Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P1 1 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
GRAAD 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LOKUTHOMA (P1)
NOVEMBA 2021
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 80
Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi abu-8.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2021 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2021, 8 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · isindebele. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2021
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 230.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC November Exam 2021
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperQuestion paper (2)
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5.1Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Ilimi: izakhiwo neenkambiso / Language Structures and Conventions6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lokuthoma LokweNgeza (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2021
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA
UMBUZO 1
Ukutshwaywa kwesifundo sokuzwisisa
Ngebanga lokobana umnqopho omkhulu ukuzwisisa, amagama angakapeledwa
kuhle neemphoso zelimi eempendulweni azingajeziswa ngaphandle kobana
mhlamunye iimphoso ezenziweko zitjhugulula nofana zilahlekisa umqondo/
ukuzwisiseka kwependulo. (Iimphoswezo kufanele zitjengiswe/zivezwe).
Nangabe umfundi usebenzise amagama avela kamanye amalimi angasi ngewelimi
ahlolwa ngalo, ungawatjheji/eqisele amehlo amagama lawo, nangabe amagama
lawo anemba ipendulo, ungajezisi. Kodwana nangabe etheksthini kusetjenziswe
igama elivela kwelinye ilimi begodu lifanele libe yipendulo, lamukelekile.
Imibuzo evulekileko efuna iimpendulo ezifuna u-iye nofana awa, ngiyavuma
nofana ngiyaphika, liqiniso nofana mbono, liqiniso nofana akusilo iqiniso,
kulungile nofana akukalungi, mbono omuhle nofana akusimbono omuhle,
sisenzo esihle nofana sisenzo esimbi azinikelwa umtlomelo kodwana
kutlonyeliswa ukusekela kwaphela (IMITLOMELO YOKE NGEYOKUSEKELA).
Nangabe kulindeleke ipendulo yegama elilodwa kodwana umfundi unikele umutjho
woke, mtlomelise nangabe igama eliyipendulo enembako ulithalele/uligwale
ngepeni enombala ohlukileko (highlighted).
Nangabe kufuneka amaphuzu amabili/amathathu kodwana umfundi unikele
amanengi, kwaphela tshwaya wokuthoma amabili/amathathu.
Yamukela ukuhlukana kwelimi lesiphande (isiNzunza nesiNala).
Emibuzweni la kukhethwa khona ipendulo enembako, yamukela KOKUBILI iledere
elikhambisana nependulo ekungiyo NOFANA ipendulo etlolwe ngokuzeleko.
1.1 1.1.1 UHector wakhupha idzilamnwana waguqa ngamadolo wabawa
uNonhlanhla bona amtjhade. (1)
1.1.2 Unobangela owenza bona uHector athengele uNonhlanhla
idzilamnwana etja kukobana idzilamnwana amthengela yona
ekuthomeni bekungasiyo ebiza imali enengi. (1)
1.1.3 Abosaziwako, abavumi, amakhamphani amakhulu kanye
nomphakathi bafaka isandla/banikela ngezinto ukwenzela bona
umtjhado lo ube yipumelelo. (2)
1.1.4 Unobangela wokufakelwa kwedzilamnwana le esitolwesi kukobana
umkakhe uyakuthanda ukudla kwakhona. (1)
1.1.5 - Amanda Black. (1)
- Mafikizolo.
- Donald.
- Dr. Tumi.
(Zimbili iimpendulo kezingehla.) (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lokuthoma LokweNgeza (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2021
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.1.6 Igama lendawo ebayivakatjhelako yi-Amerika. (1)
1.1.7 Iinthandani ezisetheksthini zahlangana emngcwabeni lapha
bekungasimnandi kanti ezinye iinthandani zihlangana
eminyanyeni/eenkolweni/emaphathini lapha kumnandi khona. (2)
1.1.8 Ngicabanga bona abantwaba bebahlose ukuhlazisa indoda le bona
yenzela isenzwesi esitolo esijayelekileko nesinokudla okungabizi
khulu.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.9 B/Bayokukhwela isiphaphamtjhini. (2)
1.1.10 Ngicabanga bona iinthandanezi bezisaba bona nange kungavunyelwa
woke umuntu kungagcina kungasanabususo benyawo./Bengeze
kwaba nelawulo elifaneleko.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.11 Ikulumo le ihlathulula bona itjhudu lavelela abantu egade balitlhoga
kwamambala.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.12 Akusilo iqiniso bathoma ngokwenza umtjhado wesintu, bebafaka
nedzilamnwana etjhiphileko.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.13 Ngiyavumelana nesenzo samaSewula Afrika sokusiza iinthandani
ebangazaziko ngombana kungenzeka bona bengekhe bakghona
ukuzenzela wabo umtjhado./Ngiyavumelana nesenzo samaSewula
Afrika sokusiza iinthandani ebangazaziko ngombana lokho kutjengisa
ukusekelana njengesitjhaba sama-Afrika.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.1.14 Iinthandanezi sezizokuba bosaziwako/sezizokuhlonitjhwa babantu
boke/sezizokuphila ipilo ephezulu/ sezizokufumana itjhejo
eenkundleni zokuthintana.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lokuthoma LokweNgeza (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2021
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.2 1.2.1 Abantwaba batholakala esibhedlela/emtholapilo. (1)
1.2.2 Sibona ngetshwayo u 'X' elivezwe esithombeni elijamele bona
akulalwa emsebenzini.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (1)
1.2.3 Unobangela kukobana basebenze ngokudluleleko sebadiniwe/
kukobana bawuqedile umsebenzabo./Azisekho iingulani ekufanele
bazihlinze/bazitjheje.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.2.4 - Ngingaqatjha abasebenzi abaneleko.
- Ngingaqinisekisa bona babe namalanga wokuphumula aneleko.
- Ngingaqinisekisa bona barhola kuhle.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
[30]
IMITLOMELO YESIGABA A: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lokuthoma LokweNgeza (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2021
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: UKURHUNYEZA
UMBUZO 2
Ukutshwaywa kwesirhunyezo kusekufakeni amaphuzu anembako nokutjhiywa
kwamaphuzu anganembiko.
Ukurhunyeza okumayelana nemiphumela emihle yokudlala imidlalo.
Tjheja: Imidzubhulo esekholomini yokuthoma yenzelwe ukukhumbuza abatshwayako
ngemitjho edzujulwe bunqopha etheksthini.
IMIDZUBHULO AMAPHUZU AQAKATHEKILEKO
A. 'Lokha nawudlala imidlalo ufumana 1. Ukudlala kukupha ikghono
nekghono lokusebenzisana lokusebenza nabanye abantu.
nabanye abantu.'
B. 'Umzimbakho ukghona ukwehla 2. Ubudisi bomzimbakho behla
ube sezingeni elifunwa nguwe.' ngendlela ofuna ngayo.
C 'Ukudlala kwehlisa ukugandeleleka 3. Igandeleleko ngokomkhumbulo
ngokomkhumbulo ebadlalini.' liyehla.
D. 'Yeke-ke ukudlala kwakha ikghono 4. Ukhulisa ikghono lokuba mdosi-
lokuba mdosiphambili.' phambili.
E. 'Kanengi abantu abadlala imidlalo 5. Emidlalweni kwakheka isikhozi
bavame ukudlala nabantu esiqinileko.
abangabaziko kodwana bagcine
sele bakhe ubungani obuqinileko.'
F. 'Ukghona ukulala ngcono ngemva 6. Ubuthongo behla kamnandi ngemva
kokobana udlale umdlalo othize.' komdlalo.
G. 'Ukghona ukuphila isikhathi eside 7. Amalangakho wokuphila
khulu nawuzibandakanya ayangezeleleka nawuzibandakanya
ekudlaleni imidlalo.' emdlalweni. (33)
IGRIDI YOKUTSHWAYA UKURHUNYEZA
Isirhunyezo kumele sitshwaywe ngalendlela:
Ukwabiwa kwemitlomelo:
o 7 imitlomelo emaphuzwini ali-7 (Umtlomelo owo-1 kilelo nalelo phuzu
elilungileko.)
o 3 imitlomelo yelimi
o Inani loke: 10
Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha ohlolwako nakasebenzise
amagamakhe.
o 1-3 yamaphuzu alungileko: nikela umtlomelo owo-1 welimi.
o 4-5 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-2 yelimi.
o 6-7 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-3 yelimi.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lokuthoma LokweNgeza (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2021
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha umfundi nakadzubhule imitjho
njengoba injalo etheksthini:
o 6 - 7 yemidzubhulo: unganikeli umtlomelo welimi.
o 4 - 5 yemidzubhulo: nikela umtlomelo owo-1 welimi.
o 2 - 3 yemidzubhulo: nikela imitlomelo emi -2 yelimi.
TJHEJA:
Ukubala amagama:
o Abatshwayi kumele baqinisekise inani lamagama asetjenzisweko.
o Ungaphunguli imitlomelo nangabe ohlolwako azange atjengise inani
lamagama alisebenzisileko namkha nangabe inani atlole bona ulisebenzisile
akusingilo.
o Nangabe ubude obulindelweko budlulile, funda bewufike emutjhweni
wokugcina wenani elibekwe ngehla bese ungasakutjheja okhunye
okusirhunyezo.
