Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
NOVEMBA 2022
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 100
Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-14.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2022, 14 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · isindebele. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 2.4 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC November Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Memo
Questions in this paper
- Question 1.1Ubukghwari / Literature (Set Works)50 marks
- Question 1.2Ubukghwari / Literature (Set Works)50 marks
- Question 1.3Ubukghwari / Literature (Set Works)50 marks
- Question 1.4Ubukghwari / Literature (Set Works)50 marks
- Question 1.5Ubukghwari / Literature (Set Works)50 marks
- Question 1.6Ubukghwari / Literature (Set Works)50 marks
Show all 12 questions
- Question 1.7Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.8Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting100 marks
- Question 2.1Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting
- Question 2.2Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting
- Question 2.3Ukutlola nokwethula / Writing and Presenting
- Question 2.4Ukulalela nokukhuluma / Listening and Speaking30 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 2 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI)
UMBUZO 1
TJHEJA:
Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi
ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko.
Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka
kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko.
1.1 Laphuma njengemihleni kanti kuthoma kokutjhuguluka kwepilwami.
I-eseyi Ecocako.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule isehlakalo
esamvelelako nesatjhugulula ipilwakhe.
Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana
nakatlola indabakhe. [50]
1.2 Ngathana bekungasi ngumma ngabe ikusasa lami selatjhabalala.
I-eseyi Ecocako.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule indlela ummakhe abe
lisizo ngakho ekwakheni ikusasa lakhe.
Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana
nakatlola indabakhe. [50]
1.3 Umonakalo obangelwa kuqunteka kwegezi.
I-eseyi Ehlathululako.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule umonakalo obakhona emizini,
emabubulweni emphakathini nakuquntwe igezi.
Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini sanje
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
Kufanele ohlolwako asebenzise amagama ahlathululako khudlwana
nakatlola indabakhe. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 3 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.4 Ikusasa elikhanyako lidzimelele phezu kweenqunto ozithatha
nawusesemutjha.
I-eseyi Evezako/Eveza Imizwa Yomtloli.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
Ohlolwako akaveze iinqunto ezimbi umuntu omutjha okungenzeka
nakangazithatha zimbangele imiraro ngekusasa lakhe.
Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba aveze imizwa yakhe
ngesihlokwesi. [50]
1.5 Ubuhle nobumbi bokuba nomngani.
I-eseyi Emahlangothimabili/Emadanisako.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi amaphuzu akhombisa
izinto ezihle nezimbi ezenziwa bangani.
Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona
azwakale begodu angathathi ihlangothi, anikele amaphuzu amahle
namambi ngokulinganako ngesihlokwesi. [50]
1.6 Abafundi kufanele baphumule umnyaka woke (Gap year) ngemva
kokuqeda igreyidi le-12.
I-eseyi Ephikisako/Ehlangothilinye
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi
azokutlola ngalo, aveze iinzathu zokuphumula komfundi nakaqeda
igreyidi le-12 umnyaka woke nofana aphikisane nazo.
Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe
nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni
kwendabakhe. [50]
Ukutshwaya/Ukurhumutjha iinthombe.
Ohlolwako kumele:
- Anikele i-eseyakhe isihloko esiyifaneleko.
- Ahlathulule i-eseyakhe ngananyana ngiyiphi indlela kodwana ikhambelane
nesithombe.
- Akhethe nanyana ngiwuphi umhlobo we-eseyi okhambelana nesithombe.
- Ahlanganise ukuhlathululwa kwendaba nesithombe.
- Atlole ngesikhathi esifaneleko.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.7 Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna
ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.
Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe
nesithombe ziyakhambelana.
Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono
efihlakeleko ngesithombe asikhethileko.
Kilesisithombe kubonakala umma uzokuhlolisa amehlo kudorhodera. [50]
1.8 Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna
ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.
Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe
nesithombe ziyakhambelana.
Ohlolwako angacoca ngemibono ebhamba nofana aveze imibono
efihlakeleko ngesithombe asikhethileko.
Kilesisithombe kubonakala umuntu aphethe into elitshwayo lehliziyo. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 INCWADI YABAKHULU/YANGOKOMTHETHO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa incwadi yabakhulu/
yangokomthetho:
Iba neemphande ezimbili, zitlolwe ngendlela ehle neyamukelekako.
Isiphande sokuthoma siba ngesaloyo otlolako begodu sitlolwa ngesandleni
sokudla phezulu. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga ekutlolwe ngalo
incwadi.
Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla ebubulweni elithileko. Ngalokho-ke
otlolako kufanele atlole isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola
isiphande sesibili.
Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu esitlolwa ngalindlela:
Nomzana/Kosikazi/Kosazana nofana Nom.Kkz./Ksz.
Tlola isihloko salokho otlola ngakho ngamagabhadlhela.
Esingenisweni tlola umnqopho/isizathu sokutlola leyo ncwadi.
Iba nomzimba lapha otlolako acoca khona indabakhe.
Iba nesilayeliso.
Esiphethweni iyaveza bona ibuya kubani. Tlola amagamakho nofana
iinthomo zamagamakho nesibongo bese uyayitlikitla. [30]
2.2 UMLANDO KAMUFI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlando kamufi:
Unesihloko esinamagama kamufi apheleleko.
Unamagamakhe apheleleko.
Unelanga abelethwa ngalo.
Unegama lendawo abelethelwa kiyo. Tjheja: Akungatlolwa igama
lesibhedlela.
Unamagama wababelethi bakhe.
Unemithombo yefundo asele adlule kiyo.
Unalokhu akuzuzako eemfunweni zakhe.
Uneendawo asebenze kizo.
Uneenkhundla azifumanako zangokomsebenzi.
Ilanga akhambe ngalo ephasini.
Tjheja: Akungatlolwa unobangela wokuhlongakala kwakamufi kodwana
kungavezwa khunye kwalokhu: webiwe ngunokufa lokha nakakhambe
ngengozi, uhlongakele ngemva kokugula isikhathi esifitjhani nofana eside
nakagulileko.
Unomndenakhe awutjhiyileko ephasini njengomyenakhe nofana ukosikazi,
abentwana, ababelethi, iinzukulu zakhe nabanye ahlobana nabo
ngokweengazi.
Tjheja: Akungatlolwa amabizo weenini ezitjhiyweko.
Isiphetho akube mumutjho omfitjhani wokumlayelisa nofana iinanazelo
zakhe. [30]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.3 I-ATHIKILI YEPHEPHANDABA
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili yephephandaba:
Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze.
I-athikili kufanele itlolwe ihlukaniswe ngamakholumu. Lokhu kuzokusiza
ukobana ingabi nesakhiwo esifana nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo
sesikhangiso.
I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe
zihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelala nayo.
Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.
Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombengqondo, sihlathulule
nanyana sibe nezwelo.
Kufanele itlolwe igama lomuntu oyitlolileko, indawo, isikhathi, ubujamo nezinye
iinsiza zingafakwa ku-athikili.
Kufanele itlolwe ivuse ilulubezo njengesikhangiso ikhuthaze abayifundako
bona bayifunde.
Iindima akukafuzi bona zibe zide.
Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka.
[30]
2.4 I-INTHAVYU
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaya i-inthavyu:
Iba nesihlokwana esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo,
amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho.
Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
Kutlolwa ikholoni emva kwamagama wabantu abakhulumako.
Imizwa nemisikinyeko yabakhulumako ayifakwe ngeembayaneni
ngaphambi kwegama laloyo okhulumako.
Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha.
Amaphuzu alindeleke ngesihlokwesi:
Ukufika komhleli wephephandaba lomphakathi.
Amahlelo eniwasebenzisako esikolweni nanisiza bona niphumelele.
Indima edlalwa botitjhere/bafundisi nabentwana besikolo.
Indima edlalwa babelethi.
Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. [30]
IMITLOMELO YESIGABA B: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA
UMBUZO 3
3.1 ISIKHANGISO
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa isikhangiso:
Siba namaqhinga wokudosa nokwenzisa.
Siba neminingwana yomkhiqizo okhangiswako, isib. Njengomkhiqizo
othileko, ikhamphani ethileko, iminyanya ethileko.
Sifake isiqubulo sekhamphani nofana somnyanya.
Kutlolwe isihloko salokho okukhangiswako ngamaledere amakhulu/
amagabhadlhela.
Sisebenzisa ilimi elimumethe umqondo wokudosa/wokuyenga/
wokurogela/wokudlelezela/wokwenzisa/imiqondo yelimi eliqiniso nofana
elimbono, njll.
Sisebenzisa isitayela nephimbo elifanele abamukelilwazi besikhangiso. [20]
3.2 UMLAYEZO WE-WHATSAPP
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umlayezo we-sms:
Uba negama/inomboro kamaliledinini yomuntu otlolelwa umlayezo
phezulu.
Uba nelanga nesikhathi ekuthunyelwa ngaso umlayezo lowo.
Kuba nomlayezo otlolweko othunyelwa emuntwini ekukhulunywa naye
nependulo ebuya kiloyo othunyelwe umlayezo ekuthomeni.
Ilimi elisetjenziswako ngilelo elifanele abamukelilwazi bawo.
Ungatlolwa ngesikhathi sanje/esidlulileko/esizako.
Kuba mlayezo omfithani nonqophileko. [20]
3.3 IINKOMBANDLELA
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa iinkombandlela:
Akuvele iindlela umuntu azozikhamba.
Akuvele namagama weendawo umuntu azokudlula kizo.
Olayelako angasebenzisa izinto zokubekisa ezingeze zasuswa
ezinjengesithabathaba seentolo, isikolo, umakhiwo wesondo, itatawu
nofana isilinganiso samakhilomitha.
Umuntu olayelwako kumele alalelisise kuhle ukuze athole lapho aya
khona.
Loyo olayela omunye asebenzise ilimi elinqophileko, elingazokulahla loyo
olayelwako. [20]
IMITLOMELO YESIGAB C: 20
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwayai-eseyi.
Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi.
Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA -Ukuphendula okudluleleko. -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula okuphume
-Imiqondo ehlakaniphileko, khulu. okwanelisako. okungakajami ndawonye. endleleni khulu.
Izinga eliphezulu
(Ukuphendula) netjengisa ukukhula. -Kunobufakazi nokukhula -Imiqondo ekhambelanako -Imiqondo engakanqophi. -Imiqondo enganatlha
Ukuhleleka kwemiqondo -Ukuhleleka okudluleleko kwendaba nokumnandi. nekholisako. -Ubufakazi obuncani nengazwakaliko.
yokuhlela nokukhambelana -Ukuhleleka okuhle khulu -Kunokuhleleka bokuhleleka -Imiqondo
Ukulemuka komnqopho, kwesingeniso, umzimba nokukhambelana nokukhambelana nokukhambelana ebuyabuyelelweko.
abamukelilwazi nobujamo nesiphetho. kwesingeniso, umzimba okulingeneko kwesingeniso, umzimba -Imiqondo engakahleleki
nesiphetho. kwesingeniso, umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko.
30 IMITLOMELO nesiphetho.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Ukuphendula okudluleleko -Ukuphendula okuhle. -Ukuphendula -Ukuphendula -Ukuphendula isihloko
kodwana kutlhayela -Imiqondo ekarisako okwanelisako kodwana okungakhambelaniko akukalingwa nokulingwa.
Izinga eliphasi
amatshwayo wendaba ehle. nekhambelanako. okunganatlha. nokusezingeni eliphasi. -Imiqondo
-Imiqondo ekhulileko -Kunokuhleleka -Imiqondo izwakala/ -Imiqondo ayikahlangani engakhambelaniko
nenokuhlakanipha. nokukhambelana okuhle ikhambelana begodu ayikanqophi. nengakafaneli.
