Skip to content

isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo

MemorandumisiNdebele FALGrade 12202112 pages

Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2021, 12 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2021 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 100 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-12. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) UMBUZO 1 TJHEJA:  Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko.  Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko. 1.1 Isehlakalo esangenza bona ngibambelele esikolweni. I-eseyi Ecocako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule isehlakalo esamvelelako nesamenza bona abone ukuqakatheka kwesikolo.  Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.  Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] 1.2 Ipumelelo yami kezefundo ngomnyaka wee-2020. I-eseyi Ecocako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule indlela asebenze ngayo eemfundweni zakhe phakathi komnyaka kuze kufike isikhathi sokutlolwa kweenhlahlubo kanye neetjhijilo ahlangabezene nazo.  Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.  Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] 1.3 Umonakalo obangelwa kucinywa kwegezi. I-eseyi Ehlathululako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule umonakalo obakhona eensetjenzisweni zegezi kanye nokulahlekelwa yinzuzo kwabosomarhwebo.  Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.  Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.4 Ngathola bona ipilwami angeze isafana nekuthomeni. I-eseyi Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngesihloko anikelwe sona. Akaveze indlela egade ayikhamba nengazange imlethele ipumelelo nokobana sekazimisele ukukhamba yiphi indlela gadesi.  Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngelihlathulula imizwa nalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi.  Okuqakatheke khulu ngesihlokwesi kukobana ohlolwako kufanele atjhegeze abuyele emva esehlakalweni esakhe samenzakalela, abeke imibonwakhe ngokwenzakalako, okungaba ngokumbi nofana iimphoso bese athathe iinqunto ngokobana ubona kufanele kwenziweni ukutjhugulula ubujamo balokho esikhathini esizako. [50] 1.5 Ubuhle nobumbi obenzeka ngesikhathi sehlobo. I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi amaphuzu amahle namambi alethwa sikhathi sehlobo.  Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle namambi ngokulinganako ngesihlokwesi. [50] 1.6 Abantu abatjha beSewula Afrika banamathuba asabaleleko wokuzakhela ingomuso elikhanyako. I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi azokutlola ngalo, aveze amathuba abantu abatjha abanawo ekuzakheleni ingomuso elikhanyako nofana aphikisane nokungasetjenziswa kuhle kwawo.  Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni kwendabakhe. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.7 Ukutshwaya/Ukurhumutjha iinthombe. Ohlolwako kumele: - Anikele i-eseyakhe isihloko esiyifaneleko. - Ahlathulule i-eseyakhe ngananyana ngiyiphi indlela kodwana ikhambelane nesithombe. - Akhethe nanyana ngiwuphi umhlobo we-eseyi okhambelana nesithombe. - Ahlanganise ukuhlathululwa kwendaba nesithombe. - Atlole ngesikhathi esifaneleko. 1.7.1 Ohlolwako angakhetha nanyana ngiwuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. Kilesisithombe kubonakala unogada alele emsebenzini. [50] 1.7.2 Ohlolwako angakhetha nanyana ngiwuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. Kilesisithombe kubonakala abentwana besikolo batlhorisa omunye umfundi. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 INCWADI YOBUNGANI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yobungani:  Iba nesiphande sinye, sitlolwe ngesandleni sokudla. Isiphande sotlolako siba nelanga elitlolwe ngesiNdebele isib: Janabari/Tjhirhweni ingasi ngesiNgisi. Tjheja: Isiphande, isilotjhiso nesiphetho azingabalwa nakubalwa inani lamagama.  Itlolelwa umuntu owazekako, kungaba mnganakho, umnakwenu, umzawakho; njll.  Isilotjhiso asiphakamise ibizo lomuntu omtlolelako. Isib; Jabulile, Mma, Baba; njll.  Esingenisweni akuvele umnqopho wokutlola incwadi leyo ngobufitjhani. Isingeniso singaba mumutjho munye kufika kemithathu ubunengi. Akucocwa iindaba ezinengi.  Ohlolwako akahlathulule khudlwana emzimbeni amaphuzu akhambisana nomnqopho awuveze esingenisweni.  Iba nesilayeliso. Isib. Ubalotjhise boke ekhaya/Ngilotjhisela kibo boke abangaziko ngapho; njll.  Iba nesiphetho. Isib. Ngimi umnganakho/Ngimi umntwanakho/Ngimi umzawakho/Ngimi, bese kuthi ngaphasi kwesiphetho utlole igama lakho. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelweko azi kuhle bonyana utlolelwe ngubani. Isibongo akufuneki ukobana usitlole ngombana niyazana ninomuntu omtlolelako. Ohlolwako angaveza okhunye kokulandelako: - Iimfundo ezitlhogekako. - Imiphumela yazo. - Amayunivesithi athwasisela ibizelwelo. [30] 2.2 UMLANDO KAMUFI Nakutlolwa umlando kamufi, kuthonywa ngesihloko esibonakalako esinamagama kamufi apheleleko. Isib. Umlando kaBaphelile Sophy Masilela, njll. Ekugcineni kungaphethwa ngomutjho omfitjhani wokumlayelisa, njengokuthi: Lala Ngokuthula, Mgwezani Wakokosi, Lala uphumule, Mgwezani, nofana ikosi ayikuphe umphumulela wasafuthi, nanyana ngimaphi amagama anehlonipho kungaba ziinanazelo zakhe ziyamukeleka. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi:  Uba nesihloko esinamagama kamufi apheleleko.  Amagamakhe apheleleko.  Ilanga abelethwa ngalo.  Igama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya  Ubelethwa bobani.  Imithombo yefundo asele adlule kiyo.  Akuzuzako eemfundweni zakhe.  Iindawo asebenze kizo.  Iinkhundla azifumanako.  Ilanga akhambe ngalo ephasini. Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside nakagulileko.  Umndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi, abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo ngokweengazi. Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko.  Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo zakhe. [30] 2.3 I- AJENDA NAMAMINITHI WOMHLANGANO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-ajenda namaminithi womhlangano: Ohlolwako akaveze okulandelako: I-ajenda yomhlangano ohleleke ngendlela elandelako: Indawo: Hlalaniphasi Hall Isikhathi: 11h00. Ilanga: 24 kuTjhirhweni 2020 1. Ukuvula. 2. Amezwi wokwamukela. 3. Abakhona nabancancabezileko. 4. Iinkulumo zelanga. 4.1 Igama lerhwebo. 4.2 Indawo la kungakhiwa khona irhwebelo. 4.3 Imali ezokufakwa erhwebeni. 4.4 Iinkhathi zokusebenza. 4.5 Indlela ekuzokusetjenzwa ngayo. 5. Ukuvala. [30] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.4 IKULUMO EHLELEKILEKO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaya ikulumo ehlelekileko: • Ihloso yekulumo. • Iinhlokwana ezilindeleke ngaphasi kwekulumo elungiselelweko: Isihloko > Kuqakathekile ukobana sibe nokuthi ikulumo izokwenzelwaphi, ngubani, ngaliphi ilanga begodu sethule okumunyethwe yikulumo. Isilotjhiso > Kumele ococako alotjhise abakhona ngokulandelana kwabo, abakhulu nabancani, abalandelanise kuhle ngokweenkhundla zabo emehlweni womphakathi. Isingeniso > Kumele sidose kodwana sibe sifitjhini senze kobana balalele. Ummongondaba > Ikulumo ayitlolwe ngokucacileko. Isiphetho> Angarhunyeza ikulumakhe ngokubuyelela akukhulumileko nofana afake iselela. Ohlolwako angaveza okhunye kokulandelako: - Ukusebenza ngokuzikhandla. - Ukuhlanganyela nabanye abafundi. - Ukuzidima ubumnandi. - Ukuhlukana nabangani abanganalo ibonelo phambili. - Ukubuza lokha nawungazwisisiko. [30] IMITLOMELO YESIGABA B: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 8 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA UMBUZO 3 3.1 IPHOSTARA Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa iphostara: Ohlolwako angaveza okhunye kokulandelako: - Igama lendawo lapho kuyokunandiswa khona. - Ilanga nesikhathi. - Imali yokungena. - Izinto ekufanele uze nazo. - Imibandela. - Isikhathi sokutjhayisa. - Imininingwana yakho la ungatholakala khona. [20] 3.2 IDAYARI/UMALANGENI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa Idayari/umalangeni: Ohlolwako angaveza okhunye kokulandelako: - Kumele oyitlolako atlole ilanga phezulu. - Kumele itlolwe ngelimi lomuntu okhulumako. - Kumele itlolwe ibe sesikhathini sanje. - Kuyenzeka godu itlolwe ibe sesikhathini esidlulileko. - Kumele kutlolwe iingaba ezifitjhani. - Kusetjenziswa ilimi elitjhaphulukileko. [20] 3.3 IMILAYELO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa Imilayelo: Ohlolwako angaveza okhunye kokulandelako: - Ukudla ukudla okunganatswayi nekunganamafutha. - Isikhathi sokudla. - Isikhathi sokusela iinhlahla. - Isikhathi sokusela amanzi. [20] IMITLOMELO YESIGAB C: 20 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] TJHEJA:  Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwayai-eseyi.  Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.  Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi.  Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula okudluleleko. khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume Izinga eliphezulu (Ukuphendula) - Imiqondo - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. endleleni khulu. Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko, nokukhula ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo yokuhlela netjengisa ukukhula. okubonakalako nekholisako. engakanqophi. enganatlha Ukulemuka komnqopho, - Ukuhleleka nokumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani nengazwakaliko. abamukelilwazi nobujamo - okudluleleko - Ukuhleleka okuhle nokukhambelana bokuhleleka - Imiqondo nokukhambelana nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana engakahleleki 30 IMITLOMELO kwesingeniso, kwesingeniso, kwesingeniso, kwesingeniso, nengakhambelaniko. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula okudluleleko - Imiqondo ekarisako okwanelisako kodwana okungakhambelaniko isihloko kodwana kutlhayela nekhambelanako. okunganatlha. nokusezingeni akukalingwa Izinga eliphasi amatshwayo wendaba - Kunokuhleleka nje - Imiqondo iyazwakala eliphasi. nokulingwa. ehle. nokukhambelana beyiyakhambelana - Imiqondo - Imiqondo - Imiqondo ekhulileko kwesingeniso, ngokulingeneko. ayikahlangani begodu engakhambelaniko nenokuhlakanipha. umzimba nesiphetho. - Kunokuhleleka ayikanqophi. nengakafaneli. - Kunokuhleleka nokukhambelana - Kunokuhleleka - Imiqondo nokukhambelana kwesihloko, umzimba okungakhambelani enganatlha okuhle kwesingeniso, nesiphetho. nesingeniso, nengazwakaliko. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Please turn over
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko isitayela isitayela nelwazimagama ezingakafaneli khulu, nelihle ngokudluleleko, nelwazimagama nelwazimagama elingakafaneli umnqopho, umnqopho Izinga eliphezulu Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi abamukelilwazi - Ukusetjenziswa kwelimi Ilwazimagama elitlhayela umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. nobujamo. okusezingeni eliphasi. khulu nelenza kube budisi abamukelilwazi kusezingeni elihle - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi. nobujamo. ngokudluleleko. belisetjenziswe kuhle okwethula ihlathululo. kuneemphoso ezinengi - Ilimi elingazwakaliko. Ukukhethwa - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi khulukhulu. - Ihlelo nesipelinghi kwamagama, esinganamphoso khulu akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi ukusetjenziswa kwelimi, (0-4. zimbalwa (10-14). (20 kuya phezulu). eliphasi khulukhulu. ngokudluleleko/ imithetjhwana, - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe - Kutlanywe - Abukho ubufakazi bokutlama. iimphumuzi, ihlelo ngokudluleleko. ngokusezingeni ngokusezingeni nesipelinghi. elilingeneko. elilingeneko. 13 10 7 4 15 IMITLOMELO - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama nelwazimagama elifaneleko nelihle elifanele umnqopho, elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni eliphasi Izinga eliphasi elinemba umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi elingakafaneli umnqopho, abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nobujamo ngokulingeneko. abamukelilwazi nobujamo. Ukusetjenziswa kwelimi Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi kusezingeni elihle khulu. belisetjenziswe okungathuli ihlathululo. okungakafaneli. Ihlelo nesipelinghi ngokufaneleko. -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi esinganamphoso ezinengi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi kuneemphoso ezinengi (5-9). kuneemphoso ezinengana khulu. khulukhulu. - Kutlanywe kuhle khulu. (15-19). - Kutlanywe ngokusezingeni - Kutlanywe ngokusezingeni -Kutlanywe kuhle. eliphasi. eliphasi ngokudluleleko. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amatshwayo - Amaphuzu neminye - Amatshwayo nemininingwana Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana evezweko nemininingwana kuvezwe imininingwana yesakhiwo efunekako kuyatlhayela Ukwakhiwa kweengaba eqakathekileko yesakhiwo yesakhiwo sendaba. ngokulingeneko. – sendaba kuvezwe ngokusisekelo -Ukwakhiwa kwemitjho nemitjho nokuquntulwa sendaba. -Kunokuqongelana okuhle Kunokukhambelana -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba kuneemphoso kwamagama ngendlela - Kunokuqongelana okuhle kweengaba. okulingeneko kwendaba . neengaba kuneemphoso. ezinengi khulu. ngokudluleleko kweengaba. -Imitjho neengaba -Imitjho neengaba - Indaba isazwakala kancani. - Indaba ayinamqondo. engasiyo. - Imitjho neengaba kwakheke ngendlela ehle. kwakheke ngokulingeneko kwakheke ngendlela ehle -Indaba isanikela umqondo. 5 IMITLOMELO ngokudluleleko. ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Please turn over
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 NESAKHIWO -Ukuphendula okulindelekileko -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa ngokudluleleko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi kutjengisa ilwazi ukungabi khona kwelwazi -Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. -Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha -Akunakukhambelana kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana okumbadlwana kwemiqondo. - Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. begodu usekelwe kokumunyethweko nemiqondo. kodwana okunengi –Imininingwana esekela amatshwayo/imithetjhwana kanye -Umtlolo unqophile. kuhle ngendlela etjengisa - Eminye imininingwana kuphambene nesihloko. isihloko imbalwa khulukhulu. nobujamo -Kunokukhambelana ikghono. esekela isihloko iveziwe. -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo kokumunyethweko nomqondo. -Kunemininingwana esekela - Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. nemithetho yesakhiwo. 18 IMITLOMELO -Isakhiwo sihleleke kuhle isihloko. ngokulingeneko kodwana -Kunemithetho ngokudluleleko yoke -Isakhiwo esifaneleko kunokungakhambelani. eqakathekileko yelimi imininingwana esekela isihloko kodwana esetjenziswe ngendlela iveziwe. esinokungakhambelaniko ekungasiyo. -Isakhiwo esifaneleko okuncazana. -Kunobutjhapha nesinembako. obubonakalako emtlolwenakhe. ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanele nelwazimagama nelwazimagama umnqopho/umphumela, umnqopho kuhle khulu, umnqopho kuhle, ngokulingeneko umnqopho, kufanele akukhambelani abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. kancani umnqopho, nomnqopho, abamukelilwazi -Ukusetjenziswa kwelimi -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lisetjenziswe - Ihlelo lineemphoso abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi. ngokunembako begodu lihleleke ngokunembako belihleleke kodwana azilimazi ihlathululo. -Ihlelo lineemphoso -Ihlelo lineemphoso ezinengi -Ukukhethwa kwamagama kuhle khulu. kuhle. ezenza bona ihlathululo khulukhulu ezenza bona anembako umnqopho. -Kuneemphoso ezincani khulu. -Akunamphoso ezinengi. ingazwakali. ihlathululo ingazwakali -Ukusetjenziswa kwamatshwayo nakancani. wokutlola nesipelinghi. 12 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Please turn over
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 12 DBE/Novemba 2021 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 NESAKHIWO -Ukuphendula okulindelekileko -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa ngokudluleleko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi kutjengisa ilwazi ukungabi khona kwelwazi -Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. -Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha -Akunakukhambelana kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana okumbadlwana kwemiqondo. - Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. usekelwe kokumunyethweko nemiqondo. kodwana okunengi –Imininingwana esekela amatshwayo/imithetjhwana kanye -Umtlolo unqophile. kuhle ngendlela etjengisa - Eminye imininingwana kuphambene nesihloko. isihloko imbalwa khulukhulu. nobujamo -Kunokukhambelana ikghono. esekela isihloko iveziwe. -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo kokumunyethweko nomqondo. -Kunemininingwana esekela - Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. nemithetho yesakhiwo. 12 IMITLOMELO -Isakhiwo sihleleke kuhle isihloko. ngokulingeneko kodwana -Kunemithetho ngokudluleleko yoke -Isakhiwo esifaneleko kunokungakhambelani. eqakathekileko yelimi imininingwana esekela isihloko kodwana esetjenziswe ngendlela iveziwe. esinokungakhambelaniko ekungasiyo. -Isakhiwo esifaneleko okuncazana. -Kunobutjhapha nesinembako. obubonakalako emtlolwenakhe. ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 7-8 5–6 4 3 0–2 -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanele nelwazimagama nelwazimagama umnqopho/umphumela, umnqopho kuhle khulu, umnqopho kuhle, ngokulingeneko umnqopho, kufanele akukhambelani abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. kancani umnqopho, nomnqopho, abamukelilwazi -Ukusetjenziswa kwelimi -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lisetjenziswe - Ihlelo lineemphoso abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi. ngokunembako begodu lihleleke ngokunembako belihleleke kodwana azilimazi ihlathululo. -Ihlelo lineemphoso -Ihlelo lineemphoso ezinengi -Ukukhethwa kwamagama kuhle khulu. kuhle. ezenza bona ihlathululo khulukhulu ezenza bona anembako umnqopho. -Kuneemphoso ezincani khulu. -Akunamphoso ezinengi. ingazwakali. ihlathululo ingazwakali -Ukusetjenziswa kwamatshwayo nakancani. wokutlola nesipelinghi. 8 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele FAL

View all