Skip to content

isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paperisiNdebele FALGrade 12202412 pages

Grade 12 isiNdebele FAL Paper 1 question paper from the November 2024 NSC, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

November NSC 2024

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Confidential NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LOKUTHOMA (P1) NOVEMBA 2024 IMITLOMELO: 80 ISIKHATHI: Ama-iri ama-2 Iphepha lemubuzweli linamakhasi ali-12. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential YELELA 1. Iphepheli LINEENGABA EZINTATHU: ISIGABA A, B kanye NESIGABA C. ISIGABA A: Ukufunda nokuzwisisa (30) ISIGABA B: Ukurhunyeza (10) ISIGABA C: Izakhi nemithetjhwana yokusetjenziswa kwelimi (40) 2. Phendula YOKE imibuzo. 3. Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA. 4. Thalela ngemva kokuphendula imibuzo YESIGABA NGASINYE. 5. Nombora iimpendulo zakho njengobana zinonjorwe ephepheni lemibuzo. 6. Tjhiya umuda OWODWA ngemva kwaleyo naleyo pendulo. 7. Yelela bona upeleda amagama ngendlela efaneleko bewutlole nemitjho ezwakalako. 8. Isikhathi esiphakanyisweko sokutlola ISIGABA NGASINYE: ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-50 ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-20 ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-50 9. Tlola kuhle ngesandla esibonakalako. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA UMBUZO 1 Phendula umbuzo 1.1 kanye nombuzo 1.2. Nov 1.1 Fundisisa itheksthi engenzasi uyizwisise bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI A UKUYELELISWA NGOKUPHILA KUHLE NGOKOMKHUMBULO 1 Ukuyeleliswa ngokuphila kuhle ngokomkhumbulo kulihlelo eliragako lokufundisa abantu nelisusa indlela ekuqalwa ngayo abantu abanomraro lo. Lokhu kwenzeka ngendlela yokobana abantu babelane ngemiraro abahlangabezana nayo emaphilwenabo. Esikhathini esinengi abantu baqalana nemiraro le babodwa bebangafumani nesizo elifaneleko. 5 2 UDorh. Ashleigh Craig omrhubhululi ngokuphila kuhle ngokomkhumbulo (i-Mental Health) eYunivesithi ye-Wits uhlathulula bona i-Mental Health bujamo ozithola ukibo obuthinta indlela ozizwa ngayo, indlela ocabanga ngayo nendlela oziphatha ngayo. Nawuqalene nobujamobu uzithola ungakghoni ukujamelana nezinto ezinengi ebewukghona ukuzenza 10 ngaphambilini. Lokha nakunento ekukwatisileko, uvamise ukukwata ngendlela edluleleko kunaleyo ejayelekileko. Nangabe kunento ekutshwenyako emkhumbulwenakho uzithola ugandeleleke khulu ngokudluleleko. 3 Manengi amatshwayo esingawatjheja lokha nasisola bona umuntu 15 sekanomraro wokungakaphili kuhle ngokomkhumbulo (Mental Health). Hlangana namatshwayo esingawatjheja kukobana umuntu wakhona uzizwa adiniwe begodu adanile esikhathini esinengi. Uhlala athukile bekazizwe azisola esikhathini esinengi. Kunokutjhugutjhuguluka kwendlela azizwa ngayo ngesikhatjhana esincani. Umuntu lo nangabe 20 bekathabile ujika msinya azizwe sekakwatile. Abanye babonakala ngokungasakghoni ukuzibandakanya nabangani nakezinye izinto ebebathanda ukuzenza. Abanye abakghoni ukujamelana nokugandeleleka okujayelekileko okubamba woke umuntu. Kuthi abanye babe nemicabango yokuzibulala. Esikhathini esinye abanye baba 25 nemiraro yokusela utjwala nokubhema iindakamizwa ngendlela edluleleko. Abanye babonakala ngokuthanda ukulwa. 4 Abentwana abakhule batlhoriseka ngokubetjhwa, ukuthukwa nangokungatjhejwa bavamisile bona nasele bakhulile babe nomraro wokuthikamezeka ngokomkhumbulo. Bakhula babona ukutlhoriseka 30 kwenzeka kibo bese nabo bakhula ngokwazi bona kuyinto efaneleko. ESewula Afrika umraro lo sewubambe abantu abanengi ngendlela erarako. Kuvele bona amaphesende angehla kwama-36 wabantu beSewula Afrika banawo umraro lo. Ababelethi kufanele badlale indima nefundweni yabentwababo. 35 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential 5 Nawutjhejisisako kuvela bona abantu abatjha abahlala emadorobheni ngibo abavamise ukuba ngaphasi kwegandeleleko nawumadanisa nabangani babo abahlala eendaweni zemakhaya. Isizathu salokhu kukobana laba abahlala emadorobheni isikopilo labo limatasatasa belibenza bagcine bagandeleleka. Abantu bengubo bayamukela 40 bebafune nesizo nabaqalene nomraro lo, kodwana abantu bembaji abaveli tjhatjhalazi njengabantu bengubo ukuze bathole isizo. Abantu bembaji bayathula bese babonakale ngamatshwayo bona banawo umraro lo. 6 Ubujamobu buthinta ubunjalo bepilo yomuntu ngokwayo. ISewula Afrika 45 yathoma ukubonakala ngesikhathi iphasi lisahlelwe yingogwana ye- COVID-19 ngemva kobana abantu bakateleleke bona bahlale emakhaya nemindenabo. Abantu bathoma ngokuba nemiraro ebanga ukugandeleleka ngokomkhumbulo ngombana omunye nomunye umuntu bekunento ebekahlala ayicabanga. Abanye bebazibuza bona ingogwana 50 le iphela nini. Abanye bazibuza bona inga kghani angekhe baloba imisebenzabo njengombana kukatelelekile bona bahlale emakhaya, kuthi abanye babe nemiraro yokutlhoriseka emakhaya. 7 IYunivesithi ye-Wits erhubhululweni layo iveze bona abantu abakhulu abanganabo abalingani, ababhujelwe balingani nalabo abatlhaliweko 55 umraro lo ubabamba lula. Irhubhululo lithi ukugandeleleka nasele ukhulile kuba namandla khulu ngombana umzimba usuka sele ubuthakathaka. Amaziko wezepilo ayatlhogeka ukuze abantu abanomraro wokugandeleleka basizakale. Okuvelako kukobana amaziko la atlhayela khulu eSewula Afrika nanyana sekuvelile bonyana sinawo umraro we- 60 Mental health. 8 Qobe mnyaka mhlana amalanga ali-10 kuSewula kuyeleliswa ngokuphila kuhle ngokomkhumbulo (Mental health) iphasi loke. Emnyakeni wee-2023 umnyanya lo ugidingwe ngaphasi kommongo othi; ʹUkuphila kuhle ngokomkhumbulo kulilungelo lobuntu iphasi mazombe.' Leli kube lithuba 65 lokobana umphakathi ufundiswe bewuvikele abantu abanomraro lo. Enye ihloso yelangeli kufumana abasisi abazokuqinisekisa bona abantu abanomraro lo wokungakaphili kuhle ngokomkhumbulo bayasizakala. Banikele ngemali ngombana imitjhoga esetjenziswa babantu abanomraro lo iyabiza begodu kufanele bayisebenzise qobe kulilanga. 70 [Ithethwe ku-inthanethi yatjhugululelwa eLimini lesiNdebele] 1.1.1 Tlola amabizo apheleleko kadorhodera orhubhulule ngokuphila kuhle ngokomkhumbulo ovezwe esigabeni sesi-2 setheksthi engehla le. (1) 1.1.2 Tlola ihlathululo ye-Mental Health ngokuya kwerhubhululo elenziwe yiYunivesithi ye-Wits evezwe esigabeni sesi-2 setheksthi engehla le. (2) 1.1.3 Ukuya ngokwesigaba sesi-3 kuthiwa ngimaphi amatshwayo AMABILI atjhejekako emntwini osele anomraro wokungakaphili kuhle ngokomkhumbulo? (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential 1.1.4 Rhunyeza isizathu esenza bona abantu abatjha abahlala edorobheni babe nomraro wokuba ngaphasi kwegandeleleko ngokuya kwesigaba sesi-5. (1) 1.1.5 Hlathulula umehluko okhona hlangana nabantu bembaji nebengubo abazifumana banomraro wokugandeleleka ngokomkhumbulo ngokuya kwesigaba sesi-5 setheksthi engehla. (2) 1.1.6 Ngokuya kwesigaba sesi-6 hlathulula imiraro ebeyibangela bona abantu babe nokugandeleleka ngokomkhumbulo ngesikhathi se- COVID- 19 eSewula Afrika (2) 1.1.7 Khetha ipendulo enembako kilezi ezilandelako. Ingozi umuntu angahlangabezana nayo nakatlhorisa umuntu ongakaphili kuhle ngokomkhumbulo kukobana: A Angazifumana abotjhwa B Angazifumana amthelele ngokungakaphili kuhle ngokomkhumbulo C Angazifumana alwa naye D A no C (2) 1.1.8 Hlathulula umthelela omuhle ongalethwa kufundisa umphakathi ngokuqakatheka kokuyeleliswa ngokuphila kuhle ngokomkhumbulo (i-Mental Health). Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.1.9 Phendula isitatimende esingenzasi NGOLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto osithetheko ngephuzu ELILODWA. Umraro wokungakaphili kuhle ngokomkhumbulo ubamba abantu abanzima kwaphela. (2) 1.1.10 Ucabanga bona ngiziphi izinto ezenziwa babelethi khulukhulu ebantwaneni babo abasafundako ezingagcina zibabangele ubulwele bokungakaphili kuhle ngokomkhumbulo (i-Mental Health)? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.1.11 Ngaphandle kwalokhu okubalwe etheksthini engehla, ucabanga bona ngikuphi okhunye okugcina kubangele abantu bona babe sebujameni bokungakaphili kuhle ngokomkhumbulo? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2) 1.1.12 Tshwaya ngokungenziwa mNyango wezeFundo ukuqinisekisa bona abafundi ababi nomraro wokugandeleleka ngokomkhumbulo. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2) 1.1.13 Ingabe UYAZWELANA nofana AWUZWELANI nabantu abathi nabaqalene nobudisi bokungakaphili ngokomkhumbulo bakhethe ukuzibulala? Sekela ipendulwakho ngephuzu ELILODWA. (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential 1.2 Qalisisa iinthombe ezingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI B ISITHOMBE SOKU-1 ISITHOMBE SESI-2 [Sithethwe ku-www.images.com] 1.2.1 Tlola izinto EZIMBILI ezibonakala zisenzeka ESITHOMBENI soku-1. (2) 1.2.2 Hlathulula iinsetjenziswa EZIMBILI kezivezwe ESITHOMBENI sesi-2 bonyana zingabasiza njani abentwana abasesithombeni soku-1. (2) 1.2.3 Ngokubona kwakho ingabe lokhu okwenziwa bentwana ABASESITHOMBENI soku-1 kungaba namuphi umphumela emaphilwenabo? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2) IMITLOMELO YESIGABA A: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential ISIGABA B: UKURHUNYEZA UMBUZO 2 Fundisisa itheksthi engenzasi uyizwisise bese uyirhunyeza ngokwemiyalo onikelwe yona. IMIYALO: 1. Ngamagama angadluli kwama-60, rhunyeza uveze amaphuzu amatshwayo wokubona umuntu omngani wamambala. 2. Rhunyeza ngamaphuzu ali-7. 3. Ungabuyeleli utlole isihloko setheksthi. 4. Tlola inani lamagama owasebenzisileko ekupheleni kwesirhunyezo sakho. ITHEKSTHI C AMATSHWAYO WOKUBONA UMUNTU OMNGANI WAMAMBALA Umngani uba mndeni ozikhethele wona, manje kuqakatheke khulu bona sikhethe kuhle umngani. Umtloli weencwadi we-America uDean Koontz uthi; ʹUngamtjhiyi ngemva umngani. Nguye owenza bona uragele phambili nepilo.ʹ Afakazelwe mdzubhulo othi; ʹUmngani omuhle umumuntu okuthintanisa nepilo. Usikhumbuzo sepilo yakho yayizolo, abe yindlela ekusa ekusaseni lakho, usilodlhelo sengqondo evuthiweko.ʹ Umngani wamambala ngonekghono lokukusekela nawusebudisini. Lokhu ukwenza ngokobana alalele imiraro onayo akuphe namaqhinga wokuphuma kilobobudisi okibo. Umngani wamambala uyakukhuthaza bona ukhule epilweni. Uyathaba nawuphumelelako eemfundweni zakho ngitjho nalokha sele usebenza. Kubuhlungu kangangani ukuzibona sele ungene emgodini kodwana kube unomuntu obonileko bona uyokungena edakeni kodwana wazithulela. Kufanele umngani abe ngothembekileko ekuvezeni iqiniso mayelana nendlela ophila ngayo. Akukafaneli athenge amehlwakho, akakukhalime nawungenzi kuhle begodu akukwakwazele nawenza kuhle. Sibabantu siyathanda ukuzibona sitjhaphulukile singabi neenhloni ngobujamo bepilo yethu. Umngani olungileko ngokwenza ukghone ukuziveza ubunjalo bakho nawunaye. Uyazigedla ungabi nokwesaba nofana usabe ucabange bona uzokwehlulelwa. Umngani ovuthwe ngokwemizwa ngowamambala. Nawuzwe ubuhlungu nguye okududuzako. Ungena emanyathelweni bebakubuze bona angakusiza njani. Nawuthabileko uthaba nawe. Ayikho into eqeda ubungani njengokungaziphi isikhathi somuntu ozitjela bona ninaye nibangani. Umngani akaziphe isikhathi sakho. Akghone nokuvela nemibono bona ningabonana njani nangabe nihlukene ngeendawo. Itshwayo lobungani kuthembeka. Umngani wamambala ngomthembako, okghona ukumtjela iimfihlo zakho. Angabi ngowararhwa yipera esifubeni. Ukuthi unomngani kubonakala ngezipho onazo ezivela kuye. Umngani ophanako muhle. Kufanele kube ngusandla khamba, sandla buya. Wena uyamthengela izipho naye enze njalo. Umuntu ukobana mumuntu ubonakala ngokuba nomngani. [Ithethwe ku-inthanethi yatjhugululelwa eLimini lesiNdebele] IMITLOMELO YESIGABA B: 10 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI UMBUZO 3: ISIKHANGISO Qalisisa isikhangiso esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI D UTLHAGELANI NGOKWENZA NOKUBUYEKEZA UMSEBENZAKHO WESIKOLO NGONOBANGELA WEGEZI ENGUMAFAVUKE, ISISOMBULULO SOMRARWAKHO SIKUQALE NGEMEHLWENI? Bopha iphondo uzitholele amalampa atjhatjhiswako nakhanyisa njengelanga emini kanobha. Thintana nathi 062 554 2323 Zembelani 099 246 7543 - Athengiselwa abasafundako. - Isaphulelo saka-50% sitholakala nawuthenga mabili ukuya phezulu. [Sithethwe ku-www.images.com] 3.1 Tlola iindlela EZIMBILI ongathintana ngazo nabanikazi bomkhangiso lo. (2) 3.2 Tlola igama lomkhiqizo okhangiswe ngehla. (1) 3.3 Hlathulula unobangela ongakwenza bona ugcine sele uthenga umkhiqizo lo. (1) 3.4 Buyelela utlole umutjho ongenzasi uveze ukulandula. Athengiselwa abasafundako. (1) 3.5 Khetha ipendulo enembako kilezi ezilandelako. Ikulumo ethi; ʹbopha iphondoʹ ihlathulula bona ... A zigedle uledlhe. B lungisa iinhluthu ungene indlela. C yiba nefihlo. D vuthela ivuvuzela. (1) 3.6 Hlathulula umqondo omunyethwe yikulumo ethi; ʹIgezi engumafavukeʹ. (1) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential 3.7 Buyelela umutjho ongenzasi utlole isivumelwano esifaneleko. Isaphulelo saka-50% sitholakala nawuthenga mabili ukuya phezulu. (1) 3.8 Ngokucabanga kwakho ingabe umkhiqizo okhangiswe ngehla usisombululo segezi engumafavuke? Sekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA. (1) 3.9 Coca ngokuphumelela nofana ukungakaphumeleli komtlami wesikhangiso esingehlesi ukusebenzisa amaqhinga wokukhangisa ngepumelelo. (1) [10] UMBUZO 4: IKHATHUNI Qalisisa ikhathuni engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI E [Ithethwe ku-www.images.com] 4.1 Tlola bona khuyini lokhu okuphethwe nguNomadlhari okumenza ababaze kangaka? (1) 4.2 Hlathulula bona uNomadlhari uhlobana njani nomuntu avezwe naye ekhathunini engehla. (1) 4.3 Ngikuphi OKUKODWA okusivezela bona uNomadlhari akakaphumeleli kuhle eemfundweni zakhe ukuya ngekhathuni engehla? (1) 4.4 Hlathulula lokho okusivezela bona uNomadlhari bekalithola isekelo eemfundweni zakhe ukuya ngekhathuni engehla le. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (1) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 10 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential 4.5 Khetha ipendulo enembako kezingenzasi. Amaronjwana amathathu angehla komuntu osefreyimini yesi-3 atjho ukuthi: A Uyakhuluma B Urarekile C Ukwatile D Uyacabanga (1) 4.6 Ingabe ukusonga izandla kwakaNomadlhari efreyimini yesi-3 kusitjelani ngobujamo bemizwa yakhe? Sekela ipendulwakho ngephuzu ELILODWA. (1) 4.7 Ngaphandle kokudosa iinkhumba, ucabanga bona kungaba yini okhunye okube ngunobangela wobujamo uNomadlhari azifumana akibo ekhathunini engehla. Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2) 4.8 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana ulungise iimphoso zemiThetho nemiThetjhwana yokutlola nokuPeleda iLimi lesiNdebele. Kungcono ngiyokutlola godu iSayensi yezokulima neemBalo. (1) 4.9 Thatha amagama asisitjho athi; ʹUkudosa iinkhumbaʹ asetjenziswe ekhathunini engehla uzakhele ngawo umutjho kuvele bona uyayazi ihlathululo yaso. (1) [10] UMBUZO 5: IPHROZI 5.1 Fundisisa itheksthi engenzasi uyizwisise bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI F UMabusa, utitjhere wesikolo esikhulu iMavukabesala esiseTjhatjhanguve bekase ofisini ahlezi. Ihloko bekayihlome phezu kwetafula. Ugaya amathambo wehloko ngesikhundla esilenga njengomule. Ugaya nje noMarikiriki usiqalile. Wathi nakavusa ihloko kwabe abentwana nabotitjhere sebathontela njengeenthoro zesiphila bebaphelela. Isikhundla esingalalisi 5 amadoda ubuthongo lesi sitjhiywe nguMandlekosi, owayesele athethe umhlalaphasi ngayizolo. Ifundo yakhe nayo yayingaphezulu kuneyakaMarikiriki. Bekane-BA, ne-HED, azifumene e-UNISA. Lokho kwakumenza abe namagugwana wokubona bona akekho omunye ongasithatha isikhundla sobutitjherehloko ngaphandle kwakhe. Nanyana 10 uMandlekosi asesekhona, uMabusa wayephele alawulawule woke umuntu esikolwenapha sengathi nguye utitjherehloko. Ukulawula isikolo besele kumngene eengazini. Isikolo sangena … ʹLetha amakhiya wesikolo woke la.ʹ UMarikiriki watjho kuMabusa. ʹNgimi utitjherehloko la akekho omunye ngaphandle kwami.ʹ 15 [Ithethwe ku-Ulibambe litjhisa mntwanami] 5.1.1 Buyelela utlole umutjho ongenzasi bese kuthi esikhundleni se- akhronimi ethalelweko uyitlole ngokuzeleko. UMabusa uzifumene e-UNISA. (1) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 11 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential 5.1.2 Phendula imibuzo elandelako ngokuqalisa emutjhweni ongenzasi: UMandlekosi besele athethe umhlalaphasi. (a) Tlola umhlobo webizo elisemutjhweni ongehla. (1) (b) Tlola iinkhekhe zekulumo ezakhe ibizo elithalelweko elisemutjhweni ongehla. (2) 5.1.3 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana uthome ngegama elithalelweko. UMabusa uhlome ihloko phezu kwetafula. (1) 5.1.4 Tlola isithomo sebizo elithalelweko emutjhweni ongenzasi. UMabusa wayephele alawulawule woke umuntu esikolwenapha. (1) 5.1.5 Tlola bona igama elithalelweko emutjhweni ongenzasi limhlobo bani wesandiso/wesinabiso. UMandlekosi ongutitjherehloko eMavukabesala wayethethe umhlalaphasi ngayizolo. (1) 5.1.6 Buyelela utlole umutjho ongenzasi ube sesikhathini esizako. Ugaya amathambo wehloko ngesikhundla esilengako. (1) 5.1.7 Buyelela utlole umutjho ongenzasi uveze ukuvuma. Iimfundo zakhe zazingamvumeli bona abe mphathi wesikolo. (1) 5.1.8 Khetha ipendulo enembako kezilandelako. Amagama asetheksthini engehla athi, ʹkumngene eengaziniʹ ahlathulula bona: A Akulwela B Kumenza azikhakhazise C Akujayele D Kumenza aziphathe kuhle (2) 5.1.9 Tlola bona umutjho ongenzasi umumethe siphi isifenqo. Abentwana namatitjhere sebathontela njengeenthoro zesiphila. (1) 5.1.10 Tlola umutjho ongenzasi kodwana ube yikulumo engakanqophi/embiko. UMarikiriki uthi kuMabusa; ʹLetha zoke iinkhiya zesikolo kimi.ʹ (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 12 DBE/Novemba 2024 NSC Confidential 5.2 Qalisisa isithombe esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako. ITHEKSTHI G Lababantu bangabulala inyoka. Badose phambili sokana! Buyani naye unongorwana sizikhakhazise hle. [Sithethwe ku-www.images.com] 5.2.1 Buyelela utlole umutjho ongenzasi kuthi esikhundleni segama elithalelweko ujamiselele ngelinomqondo ohlukileko. Amasokana angena etatawini lezemidlalo. (1) 5.2.2 Buyelela utlole umutjho ongenzasi bese ujamiselela ibinzana lamagama athalelweko ngegama elilodwa. Amasokana adlala ibholo ndawonye athumbe iimendlela zesiliva. (1) 5.2.3 Tlola umqondo welimi omunyethwe ligama elithi, ʹhleʹ emutjhweni ongenzasi bewutjho nokobana lisetjenziswa nakwenzenjani. Buyani naye unongorwana sizikhakhazise hle. (2) 5.2.4 Thatha amagama atlolwe ngokunzima khulu uzakhele ngawo umutjho kuvele bona uyayazi ihlathululo yawo. (2) [20] IMITLOMELO YESIGABA C: 40 INANI LOKE: 80 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele FAL

View all