IMITLOMELO YESIGABA B: 10
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lokuthoma LokweNgeza (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2021
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI
UMBUZO 3
Ukutshwaywa kwesigaba C
Ukupeleda:
o Iimpendulo ezifuna igama linye kumele zitlonyeliswe nanyana kungakapeledwa
kuhle, ngaphandle kobana iphoso eyenziweko itjhugulula okutjhiwo
ligamelo/yihlathululo yegamelo.
o Eempendulweni ezimumutjho opheleleko, ukungapeledi kuhle akujeziswe
nangabe iimphoso zisesakhiweni selimi elihlolwako.
o Nangabe kuhlolwa isirhunyezo, ipendulo kumele ibe netshwayo elifaneleko
(ungci).
Ukwakheka kwemitjho kumele kukhambelane nehlelo begodu kunikelwe ngemitjho
ezeleko njengokutjho komlayo.
Emibuzweni la kukhethwa ipendulo enembako, yamukela KOKUBILI iledere
elikhambisana nependulo engiyo NOFANA ipendulo nayitlolwe ngokuzeleko.
3.1 - Amagama akhangisako nofana adosako atlolwe ngamagama
amakhulu/amagabhadlhela.
- Isithombe salokho okukhangiswako siveziwe.
- Inani lalokho okukhangiswako liveziwe.
- Imibandela itlolwe ngamagama amancani.
(Zimbili iimpendulo kezingehla.) (2)
3.2 Awusuye umuntu omutjha nawunganaye ufunjathwako lo./Gijimele eSoKosi (1)
Electronics uzozitholela wakho simahla ube sezingeni.
3.3 Amagama athi 'Electronics' atlolwe ngokutjhigamileko ngombana kumagama
wesiNgisi hlangana namagama wesiNdebele. (1)
3.4 Simahla. (1)
3.5 Nawufuna isikolodo iza nencwajana yomrholo. (1)
3.6 B/Lokubandlulula ngokweminyaka. (1)
3.7 Ungadiselwa ziinyawo uletha umqondo wokobana ungafiki ngemva
kwesikhathi/ungariyadi. (1)
3.8 Isikhangiswesi emagameni avezwe phezulu kuvezwe bona woke umuntu
uvumelekile kodwana emibandeleni kuvezwe bona kuthengiselwa abarhola
ngehla kwee-R3 000,00 ngenyanga./kuthengiselwa abatjha abaphakathi
kweminyaka ema-20 ukuya eminyakeni ema-35. (2)
Esikhangisweni kuthiwa ufunjathwako lo utholakala simahla kodwana
emibandeleni kuvela bona uyathengiswa.
[10]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lokuthoma LokweNgeza (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2021
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
UMBUZO 4
4.1 Basesitolo esithengisa ukudla okuphekelwe safuthi./Base-restaurant. (1)
4.2 - Baphethe ibhugu ekutlolwe kiyo imihlobo yokudla etholakala esitolwesi. (1)
- Bahlezi eentulweni ezinetafula abazokudlela kiyo. (1)
4.3 Mkami. (1)
4.4 Angizokuthanda bengiye kibobamkhulu. (1)
4.5 Umma esekhathunini uthokoza ukudlakazi okungaka. (1)
4.6 D/Ipendulo ngu A no C. (2)
4.7 Iinkulumezi ziyakhambelana ngombana umma lo ukhutjhwe ngelanga
leenthandani nekuyinto ekhambisana nethando elifakazelwa ngubaba lo
nakathi ithando ebekanalo lisesekhona nanje begodu selingezelelekile.
Esithombeni sibona baphethe iincwajana ekufanele bakhethe kizo ukudla
abafuna ukukudla. (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1
5.1.1 Ungalali ungakahloli bona iimBalo neSayensi zisakwazi na. (2)
5.1.2 Lisuselwe esenzweni 'phumelela'/phuma. (1)
5.1.3 Undebembili u 'm' utjhuguluke waba ngulwangeni/ngurhwalabha u 'ny' (2)
5.1.4 Yipambosi yokwenzisa.
Yipambosi yokwenzana.
(Yinye ipendulo kezingehla.) (1)
5.1.5 Mntanami unjengekwekwezana./Mntanami ufana nekwekwezana. (2)
5.1.6 A/isisaga. (2)
5.1.7 - Limumethe ilimi lokuthaba. (1)
- Lisetjenziswa lokha nawuthokozisa umuntu. (1)
5.1.8 Esandleni.
UBesabakhe akazibhadelele naye ngombana esandleni sakhe ufumbethe
imali.
(Iimpendulo ezinembako zizakwamukelwa.) (2)
5.2
5.2.1 Abantu kuzitjheja nabafuna ukuphila kuhle. (2)
5.2.2 Ukudla okunganamafutha kuphekwe ngumma. (1)
5.2.3 Lo uyithanda khulu itjhukela. (1)
5.2.4 Ugogo upheke utjwala bamabele.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa) (2)
[20]
IMITLOMELO YESIGABA C: 40
INANI LOKE: 80
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2017 Memo
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper