula
hlangana nemilenze yakho.
• Phosela omunye umfundi ojame ngemva kwakho,
kodwana ibholo kumele uyiphose bese idlula
ngaphezu kwehloko yakho.
• Phosa ibholo ngesinceleni bese idlulela komunye
umfundi ojame ngemva kwakho.
• Phosa ibholo ngesidleni bese idlulela komunye
umfundi ojame ngemva kwakho.
r:
Teache
• Kwanje phoselanani ibholo bese niyabala kobana Sign:
ningayigama kangaki. Date:
15
8 Soke sikhethekile
m u - 1 – Iv e k e
ebenzela
Qalani iinthombe bese niyatjho kobana abafundi
Asikhulume abalandelako bafana ngani. Yitjhoni nokobana
bahluke njani.
s
u
k
-4 – I p h e p h a l o
It h e
16 Ilanga:
Dlalani umdlalo olandelako ngeenqhema. Qalani boke abafundi ngetlasini
yenu. Ngemva kwalapho fundani iintatimende ezilandelako. Nangabe
Asifunde
isitatimende siliqiniso, tshwaya ( ) ngebhoksini elingesandleni sokudla,
begodu nangabe isitatimende simamala,
tshwaya isiphambano ( ). Iye Awa
Ingabe abentazana nabesana babonakala bafana?
Ingabe iinhluthu zabo boke abafundi ngetlasini
zinombala ofanako?
Ingabe boke abafundi banamehlo afanako?
Ingabe izandla zabo boke abafundi ziyalingana?
Ingabe boke abafundi betlasi bayalingana ngobude?
Ingabe uyabona kobana asifani? Begodu uyabona kobana
Asikhulume
siyafana ngezinye izinto? Cocani ngalokho esifana ngakho.
Asigwaleni
Gwala isithombe sakho. Sebenzisa isezeso somlomo
ukwenza ukugadangisa umuno wakho eduze
kwefreyimu yesithombe.
r:
Teache
Uyazi nje kobana ephasini loke akekho Sign:
umuntu onegadangiso lemino elifanako? Date:
Nguwe wedwa begodu ukhethekile!
17
19 Sizizwa njani
Cocisanani kobana nizizwa njani lokha nanivelelwe yinto ehle nekarisako.
Ngemva kwalapho cocisanani ngokuthi nizizwa njani lokha nanivelelwe
ebenzela
m u - 1 – Iv e k e
Asikhulume
ngokumbi. Lokhu sikubiza ngokuphakama kwemizwa.
s
u
k
-5 – Ip h ep h a l o Asitlole Tlola iimpendulo zemibuzo engenzasi.
Ngikuphi okungithabisako?
It h e Ngikuphi okungenza ngidane?
Ngikuphi okungenza ngithuke?
Ngikuphi okungenza ngithabe?
18 Date
Ilanga:
:
Asenzeni lokhu
Gwala bese ufaka nombala iketani
yobungani. Linga ukwenza unodoli
omunye nomunye ahluke komunye
ukutjengisa kobana asifani begodu
sikhethekile. Nasele nikwenzile lokho,
ningasika iketani yobungani kibosika
abaphakathi nencwadi le. Yenza
unopopi ngamunye aqaleke ngendlela
eyahlukileko bese niyabatjela kobana
ajame phezu kwedeski lakho ukuze akukhumbuze kobana soke asifani begodu sehlukile komunye.
Asiphumele ngaphandle
Yenza umzimba wakho ube mkhulu
ngendlela ongakghona ngayo. Linga
ukwenza umzimba wakho ube mncani
ngendlela ongakghona ngayo.
Linga ukwenza umzimba wakho ube
mude ngendlela ongakghona ngayo. Teache
r:
Sign:
Kokugcina, linga ukuwenza ube
Date:
mfitjhani ngendlela ongakghona ngayo.
19
10 Abantu abaphila
nokukhubazeka
m u - 1 – Iv e k e
ebenzela
Asikhulume Qalani iinthombe ezilandelako.
s
u
• Ubona ukukhubazeka okwehlukileko
k
okumihlobo emingaki?
-5 – Ip h ep h a l o
• Omunye nomunye umntwana usebenzisa ini
ukuzisiza?
• Ucabanga kobana omunye nomunye
umntwana qobe lilanga uhlangabezana
namiphi imiraro epilweni yakhe?
• Khulumani ngesingakwenza ukubasiza.
Asitlole Qalani iinthombe ezilandelako.
UBathabile akakwazi ukukhamba.
It h e Usebenzisa _________________________
ukukhambakhamba.
isihlalo mavilo
USelephi akaboni kanti
usebenzisa ______________________________
ukuthola lapha akhamba khona.
inja ekurholako
20 Ilanga:
isisetjenziswa esisiza
ukuzwa
UBangani akezwa.
Usebenzisa _____________________
ukumsiza kobana ezwe.
ukukhuluma ngelimi
lamatshwayo
UJabu akakhulumi/simumu.
Usebenzisa _____________________
ukukhuluma.
iingodo (ekukhanjwa
ngazo nawulimeleko)
UNomusa usebenzisa
______________________ ukukhamba.
Asenzeni lokhu
Sebenzisani umdaka nanyana Teache
r:
ihlama yokudlala ukwenza ivasi Sign:
nanyana ibhigiri.
Date:
21
11 Boke abentwana baligugu
bebakhethekile
Abentwana abalandelako laba bahluke ngani kuwe?
m u - 1 – Iv e k e benzela
Asikhulume
Bafana njani nawe?
-6 – Iph eph a l oku se
It h e
Asifunde Ephasini loke abantu bagidinga amalanga akhethekileko.
Sithanda ukudlala nokuvuma.
Soke sifuna ukudla sidle.
Soke kumele siye esikolweni.
Nasigulako, soke kumele sibonane nodorhodera.
Soke kumele sihlanzeke besizigcine sihlanzekile.
Akukafaneli kobana sisetjenziswe kabudisi.
Sibentwana.
22 Date
Ilanga:
:
Asitlole Buza abangani bakho aba-3 imibuzo elandelako. Tlola iimpendulo zemibuzo
yabo eenkhaleni ezingenzasi.
Qedelela ngokutlola ibizo
lomngani wakho.
Ngiyiphi ikolo yakho?
Migidingo miphi ekhethekileko
kuwe enalokhu?
Udla ini?
Wena ngiziphi izambatho
ezikhethekileko ozembathako?
Ugidinga ini ngalokhu:
Asenzeni lokhu
Qala isithombe.
Mumebhe wephasi.
Uyabona
kobana ephasini
kunamalwandle kanye
namalwandlekazi.
Amalwandle afake
umbala ohlaza
sasibhakabhaka. Gwala
iinhlambi ezimbalwa
elwandle. Faka inarha
umbala ozotho. Teache
r:
Sign::
Date::
23
12 Ikutani yami
Ingabe bakhona abafundi abaphila nokukhubazeka esikolweni senu?
Asikhulume
m u - 1 – Iv e k e benzela
Khulumani ngalokho.
Isikolo singenza ini ukubasiza nabasesikolweni? Ingabe abantu
-6 – Iph eph a l oku se
abaphila nokukhubazeka bangaba ziinkutani?
Ezinye iinkutani ziphila nokukhubazeka.
Asifunde
Siqalelela kizo. Kukhona
omunye umuntu ophila nokukhubazeka
begodu ophuma phambili emidlalweni?
UNatalie du Toit waquntwa inyawo
langesinceleni ngemva kokufunyana
ingozi yebhayisigili. Ukhamba
ngenyawo lokwenziwa
kodwana nakadudako, usebenzisa
umlenze owodwa.
It h e Asikhulume
Khulumani ngabantu abaphila
nokukhubazeka abenza izinto ezimangazako.
Cabangani ngalokhu:
• Abantu abaphopheleko
abadlala iinsetjenziswa
zomvumo. Kukhona omunye
umuntu ophopheleko omaziko?
• Abantu abaphopheleko
abatlola iingoma. Ungacabanga
ngomunye umuntu osibonelo
kilokhu?
24 Date
Ilanga:
:
Esikhaleni esingenzasi, tlola imininingwana nekutani
Asitlole
yakho nanyana umuntu oqalelele kuye.
Ikutani yami:
________________________________________________________________
Gwala isithombe somuntu omthatha njengekutani yakho nanyana umuntu oqalelele kuye. Tlola
amagama eduze kwesithombe sakho ukuhlathulula umuntu loyo. Isibonelo, unethando, unesithunzi,
unomusa, uyakwazi ukukhuthaza abanye, njll.
Ungaba yikutani ngaziphi iindlela? Wena nomngani wakho khulumisanani
ngemibono eningayiveza/eningayicabanga. Kwanje tlola indatjana ngokuthi
kungani waba yikutani. Qedelela imitjho engenzasi:
Ngelinye ilanga
Ngaqunta
Ngangifuna/Ngacabanga
r:
Teache
Sign:
Ngikho nje ngaba yikutani Date:
25
13 Ukuhlanza amanzi
Asifunde Qala irhalasi enamanzi.
m u - 1 – Iv e k e benzela
Kukhona into oyibona ngaphakathi?
e
s
Awa, angekhe wabona litho. Kodwana uyazi nje kobana
u
ngesinye isikhathi ungafunyana imilwana ngaphakathi
-7 – I p h e p h a l o k
kwamanzi? Imilwana le mincani khulu begodu angekhe
wayibona ngamehlo wenyama. Nawuzakusela amanzi lawo
ngaphambi kokubulala imilwana leyo, ungagula khulu. Kanengi
kumele siqinisekise kobana amanzi esiwaselako ahlanzekile.
Khulumani ngalokho ekungenzeka lokha nasisela amanzi angakahlwengeki.
Asikhulume Kwanje qalani iinthombe ezingenzasi. Cocisana nomngani wakho ngeendlela
ezahlukeneko zokuhlanza nanyana zokucwengisa amanzi.
It h e
Bilisa amanzi
Faka ipilisi letlorini ngemanzini. imizuzu emi-5.
Faka amakhemikhali.
Sefa amanzi.
26 Date
Ilanga:
:
Ngimaphi amanzi ocabanga kobana aphephile ukuwasela?
Asikhulume Penda amanzi lawo ngombala ohlaza sasibhakabhaka nawucabanga
kobana aphephile begodu angaselwa.
Amanzi womlambo Amanzi aphuma ebhorweni.
Amanzi wepompo Amanzi athengiweko angebhodlelweni.
Amanzi welwandle Amanzi angeketleleni abilisiweko.
Sebenzani ngeenqhema bese nenza isisefo samanzi ukuze nihlwengise
Asenzeni lokhu amanzi. Lalelisisani lokha utitjhere nakanihlathululelako ngalokho
enimele nikwenze.
Uzokutlhoga okulandelako:
Ibhodlelo leplastiki eliyi-2 litha
Isanda emarhororhoro/
emakaritjha
Amatje amancani
Isikere
Ivolo yekoteni
Asitlole Nombora iindlela zokusefa amanzi ngendlela efaneleko.
Thela isanda esefeke yaba lula ngaphezu kwevdo yekoteni.
Phendula ibhodlelo liqale phasi.
Thela isanda emakaritjha.
Ngokuyelela okukhulu sika ilingenzasi lebhodlelo leplastiki.
r:
Teache
Thela amanzi anedaka ngaphakathi. Sign:
Wisela amatjana amancani nanyana ikhethe ngaphakathi kwebhodlelo. Date:
27
14 Indlela yokuphila ekungiyo Funda yoke imikghwa elandelako, ingaba mihle nanyana ibe ngemimbi.
Nangabe ucabanga kobana mumukghwa omuhle, tlola itshwayo ( ), eduze
Asifunde
m u - 1 – Iv e k e benzela
komutjho lowo. Nangabe ucabanga kobana mumukghwa omumbi, tlola
isiphambano ( ) eduze komutjho lowo.
e
Imikghwa
s
Omumbi Omuhle
u
Utitjhere usiza umfundi ukufunda.
-7 – I p h e p h a l o k
Ngidla ukudla okunepilo.
Ngiphosa izinto ezingafunekiko ngefesidiri lebhesi nanyana
leteksi.
Ngihlamba iinhluthu zami njalo.
Ngidla amaswidi amanengi.
Ngigcina amazipho neendlebe zami zihlanzekile.
It h e
Ngihlamba amazinyo wami nomlomo kanye ngelanga.
Ngidobha iinzibi ngiziphosele ngemgqonyini weenzibi.
Ngihlamba izandla zami njalo ngemva kokuya ngendlini
yokuzithumela.
Lokha nangithimulako/nangikhohlelako, ngivala umlomo wami
ngesandla.
Ngithabulula umzimba njalo.
Ngihlamba izandla zami njalo ngaphambi kokudla.
Ngibhambalala ngaphambi kwe-TV ama-iri amanengi.
Ngihlala nabantu abadala nabakhokako.
28 Date
Ilanga:
:
Gwala iphosta ngomukghwa omuhle nanyana omumbi.
Asenzeni lokhu
Qalisisa iphosta yakho. Funda isitatimende ngasinye bese ufake ubuso
Asitlole obuhlekako nangabe isitatimende siliqiniso. Faka ubuso obudanileko nangabe
isitatimende asisilo iqiniso.
Iye Awa
Iphosta yami yihle, inemibala ekhangako.
Ngikuthabele ukwenza iphosta le.
Ngikubone kulikhuni ukwenza iphosta le.
Asiphumele ngaphandle
• Ungeqela kude kangangani? Sebenzisa iinrobho ezintathu.
Yeqa ngaphezu kwazo. Ngemva kokweqa, zibeke godu
maqalanga ubone kobana ungeqela kude kangangani.
r:
Teache
• Ngemva kwalapho-ke bawa abangani bakho ababili babethe iqathulo Sign:
wena bese uyayeqa. Date:
• Dlheganani ngokweqa iqathulo.
29
15 Imikhiqizo eyonakalako
naleyo engonakaliko
m u - 1 – Iv e k e benzela
Asikhulume
-8 – I p h e p h a l o k u s e
Cocani ngokudla okumele
kugcinwe kumakhaza ukukhandela
kobana kungaboli. Quntani kobana
ngikuphi ukudla okungatlhogi
kobana kubekwe endaweni
emakhaza, kodwana okungafakwa
ngemakasini/ngemakhabetheni.
