Life Skills Grade 2 Life Skills Exemplar Booklet Question Paper

ien Hers s die en volg BV KA Graad 2 Lewensvaardigheid ISBN 978-1-4315-0253-0 in AFRIKAANS Workbooks available in this series: • Grade R Boek 1 9 781431 502530 (in all official Languages); • Literacy/Home Language Grades 1 to 6 Kwartaal 1&2 (in all 11 official Languages); • Mathematics Grades 1 to 3 (in all 11 official Languages); • Mathematics Grades 4 to 9 (in Afrikaans and English); • Life Skills Grades 1 to 3 Naam: Klas: (in all 11 official Languages); and LIFE SKILLS IN AFRIKAANS GRADE 2 – BOOK 1 • Grades 1 to 6 English First Additional Language. TERMS 1 & 2 ISBN 978-1-4315-0253-0 THIS BOOK MAY NOT BE SOLD. 9th Edition

Inhoud Kwartaal 1 Bladsy Kwartaal 2 Bladsy Ons het gesonde voedsel 1 17 Die seisoene ............................ 34 nodig om te leef ......................... 2 2 Water gee ons lewe ................... 4 18 Die vier seisoene ..................... 36 3 Ons bespaar water .................... 6 19 Die seisoene ............................ 38 Ons trek reg aan vir Mev. Angie Motshekga, Mnr. Enver Surty, 4 Skoon lug gee ons energie ....... 8 20 Adjunkminister van die weer .................................... 40 Minister van Basiese Onderwys Basiese Onderwys Die invloed van die 5 Ek en my maats ........................10 21 seisoene ................................... 42 Hierdie werkboeke is vir Suid-Afrika se kinders ontwikkel 6 Die mense rondom ons ............... 12 22 Ons kweek ’n boontjieplant ...... 44 onder leiding van die Minister van Basiese Onderwys, mev. Angie Motshekga, en die Adjunkminister van Basiese Onderwys, Niemand mag afgeknou 7 word nie ....................................14 23 Plaasdiere ................................ 46 mnr. Enver Surty. Die Reënboog-werkboeke maak deel uit van ’n reeks intervensies 8 Almal is besonders ...................16 24 Op die plaas ............................. 48 deur die Departement van Basiese Onderwys wat daarop gemik is om die prestasie van Suid-Afrikaanse leerders in die eerste ses 9 Hoe ons voel .............................18 25 Wilde diere ............................... 50 grade te verbeter. Hierdie projek is ’n prioriteit van die Regering se Plan van Aksie, en is deur die ruim befondsing van die Nasionale 10 Mense met gestremdhede ...... 20 26 Hoe diere wegkruip ................. 52 Tesourie moontlik gemaak. Aldus is die Departement in staat gestel om die boeke gratis in al die amptelike tale te voorsien. 11 Alle kinders is besonders ........ 22 27 Waterdiere ............................... 54 Ons hoop dat u as onderwyser hierdie werkboeke in u daaglikse onderrig nuttig sal vind, en dat dit u sal help om seker te maak dat 28 Diere van die diepsee .............. 55 u leerders die kurrikulum dek. Al die aktiwiteite in die werkboeke 12 My held .................................... 24 is voorsien van ikone wat aandui wat die leerders te doen staan. 13 Ons suiwer water ..........................26 29 Dierekuns ................................. 56 Ons hoop ook dat leerders dit gaan geniet om die boeke deur te werk terwyl hulle leer en groei, en dat u as onderwyser dit saam Diere wat hul huise met met hulle gaan geniet. 14 ’n Gesonde lewenswyse ..............28 30 hulle saamdra .......................... 58 Ons wens u en u leerders alle sukses in die gebruik van hierdie Bederfbare en werkboeke toe. 15 31 Diere wat skuilings bou ........... 60 nie-bederfbare produkte ........... 30 Godsdienstige en ander 16 32 Woordeboek ............................ 62 spesiale dae ............................. 32 Published by the Department of Basic Education 222 Struben Street ISBN 978-1-4315-0253-0 Pretoria This book may not be sold. South Africa The Department of Basic Education has made every effort to trace copyright © Department of Basic Education holders but if any have been inadvertently overlooked the Department will be Ninth edition 2019 pleased to make the necessary arrangements at the first opportunity.

Graad 2 Lewensvaardigheid in AFRIKAANS Boek 1 Hierdie boek behoort aan:

1 Ons het gesonde voedsel nodig om te leef k ka a rt Ons lees W er Ons liggame het gesonde voedsel nodig sodat ons kan groei. Ons moet elke dag – k1 van elkeen van die voedselgroepe eet. Ons het ook gesonde voedsel nodig om vir ons genoeg energie te gee om alles te doen wat ons moet doen. As ons nie t a a l 1 – We e gesonde voedsel eet nie, kan ons baie siek word. Die vyf voedselgroepe Graankosse en Groente en vrugte Kw a r graanprodukte Party mense is vegetariërs. Dit beteken dat hulle nie vleis eet nie. Hulle eet hoofsaaklik neute en bone asook voedsel uit die ander 4 voedselgroepe. Vleis, vis, neute Suiwelprodukte en bone Vette en olies 2 Datum:

el Ons doen Praat met jou maat oor watter van hierdie voedselsoorte gesond is. Omkring hulle. Ons skryf Verbeel jou dat jy INKOPIELYS saam met jou mamma supermark toe gaan om iets vir aandete te koop. Maak 'n inkopielys van soorte voedsels wat gesond sal wees vir jou gesin om te eet. yser: Onderw Teken: Datum: 3

2 Water gee ons lewe Ons praat ka a rt Waarom het ons water nodig? Mense, plante W e rk en diere het almal 1– water nodig om aan die lewe te bly. Water help – We e k ook ons liggame om afval te verwyder. aal 1 Kw a r t Ons gebruik elke dag water tuis. Vertel vir jou maat van al die dinge waaraan jy kan dink waarvoor ons water gebruik. Teken dan 4 prente om te wys hoe Ons doen ons water gebruik. Skryf 'n opskrif by elke prent om te verduidelik waaroor dit handel. ____________________________________ ____________________________________ ____________________________________ ____________________________________ 4 Datum:

Waar kry ons water vandaan? Ons skryf Verbind elke woord met die korrekte prent. fontein windpomp rivier dam put Gaan buitentoe Voordat jy met 'n aktiwiteit buite begin, moet jy jou eers soos 'n kat uitstrek. Dit sal jou liggaam help om makliker te beweeg. Na die aktiwiteit moet jy ook strek om te ontspan en af te koel. Dit sal jou help om nie spierpyne te kry nie. Doen nou hierdie vier aktiwiteite. • Spring soos 'n padda. Maak paddageluide. • Gooi 'n boontjiesakkie vir mekaar. Vang dit. • Gooi 'n bal of boontjiesakkie dan hoog in die lug op en vang dit weer. Onderw yser: • Balanseer 'n boontjiesakkie bo-op jou kop en kyk of jy vinniger as jou Teken: maat kan stap. Kyk hoe lank jy die boontjiesakkie op jou kop kan hou. Datum: 5

3 Ons bespaar water Ons praat a a rt Water is baie kosbaar, daarom moet ons dit nie e rk k vermors nie. Gesels met jou maats oor verskillende W 2– maniere waarop ons water kan bespaar. Skryf twee maniere waarop ons – We e k Ons skryf water kan bespaar in die spasies hieronder. 1. _________________________________________________ aal 1 _________________________________________________ Kw a r t 2. _________________________________________________ _________________________________________________ Ons doen Gebruik jou kleurpotlode om 'n kleurvolle plakkaat oor waterbesparing te maak. Jou plakkaat moet ander mense aanmoedig om water te bespaar. Wanneer jy jou plakkaat gemaak het, wys dit vir jou maats. 6 Datum:

Gaan buitentoe Kom ons speel die speletjie “Wolf, Wolf, hoe laat is dit?" Een van julle moet die wolf wees. Maak beurte om te vra: “Wolf, Wolf, hoe laat is dit?" Elke keer wanneer jy vra, moet die wolf sê hoe laat dit is. Maar wanneer die wolf “Etenstyd!" antwoord, sal hy julle begin jaag. Dan moet julle hardloop sodat hy julle nie vang nie. Jy en jou maat kan nou met 'n hoepel speel. Maak beurte om oor die hoepel te loop, eers op jou voete en dan op jou hande. Luister na wat jou onderwyser sê om dit veilig te doen. Hou die hoepel dan regop terwyl jou maat daardeur kruip. Maak beurte om dit te doen. a s tens a en l n Oef epe va se ro an i n g A f r i ka S u id - bie d 4 'n s e n Onderw yser: d an a an . di t Teken: Datum: 7

4 Skoon lug gee ons energie e r k ka a rt W Ons lees – Die lug wat ons inasem, bevat suurstof. Dit help ons liggame om die voedsel wat ons eet, te gebruik. So kry ons die energie wat ons nodig het om te leef. – We e k 2 Wanneer ons vuil lug inasem, kan ons liggame nie behoorlik werk nie. Ons skryf Voltooi saam met jou maat hierdie sinne: taal 1 Ek het skoon lug nodig omdat ________________________________________________________ Kw a r Wanneer die lug vuil is, ________________________________________________________________ Die lug word vuil wanneer _____________________________________________________________ Wat ons kan doen om die lug skoon te hou: 1. _______________________________________________________________________________ 2. _______________________________________________________________________________________ 8 Datum:

Ons lees Ons het sonlig nodig om gelukkig en gesond te bly. Dit help ons liggame om vitamien D te maak. Ons het vitamien D nodig om sterk bene te bou. Te veel sonlig kan ook sleg wees. Ons kan brand, wat baie seer is. Jy moet sonskerm of 'n sonhoed gebruik om jou vel teen die son te beskerm. Ons skryf Vul die spasies hieronder in: Skryf drie sinne oor hoe jy jou kan beskerm teen die son se strale. 1. _______________________________________________________________________________ 2. _______________________________________________________________________________________ 3. _______________________________________________________________________________________ Sing hierdie liedjie en klap jou hande Ons sing op die maat daarvan. (Sing op die wysie van “You are my sunshine") Jy moet sonskerm of Hier kom die sonskyn, 'n sonhoed gebruik om die voëltjies vrolik. jou vel teen die son te beskerm. Die son word warmer, Elke boom is groen. Die blomme bloedrooi, Die somer is lekker – In soveel kleure is hy opgetooi. yser: Onderw Teken: Datum: 9

5 Ek en my maats Ons hou almal daarvan om e r k ka a rt Ons praat goeie maats te hê. Hoe weet jy W wanneer iemand 'n goeie maat is? – Ons skryf Maak in die spasie hieronder 'n lys van die dinge – We e k 3 wat van iemand 'n goeie maat maak. 1. ________________________________________________________________________ taal 1 2. _________________________________________________________________ Kw a r 3. _________________________________________________________________ 4. ________________________________________________________________________ Dink na oor hierdie vrae en skryf dan jou Ons skryf antwoorde neer. Hoeveel maats het jy? Skryf die naam van een van jou beste maats. Hoe lank is julle al maats? Wat is besonders omtrent hierdie maat? 10 Datum:

Sit by jou maat en praat oor hierdie stellings. Maak 'n regmerkie ( ) Ons praat indien dit waar is en 'n kruisie ( ) indien dit nie waar is nie. Maatkontrolelys Maak 'n of 'n My maat gee om vir my. My maat help my. My maat deel met my. My maat baklei nie met my nie. Ons doen Dink aan iets wat jy kan doen om jou maat spesiaal te laat voel. Teken dan 'n prentjie daarvan in die raam. Onthou om die raam van jou prent te versier. Gesels dan met jou maat oor die koel en die warm kleure wat jy in die prent gebruik het. Ons skryf Skryf 2 sinne oor jou prentjie. yser: Onderw ______________________________________________________________________________ Teken: Datum: ______________________________________________________________________ 11

6 Die mense rondom ons Kyk na die prente. Dink na oor wat goeie maats doen en praat in 'n groep e r k ka a rt Ons praat daaroor. Dink nou aan wat slegte maats doen. Maak 'n regmerkie ( ) in die W ster by elke prentjie oor goeie vriendskap en 'n kruisie ( ) by elke prentjie – oor slegte vriendskap. – We e k 3 taal 1 Kw a r 12 Datum:

Lees elk van hierdie sinne en kleur dan die Ja- Ons lees gesiggie of die Nee-gesiggie in. Ek is 'n goeie maat. Ek gee om vir my maats. Ek is gaaf met my klasmaats. My klasmaats is gaaf met my. Ek is gaaf met die mense om my. Gaan buitentoe Kom ons speel “Trap op my skaduwee". Jy en jou maats moet probeer om op mekaar se skaduwees te trap. Maak beurte om te kyk op yser: Onderw hoeveel skaduwees julle kan trap. Julle moet bly Teken: beweeg om te keer dat julle maats op jul Datum: skaduwees trap. 13

7 Niemand mag afgeknou word nie W e r k ka a rt Ons skryf Kyk na elk van hierdie prente. – Wat sou jy doen as jy die kind was wat afgeknou word? Skryf langs elke prent een sin oor hoe ons ander mense behoort te behandel. – We e k 4 _______________________________________ ___________________________________ taal 1 ___________________________________ Kw a r ___________________________________ _______________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ _______________________________________ ___________________________________ ___________________________________ ___________________________________ 14 Datum:

Ons doen Dink 'n rolspel saam met jou maat uit oor 'n kind wat 'n ander kind afknou. Sê vir mekaar wat ons kan doen om te keer dat enigiemand afgeknou word. Gaan buitentoe Rangskik julleself in spanne van 5. Staan in 'n ry en gee vir mekaar 'n bal aan. Kyk watter span die bal die vinnigste tot by die laaste kind kan aangee. Probeer die bal dan op verskillende maniere aangee. • Gee die bal tussen jou bene vir die maat agter jou aan. • Gee die bal oor jou kop vir die maat agter jou aan. • Gee die bal na links vir die maat agter jou aan. • Gee die bal na regs vir die volgende maat aan. • Gooi die bal nou vir mekaar en kyk wie Onderw yser: Teken: dit die meeste kere kan vang. Datum: 15

8 Almal is besonders e r k ka a rt W Kyk na die prente en sê hoe hierdie kinders eners Ons praat – is. Sê nou hoe hulle verskil. 1 – We e k 4 taal Kw a r 16 Datum:

Doen die volgende aktiwiteit in 'n groep. Kyk na al die ander kinders in jou klas. Lees dan elk van die volgende stellings. Indien 'n stelling waar is, Ons lees maak 'n regmerkie ( ) in die raampie aan die regterkant en indien die stelling onwaar is, maak 'n kruisie ( ). Maak 'n of 'n Lyk die seuns en die dogters dieselfde? Het almal dieselfde kleur hare? Het almal dieselfde kleur oë? Is almal se hande ewe groot? Is almal ewe lank? Sien jy dat ons almal verskillend is? En sien jy dat ons ook almal eners is? Ons praat Praat oor die maniere waarop ons eners is. Ons teken Teken 'n prent van jouself. Gebruik dan lipstiffie om jou unieke vingerafdruk in die klein raampie te maak. yser: Onderw Het jy geweet dat niemand anders in Teken: die wêreld jou vingerafdruk het nie? Datum: Jy is uniek en besonders! 17

19 Hoe ons voel Praat met mekaar oor hoe julle voel wanneer iets goeds met julle gebeur. Ons praat Praat dan oor hoe julle voel wanneer iets slegs met julle gebeur. e r k ka a rt Ons noem hierdie gevoelens emosies. W – – We e k 5 aal 1 Ons skryf Skryf antwoorde op die vrae hieronder. Kw a r t Wat maak jou bly? Wat maak jou hartseer? Wat maak jou bang? Wat maak jou gelukkig? 18 Datum:

Ons doen Teken hierdie vriendskapsketting en kleur dit in. Elke pop moet anders lyk, om te wys dat ons almal verskillend en uniek is. Knip dan die vriendskapsketting op die knipselblad in die middel van die boek uit. Maak seker dat elke pop anders lyk. Laat dit op jou bank staan om jou daaraan te herinner dat ons almal verskillend is. Gaan buitentoe Maak jouself so groot soos jy kan. Probeer jouself dan so klein maak soos jy kan. Maak jouself nou so lank soos jy kan en dan so kort soos jy kan. yser: Onderw Teken: Datum: 19

10 Mense met gestremdhede e r k ka a rt W Ons praat Kyk na die prente. – • Watter verskillende soorte gestremdhede sien jy? 1 – We e k 5 • Wat gebruik elk van hierdie kinders om hulleself te help? • Met watter soort probleme het hierdie kinders daagliks te make? taal • Gesels oor hoe ons hulle kan help. Kw a r Ons skryf Kyk na hierdie prente. Voltooi die sinne. Rina kan nie loop nie. Sy gebruik 'n ________________________ om rond te beweeg. rolstoel Thabo is blind. Hy gebruik ’n ______________________________ om oor die weg te kom. gidshond 20 Datum:

gehoorapparaat Pieter is doof. Hy gebruik 'n ____________________ om hom te help om te hoor. gebaretaal Jabu kan nie praat nie. Hy gebruik ______________________ om te kommunikeer. krukke Nomsa gebruik ______________________ om te kan loop. Ons doen yser: Onderw Gebruik klei of speelklei om vir jou 'n Teken: blompot of 'n koppie te maak. Datum: 21

11 Alle kinders is besonders e r k ka a rt Ons praat Hoe verskil hierdie kinders van jou? W Hoe is hulle net soos jy? – 1 – We e k 6 taal Kw a r Ons lees Mense oral ter wêreld vier spesiale feesdae. Ons hou almal daarvan om te speel en te sing. Ons het almal voedsel nodig. Ons moet almal skoolgaan. Wanneer ons siek is, het ons almal 'n dokter nodig. Ons moet almal netjies en skoon bly. Ons behoort nie buite die huis te werk nie. Ons is almal kinders. 22 Datum:

s Ons skryf Stel aan 3 maats hierdie vrae. Vul hul antwoorde in die spasies hieronder in. 1 2 3 Vul jou maats se name in. Wat is jou godsdiens of religie? Watter spesiale feesdae vier julle? Wat eet julle graag? Watter spesiale klere trek julle aan? Saam met wie vier julle jul feesdae? Ons doen Kyk na die prent. Dit is 'n kaart van ons wêreld. Jy kan sien dat die oppervlak van ons wêreld uit land en see bestaan. Kleur die see blou in. Kleur die land bruin in. Teken 'n paar visse in die see. yser: Onderw Teken: Datum: 23

12 My held Hou 'n klasgesprek oor of daar kinders met gestremdhede e r k ka a rt Ons praat in julle skool is. W Wat kan die skool doen om hulle te help terwyl – hulle by die skool is? Kan mense met gestremdhede sportkampioene word? 1 – We e k 6 Ons lees Party helde het gestremdhede. taal Hulle is rolmodelle wat ons kan navolg. In Suid-Afrika is daar baie Kw a r sportkampioene wat gestremd is. Ken jy enige mense met gestremdhede wat uitblink in sport? Natalie du Toit het die onderste deel van haar linkerbeen in 'n motorfietsongeluk verloor. Sy loop met 'n kunsbeen, maar gebruik net een been wanneer sy swem. Ons praat Praat oor mense met gestremdhede wat wonderlike dinge doen. Dink aan die volgende: • Daar is blinde mense wat musiekinstrumente bespeel. Weet jy van so iemand? • Daar is ook dowe mense wat liedjies skryf. Kan jy aan 'n voorbeeld dink? 24 Datum:

Ons skryf Skryf hieronder iets oor jou held of rolmodel. My held of rolmodel is: ________________________________________________________________ Teken 'n prent van jou held of rolmodel. Skryf langs jou prent die woorde wat hom of haar die beste beskryf. Voorbeelde: vriendelik, hulpvaardig, dapper, liefdevol. Hoe kan jy 'n held wees? Bespreek jou idees met jou maat. Skryf nou 'n storie waarin jy die held word. Voltooi hieronder: Eendag het ek Ek het besluit om Ek yser: Onderw Teken: Datum: Dit is hoe ek 'n held geword het. 25

113 Ons suiwer water We r k ka a rt Ons lees Kyk na 'n glas water. – Sien jy enigiets daarin? k7 Nee, jy sien niks nie. Maar het jy geweet dat daar soms kieme in water is? Hierdie kieme is so klein dat ons hulle nie met die blote oog kan sien nie. As ons die water drink sonder om eers t a a l 1 – We e van die kieme ontslae te raak, kan ons baie siek word. Ons moet altyd seker maak dat water wat ons drink, skoon en suiwer is. Praat oor wat kan gebeur indien ons vuil water drink. Kyk dan na die prente Kw a r Ons praat hieronder. Praat met jou maat oor verskillende maniere waarop ons water kan suiwer. Kook water 5 Voeg chloortablette by die water. minute lank. Voeg chemikalieë by. Filtreer die water. 26 Datum:

Watter water is veilig om te drink? Kleur die waterdruppel blou in as jy dink Ons praat dat dit veilig is om te drink. Rivierwater Boorgatwater Kraanwater Gebottelde water Seewater Gekookte water Werk in groepe en maak 'n waterfilter om water te suiwer. Luister mooi wanneer Ons doen jou onderwyser verduidelik hoe dit gedoen moet word. Julle het die volgende nodig: 'n 2 liter-plastiekbottel Fyn sand Growwe sand Klein klippies/gruis 'n Skêr Watte Ons skryf Skryf die stappe om ’n waterfilter te maak in die regte volgorde neer. Voeg fyn sand bo-op die watte by. Draai die bottel onderstebo. Voeg growwe sand by. Sny die bodem van 'n plastiekbottel versigtig af. yser: Onderw Drup die modderwater bo in. Teken: Gooi klein klippies of gruis in die bottel. Datum: 27

14 'n Gesonde lewenswyse Lees hierdie goeie en swak gewoontes. As jy dink dit is 'n goeie gewoonte, Ons lees e r k ka a rt maak 'n regmerkie ( ) daarby. As jy dink dis 'n swak gewoonte, maak 'n kruisie ( ) daarby. W – Gewoontes Goed Swak Die onderwyser help die leerders om te lees. – We e k 7 Ek eet gesonde voedsel. Ek gooi rommel by die motor- of taxivenster uit. aal 1 Ek was gereeld my hare. Kw a r t Ek eet baie lekkergoed. Ek hou my naels en my ore skoon. Ek borsel my tande een maal per maand. Ek tel rommel op en gooi dit in die vullisdrom. Ek was my hande nadat ek die toilet besoek het. Wanneer ek hoes of nies, hou ek my hand voor my mond. Ek oefen gereeld. Ek was my hande voordat ek iets eet. Ek lê ure lank voor die TV rond. Ek sit by volwassenes wat rook. 28 Datum:

Ons doen Maak 'n plakkaat oor 'n goeie of 'n swak gewoonte. Assesseer jou eie plakkaat. Lees elke stelling. Voeg 'n bly gesiggie Ons skryf by indien die stelling waar is en 'n hartseer gesiggie indien die stelling nie waar is nie. Ja Nee My plakkaat is kleurvol en netjies. Ek het dit geniet om my plakkaat te maak. Dit was vir my moeilik om my plakkaat te maak. Gaan buitentoe • Hoe ver kan jy spring? Plaas drie stukkies tou 'n entjie van mekaar af op die grond en spring dan daaroor. Skuif die stukkies tou verder uitmekaar om te kyk hoe yser: Onderw ver jy kan spring. Teken: • Vra twee maats om 'n springtou te swaai sodat jy daaroor kan spring. Datum: • Maak beurte om oor die tou te spring. 29

15 Bederfbare en nie- bederfbare produkte e r k ka a rt W Ons praat – Praat oor watter voedselsoorte koel gehou moet word om te keer dat dit bederf. Besluit watter 1 – We e k 8 voedselsoorte nie koel gehou hoef te word nie, maar in 'n kas gebêre kan word. Knip die prente op die knipselblad uit en plak hulle óf in die yskas óf in die kas in. taal Kw a r 30 Datum:

r f e Ons praat yser: Onderw Gesels oor hoe ons voedsel teen insekte soos vlieë en Teken: miere kan beskerm. Datum: 31

16 Godsdienstige en ander spesiale dae e r k ka a rt W Ons lees Mense oral ter wêreld vier spesiale feesdae. – Watter feesdae gaan julle vier? Op Kersdag ontvang ons geskenke. 1 – We e k 8 Ons gee ook aan familie en vriende geskenke. Ons het 'n Kersboom in ons huis. Ons plaas die geskenke onder taal die Kersboom. Ons versier die boom en maak 'n ster heel boaan vas. Ons Kw a r bring tyd saam met ons geliefdes deur. Ons kan nie wag vir Diwali nie. Dit is wanneer ons baie lekkergoed en geskenke ontvang. Ons verpak heerlike lekkergoed en koekies in bokse en gee dit aan mense wat ons besoek. Ons steek klein lampies oral in die huis aan. Ons versier ons huis en hou vuurwerkvertonings. 32 Datum:

Ons kan nie wag vir Chanoeka nie. Ons gaan baie lekker dinge eet. Ons eet graag pannekoek en olieringe. Ons hou ook daarvan om geskenke te ontvang. Ons neefs en niggies kom vir ons kuier. Ons help almal om die voedsel voor te berei en ons steek kerse in die huis aan. Binnekort vier ons Eid. Ons hoop ons sal mooi geskenke ontvang. Ons sal ook vir ons vriende geskenke gee. Ons sal baie koek en lekkergoed eet. Die maan se vorm sê vir ons wanneer dit Eid is. Dit val elke jaar op 'n ander dag. Ons sing Sing vir enige van die yser: Onderw spesiale dae 'n liedjie Teken: wat jy ken. Datum: 33

17 Die seisoene Kyk na die prente van die vier seisoene. Sê vir jou maat wat jy in elke prent Ons praat e r k ka a rt sien. Gesels oor hoe die vier seisoene verskil. W Le nt e 1– Back of the circle chart 2 – We e k showing Morning, afternoon, even- ing, night. taal Som er Kw a r W int e r H e rf s Van watter seisoen hou jy die meeste? _________________________________ _________________________________________________________________ Waarom hou jy van hierdie seisoen? ___________________________________ _________________________________________________________________ In watter seisoen verjaar jy? _______________________________________ _________________________________________________________________ 34 Datum:

Ons sing Goeiemôre, mnr. Son! Dis lekker om jou te sien opkom. Ons hou van jou blink geel gesig. Goeiemôre, mnr. Son. Reën, reën, gaan nou weg! Kindertjies wil speel en staan al reg. Kom weer op 'n ander dag. Ons sal jou graag later verwag. yser: Onderw Teken: Datum: 35

18 Die vier seisoene e r k ka a rt Sny prente van die seisoene op die knipselblad uit. Plak elke prent langs die Ons doen naam van die korrekte seisoen. W 1– winter 2 – We e k Junie Julie taal Augustus Kw a r lente September Oktober November 36 Datum:

somer Desember Januarie Februarie herfs Maart April Mei Gaan buitentoe Oefen julle balvaardighede. yser: Onderw Gooi 'n bal teen 'n muur. Teken: Marsjeer op een plek terwyl jy die bal laat wip. Hardloop heen en weer tussen die bakens deur terwyl jy die bal op die vloer laat wip. Datum: 37

19 Die seisoene Ons lees e r k ka a rt W – Somer Die weer is sonnig en warm. Die dae is lank en die nagte is kort. – We e k 2 Ons bly koel deur te swem of in die skaduwee te sit. aal 2 Herfs Dit raak koeler. Kw a r t Die blare begin verkleur en van die bome afval. Party voëls trek na warmer plekke toe. Winter Dit raak koud. In sommige plekke ryp en sneeu dit. Die dae is kort en die nagte is lank. Sommige diere slaap deur die winter. (Hulle hiberneer.) . Lente Dit raak warmer. Die plante begin groei en die bome bot. Voëls begin neste bou en eiers lê. 38 Datum:

Verskillende groente en vrugte groei in verskillende seisoene. Kyk na Ons praat hierdie somerkos en winterkos. Sê vir jou maat wat jy graag eet wanneer dit warm is en wanneer dit koud is. somer Die kossoorte van elke seisoen winter yser: Onderw Teken: Datum: 39

20 Ons trek reg aan vir die weer e r k ka a rt W Teken 'n seun en 'n dogter. Gee vir die seun lekker warm – Ons teken wintersklere en vir die dogter koel somersklere. – We e k 2 aal 2 Kw a r t Seun Dogter Gaan buitentoe • Plaas 'n aantal hoepels op die grond of trek kringe in die sand. Julle kan ook met 'n stuk kryt kringe en vierkante op die grond trek. • Wanneer jou onderwyser die teken gee, spring met albei voete in die sirkel in. • Wanneer jou onderwyser die volgende teken gee, spring op een voet uit die sirkel uit. • Speel eenbeentjie ("hopscotch"). 40 Datum:

Sê vir jou maat watter soort klere ons in elke seisoen Ons praat dra. Watter klere verkies jy? Verbind elke beskrywing met die regte foto. Ons skryf Die weer bepaal ons kleredrag Wanneer dit sonnig is, dra ons hoede om ons teen die son te beskerm. As dit koud is buite, dra ons warm wolklere. Wanneer dit warm is, dra ons koel klere. Op reënerige dae het ons 'n reënjas en 'n sambreel nodig. Onderw yser: Teken: Datum: 41

21 Die invloed van die seisoene e r k ka a rt W Ons lees – Lente – We e k 3 In die lente begin die bloeisels bot. Ons sien meer voëls en bye en aal 2 meer blomme en nuwe blare. Die voëls maak nessies en Kw a r t lê hul eiers. Die boere skeer hul skape. Somer In die somer pluk die boere hul vrugte. Al die diertjies is meer aktief. Op baie plekke reën dit swaar en daar is donderstorms en weerlig. Gras, bosse en blomme groei weliger en bome word hoër. 42 Datum:

Herfs Sommige diere begin kossies vir die winter wegbêre. Die blare van die bome begin geel, bruin, rooi en oranje word. Die gras begin bruin word. Winter Sommige diere slaap die hele winter deur. Ons sê hulle hiberneer. Hulle bly warm omdat hulle pels dikker word. Ons skryf Wat doen party diere die hele winter lank? ____________________________ _________________________________________________________________ Hoe beskerm party diere hulself teen die koue?___________________________ _________________________________________________________________ Onderw yser: Teken: Wanneer keer voëls na warmer lande terug om te begin nes maak?_________ Datum: _________________________________________________________________ 43

22 Ons kweek 'n boontjieplant e r k ka a rt Ons doen W – Jy het nodig: • 5 Boontjies • 'n Piering • Watte • Water – We e k 3 So maak jy: aal 2 Plaas die boontjies in watte in die piering. Plaas die piering op 'n vensterbank in die son en hou die watte nat. Kw a r t Kyk oor die volgende twee weke hoe die boontjieplant ontkiem en groei. Kyk na die prentjies van hierdie boontjieplant. Wanneer jou plant soos hierdie een lyk, skryf die datum neer. ––––––––––– ––––––––––– ––––––––––– ––––––––––– Datum Datum Datum Datum 44 Datum:

Dink 'n toneelstuk oor 'n dier uit. Ons doen Jy kan wys hoe 'n beer of 'n eekhoring kos vir die winter bymekaarmaak en bêre. Gaan buitentoe Seil soos 'n slang wat 'n goeie plek om te hibe soek rneer. os 'n Vlieg so a e ltjie wat sw Onderw yser: 'n w a rmer na Teken: le k m ig reer. p Datum: 45

2173 Plaasdiere rekrkkakaaratrt Kyk na die prent en gesels oor die verskillende plaasdiere wat jy sien. KwK a rwtaa Ons praat Watter dier is jou gunsteling? e Wat kry ons van elk van hierdie diere? W W ratla2a l – We e k e4k 1– – 2 – We 46 Datum:

Vul die korrekte antwoorde in hierdie tabel in. Ons skryf Ons het die eerste een vir jou gedoen. Manlik Ram Vroulik Ooi Kleintjie Lam Geluid Mê Blyplek Kraal Manlik Vroulik Kleintjie Geluid Blyplek Manlik Vroulik Kleintjie Geluid Blyplek Manlik Vroulik Kleintjie yser: Onderw Geluid Teken: Blyplek Datum: 47 yser: Onderw

2174 Op die plaas rekrkkakaaratrt KwK Sing hierdie liedjie op die wysie van a rwtaa Ons sing e "Ver in die Wêreld Kitty". W W ratla2a l – We e k e4k 1– – Daar op die plaas is beeste, skape, varke. Daar op die plaas is hoenders, ganse op die dam. 2 – We Die beeste bulk, die skape blêr, Die ganse hoor jy ver. Die varke maak 'n groot geraas, Die haan dink hy's die baas! Daar op die plaas is beeste, skape, varke. Daar op die plaas is hoenders, ganse op die dam. Die koeie melk ons emmers vol, Die skape gee ons wol. Die eiers kry ons van die hen Dis die beste wat ons ken. 48 Datum:

Ons sing Sing die liedjie verder. Gebruik die name van hierdie diere. Daar op die plaas is honde Daar op die plaas is eende Daar op die plaas is perde Gaan buitentoe Kom ons loop op 'n balanseerbankie. • Loop op die balanseerbankie sonder om af te val. • Gooi 'n bal in die lug en vang dit sonder om af te val. • Galop soos 'n perd. • Waggel soos 'n eend. Onderw yser: Teken: • Loop soos 'n robot. Datum: 49

2175 Wilde diere rekrkkakaaratrt KwK Ons lees a rwtaa e W W ratla2a l – We e k e5k –1 – Die leeu behoort aan die katfamilie. Hy word as die koning 2 – We van die diereryk beskou. Leeus jag diere soos bokke en sebras. Die wyfies doen die meeste jagwerk. Hulle jag dikwels in groepe. Leeus verkies dit om op oop grasvlaktes te leef. Hulle kan baie hard brul. Olifante is die grootste soogdiere op land. Hulle is in gevaar omdat wilddiewe hulle vir hul ivoortande jag. Hierdie tande groei hul lewens lank. Hulle gebruik hul slurpe om wortels, vrugte en water na hul monde te bring. Hulle eet tot 200 kg voedsel per dag en drink 190 liter water. 50 Datum:

Daar is twee soorte renosters, die swart renoster en die wit renoster. Hulle kan nie baie goed sien nie, maar hulle het 'n baie fyn reuksin. Hulle is baie groot en kan tot 2 500 kg weeg. Hulle word gereeld deur jagters en wilddiewe gejag vir hul horings. Ons moet hulle teen jagters beskerm wat hulle vir hul horings jag. Die volwasse luiperd kan tot 2 meter lank word. Sy pels is ligbruin met swart kolle. Hy kan goed boomklim en jag. Hy trek sy prooi maklik in ‘n boom om daar te vreet. Buffels leef in troppe. Wanneer daar gevaar is, kom die koeie en kalfies in die middel van die trop bymekaar en word hulle deur die bulle beskerm. Sommige buffels yser: kan tot 1,7 m groot word. Onderw Teken: Teken: Datum: Datum: 51 51

2176 Hoe diere wegkruip rekrkkakaaratrt KwK Ons lees a rwtaa e W W ratla2a l – We e k e5k –1 – 2 – We Sommige diere beskerm hulleself deur hul voorkoms te verander om by hul omgewing aan te pas. Verkleurmannetjies kan hulle kleur verander om aan te pas by die bome waarin hulle woon. Die sebra se strepe maak dit moeilik om hom in die bos te sien. Die pels of vere van sommige diere is so aangepas dat hulle nie maklik raakgesien word nie. Ons noem dit kamoeflering. Dink aan nog diere wat van kamoeflering gebruik maak. Julle onderwyser sal julle wys Vir die pret hoe om die stoeledans (“musical chairs") te speel. 52 Datum:

Ons doen Teken 'n wilde dier. Vertel dan vir jou maat hoe die dier homself kamoefleer. yser: Onderw Teken: Teken: Datum: Datum: 53

217 Waterdiere rekrkkakaaratrt KwK Voltooi die prentjie deur prente van diere wat in riviere woon Ons doen a rwtaa te teken of in te plak. e W W ratla2a l – We e k e6k 1– – 2 – We 54 Datum:

Diere van die diepsee 28 Ons praat Kom ons gesels oor al die verskillende diere wat in soutwater leef. – We r k k a rt a 2 – We e k 6 t a al wa r K Daar is ook kleiner diertjies wat in rotspoeletjies in vlak water leef. yser: Onderw Teken: Datum: 55

29 Dierekuns e r k ka a rt Ons praat Gesels oor die seediere op bladsy 55. W – • Watter van hierdie seediere kan deur mense geëet word? • Watter seediere is gevaarlik? – We e k 7 • Waardeur word die lyf van 'n vis bedek en beskerm? • Noem 'n paar maniere waarop die see besoedel kan word. aal 2 • Wat dink jy sou gebeur as die see met rommel of gifstowwe besoedel word? Kw a r t Skryf in die drie kolomme van die tabel die name van diere wat in Ons skryf riviere, in damme of in die see woon. Rivier See Dam 56 Datum:

Ons doen Maak jou eie vistenk. • Verf die binnekant van 'n skoendoos blougroen en plaas dit op sy een sy. • Knip die visprentjies op die knipselblad uit. • Heg die visprentjies met kleefband en tou aan die bokant van die boks vas. Gaan buitentoe • Vlieg soos 'n voël; eers vinnig en dan stadig. • Waggel soos 'n pikkewyn. • Zoem soos 'n by. • Loop soos 'n krap. • Swem soos 'n vis. • Spring soos 'n padda. yser: Onderw • Speel navolgertjie ("follow-my-leader"). Teken: • Speel die kat-en-muis-speletjie. Datum: 57

30 Diere wat hul huise met hulle saamdra e r k ka a rt W Het jy geweet? Ek pas netjies in my – Ons lees dop in en dit word nooit vir my te klein nie. Die skilpad – We e k 8 Die skilpad is ’n reptiel met vier skubberige pote en ’n gerimpelde nek en kop. Hy beweeg stadig met sy dop op sy rug. aal 2 Waar woon hulle? Kw a r t Moerasskilpad: Ek leef in Waterskilpad: Ek leef in die see. Landskilpad: Ek leef op land. varswater in vleilande. Ons skryf Beantwoord hierdie vrae oor die skilpad wat op land leef. Is die skilpad se dop hard of sag? ____________________________________ Waarteen beskerm die skilpad se dop hom? _____________________________ _________________________________________________________________ Wat doen 'n skilpad wanneer hy bang is? _______________________________ Watter kos eet skilpaaie? ___________________________________________ _________________________________________________________________ 58 Datum:

Die slak Oog Dop Kyk na die dop van die slak. Lang voelers Kort voelers Voet Asemhalingsopening Hoe beweeg 'n slak vorentoe? ________________________________________ Het jy al ooit 'n leë slakdop opgetel? Wat dink jy het met die slak gebeur? _________________________________________________________________ Watter kleur is die slak se dop? _______________________________________ Waarom dink jy het slakke doppe? ____________________________________ Ons skryf Waar dink jy woon ek? Skryf langs my prentjie of ek my blyplek in 'n boom, in die grond of in die water maak. yser: Onderw Teken: Teken: Datum: Datum: 59

31 Diere wat skuilings bou e r k ka a rt Ons doen Verbind hierdie diertjies met hul woonplekke. W – – We e k 8 aal 2 Kw a r t Ons lees Bye Bye woon in byekorwe. Hulle bou hul korwe van was. Hulle berg voedsel in hul korwe. 60 Datum:

Miere Miere bou verskillende soorte skuilings. 'n Klein miertjie kan iets dra wat vier maal swaarder as hy is. Miere kommunikeer met mekaar. Hulle waarsku mekaar wanneer daar gevaar is en hulle vertel vir mekaar waar om kos te kry. Ons skryf Waarom dink jy bou miere skuilings? __________________________________ _________________________________________________________________ Wie is die mier se vyand?____________________________________________ _________________________________________________________________ Watter materiaal gebruik miere om hul skuilings te bou? _________________________________________________________________ Ons lees Voëls Voëls bou neste as skuilings en om hul eiers in te lê. Die grootte van die nes hang van die grootte van die voël af. Waarvan bou voëls hul neste? ______________________________________ yser: Watter dier is die voël se vyand? Onderw Teken: ______________________________________ Teken: Datum: Datum: 61

A M a m Woordeboek B N b n C O c o D P d p E Q e q F R f r G S g s H T h t I U i u J V j v K W k w L X-Z l x-z 62

P. 29 P. 19 GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 1 2014/04/24 10:41 AM

GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 2 2014/04/24 10:41 AM

P. 36-37 P. 57 GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 3 2014/04/24 10:42 AM

GEN LS G2 B1 CUTOUTS.indd 4 2014/04/24 10:42 AM