Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LOKUTHOMA (P1)
FEBHERBARI/MATJHI 2017
IMEMORANDAMU
IMITLOMELO: 80
Imemorandamu le inamakhasi abu-8.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2017 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 8 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · isindebele. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 227.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC Supplementary Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)18 marks
- Question 4Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5.1Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P1 2 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC –Imemorandamu
ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA
UMBUZO 1
Njengombana itjhejo liqaliswe ekuzwisiseni, ukupeleda okungasikho neemphoso
zelimi akukameli kujeziswe ngaphandle kobana iimphoso lezo zitjhugulula
okutjhiwoko/ukuzwisisa (iimphoso kumele zitjengiswe/zivezwe).
Nangabe abafundi basebenzise amagama abuya kwelinye ilimi ngaphandle kwalelo
elihlolwako, ungawatjheji amagama lawo, nangabe ipendulo ipha umqondo,
ungajezisi.
Nanyana kunjalo, nangabe igama elivela kwelinye ilimi lisetjenzisiwe etheksthini
begodu lifuneka ependulweni, lokhu kuzokwamukelwa.
Iimpendulo ezifuna imibono yabafundi, imitlomelo ayinganikelwa ipendulo yaka
IYE/AWA nanyana NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kumele kutjhejwe unobangela
nokusekelwa kwependulo kwaphela.
Akunamitlomelo ekumele yabelwe ULIQINISO/AKUSILO IQINISO nanyana
IQINISO/UMBONO.
Nangabe iimpendulo zifuna igama linye kodwana umfundi yena unikele umutjho
woke tshwaya igama ekungilo nangabe lithalelwe/litjengisiwe.
Nangabe kufuneka amaphuzu amabili/amathathu kodwana kutlolwe amanengi,
tshwaya kwaphela wokuthoma amabili/amathathu.
Vumela ukwahluka kwamalimi wesiphande.
Emibuzweni la kukhethwa ipendulo enembako, yamukela kokubili, iledere
elikhambisana nependulo ekungiyo NANYANA ipendulo nayitlolwe ngokuzeleko.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P1 3 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC –Imemorandamu
1.1 1.1.1 Imindeni eminengi ithatha amakhambo bayokuvakatjha. (1)
1.1.2 Abentwana abakghanywa mamanzi bamaphesende ama-60. (1)
1.1.3 Abantu basuke bafuna ukuzithabulula begodu bapholise nomzimba
ngombana vane kutjhisa khulu. (2)
1.1.4 I-Swimming South Africa nehlangano ye-Regional Federations. (2)
1.1.5 I-Learn to swim Water Safety lihlelo elifundisa umphakathi
ngokududa, ukuphepha emanzini nangokungenela isiqhema
esithuthukisa zokududa. (2)
1.1.6 Kuyokuphephisa abentwana ekukghanyweni mamanzi ngombana
nabayokududa ngaphandle kwemvumo yababelethi bazokuthi
nabathinta isikhiya i-alamu bese iyalila. (2)
1.1.7 Umntwana nakathikamezeke ngokomkhumbulo angekhe
asakghona ukuzenzela/Angekhe asakghona ukuragela phambili
neemfundo zakhe eenkolweni ezijayelekileko.
(Enye nenye ipendulo ezwakalako izokwamukelwa). (2)
1.1.8 C/Umuntu adude nanyana asele utjwala. (2)
1.1.9 Bangafundiswa ukududa/Bangangenela iimfundo zokududa. (2)
1.1.10 Amanzi angena ngeempumulweni bekadlulele emaphatjhini bese
abhalelwe kuphefumula/Amanzi angena emaphatjhini enze bona
umuntu angasathola i-oksijini bese abhalelwe kuphefumula. (2)
1.1.11 Kusitjengisa bona umumuntu onobuntu nowukhathalelako
umphakathi wekhabo/Kusitjengisa bona unethando labentwana
nelezokududa. (2)
1.1.12 Ngingafaka isifundo sezokududa kukateleleke bona woke
umntwana asenze/Ngingaqinisekisa bonyana kuba namadamu
wokududa kizo zoke iinkolo zeSewula Afrika. (2)
1.1.13 Eendaweni zomphakathi zokududa kufanele kuqiniswe umthetho
wezokududa nawuvakatjhele khona, njengokuthi kufanele kube
nabonogada abazokukhandela abantu abafuna ukududa basele
utjwala/kube nabantu ababandulelwe ukududa abazokusiza labo
abakghanywa mamanzi/Kube nabantu ababandulelwe ukududa
abayelelisa abantu ngobude babo bona badudele ngakiliphi
ihlangothi.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P1 4 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC –Imemorandamu
1.2 1.2.1 Kunabantu abavakatjhele isiqhiwini seenyamazana, isithuthi sabo
sijamile babukela amabhubezi. (1)
1.2.2 Umuntu lo ugade iinyamazana bona zingalimazi
iimvakatjhi/utlhogomela iinyamazana. (1)
1.2.3 - Mbono omuhle, ngombana iimvakatjhi zikghona ukubona kuhle
iinyamazana/ngombana kuba lula bona iimvakatjhi zithathe
iinthombe.
- Mbono omumbi, ngombana iinyamazana nazikwatileko (2)
zingabalimaza/zingababulala.
1.2.4 Abantwaba abasesithombeni ubujamo babo bezomnotho
busezingeni eliphezulu ngombana bakghonile bona bathathe
ikhambo elibizako lokuzokubona iinyamazana. (2)
[30]
IMITLOMELO YESIGABA A: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P1 5 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC –Imemorandamu
ISIGABA B: UKURHUNYEZA
UMBUZO 2
Ukurhunyeza okumayelana neendlela ekufanele uzilandele nawutjala ingadi.
Tjheja: Imidzubhulo esekholomini yokuthoma yenzelwe ukukhumbuza abatshwayako
ngemitjho edzujulwe bunqopha etheksthini.
Umdzubhulo osetheksthini. Iphuzu eliqakathekileko
A 'Kufanele uthole ilwazi bona ngiziphi 1 Thola ilwazi mayelana neenkhathi
iintjalo ezitjalwa ngeenkathi zokutjala imihlobo ehlukahlukeneko
ezahlukeneko zomnyaka'. yeentjalo.
B 'Ufanele ukhethe indawo lapho 2 Khetha indawo lapha uyokutjala
uzokutjala khona'. khona.
C 'Zitholele umsuqwa ebantwini 3 Vundisa ingadakho ngomsuqwa.
abakhulisa ifuyo enjengeenkukhu,
iimbuzi, izimvu neenkomo bese
uvundisa ngawo ngaphambi kobana
utjale'.
D 'Iphenduphendule ihlabathakho 4 Kuqakathekile bona ihlabathakho
wenzele bona umsuqwa ungenelele unande uyiphendula ukuze
engadinakho'. ungenelele umsuqwa.
E 'Ungakhethi ukutjala into ngombana 5 Khetha iintjalo ezilungele indawo
uyithanda kodwana khetha iintjalo yangekhenu.
ezimila kuhle endaweni yangekhenu'.
F 'Tjala-ke nasele ubona bona 6 Tjala ngesikhathi esifaneleko.
ingadakho ivundile kodwana uyelele
bona utjala imirorho neenthelo
ozitjalako ngezesikhatheso
somnyaka'.
G 'Ithelelele ingadakho. Ungasebenzisa 7 Thelelela ingadakho ukuze iintjalo
namanzi ohlanze ngawo izambatho zakho zikhule.
ukuthelelela ngaphandle kwalawo
anesithambisi sezambatho'.
H 'Kufanele uthelathele iinhlahla 8 Thela iinhlahla zokubulala
zokubulala iinunwana neembungu iinunwana neembungu ezidla
ezithanda ukudla iintjalo'. iintjalo.
Inani lamagama asetjenzisweko ama-45.
(Yelela : Tlomelisa amaphuzu ali-7 kangehla).
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P1 6 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC –Imemorandamu
UKUTSHWAYWA KWESIRHUNYEZO
Isirhunyezo kumele sitshwaywe ngalendlela:
Ukwabiwa kwemitlomelo:
o 7 imitlomelo emaphuzwini ali-7 (Umtlomelo owo-1 kilelo nalelophuzu
eliqakathekileko)
o 3 imitlomelo yelimi
o Inani loke: 10
Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha ohlolwako nakasebenzise
amagamakhe.
o 1–3 yamaphuzu alungileko: nikela umtlomelo owo-1
o 4–5 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-2
o 6–7 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-3
Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha ohlolwako nakangakasebenzisi
amagamakhe.
o 6–7 imidzubhulo: akunamtlomelo welimi
o 1–5 imidzubhulo: nikela umtlomelo welimi owo-1
TJHEJA:
Ukubala amagama:
o Abatshwayi kumele baqinisekise inani lamagama asetjenzisweko.
o Ungaphunguli imitlomelo nangabe ohlolwako akhenge atjengise inani
lamagama alisebenzisileko namkha nangabe inani atlole bona ulisebenzisile
akusingilo.
o Nangabe ubude obulindelweko budlulile, funda bewufike emagameni ama-5
bese awusarageli phambili nesirhunyezweso.emagameni ama-5 bese
awusarageli phambili nesirhunyezweso.
IMITLOMELO YESIGABA B: 10
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P1 7 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC –Imemorandamu
ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI
UMBUZO 3: ISIKHANGISO
Ukutshwaya isigaba C
• Ukupeleda:
o Iimpendulo ezifuna igama linye kumele zitlonyeliswe nanyana
kungakapeledwa kuhle, ngaphandle kobana iphoso itjhugulula okutjhiwo
ligama lelo.
o Eempendulweni ezimumutjho opheleleko, ukungapeledi kuhle akujeziswe
nangabe iimphoso zisesakhiweni selimi elihlolwako.
o Nangabe kuhlolwa ngokurhunyeza, ipendulo kumele ibe netshwayo
elifaneleko.
Ukwakheka kwemitjho kumele kukhambelane nehlelo begodu kunikelwe ngemitjho
ezeleko/njengokutjho komleyo.
Emibuzweni la kukhethwa ipendulo enembako, yamukela kokubili, iledere
elikhambisana nependulo ekungiyo NANYANA ipendulo nayitlolwe ngokuzeleko.
3.1. - Kuvunyelwa abentwana abangaphezu kweminyaka elitjhumi nambili
kwaphela.
- Uthumela imali yokubambisa ngaphambi kweveke.
- kungenwa ngeenkoloyi ezinamavili adosa ngemva nangaphambili.
(Zimbili iimpendulo kezingehla). (2)
3.2 Ufuna ukuzigedla wena nomndenakho? Hlangabezana nathi sikunikele itjhejo
elikhethekileko. (2)
3.3 B/Vakatjhela indawo le ubone okunengi. (1)
3.4 Akungenwa ngeenkoloyi ezidosa ngemva nangaphambili. (1)
3.5 - LIQINISO ngombana imibandela itlolwe ngamagama amancani.
- Kunesithombe salokho okukhangiswako.
- Amagama adosa abantu atlolwe ngamagabhadlhela/ngokunzima khulu.
(Zimbili iimpendulo kezingehla). (2)
3.6 Umma uthume uSolani esitolo bona ayomthengela isibha kodwana wabuya
angakasithengi alahle imali, abadala bayatjho bona imbila yatlhoga umsila
ngokulayezela.
(Nanyana ngiwuphi umutjho otlanywe mfundi ikani nakasebenzise isagesi
ngendlela efaneleko). (2)
[10]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P1 8 DBE/Febherbari-Matjhi 2017
NSC –Imemorandamu
UMBUZO 4: IKHATHUNI
4.1 Bona – Isenzo. (1)
Kude – Isabizwana sokukhomba. (1)
4.2 Awuboni bona ngibukele iindatjana. (1)
4.3 Siveza isikhathi esidlulileko/esisandukudlula. (1)
4.4 C/Yokwenziwa. (1)
4.5 Sinikela umqondo wokunyaza/wokudelela. (1)
4.6 Indoda ihlezi ngekumbeni yokuphumula ngombana ayikayi emsebenzini. (2)
4.7 Itshwayo lokubabazeli liveza bona indoda le ikwatile/isilingekile/igandelela
lokho ekutjhoko. (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Lizibulo. (1)
5.1.2 Ifuyo. (1)
5.1.3 Umalume uthe yena nomndenakhe baqatjhiwe eplasini
lakwaMthimunye. (2)
5.1.4 Mqondo wokobana yindoda ethetheko ehlonitjhwa ngokubizwa
ngebizo lomntwana olizibulo. (2)
5.1.5 B/Bahlala kamnandi. (2)
5.1.6 Ikoloyi itjhayelwa nguMfulathelwa nabaya esikolweni. (2)
5.1.7 USphenge litlawana elinamabele ajame rwe.
(Nanyana ngiwuphi umutjho ikani umfundi nakasebenzise igama
elithi; 'amabele' ngendlela efaneleko). (2)
5.1.8 UBhuda akasasebenzi ngombana amakhuwa agade
awasebenzela afuduka njeke ukatsu ulala eziko kwakhe.
(Enye nenye ipendulo enembako izokwamukelwa). (2)
5.2 5.2.1 Abentwanyana. (1)
5.2.2 UThemba uzokulalela/uyokulalela abentwana ababili nabathula
isifundo. (1)
5.2.3 UCelia uqale eqadi akabezwa nabakhulumako. (2)
5.2.4 Abentwana besikolo balalelisisa umfundisi nakabafundisako
ngetlasini. (2)
[20]
IMITLOMELO YESIGABA C: 40
INANI LOKE: 80
Ilungelo lokukhuphela lifunj ethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2017 Memo

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 NSC Supplementary 2017 QP
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper