Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
FEBHERBARI/MATJHI 2017
IMEMORANDAMU
IMITLOMELO: 70
Imemorandamu le inamakhasi abu-8.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2017 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 8 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · isindebele. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 243.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC Supplementary Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 1.2Ubukghwari / Literature (Set Works)36 marks
- Question 2Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 3Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 4Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 5Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2 2 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA UMBUZO 1
ISIGABA A: INOVELA.
Umhlahlandlela wokutshwaya
1. Nangabe iimpendulo azikanomborwa ngokufaneleko, tshwaya ukuya
ngememorandamu.
2. Nangabe ukupeleda kutjhugulula ihlathululo yependulo, ayingatlonyeliswa.
Nangabe ayiyitjhugululi ihlathululo ayitlonyeliswe.
3. Nangabe abahlolwako abakasebenzisi abodzubhula lapho kufanele khona,
bangajeziswa.
4. Iimpendulo ezidinga imibono yabafundi, imitlomelo ayinganikelwa ipendulo
yaka- IYE/AWA nanyana NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kumele kutjhejwe
unobangela nokusekelwa kwependulo kwaphela.
Akunamitlomelo ekumele yabelwe ULIQINISO/AKUSILO IQINISO nanyana
IQINISO/UMBONO. Kumele kutjhejwe unobangela nokusekelwa kwependulo
kwaphela
UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana
1.1 1.1.1 Baya eBenoni babuya eSiyabuswa. (2)
1.1.2 Ubelethwa kwaNkosi. (2)
1.1.3 Wayeqalene nomraro wokuhlunguphazwa nguMahlangu/
Wayetlhagiswa yindodakwakhe uMahlangu. (2)
1.1.4 - UNaSilombo wapheze wabulala indodakwakhe uNkosi
ngokuyithela ngamanzi abilako. (1)
- UNaSilombo bekadelela abe athuke uMahlangu phambi
kwabentwababo, uBafunani noBonakele. (1)
1.1.5 Isizinda sesikhathi senovela le sivangile, umtloli usivezele isikhathi
sakade nesikhathi sanje.
- Okuveza isikhathi sakade kukobana eSiyabuswa basakha
amanzi ngemlanjeni/UBonakele usebenze eplasini leNdiya
alusa iinkomo avuna nemasimini.
- Okuveza isikhathi sanje kukobana kuneenkhwelo, uBonakele
wakhwela ikoloyi nebhesi nakasuka eSiyabuswa aya
eDaveyton/UMahlangu wabona uBonakele ephephandabeni/
UNaMndebele wezwa ngomrhatjho bona uBonakele uyokulwa
epini yezeendubulo.
(Nezinye iimpendulo ezinembako zizokwamukela nangabe ziveza (2)
isizinda sesikhathi).
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2 3 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
1.1.6 Liqiniso, uBonakele wagcina abethe unogada wemarageni weba
namahabhula ngombana angasanayo imali yokuthenga amanye. (2)
1.1.7 Umndeni kaThokozani wamkhuthaza bona kuqakathekile ukwakha
ikusasa lakhe, naye wagcina athethe isiqunto sokobana akafunde
ngamandla ukuze aphumelele kilowo mnyaka kodwana
uNaSilombo azange azitshwenye ngokukhuthaza uBafunani bona
abuyele esikolweni nekuyinto eyahlangahlanganisa ipilo nekusasa
lakhe. (2)
1.1.8 - Ngiyazwelana noNaSilombo ngombana bekangasanakudla
nemali begodu noBafunani besele ahlongakele, asele
nomntwana kaBafunani ogulako.
- Angizwelani noNaSilombo ngombana nabegade ahlonipha
uMahlangu ubengekhe azifumana aqotjhiwe eSiyabuswa emzini
kaMahlangu.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
1.1.9 Isifundo engisifumene ngepilo kaNaSilombo ngesokobana
kuqakathekile ukuphatha abanye abantu kuhle ngombana angeze
wazi bona ikusasa likuphatheleni/Ipilo livilo iyazombeleza
namhlanje ungazifumana usebujameni obuhle kusasa uzifumane
usebujameni obumbi/utlhaga.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
1.2 1.2.1 Wayelindele ukukhwela ibhesi eya eDaveyton lapha ayokufuna
khona uBonakele. (1)
1.2.2 UBonakele noyise uMahlangu bafuna indawo yokuqatjha/yokuhlala
eDaveyton. (2)
1.2.3 UMahlangu wathi nakaqeda ukuhlika ibhesi eBenoni nakasalindele
ukukhwela enye eya eDaveyton wabotjhwa mapholisa ngombana
angakaphathi umazisi. (2)
1.2.4 Emva kobana uBonakele athumbe ipi yezeendubulo wathatha
uyise nonina waya nabo ekhabo eSiyabuswa, wafumana
uNaSilombo wamtjela bona akakhambe/wamqotjha. (1)
1.2.5 Ngesikhathi ahlika ibhesi eDaveyton uNduku noSponono
bambetha bathi uvela kwantuthu bafuna ukumthintitha ithuli,
walahlekelwa yimali egade anayo wasala ngamaranda amabili. (2)
1.2.6 Wazithengela amahabhula wawathengisa esiteyitjhini, wazifunela
ikamuru lokuhlala elokitjhini wagcina azibandulela ukuba mbethi
wezeendubulo bewagcina athumbe nepi phakathi kwakhe noDuke
Hudson. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2 4 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
1.2.7 LIQINISO uNaSilombo azange abe nendaba nakangayi
esikolweni/Azange amkhalime nakathoma ukuthandana
noThokozani bewagcina sele anomntwana/Nakaqeda ukuba
nomntwana azange amkhuthaze bona abuyele esikolweni
ayokuragela phambili nefundo. (2)
1.2.8 - Siyakholweka ngombana uNaSilombo gade selatlhaga
anganakho nokudla angakupha umntwana kaBafunani, njeke
besele afuna ukuzithula umthwalo.
- Asikholweki ngombana umma ubamba umukhwa ngebukhalini
angeze abulala umntwana ngebanga lokobana uyatlhaga,
ulinga ngawo woke amandla ukobana ukudla kube khona.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako
izakwamukelwa). (2)
1.2.9 - Ummoya wenovela le uvangile, kunommoya wokudana lapha
uBonakele simbona atshwenyekile ngokuhlunguphazwa
nguNaSilombo nekukulapho agcine aziphe
inarha/UNaMndebele utshwenyekile uhlala kabuhlungu
kodwana akazi bona uzamtholaphi uBonakele/UMahlangu
utshwenyekile ngombana utlhagiswa nguNaSilombo ugcina
akhambile ayokufuna uBonakele.
- Ummoya wethabo uyavela lokha uBonakele athabele
ukuthumba ipi, nalapha ahlangana khona nababelethi bakhe
bewagcina abuyele ekhabo. (2)
1.2.10 UBonakele ubekezele ukuze aphumelele, nanyana
wayehlunguphazwa nguNaSilombo kodwana wakwazi
ukumhlonipha/Wasebenza eNdiyeni arhola imali
encani/NakaseDaveyton uNduku banoSponono bamtjhisela koke
agade anakho kodwana wenza iqhinga lokuzithengisela
amahabhula ukuze aphumelele/Wabekezela bewazibandulela
ukuba mbethi wezeendubulo wagcina sele aphumelele epilweni
ngokuthumba ipi eyayiphakathi kwakhe noDuke Hudson.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako
(2)
izakwamukelwa). [18]
IMITLOMELO YESIGABA A: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2 5 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
ISIGABA B: IINDABA EZIFITJHANI
UMBUZO 2: UZANGENZASI – DM Jiyane nabanye
2.1 Wende kwaSithole. (1)
2.2 UNomoya wayeyokunikela unina isincwada sendodakwakhe basise
enyangeni yeMalawi ukuze imenze bona imthobele ezintweni zoke
angaphikisani naye. (2)
2.3 NguSirarhapoto. (1)
2.4 - UNomoya unonile, unesidunu esikhulu.
- Akasebenzi kodwana udla kamnandi.
- Uhlala esithabathabeni sendlu.
(Zimbili iimpendulo kezingehla). (2)
2.5 - UNomoya watjhiya kwakhe kumayalayala azange abuthe nakaya ekhabo.
- Watjhiya angakaphekeli indodakwakhe.
- Azange agade uSponono bewakghanywa mamanzi.
(Zimbili iimpendulo kezingehla). (2)
2.6 - Uyise kaNomoya umumuntu ozwana neqiniso ngombana wabuza uNomoya
bona kubayini akhamba yedwa nakayokuvakatjha kwabo.
- Unina kaNomoya akasimumuntu oneqiniso ngombana wafihlela uyise
kaNomoya bona kubayini abuye msinya kangaka ukuzobavakatjhela godu.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa) (2)
2.7 AKUSILO IQINISO ngombana watjela uNomoya bona ebe isincwada
sendodakhe khona bazokusisa enyangeni. Lokho kukhombisa bona
umfundisa umukghwa omumbi wokobana aloye indodakwakhe. (2)
2.8 Umtloli bekanqophe bona uNomoya banonina bavele tjhatjhalazi kikho koke
egade bahlele ukukwenza ngoTjhejeni begodu bathole iswazi elibuhlungu
ngesenzo sabesi. (2)
2.9 - Bengizokuqotha uNomoya nonina emzinami ngombana basibonelo esimbi
emphakathini.
- Bengizokubiza amapholisa bona azobabopha.
- Bengizokuthatha koke okungekwami ngibatjhiye ngikhambe.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
2.10 Indatjana le iphetheke ngesiphetho-phekghu ngombana besingakalindeli
bona uSponono uzokuvelelwa yingozi/Besingakalindeli bona uNomoya
banonina bebangagcina bangakaphumeleli ukuya enyangeni.
Indatjana le iphetheke ngesiphetho esilindelweko ngombana nawenza izinto
ezingakalungi ugcina uvele tjhatjhalazi, uNomoya nonina bagcina bavele
tjhatjhalazi kuyise bona bayaloya. (2)
[18]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2 6 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
UMBUZO 3: UZANGENZANI – DM Jiyana nabanye
IMALI YABANTABAMI
3.1 Bekaya kwaNghodela ayokufuna imali ayikolodwa nguNghodela. (1)
3.2 Isizathu esenza bona uNghodela abawe indodanakhe bona imphekelele
kwaMabhena ngesokobana afuna bona ayokuba ngufakazakhe kusasa
begodu amsize nokuphaphatha izandla nabafika kwaMabhena. (2)
3.3 Isizathu ngesokobana uNghodela bekathi nakalinga ukubuthelela imali kuvele
okhunye bese uyayikghephula avale ibangelo. (2)
3.4 Simveza amlingisi onekani ngombana azange abalalele
nabamkhalimako/Simveza amlingisi odelelako ngombana uNghodela
uyindoda elingana noyise bekungakafaneli amthamthe ngaleya ndlela.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
3.5 Unobangela kukobana uNghodela nendodanakhe bathi basese sendleleni
bahlangana nomntwana athunywe nguBhuda bona azokubiza uNghodela
msinyana, baphambukela khona ngobunjalo-ke. (2)
3.6 AKUSILO IQINISO; uNghodela warareka lokha nakafika kwaMabhena abona
indodana yakhona uKanabo ibasola ngokubulala uyise/nakezwa bona
uMabhena uhlongakele. (2)
3.7 Umnqopho womtloli kukobana uBhuda azokwazi ukuhlathululela amapholisa
nomndeni kaNghodela ngokwenzakeleko esehlakalweni sokubulalana
kwamadoda amabili la. (2)
3.8 Bengingaya emapholiseni ngiyombophisa/Bengingayomtlarhela ekhotho
etjheja abantu abakolodanako.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
3.9 Umtloli usethulela isifundo sokobana nasibabantu kufanele singawalazeli
izinto. UKanabo bekufanele bona athole iqiniso lalokho okuvelele uyise
ngaphambi kobana azibuyiselele/Umtloli usethulela isifundo sokobana
singakolodani isikhathi eside ngombana uNghodela uhlezi khulu nemali
kaMabhena.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
[17]
IMITLOMELO YESIGABA B: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2 7 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
ISIGABA C: IINKONDLO
UMBUZO 4: ERHOLWENI LAKONOMTJHERHELO – MS Ntuli
4.1 - Kwasabalala kwarhatjheka neenqwebu,Kwasala irubhi labezimu; (1)
- Ivumelwano-thoma. (1)
4.2 Ingwe yapha uNdala ukudla, yena wathatha isiqunto sokobana ayitjele ifihlo
yamaNzunza. (2)
4.3 - Isithiyeleli/Isezura. (1)
- Isenzamuntu. (1)
4.4 Ingathekiswe nomuntu osisitha obekalwa noNzunza/Nenaba ebe lilwa
noNzunza. (1)
4.5 Imbongi ihlathululula bona izitha ebezilwa noNzunza besele
zibalekile/zifulathele. (2)
4.6 Imbongi inqophe bona izitha zabulala amanye amaNzunza abegade asindile. (2)
4.7 Imirabhu idzimelele KwaMhlanga. (2)
4.8 UNdala wanikela ngamaNzunza ezitheni zawo ngombana wazihlebela bona
amaNzunza azifihle erholweni lakoNomtjharhelo. (2)
4.9 Ikondlo le ikhuluma ngepi eyaba hlanga namaNzunza nezitha zawo, iveza
bona abantu bafa, izitha zaragelela uNdala zamupha ukudla bona azitjengise
lapha amanye amaNzuza azifihle khona.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako izakwamukelwa). (2)
[17]
UMBUZO 5 : UYANGEN’ UMLOBOKAZI – MS Ntuli
5.1 Linwabu nogubudu. (2)
5.2 - Bathi; akayikuwubona.
Nang’ umlobokaz’ angena! (1)
- Ivumelwano-phetha. (1)
5.3 - Amadoda kufanele aphume neenhlangu athambe.
- Amadoda kufanele ahlabe uMafunazoke/ikomo kababa. (2)
5.4 A. Unyanyatha njengenwabu. (1)
B. Ugeje ngezikanokutjho. (1)
5.5 A. Isifaniso. (1)
B. Isithiyeleli. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2 8 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC – Imemorandamu
5.6 Mlayezo wokobana njengombana umakoti afikile, nje unosokana angalwi naye. (2)
5.7 - LIQINISO ngombana imbongi imbiza ngomlobokazi.
- Imbongi iveze umlobokazi angena anyanyatha njengenwabu nekuyindlela
umlobokazi akhamba ngayo ngesiko lamaNdebele.
- Imbongi iveze umlobokazi agubuzele ngengubo njengogubudu, nekuyindlela
umlobokazi amabatha ngayo ngesiko lamaNdebele.
(Zimbili iimpendulo kezingehla). (2)
5.8 Umlobokazi nange angangena nelimu lakanomaphelaphelana uzokulwisa
umndeni ugcine ungasazwani ngombana uzokuthutha iindaba zekhakwakhe
azitjele abanye abantu. (2)
5.9 Ekondlweni engehla le kuvele ummoya wokuthaba, imbongi ithatjiswe
kungena komlobokazi, iyakwakwazela ifuna namadoda athambe amukele
umlobokazi lo. Ngendlela ethabe ngayo ibiza umlobokazi ngegugu lomuzi
ibuye ithi uyikwekwezi ekhanya njengelanga. (2)
[18]
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
INANI LOKE: 70
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper