Skip to content

isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 November 2024 NSC Memo

MemorandumisiNdebele FALGrade 12202411 pages

Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the November 2024 NSC, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

November NSC 2024

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2024 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 100 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-11. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) UMBUZO 1 TJHEJA: • Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko. • Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko. 1.1 Ngibone nasele ngisegreyidini le-12 bona kuyafundwa akudlalwa. I-eseyi Ecocako Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule abonobangela abenze bona abone ukobana kuyafundwa egreyidini le-12. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] 1.2 Inarha yeSewula Afrika seyilawulwa maphandle. I-eseyi Ehlathululako/Ecocako Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule okwenziwa maphandle nokutjengisa bona sele alawula enarheni yeSewula Afrika. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] 1.3 Ukutlhorisana kwabafundi eenkundleni zokuthintana. I-eseyi Ehlathululako Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule iindlela abafundi abatlhorisana ngazo eenkundleni zokuthintana. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.4 Isekelo lakaRhulumende weSewula Afrika liyabonakala ebantwini benarha le. I-eseyi Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako akaveze indima edlalwa nguRhulumende weSewula Afrika ekusekeleni abantu abatjha. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba aveze imizwa yakhe ngesihlokwesi. [50] 1.5 Abangani babomasizabulale. I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako • Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi indima ehle nembi edlalwa bangani epilweni. • Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle namambi ngokulinganako ngesihlokwesi. [50] 1.6 Ifundo isilodlhelo sekusasa elinepumelelo. Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi. I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi azokutlola ngalo, aveze ngendlela ifundo ivula iminyango yepumelelo ngakhona nofana aphikise ngokuveza bona umuntu angaphumelela nanyana angakafundi. • Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni kwendabakhe. [50] 1.7 Kilesisithombe kubonakala umuntu obonakala angaphasi kwegandeleleko lomsebenzi. • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.8 Kilesisithombe kubonakala iinthelo ezahlukahlukeneko. • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 INCWADI YOBUNGANI. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yobungani: • Iba nesiphande sinye, sitlolwe ngesandleni sokudla. Isiphande sotlolako siba nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi ngesiNgisi. Tjheja: Isiphande, isilotjhiso nesiphetho azingabalwa nakubalwa inani lamagama. • Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu, umzawakho; njll. • Isilotjhiso asiphakamise ibizo lomuntu omtlolelako. Isib; Jabulile, Mma, Baba; njll. • Esingenisweni akuvele umnqopho wokutlola incwadi leyo ngobufitjhani. Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu ubunengi. Akucocwa iindaba ezinengi. • Emzimbeni hlathulula ngokuzeleko ihloso yokutlola incwadi ngamaphuzu azwakalako nakhambisana nesihloko onikelwe sona. • Iba nesilayeliso. Isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo boke abangaziko ngapho; njll. • Iba nesiphetho. Isib. Ngimi umnganakho/Ngimi umntwanakho/Ngimi umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi kwesiphetho utlole igama lakho. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelweko azi kuhle bonyana utlolelwe ngubani. Isibongo akufuneki ukobana usitlole ngombana niyazana ninomuntu omtlolelako. [30] 2.2 UMLANDO KAMUFI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi: • Unesihloko esinamagama kamufi apheleleko. • Unamagamakhe apheleleko. • Unelanga abelethwa ngalo. • Unegama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela. • Unamagama wababelethi bakhe. • Unemithombo yefundo asele adlule kiyo. • Unalokhu akuzuzako eemfunweni zakhe. • Uneendawo asebenze kizo. • Uneenkhundla azifumanako zangokomsebenzi. • Ilanga akhambe ngalo ephasini. Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside nakagulileko. • Unomndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi, abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo ngokweengazi. Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko. • Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo zakhe. [30] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.3 IRIVYU Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa irivyu: 1. Veza amaphuzu akhambelanako. • Ibizo lomtloli. • Isihloko sencwadi. • Ibizo lekhamphani egadangisileko. • Inani lemali. 2. Tshwaya ngengaphandle lencwadi. • Hlathulula kafitjhani ngayo. • Ngendlela etlolwe ngayo. - Isethulo. - Ukuvezwa kwabalingisi. - Umthelela wangendlela etloleke ngayo. - Indlela etloleke ngayo. - Iimphakamiso neenqunto. • Umhlobo wejenri. 3. Isakhiwo sayo. • Isingeniso asethule umlando/isendlalelo esifitjhani, isib. Le yincwadi yami yesithathu engiyirivyuwako. • Emzimbeni hlathulula izehlakalo eziqakathekileko ngobufitjhani ngaphandle kokuveza tjhatjhalazi okuvele esakhiweni. • Isiphetho veza umbonwakho nofana isiphakamiso. 4. Isitayela nephimbo. • Kufanele kube liphimbo elihlelekileko nelingathathi ihlangothi. [30] 2.4 IKULUMO-PENDULWANO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa ikulumo-pendulwano: • Njengemitlolo yoke kufanele kube khona isingeniso. Esingenisweni kulapho kwethulwa khona indaba ekuzokucocwa ngayo nokobana izokucocwa bobani nendawo lapha izokucocelwa khona. • Akulotjhisanwa kungenwa endabeni zisuka zibekwa. • Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi kwamagama walabo abakhulumako. • Kutlolwa ikholoni emuva kwamagama wabantu abakhulumako. • Amagama aveza imizwa nobujamo balabo abakhulumako akatlolwe afakwe ngaphakathi kweembayana ngemva kwekholoni etlolwe eduze negama lokhulumako nofana laloyo okhulumako. • Ukukhethwa kwamagama kumele kutjengise ukwehlukana kwezinga lalabo abakhulumako. Isib. ubaba nakakhuluma nendodana, umntwana wesikolo nakakhuluma notitjhere. • Ukobana ikulumo-pendulwano ithoma ngesingeniso akutjho bona akube khona isigaba esisiphetho. Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bonyana seyiyaphetha. • Ingaphetha ngokobana bazwane nanyana bangezwani kuye ngokobana indaba egade icocwa ikhambe njani. [30] IMITLOMELO YESIGABA B: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA UMBUZO 3 3.1 IPHOSTARA Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa iphostara. Iphostara ifanele ibe: • Namaqhinga wokudosa nokwenzisa (AIDA ahlathulula okulandelako: A-attention, I- interest, D- desire, A-act) angenzasi. o Ukuhluthula itjhejo (Attention) lofundako. o Ukugcina itjisakalo (Interest) kiloyo ofundako. o Ukukhanukeja (Desire) ngemininingwana evezwe ephostareni. o Ukudosa umthengi bona enze/athenge (Act) okuthileko. • Nemininingwana yokukhangisa ephostareni, isib. njengomkhiqizo othileko, ikhamphani ethileko, iminyanya ethileko, isitolo, njll. • Nesiqubulo sekhamphani nofana somnyanya ephostareni. • Nesihloko salokho okukhangiswako ngamaledere amakhulu/amagabhadlhela. • Neenthombe ezinemibala ekhanyako ukuze udose amehlo wabantu. • Nelimi elimumethe umqondo wokudosa/wokuyenga/wokurogela/ wokudlelezela/wokwenzisa/imiqondo yelimi eliliqiniso nofana elimbono, njll. • Nesitayela nephimbo elifanele abamukelilwazi bephostara. [20] 3.2 UMLAYEZO OMFITJHANI WE-SMS Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlayezo omfitjhani i-SMS: • Uba negama/inomboro kamaliledinini yomuntu otlolelwa umlayezo phezulu. • Uba nelanga nesikhathi ekuthunyelwa ngaso umlayezo. • Uba nomlayezo otlolweko othunyelwa emuntwini ekukhulunywa naye. • Ilimi elisetjenziswako ngilelo elifanele abamukelilwazi bawo. • Ungatlolwa ngesikhathi sanje/esidlulileko/esizako. • Kuba mlayezo omfitjhani nonqophileko. [20] 3.3 IINKOMBANDLELA Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa iinkombandlela. • Akuvele iindlela umuntu azozikhamba. • Akuvele amagama weendawo umuntu azokudlula kizo. • Olayelako angasebenzisa izinto zokubekisa ezingeze zasuswa ezinjengesithabathaba seentolo, isikolo, umakhiwo wesondo, itatawu nofana asebenzise isilinganiso samakhilomitha. • Umuntu olayelwako kumele alalelisise kuhle ukuze athole lapho aya khona. • Loyo olayela omunye asebenzise ilimi elinqophileko, elingazokulahla loyo olayelwako. [20] IMITLOMELO YESIGAB C: 20 INANI LOKE: 100 . Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 8 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] TJHEJA: • Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi. • Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5. • Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi. • Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA - Ukuphendula okudluleleko. - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula - Imiqondo ehlakaniphileko, khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume endleleni Izinga eliphezulu (Ukuphendula) netjengisa ukukhula. - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. khulu. Ukuhleleka kwemiqondo - Ukuhleleka okudluleleko nokukhula kwendaba ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo enganatlha yokuhlela nokukhambelana okubonakalako nekholisako. engakanqophi. nengazwakaliko. Ukulemuka umnqopho, kwesingeniso, umzimba nokumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani - Imiqondo abamukelilwazi nobujamo nesiphetho. - Ukuhleleka okuhle khulu nokukhambelana bokuhleleka ebuyabuyelelweko. nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana - Imiqondo 30 IMITLOMELO kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, umzimba engakahleleki nesiphetho. nesiphetho. nesiphetho. nengakhambelaniko. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Ukuphendula okudluleleko - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula isihloko kodwana kutlhayela - Imiqondo ekarisako okwanelisako kodwana okungakhambelaniko akukalingwa Izinga eliphasi amatshwayo wendaba nekhambelanako. okunganatlha. nokusezingeni eliphasi. nokulingwa. ehle. - Kunokuhleleka - Imiqondo izwakala/ - Imiqondo ayikahlangani - Imiqondo - Imiqondo ekhulileko nokukhambelana okuhle ikhambelana begodu ayikanqophi. engakhambelaniko nenokuhlakanipha. kwesingeniso, umzimba ngokulingeneko. - Kunokuhleleka nengakafaneli. - Kunokuhleleka nesiphetho. - Kunokuhleleka okungakhambelani - Imiqondo enganatlha nokukhambelana okuhle nokukhambelana nesingeniso, umzimba nengazwakaliko. kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, umzimba nesiphetho. nesiphetho. nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 9 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elingakafaneli ezingakafaneli khulu, Izinga eliphezulu nelihle ngokudluleleko, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho abamukelilwazi Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. nobujamo, ilwazimagama nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. - Ilimi liyanemba nobujamo. - Ukusetjenziswa kwelimi elitlhayela khulu nelenza kube umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi belisetjenziswe kuhle. - Ukusetjenziswa kwelimi okusezingeni eliphasi. budisi ukuzwisisa itheksthi. abamukelilwazi kusezingeni elihle - Ihlelo nesipelinghi okwethula ihlathululo. - Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso - Ilimi elingazwakaliko. nobujamo. ngokudluleleko. akunamphoso khulu, - Ihlelo nesipelinghi ezinengi khulukhulu. - Ihlelo nesipelinghi Ukukhethwa - Ihlelo nesipelinghi zimbalwa. kuneemphoso ezinengi. - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi kwamagama, esinganamphoso khulu. - Kutlanywe kuhle khulu - Kutlanywe eliphasi khulukhulu. ngokudluleleko. ukusetjenziswa kwelimi, - Kutlanywe kuhle ngokusezingeni - Kutlanywe ngokusezingeni imithetjhwana, ngokudluleleko. elilingeneko. eliphasi ngokudluleleko. iimphumuzi, ihlelo 13 10 7 4 nesipelinghi. - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elincani 15 IMITLOMELO nelihle elinemba umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, nelisezingeni eliphasi Izinga eliphasi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. abamukelilwazi nobujamo elingakafaneli umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilimi liyanemba ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo. kusezingeni elihle khulu. belisetjenziswe - Ukusetjenziswa kwelimi - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi ngokufaneleko. okungathuli ihlathululo. okungakafaneli. esinganamphoso ezinengi. - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso - Kutlanywe ngokudluleleko. kuneemphoso ezinengana. kuneemphoso ezinengi ezinengi khulukhulu. - Kutlanywe kuhle. khulu. - Kutlanywe ngokusezingeni - Kutlanywe eliphasi ngokudluleleko. ngokusezingeni eliphasi. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Kuvezwe amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo neminye - Amatshwayo nemininingwana Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana eqakatheke nemininingwana evezweko nemininingwana kuvezwe imininingwana yesakhiwo efunekako kuyatlhayela. Ukwakhiwa kweengaba ngokudluleleko ngesakhiwo kukhambelana kuhle ngokulingeneko. sendaba kuvezwe - Ukwakhiwa kwemitjho nemitjho nokuquntulwa sendaba. nendaba. - Kunokukhambelana ngokusisekelo. neengaba kuneemphoso kwamagama ngendlela - Kunokukhambelana okuhle - Kunokukhambelana okuhle okulingeneko kwendaba. - Ukwakheka kwemitjho ezinengi khulu. ngokudluleleko kwendaba. kwendaba. - Imitjho neengaba neengaba kuneemphoso. - Indaba ayinamqondo. engasiyo. - Imitjho neengaba kwakheke - Imitjho neengaba kwakheke - Indaba isazwakala kancani. ngendlela ehle kwakheke ngendlela ehle. ngokulingeneko. 5 IMITLOMELO ngokudluleleko. - Indaba isanikela umqondo. ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 10 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 NESAKHIWO - Ukuphendula okudluleleko - Ukuphendula okulingeneko - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle okungaphezu kwalokho nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo okutjengisa kutjengisaukungabi khona -Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. ilwazi lamatshwayo kwelwazi lamatshwayo lamatshwayo wetheksthi. -Ukubuthelelwa nokuhleleka - Imiqondo ehlakaniphileko - Akunakudzimelela wetheksthi. wetheksthi. - Umtlolo unqophile, kwemibono. nekhulileko. nokukhambelana - Kunokunqopha - Akunakukhambelana awukaphumi esihlokweni -Umnqopho, abamukelilwazi, - Ilwazi elingeneleleko kokumunyethweko okumbadlwana kodwana kwemiqondo. begodu usekelwe kuhle amatshwayo/imithetjhwana kanye lamatshwayo wetheksthi. nemiqondo. okunengi kuphambene - Imininingwana esekela ngendlela etjengisa nobujamo - Umtlolo unqophile. - Eminye imininingwana nesihloko. isihloko imbalwa ikghono. - Kunokukhambelana - Kunemininingwana esekela esekela isihloko iveziwe. - Imininingwana esekela khulukhulu. 18 IMITLOMELO kokumunyethweko nomqondo. - Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. - Akakasebenzisi isihloko. - Isakhiwo sihleleke kuhle - Isakhiwo esifaneleko ngokulingeneko kodwana - Kunobutjhapha obukhona amatshwayo nemithetho ngokudluleleko yoke kodwana kunokungakhambelani. emthethweni yesakhiwo. imininingwana esekela isihloko esinokungakhambelaniko nematshwayeni iveziwe. okuncazana. wesakhiwo. - Isakhiwo esifaneleko nesinembako. ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama isitayelanelwazimagama umnqopho/umphumela, kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele kancani akukhambelani abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi nomnqopho, -Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi. ngokunembako begodu - Ihlelo lisetjenziswe kodwana azilimazi - Kuneemphoso zehlelo - Kuneemphoso zehlelo -Ukukhethwa kwamagama lihleleke kuhle khulu. ngokunembako belihleleke ihlathululo. ezenza bona ihlathululo ezinengi khulukhulu ezenza anembako umnqopho. - Kuneemphoso ezincani kuhle. ingazwakali. bona ihlathululo ingazwakali -Ukusetjenziswa kwamatshwayo khulu. - Akunamphoso ezinengi. nakancani. wokutlola nesipelinghi. 12 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2024 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 NESAKHIWO - Ukuphendula okudluleleko - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula okulingeneko - Ukuphendula - Ukuphendula okungaphezu kwalokho nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi ngokusisekelo kutjengisa kutjengisaukungabi khona -Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. ilwazi lamatshwayo kwelwazi lamatshwayo -Ukubuthelelwa nokuhleleka - Imiqondo ehlakaniphileko - Umtlolo unqophile, - Akunakudzimelela wetheksthi. wetheksthi. kwemibono. nekhulileko. awukaphumi esihlokweni nokukhambelana - Kunokunqopha - Akunakukhambelana - Umnqopho, abamukelilwazi, - Ilwazi elingeneleleko usekelwe kuhle ngendlela kokumunyethweko okumbadlwana kodwana kwemiqondo. amatshwayo/imithetjhwana kanye lamatshwayo wetheksthi. etjengisa ikghono. nemiqondo. okunengi kuphambene - Imininingwana esekela nobujamo - Umtlolo unqophile. - Kunemininingwana esekela - Eminye imininingwana nesihloko. isihloko imbalwa - Kunokukhambelana isihloko. esekela isihloko iveziwe. - Imininingwana esekela khulukhulu. 12 IMITLOMELO kokumunyethweko - Isakhiwo esifaneleko - Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. - Akakasebenzisi nomqondo. kodwana ngokulingeneko kodwana - Kunobutjhapha obukhona amatshwayo nemithetho - Isakhiwo sihleleke kuhle esinokungakhambelaniko kunokungakhambelani. emthethweni yesakhiwo. ngokudluleleko yoke okuncazana. nematshwayeni imininingwana esekela wesakhiwo. isihloko iveziwe. - Isakhiwo esifaneleko nesinembako. ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 7-8 5–6 4 3 0–2 - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama umnqopho/umphumela, kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle ngokulingeneko umnqopho, kuwufanele kancani akukhambelani abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi nomnqopho, -Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. - Kuneemphoso zehlelo nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi. ngokunembako belihleleke - Ihlelo lisetjenziswe kodwana azilimazi - Kuneemphoso zehlelo - Kuneemphoso zehlelo -Ukukhethwa kwamagama kuhle khulu. ngokunembako belihleleke ihlathululo. ezenza bona ihlathululo ezinengi khulukhulu ezenza anembako umnqopho. - Kuneemphoso ezincani kuhle. ingazwakali. bona ihlathululo ingazwakali -Ukusetjenziswa kwamatshwayo khulu. - Akunamphoso ezinengi. nakancani. wokutlola nesipelinghi. 8 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele FAL

View all