Skip to content

isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

MemorandumisiNdebele FALGrade 12202214 pages

Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2022, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2022

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IGREYIDI 12 ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2022 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 100 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-14. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) UMBUZO 1 TJHEJA:  Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko.  Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko. 1.1 Laphuma njengemihleni kanti kuthoma kokutjhuguluka kwepilwami. I-eseyi Ecocako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule isehlakalo esamvelelako nesatjhugulula ipilwakhe.  Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.  Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] 1.2 Ngathana bekungasi ngumma ngabe ikusasa lami selatjhabalala. I-eseyi Ecocako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule indlela ummakhe abe lisizo ngakho ekwakheni ikusasa lakhe.  Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.  Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] 1.3 Umonakalo obangelwa kuqunteka kwegezi. I-eseyi Ehlathululako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule umonakalo obakhona emizini, emabubulweni emphakathini nakuquntwe igezi.  Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.  Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana nakatlola indabakhe. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.4 Ikusasa elikhanyako lidzimelele phezu kweenqunto ozithatha nawusesemutjha. I-eseyi Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako akaveze iinqunto ezimbi umuntu omutjha okungenzeka nakangazithatha zimbangele imiraro ngekusasa lakhe.  Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba aveze imizwa yakhe ngesihlokwesi. [50] 1.5 Ubuhle nobumbi bokuba nomngani. I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi amaphuzu akhombisa izinto ezihle nezimbi ezenziwa bangani.  Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle namambi ngokulinganako ngesihlokwesi. [50] 1.6 Abafundi kufanele baphumule umnyaka woke (Gap year) ngemva kokuqeda igreyidi le-12. I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:  Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi azokutlola ngalo, aveze iinzathu zokuphumula komfundi nakaqeda igreyidi le-12 umnyaka woke nofana aphikisane nazo.  Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni kwendabakhe. [50] Ukutshwaya/Ukurhumutjha iinthombe. Ohlolwako kumele: - Anikele i-eseyakhe isihloko esiyifaneleko. - Ahlathulule i-eseyakhe ngananyana ngiyiphi indlela kodwana ikhambelane nesithombe. - Akhethe nanyana ngiwuphi umhlobo we-eseyi okhambelana nesithombe. - Ahlanganise ukuhlathululwa kwendaba nesithombe. - Atlole ngesikhathi esifaneleko. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.7  Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.  Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana.  Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. Kilesisithombe kubonakala umma uzokuhlolisa amehlo kudorhodera. [50] 1.8  Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.  Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana.  Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono efihlakeleko ngesithombe asikhethileko. Kilesisithombe kubonakala umuntu aphethe into elitshwayo lehliziyo. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 INCWADI YABAKHULU/YANGOKOMTHETHO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yabakhulu/ yangokomthetho:  Iba neemphande ezimbili, zitlolwe ngendlela ehle neyamukelekako. Isiphande sokuthoma siba ngesaloyo otlolako begodu sitlolwa ngesandleni sokudla phezulu. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga ekutlolwe ngalo incwadi.  Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla ebubulweni elithileko. Ngalokho-ke otlolako kufanele atlole isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola isiphande sesibili.  Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu esitlolwa ngalindlela: Nomzana/Kosikazi/Kosazana nofana Nom.Kkz./Ksz.  Tlola isihloko salokho otlola ngakho ngamagabhadlhela.  Esingenisweni tlola umnqopho/isizathu sokutlola leyo ncwadi.  Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe.  Iba nesilayeliso.  Esiphethweni iyaveza bona ibuya kubani. Tlola amagamakho nofana iinthomo zamagamakho nesibongo bese uyayitlikitla. [30] 2.2 UMLANDO KAMUFI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi:  Unesihloko esinamagama kamufi apheleleko.  Unamagamakhe apheleleko.  Unelanga abelethwa ngalo.  Unegama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama lesibhedlela.  Unamagama wababelethi bakhe.  Unemithombo yefundo asele adlule kiyo.  Unalokhu akuzuzako eemfunweni zakhe.  Uneendawo asebenze kizo.  Uneenkhundla azifumanako zangokomsebenzi.  Ilanga akhambe ngalo ephasini. Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside nakagulileko.  Unomndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi, abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo ngokweengazi. Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko.  Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo zakhe. [30] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.3 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili yephephandaba:  Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze.  I-athikili kufanele itlolwe ihlukaniswe ngamakholumu. Lokhu kuzokusiza ukobana ingabi nesakhiwo esifana nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo sesikhangiso.  I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe zihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelala nayo.  Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.  Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombengqondo, sihlathulule nanyana sibe nezwelo.  Kufanele itlolwe igama lomuntu oyitlolileko, indawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku-athikili.  Kufanele itlolwe ivuse ilulubezo njengesikhangiso ikhuthaze abayifundako bona bayifunde.  Iindima akukafuzi bona zibe zide.  Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. [30] 2.4 I-INTHAVYU Nakhu okuqakathekileko nakutshwaya i-inthavyu:  Iba nesihlokwana esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo, amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho.  Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi kwamagama walabo abakhulumako.  Kutlolwa ikholoni emva kwamagama wabantu abakhulumako.  Imizwa nemisikinyeko yabakhulumako ayifakwe ngeembayaneni ngaphambi kwegama laloyo okhulumako.  Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha. Amaphuzu alindeleke ngesihlokwesi:  Ukufika komhleli wephephandaba lomphakathi.  Amahlelo eniwasebenzisako esikolweni nanisiza bona niphumelele.  Indima edlalwa botitjhere/bafundisi nabentwana besikolo.  Indima edlalwa babelethi. Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [30] IMITLOMELO YESIGABA B: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA UMBUZO 3 3.1 ISIKHANGISO Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa isikhangiso:  Siba namaqhinga wokudosa nokwenzisa.  Siba neminingwana yomkhiqizo okhangiswako, isib. Njengomkhiqizo othileko, ikhamphani ethileko, iminyanya ethileko.  Sifake isiqubulo sekhamphani nofana somnyanya.  Kutlolwe isihloko salokho okukhangiswako ngamaledere amakhulu/ amagabhadlhela.  Sisebenzisa ilimi elimumethe umqondo wokudosa/wokuyenga/ wokurogela/wokudlelezela/wokwenzisa/imiqondo yelimi eliqiniso nofana elimbono, njll.  Sisebenzisa isitayela nephimbo elifanele abamukelilwazi besikhangiso. [20] 3.2 UMLAYEZO WE-WHATSAPP Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlayezo we-sms:  Uba negama/inomboro kamaliledinini yomuntu otlolelwa umlayezo phezulu.  Uba nelanga nesikhathi ekuthunyelwa ngaso umlayezo lowo.  Kuba nomlayezo otlolweko othunyelwa emuntwini ekukhulunywa naye nependulo ebuya kiloyo othunyelwe umlayezo ekuthomeni.  Ilimi elisetjenziswako ngilelo elifanele abamukelilwazi bawo.  Ungatlolwa ngesikhathi sanje/esidlulileko/esizako.  Kuba mlayezo omfithani nonqophileko. [20] 3.3 IINKOMBANDLELA Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa iinkombandlela:  Akuvele iindlela umuntu azozikhamba.  Akuvele namagama weendawo umuntu azokudlula kizo.  Olayelako angasebenzisa izinto zokubekisa ezingeze zasuswa ezinjengesithabathaba seentolo, isikolo, umakhiwo wesondo, itatawu nofana isilinganiso samakhilomitha.  Umuntu olayelwako kumele alalelisise kuhle ukuze athole lapho aya khona.  Loyo olayela omunye asebenzise ilimi elinqophileko, elingazokulahla loyo olayelwako. [20] IMITLOMELO YESIGAB C: 20 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] TJHEJA:  Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwayai-eseyi.  Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.  Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi.  Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA -Ukuphendula okudluleleko. -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula okuphume -Imiqondo ehlakaniphileko, khulu. okwanelisako. okungakajami ndawonye. endleleni khulu. Izinga eliphezulu (Ukuphendula) netjengisa ukukhula. -Kunobufakazi nokukhula -Imiqondo ekhambelanako -Imiqondo engakanqophi. -Imiqondo enganatlha Ukuhleleka kwemiqondo -Ukuhleleka okudluleleko kwendaba nokumnandi. nekholisako. -Ubufakazi obuncani nengazwakaliko. yokuhlela nokukhambelana -Ukuhleleka okuhle khulu -Kunokuhleleka bokuhleleka -Imiqondo Ukulemuka komnqopho, kwesingeniso, umzimba nokukhambelana nokukhambelana nokukhambelana ebuyabuyelelweko. abamukelilwazi nobujamo nesiphetho. kwesingeniso, umzimba okulingeneko kwesingeniso, umzimba -Imiqondo engakahleleki nesiphetho. kwesingeniso, umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko. 30 IMITLOMELO nesiphetho. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Ukuphendula okudluleleko -Ukuphendula okuhle. -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko kodwana kutlhayela -Imiqondo ekarisako okwanelisako kodwana okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa. Izinga eliphasi amatshwayo wendaba ehle. nekhambelanako. okunganatlha. nokusezingeni eliphasi. -Imiqondo -Imiqondo ekhulileko -Kunokuhleleka -Imiqondo izwakala/ -Imiqondo ayikahlangani engakhambelaniko nenokuhlakanipha. nokukhambelana okuhle ikhambelana begodu ayikanqophi. nengakafaneli. -Kunokuhleleka kwesingeniso, umzimba ngokulingeneko. -Kunokuhleleka -Imiqondo enganatlha nokukhambelana okuhle nesiphetho. -Kunokuhleleka okungakhambelani nengazwakaliko. kwesingeniso, umzimba nokukhambelana nesingeniso, umzimba nesiphetho. kwesingeniso, umzimba nesiphetho. nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elingakafaneli ezingakafaneli khulu, umnqopho Izinga eliphezulu nelihle ngokudluleleko, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, nobujamo. nobujamo. nobujamo. -Ilwazimagama elitlhayela nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba -Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi hulu nelenza kube budisi umnqopho, -Ukusetjenziswa kwelimi belisetjenziswe kuhle okwethula ihlathululo. okusezingeni eliphasi. ukuzwisisa itheksthi. abamukelilwazi kusezingeni elihle -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso -Ilimi elingazwakaliko. nobujamo. ngokudluleleko. akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi ezinengi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso Ukukhethwa -Ihlelo nesipelinghi zimbalwa (10-14). (20 kuya phezulu). -Kutlanywe ngokusezingeni ezinengi ngokudluleleko. kwamagama, esinganamphoso khulu -Kutlanywe kuhlekhulu -Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. -Abukho ubufakazi bokutlama ukusetjenziswa kwelimi, (0-4). elilingeneko. imithetjhwana, -Kutlanywe kuhle iimphumuzi, ihlelo ngokudluleleko. nesipelinghi. 13 10 7 4 15 IMITLOMELO -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elincani nelihle elinemba umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi nelisezingeni eliphasi Izinga eliphasi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nobujamo ngokulingeneko. elingakafaneli umnqopho, -Ukusetjenziswa kwelimi -Ilimi liyanemba -Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi nobujamo. kusezingeni elihle khulu. belisetjenziswe okungathuli ihlathululo. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ihlelo nesipelinghi ngokufaneleko. -Ihlelo nesipelinghi okungakafaneli. esinganamphoso ezinengi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso (5-9). kuneemphoso ezinengana khulu. (20 kuya phezulu). ezinengi khulukhulu. -Kutlanywe ngokudluleleko. (15-19). -Kutlanywe ngokusezingeni -Kutlanywe ngokusezingeni -Kutlanywe kuhle. eliphasi. eliphasi ngokudluleleko ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 -Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu neminye -Amatshwayo nemininingwana Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana evezweko nemininingwanakuvezwe imininingwana yesakhiwo sendaba efunekako kuyatlhayela Ukwakhiwa kweengaba eqakathekileko yesakhiwo sendaba. ngokulingeneko. kuvezwe ngokusisekelo -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba nemitjho nokuquntulwa sendaba. -Kunokuqongelana okuhle -Kunokukhambelana -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba kuneemphoso ezinengi khulu. kwamagama ngendlela -Kunokuqongelana okuhle kweengaba. okulingeneko kwendaba. kuneemphoso. -Indaba ayinamqondo. engasiyo. ngokudluleleko kweengaba. -Imitjho neengaba kwakheke -Imitjho neengaba -Indaba isazwakala kancani. -Imitjho neengaba kwakheke ngendlela ehle. kwakheke ngokulingeneko 5 IMITLOMELO ngendlela ehle ngokudluleleko. -Indaba isanikela umqondo. ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 10 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 NESAKHIWO -Ukuphendula okulindelekileko -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa ngokudluleleko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo kutjengisa ilwazi ukungabi khona kwelwazi -Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. -Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha -Akunakukhambelana kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana okumbadlwana kodwana kwemiqondo. - Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. begodu usekelwe kuhle kokumunyethweko nemiqondo. okunengi kuphambene -Imininingwana esekela amatshwayo/imithetjhwana kanye -Umtlolo unqophile. ngendlela etjengisa ikghono. -Eminye imininingwana esekela nesihloko. isihloko imbalwa khulukhulu. nobujamo -Kunokukhambelana -Kunemininingwana esekela isihloko iveziwe. -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo kokumunyethweko nomqondo. isihloko. -Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. nemithetho yesakhiwo. 18 IMITLOMELO -Isakhiwo sihleleke kuhle -Isakhiwo esifaneleko ngokulingeneko kodwana -Kunemithetho ngokudluleleko yoke kodwana kunokungakhambelani. eqakathekileko yelimi imininingwana esekela isihloko esinokungakhambelaniko esetjenziswe ngendlela iveziwe. okuncazana. ekungasiyo. -Isakhiwo esifaneleko -Kunobutjhapha nesinembako. obubonakalako emtlolwenakhe. ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanele nelwazimagama kufanele nelwazimagama umnqopho/umphumela, umnqopho kuhle khulu, umnqopho kuhle, ngokulingeneko umnqopho, kancani umnqopho, akukhambelani nomnqopho, abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lineemphoso kodwana -Ihlelo lineemphoso ezenza -Ihlelo lineemphoso ezinengi nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi. ngokunembako begodu lihleleke ngokunembako belihleleke azilimazi ihlathululo. bona ihlathululo ingazwakali. khulukhulu ezenza bona -Ukukhethwa kwamagama kuhle khulu. kuhle. ihlathululo ingazwakali anembako umnqopho. -Kuneemphoso ezincani khulu. -Akunamphoso ezinengi. nakancani. -Ukusetjenziswa kwamatshwayo wokutlola nesipelinghi. 12 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 IMITLOMELO] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 NESAKHIWO -Ukuphendula okulindelekileko -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa ngokudluleleko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo kutjengisa ilwazi ukungabi khona kwelwazi -Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. -Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha -Akunakukhambelana kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana okumbadlwana kodwana kwemiqondo. - Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. usekelwe kuhle ngendlela kokumunyethweko nemiqondo. okunengi kuphambene -Imininingwana esekela amatshwayo/imithetjhwana kanye -Umtlolo unqophile. etjengisa ikghono. -Eminye imininingwana esekela nesihloko. isihloko imbalwa khulukhulu. nobujamo -Kunokukhambelana -Kunemininingwana esekela isihloko iveziwe. -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo kokumunyethweko nomqondo. isihloko. -Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. nemithetho yesakhiwo. 12 IMITLOMELO -Isakhiwo sihleleke kuhle -Isakhiwo esifaneleko ngokulingeneko kodwana -Kunemithetho ngokudluleleko yoke kodwana kunokungakhambelani. eqakathekileko yelimi imininingwana esekela isihloko esinokungakhambelaniko esetjenziswe ngendlela iveziwe. okuncazana. ekungasiyo. -Isakhiwo esifaneleko -Kunobutjhapha nesinembako. obubonakalako emtlolwenakhe. ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 7-8 5–6 4 3 0–2 -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela kufanele nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanele nelwazimagama kufanele nelwazimagama umnqopho/umphumela, umnqopho kuhle khulu, umnqopho kuhle, ngokulingeneko umnqopho, kancani umnqopho, akukhambelani nomnqopho, abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. -Ukusetjenziswa kwelimi -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lineemphoso kodwana -Ihlelo lineemphoso ezenza -Ihlelo lineemphoso ezinengi nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi. ngokunembako begodu lihleleke ngokunembako belihleleke azilimazi ihlathululo. bona ihlathululo ingazwakali. khulukhulu ezenza bona -Ukukhethwa kwamagama kuhle khulu. kuhle. ihlathululo ingazwakali anembako umnqopho. -Kuneemphoso ezincani khulu. -Akunamphoso ezinengi. nakancani. -Ukusetjenziswa kwamatshwayo wokutlola nesipelinghi. 8 IMITLOMELO ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 12 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 13 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 14 DBE/Novemba 2022 NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele FAL

View all