Sika iinthombe ekhasini
labosika bese uzinamathisela
ngekhabetheni/ngekasini nanyana
ngesiqandisini.
It h e
30 Ilanga:
Asikhulume
r:
Khulumani ngeendlela esingakhandela ngazo kobana Teache
Sign:
abotjhontjhwani neempukani zingahlali phezu kokudla
kwethu. Date:
31
16 Iinkolo namalanga
akhethekileko
m u - 1 – Iv e k e benzela
Kilo loke iphasi abantu bagidinga amalanga
Asifunde
wamaholideyi akhethekileko.
-8 – Iph eph a l oku se
Ungagidinga maphi
amaholideyi?
Ngelanga lakaKresimusi sifunyana
izipho. Begodu sipha abangani bethu
namanye amalunga wemindeni
yemakhaya izipho. Siba nomuthi
wakaKresimusi emakhaya. Sibeka
izipho zethu ngaphasi komuthi lowo.
Siyawukghabisa umuthi bese sibeke
neenkwekwezi phezulu. Ngelanga
lakaKresimusi sidle ukudla
okunengi, nokumnandi.
It h e
Sesilinde ilanga leDiwali ngamehlo
abovu. Leso sikhathi lapha sifunyana
khona amaswidi amanengi kanye
nezipho ezinengi tle. Sipaka amaswidi
amnandi kanye namakhekhe
ngamabhoksi silungiselela iimvakatjhi
zemakhaya. Sikhanyisa amalampa
amancani bese siwabeka abhode
umuzi. Sikghabisa izindlu zemakhaya
bese sibe namakerekere.
32 Date
Ilanga:
:
Sesilindele ilanga leHanukkah
khulu. Sizokuba nokudla okunengi
esizokudla. Sithanda ukudla
amakhekhe abhagwe ngepani kanye
negwinya elinetjhukela enengi
khulu. Begodu ngelangelo,
silindele ukuthola izipho.
Abomzala bayeza bazosivakatjhela.
Soke siyasiza ukupheka ukudla
kwelanga begodu emakhaya
sikhanyisa namakhandlela.
Kungasikade kuzokuba lilanga le-Eid.
Ngiyathemba kobana uzokufunyana
isipho esihle. Nathi sizokupha abangani
bethu izipho. Kuzokuba namakhekhe
amanengi kanye namaswidi esizowadla.
Sibona ngendlela ejame ngayo kobana
sekusikhathi se-Eid. Qobe minyanga
ilanga leli liba ngelanga elahlukileko.
Asivumeni
Vuma iingoma ozaziko
ezivunywa ngamalanga r:
Teache
alandelanako Sign:
aqakathekileko.
Date:
33
17 Iinkhathi zomnyaka
Qala iinthombe ezimayelana neenkathi zomnyaka. Cocela umngani wakho
Asikhulume
kobana ubona ini esithombeni ngasinye. Mcocele kobana iinkathi ezine
m u-2 – Iv e ke
ebenzela
zomnyaka zehlukene njani.
h lo b o
s
h w a sa
t
u
I
k
-1 – Iph eph a l o
Back of the circle chart
showing
Morning, afternoon, even-
ing, night.
Ihlob o
ka
U b u si
It h e
w a na
I sir u t h
Ngisiphi isikhathi somnyaka osithanda khulu? ___________________________
_________________________________________________________________
Kubayini uthanda isikhathi lesi somnyaka? ______________________________
_________________________________________________________________
Ilanga lakho lamabeletho lingasiphi isikhathi somnyaka? __________________
_________________________________________________________________
34 Ilanga:
Asivumeni
Lotjha nomzana Langa!
Ilanga lakho lisanda ukuthoma.
Ngiyathanda ukubona ubuso bakho
obumanyazelako. Lotjha nomzana
Langa.
Zulu! Zulu tjhabala!
Abentwanyana bafuna ukudlala.
Uzakubuya ngelinye ilanga.
Ungabikhona ilanga libe linye tere.
r:
Teache
Sign:
Date:
35
18 Iinkhathi ezine zomnyaka
Sika iinthombe zeenkhathi zomnyaka kibosika abangemuva
m u-2 – Iv e ke
ebenzela
Asenzeni lokhu encwadini yakho. Namathisela isithombe ngasinye eduze kwesikhathi
esifaneleko somnyaka.
s
u
k
-1 – Iph eph a l o
ubusika
UJuni
UJulayi
U-Arhostesi
It h e
ithwasahlobo
USeptemba
U-Oktoba
UNovemba
36 Ilanga:
UDisemba
ihlobo
UJanabari
UFeberbari
isiruthwana
Umatjhi
U-Apreli
UMeyi
Asiphumele ngaphandle
Zijayeze ikghono lakho lebholo. r:
Teache
Phosela ibholo phezulu kweboda. Sign:
Gadanga ndawonye lokha nawubetha phasi ibholo.
Date:
Kwanjesi gijima uphose ibholo ujikeleze isigodo.
37
19 Iinkhathi zomnyaka
Asifunde
m u-2 – Iv e ke ebenzela
Ihlobo
s
Ubujamo bezulu buyatjhisa bufuthumele.
u
Imini yide kanti ubusuku bufitjhani.
k
-2 – I p h e p h a l o
Singaphola ngokobanyana sidude nanyana sihlale
emthunzini.
Isiruthwana
Ubujamo bezulu buyaphola.
Amakari athoma ukutjhugulula umbala ube sagolide
bese ayawa emthini.
Iinyoni ziphaphela eendaweni ezifuthumeleko.
It h e Ubusika
Ubujamo bezulu bumakhaza.
Kezinye iindawo kulala ilothe.
Ubusuku bude kanti imini ifitjhani.
Ezinye iinyamazana ziyahluba ebusika.
Ithwasahlobo
Ubujamo bezulu buyatjhisa.
Iintjalo zithoma ukumila begodu kubanamathuthumbo
phezu kwezinye iintjalo.
Iinyoni zithoma ukwakha iindlheke bezibekele
amaqanda.
38 Ilanga:
Ukudla okuhlukahlukeneko kutholakala ngeenkhathi zomnyaka ezihlukeneko.
Asikhulume Qalisisa ukudla okulandelako lokhu kwehlobo nokwebusika. Tjela umngani
wakho kobana uthanda ukudla kuphi nakutjhisako nalokha nakumakhaza.
Ihlobo
Ukudla kwesinye
nesinye isikhathi
somnyaka
Ubusika
r:
Teache
Sign:
Date:
39
20 Ukwembatha ngendlela
ubujamo bezulu bungakho
m u-2 – Iv e ke ebenzela
Gwala isithombe somsana nomntazana. Umsana kufanele
Asigwaleni ambathe izembatho ezifuthumeleko zebusika bese kuthi
s
umntazana ambathe izembatho ezipholileko zehlobo.
u
k
-2 – I p h e p h a l o
It h e
Umsana Umntazana
Asiphumele ngaphandle
• Yenza amaqubi wehlabathini.
• Lokha utitjhere wakho nakutjela bonyana weqe, yeqa
weqele ngaphakathi kwamaqubi ngeenyawo zombili.
• Lokha utitjhere wakho nakutjela bonyana weqe, weqe
uphume equbini ngenyawo elilodwa.
• Dlala iskomborika.
• Sebenzisa itjhogo ukugwala iindulunga neenkwere
ehlabathini.
40 Ilanga:
Cocela umngani wakho kobana sembatha ziphi
Asikhulume
izembatho kesinye nesinye isikhathi somnyaka?
Dweba umuda osuka ehlathululweni yezambatho esizimbatha ngesikhathi somnyaka. Asitlole
Ukwembatha okukhambisana nobujamo bezulu
Lokha nakunelanga sifanele
ukuthwala iingwani ukuze
sizivikele elangeni.
Lokha nakufuthumeleko
sifanele ukwembatha
izembatho ezipholileko.
Lokha nakumakhaza
ngaphandle sifanele
ukwembatha izembatho zevolo
ezifuthumeleko.
Lokha nalinako sifanele
ukwembatha irenjasi r:
Teache
besiphathe nesambreli. Sign:
Date:
41
21 Imithelela yeenkhathi
zomnyaka
m u-2 – Iv e ke ebenzela
Asifunde
s
u
Ithwasahlobo
k
-3 – Ip h e p h a l o
Ngethwasahlobo imithi ithoma
ukumila amakari.
Sibona iinyoni, iinyosi,
amathuthumbo kunye
namakari ahlazana.
Iinyoni zakha iindleke
bezibekele amaqanda.
Abosomaplasi bona basika
uboya bezimvu.
It h e
Ihlobo
Ehlobo abosomaplasi bavuna
iinthelo. Amakonyana
weenyamazana abamajadu.
Kezinye iindawo izulu lina khulu line
ngamawuruwuru nombani.
Utjani, amahlathi namathuthumbo
kumila ngamandla. Imithi
yona ibamide.
42 Ilanga:
Isiruthwana
Ezinye iinlwana zibulunga ukudla
kwazo njengombana zizokutlhoga
ngesikhathi sebusika.
Amakari wemithi athoma
ukubasarulani, abezotho, abebomvu
abuye abesalamune.
Utjani buthoma abezotho.
Ubusika
Ezinye iinlwana ziyahluba ebusika.
Ziyafuthumala ngombana
isikhumba sazo sibamabhombo.
Asitlole
Ezinye iinlwana zenzani ebusika? ______________________________________
_________________________________________________________________
Ezinye iinlwana zizivikela njani amakhaza? ____________________________
_________________________________________________________________ Teache
r:
Sign:
Iinyoni zibuyela nini eendaweni ezifuthumeleko ebezibalekele kizo? __________
Date:
_________________________________________________________________
43
22 Ukutjala isitjalo
ngebhlegeni
m u-2 – Iv e ke ebenzela
Asenzeni lokhu
Utlhoga
s
u
• Iimbontjisi • Isimumathi
k
• Ivolo • Amanzi
-3 – Ip h e p h a l o
Bese wenzeni
Beka iimbontjisi phezulu kwevolo ngaphakathi kwesimumathi.
Silonde njalo sihlale sithambile. Beka isimumathi efesidereni lapho
kunomkhanyo khona welanga.
Tjheja isimumathi leso isikhathi esingaba ziimveke ezimbili.
Tjheja kobana kumila njani.
Qala iinthombe zeentjalo lezi ezingesimumathini.
Lokha isitjalo sakho nasiqaleka sinje, zalisa ilanga.
It h e
Ilanga Ilanga Ilanga Ilanga
44 Ilanga:
Yenza umdlalo wokulingisa ngesibandana.
Asenzeni lokhu Ungatjengisa ibhere nanyana isikwirili esibuthelela ukudla nokugcina
ukudla kwebusika.
Zigede pha
Asiphumele ngaphandle si ehlabath
ini njengen
lokha nayif yoka
una ukuhlu
ba.
Phapha
iyani
njengeviyav Teache
r:
liphaphela Sign:
endaweni Date:
ko.
efuthumele
45
2173 Iinlwana: Iinlwana
zemaplasini
m u -2 – Iv e kTe erbkesnhzeeel at
Qala iinthombe bese ukhuluma ngeenlwana zemaplasini ozibonako.
Asikhulume Ngisiphi isilwana osithandako?
s
Sithola ini kesinye nesinye isilwana kilezi ezilandelako?
u o
k W
-r4m –2 I p h e p h a 1l o–
– We e k
It h e
46 Ilanga:
Qedelela ngependulo enembako ngaphakathi kwamatheyibula.
Asitlole
Yokuthoma selewenzelwe yona.
Eduna Iramu
Esikazi Ikonyana lakadumbana
Ikonyana Idzinyani lemvu
Itjhada Baa!
Indawo Isibaya
Eduna
Esikazi
Ikonyana
Itjhada
Indawo
Eduna
Esikazi
Ikonyana
Itjhada
Indawo
Eduna
Esikazi
Ikonyana
r:
Teache
Itjhada Sign:
Indawo Date:
47
2174 Eplasini
m u -2 – Iv e kTe erbkesnhzeeel at
Asivumeni
s
u o
Umkhulu omdala bekaneplasi
k W
-r4m –2 I p h e p h a 1l o–
Hee-hi-hee-hi-ho!
Eplasini bekaneenkomo
– We e k
Zithi mu-mu lapha zithi mu-mu laphaya!
Lapha i-mu mu nalapha i-mu-mu!
Yoke indawo kuthi mu-mu-mu!
Umkhulu omdala
bekaneplasi
It h e Hee-hi-hee-ho!
48 Ilanga:
Asivumeni Ragela phambili uvume ingoma. Jamiselela imida yekomo ngeenlwana lezi.
Eplasini bekanezinja.
Eplasini abuye
abenamadada.
Eplasini abuye
abeneempere.
Asiphumele ngaphandle
• Bakhamba phezu kwentambo nofana umuda,
ngaphandle kokuthi bawele phasi.
• Phosa ibholo emoyeni bese uyayigenda,
ngaphandle kokuthi uwele phasi.
• Kwanje rholobha njengepera. Teache
r:
Sign:
• Betha umlulungwani njengenja.
Date:
• Khamba njengerobodo.
49
2175 Iinlwana zemangweni
Asifunde
m u -2 – Iv e kTe erbkesnhzeeel at
s
Amabhubezi awela emhlotjaneni
u o
wabokatsu. Ibhubezi laziwa
k W
njengekosi yeenlwana. Amabhubezi
-r5m –2 I p h e p h a 1l o–
ayazuma abambe bekabulale
iinnlwana ezifana neempunzi kunye
– We e k
namadube. Amabhubezi asikazi
ngiwo azuma khulu. Amabhubezi
avamise ukuzuma ebusuku
ngeenqhema. Amabhubezi
athanda ukuhlala endaweni
evulekileko enotjani. Amabhubezi
avamise ukuzwakalisa isililo
sawo khudlwana.
It h e Iindlovu ziinlwana ekungezikulu
kilezo ezimunyisako ephasini.
Iindlovu zivamise ukuba sengozini
esikhathini esinengi ziyazunywa
ngebanga lomsebenzi weempondo
zazo. Iindlovu zikhula ipilo yazo
yoke. Iindlovu zisebenzisa imiboko
yazo ukufaka imirabhu, iinthelo
kanye namanzi ngemloyeni lokha
nazidlako. Zidla ukudla okungaba
budisi obumakhiligremu ama-200
ngelanga begodu zisele amalitha
wamanzi angaba malitha ali-190.
50 Ilanga:
Kukhona imihlobo emibili
yabobhejani, ubhejani omhlophe
nonzima. Abobhejani ababoni
kuhle kodwana banekghono
elihle lokunukelela. Abobhejani
bakhulu begodu bangaba nobudisi
obungabamakhilogremu
azi-2 500. Abobhejani kanengi
bayabulawa babulawelwa iimpodo
zabo. Kufanele sikhandele
besivikele ukubulawa kwabobhejani
babulawelwa iimpondo zabo.
Ingwemabala ekulu ingaba
mamitha ama-2 ubude. Ibonakala
ngamabala abezotho okukhanyako
namabala anzima sandulunga.
Ingwe inekghono lokukhwela
umuthi begodu ayibi nobudisi
ukuzuma ikhwele emthini.
Iinyathi zivamise ukuhlala
ngomhlambi. Lokha nakubonakala
sengathi kunengozi, amatholekazi
namakonyana ajama ngaphakathi
kwendulunga ezungelezwe
ziinkunzi ukuzivikela. Ezinye
zeenkomo zommango zikhula zibe
r:
nokuphakama okungaba Teache
Sign:
limitha eli-1,7.
Date:
51
2176 Iinlwana zizifihla njani
m u -2 – Iv e kTe erbkesnhzeeel at
Asifunde
s
u o
k W
-r5m –2 I p h e p h a 1l o–
Ezinye iinlwana zizivikela ngokutjhugulula imibala
– We e k
yazo ifane nendawo lapho zikhona ukuze zivikeleke.
Inwabu litjhugulula umbala walo ufane nowomuthi
eliwukhwelako. Imithalo etholakala phezu komzimba
wedube yenza kubebudisi ukubona idube emangweni
It h e nanyana emahlathini. Ezinye iinlwana zineensiba
ezifanako ezenza kungabilula kobanyana zibonakale.
Lokhu sikubiza ngokutjhuguluka kweenlwana.
Akhe ucabange ngezinye iinlwana ezitjhugulula
umbala nokunye.
Utitjhere wenu uzanitjengisa
Efitjhani kobana umvumo obethwa
ngeenhlalo unjani.
52 Ilanga:
Gwala isilwana semangweni sibe sinye. Bese ucocela umngani wakho
Asenzeni lokhu
kobanyana isilwana leso sitjhuguluka njani umbala waso.
r:
Teache
Sign:
Date:
53
217 Iinlwana zangemanzini
m u -2 – Iv e kTe erbkesnhzeeel ta
Qedelela isithombe ngokuthi ungezelele umgwalo nanyana iinthombe
Asenzeni lokhu
zeenlwana eziphila ngemanzini.
s
u o
k W
-r6
m –2 I–p hWeepehka 1 l o–
It h e
54 Ilanga:
Iinlwanyana eziphila ngaphasi kwamanzi 28
Asikhulume Akhe siqale zoke iinlwanyana eziphila ngaphasi kwehlabathi.
– Iph eph a l oku
6
Iv e k e -
sebenzela
m u-2 –
Kukhona neenlwanyana ezincani eziphila hlangana namatje ngaphasi kwamanzi.
It h e
r:
Teache
Sign:
Date:
5555
29 Ubukghwari beenlwana
Coca ngazo zoke iinlwanyana zangelwandle
ebenzela
m u-2 – Iv e ke
Asikhulume
eziseenthombeni lezi.
• Ngisiphi isilwanyana kilezi?
s
u
• Ngiziphi iinlwanyana zangemanzini eziyingozi?
k
• Umzimba wefesi unjani begodu uvikelwe yini?
-7 – I p h e p h a l o
• Ngiziphi iindlela ezihlukeneko ezingasilaphaza ilwandle.
• Uqabanga bonyana kuzokwenzekani lokha ilwandle
nangelingazala ngokusilaphazeka okunetjhefu?
Tlola amabizo weenlwanyana oqabanga bonyana zihlala emilanjeni, emadamini
Asitlole
namtjhana elwandle emakholomini amathathu wetheyibula engengenzasi.
Emlanjeni Elwandle Edamini
It h e
56 Ilanga:
Asenzeni lokhu Zakhele yakho isiziba seemfesi.
• Penda ingaphakathi lebhoksi leenyathelo ngokuhlaza kwesibhakabhaka
bese ulilalisa ngehlangothi.
• Sika ukhuphe ifesi/ihlambi ngemva kwencwadi.
• Namathisela ngaphezulu kwebhoksi ngeselotheyibhu nentambo.
Asiphumele ngaphandle
• Phapha njengenyoni ngebelo eliphezulu nebelo elibuthaka.
• Tjuza njengephengwini.
• Phapha njengenyosi.
• Khamba likeke njengekala.
• Duda njengefesi/njengehlambi.
• Yeqa njengesirhwarhwa. Teache
r:
Sign:
• Dlalani umdlalo wokulandela odosako/ongaphambili.
Date:
• Dlalani umdlalo wakakatsu nekhondlo.
57
30 Iinlwanyana ezithwala imizi
yazo ngaso soke isikhathi
ebenzela
m u-2 – Iv e ke
Uthi bewazi? Ngilingana kuhle
Asifunde ngaphakathi kwecephe lami begodu
s
akwenzeki kobana libelincani
u
lingangilingani.
k
Ikghuru
-7 – I p h e p h a l o
Ikghuru ingenye yeenlwana ezirhurhuba ngamathumbu begodu inemilenze
evulekileko nentamo kunye nehloko.
Zihlala kuphi?
It h e
Itheraphina: Ngihlala
Ithathila:
endaweni esemanzini, endaweni Nekghuru: Ngihlala ehlabathini.
Ngihlala elwandle.
ezithambileko.
Asitlole Phendula imibuzo elandelako ngekghuru ehlala ehlabathini.
Indlwana yekghuru ithambile nanyana iqinile? __________________________
Indlwana yekghuru iyivikela ini, kuphi? ________________________________
_________________________________________________________________
Ikghuru yenzani lokha nayithukweko? _________________________________
Iinkghuru zidla ini? _________________________________________________
_________________________________________________________________
58 Ilanga:
Umnenke Ilihlo Iqephe
Qala iqephe lomnenke.
Iphondo elide
Iphondo elifitjhani
Inyawo Umgojana wokuphefumula
Umnenke ukhamba njani? ___________________________________________
Ukhe wafunyana iqephe lilodwa? Ucabanga bonyana kwenzekeni ngomnenke
loyo? ____________________________________________________________
Amaqephe weminenke anombala onjani? _______________________________
Kubayini ucabanga kobanyana iminenke inamaqephe? ____________________
Ucabanga kobanyana ngihlala kuphi? Eduze kwesithombe sami tlola
Asitlole
indlwana yami esemthini, ehlabathini nanyana emanzini.
r:
Teache
Sign:
Date:
59
31 Iinlwana ezizakhela izundlu
zona ngokwazo
m u-2 – Iv e ke ebenzela
Asenzeni lokhu Hlanganisa iinthombe zeenlwana lezi neenthombe zezindlu zazo.
s
u
k
-8 – Ip h ep h a l o
It h e
Asifunde Iinyosi
Iinyosi zihlala ngaphakathi kwesihlaka seliju.
Zakha isihlaka ngesinamathelisi esithileko.
Zifihla ukudla ngaphakathi kwesihlaka sazo.
60 Ilanga:
Abotjhontjhwani
Abotjhontjhwani bakha izindlu zabo ezihlukeneko
ehlabathini. Ubutjhontjhwani obuncani
bungathwala okhunye nokhunye okubanobukhulu
obubuyelelwe kathathu kunezinga labo.
Buyayelelisana nangabe kukhona ingozi nanyana
okuthileko okuyingozi.
Asitlole
Kubayini ucabanga kobana ubutjhontjhwani bakha iindlwana zabo?
_________________________________________________________________
Ngubani isitha sobutshontshwani? ____________________________________
_________________________________________________________________
Ubutjhontjhwani busebenzisa ini lokha nabakha iindlwana zabo? ____________
_________________________________________________________________
Asifunde Iinyoni
Iinyoni zakha isidleke lapho zizokwazi
ukubekela amaqanda wazo khona.
Ubukhulu besidleke bulawulwa bukhulu benyoni?
______________________________________
Ngiyiphi inyamazana esisitha senyoni?
______________________________________ Teache
r:
Sign:
Date:
61
A M
a m
thululi-magama sami
B N
Isihla
b n
C O
c o
D P
d p
E Q
e q
F R
f r
G S
g s
H T
h t
I U
i u
J V
j v
K W
k w
L X-Z
l x-z
62
P. 29
P. 19
GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 1 2014/04/24 10:41 AM
GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 2 2014/04/24 10:41 AM
P. 36-37
P. 57
GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 3 2014/04/24 10:42 AM
GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 4 2014/04/24 10:42 AM
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper
Related documents

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

Question paper
Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

CAPS document