-Kunokuhleleka kwesingeniso, umzimba ngokulingeneko. -Kunokuhleleka -Imiqondo enganatlha
nokukhambelana okuhle nesiphetho. -Kunokuhleleka okungakhambelani nengazwakaliko.
kwesingeniso, umzimba nokukhambelana nesingeniso, umzimba
nesiphetho. kwesingeniso, umzimba nesiphetho.
nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [50 IMITLOMELO] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista nesitayela
NOKU-EDITHA. nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elingakafaneli ezingakafaneli khulu, umnqopho
Izinga eliphezulu
nelihle ngokudluleleko, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo.
Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, nobujamo. nobujamo. nobujamo. -Ilwazimagama elitlhayela
nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. -Ilimi liyanemba -Ukusetjenziswa kwelimi -Ukusetjenziswa kwelimi hulu nelenza kube budisi
umnqopho, -Ukusetjenziswa kwelimi belisetjenziswe kuhle okwethula ihlathululo. okusezingeni eliphasi. ukuzwisisa itheksthi.
abamukelilwazi kusezingeni elihle -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso -Ilimi elingazwakaliko.
nobujamo. ngokudluleleko. akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi ezinengi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso
Ukukhethwa -Ihlelo nesipelinghi zimbalwa (10-14). (20 kuya phezulu). -Kutlanywe ngokusezingeni ezinengi ngokudluleleko.
kwamagama, esinganamphoso khulu -Kutlanywe kuhlekhulu -Kutlanywe ngokusezingeni eliphasi khulukhulu. -Abukho ubufakazi bokutlama
ukusetjenziswa kwelimi, (0-4). elilingeneko.
imithetjhwana, -Kutlanywe kuhle
iimphumuzi, ihlelo ngokudluleleko.
nesipelinghi. 13 10 7 4
15 IMITLOMELO -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama elifaneleko nelwazimagama elifanele nelwazimagama elifanele nelwazimagama elincani
nelihle elinemba umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi umnqopho, abamukelilwazi nelisezingeni eliphasi
Izinga eliphasi
abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nobujamo ngokulingeneko. elingakafaneli umnqopho,
-Ukusetjenziswa kwelimi -Ilimi liyanemba -Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi nobujamo.
kusezingeni elihle khulu. belisetjenziswe okungathuli ihlathululo. -Ukusetjenziswa kwelimi
-Ihlelo nesipelinghi ngokufaneleko. -Ihlelo nesipelinghi okungakafaneli.
esinganamphoso ezinengi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso ezinengi -Ihlelo nesipelinghi kuneemphoso
(5-9). kuneemphoso ezinengana khulu. (20 kuya phezulu). ezinengi khulukhulu.
-Kutlanywe ngokudluleleko. (15-19). -Kutlanywe ngokusezingeni -Kutlanywe ngokusezingeni
-Kutlanywe kuhle. eliphasi. eliphasi ngokudluleleko
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Kuvezwe amatshwayo -Amatshwayo -Amatshwayo -Amaphuzu neminye -Amatshwayo nemininingwana
Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana evezweko nemininingwanakuvezwe imininingwana yesakhiwo sendaba efunekako kuyatlhayela
Ukwakhiwa kweengaba eqakathekileko yesakhiwo sendaba. ngokulingeneko. kuvezwe ngokusisekelo -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba
nemitjho nokuquntulwa sendaba. -Kunokuqongelana okuhle -Kunokukhambelana -Ukwakhiwa kwemitjho neengaba kuneemphoso ezinengi khulu.
kwamagama ngendlela -Kunokuqongelana okuhle kweengaba. okulingeneko kwendaba. kuneemphoso. -Indaba ayinamqondo.
engasiyo. ngokudluleleko kweengaba. -Imitjho neengaba kwakheke -Imitjho neengaba -Indaba isazwakala kancani.
-Imitjho neengaba kwakheke ngendlela ehle. kwakheke ngokulingeneko
5 IMITLOMELO ngendlela ehle ngokudluleleko. -Indaba isanikela umqondo.
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 10 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMADE WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [30 IMITLOMELO]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
NESAKHIWO -Ukuphendula okulindelekileko -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa
ngokudluleleko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo kutjengisa ilwazi ukungabi khona kwelwazi
-Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi.
-Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha -Akunakukhambelana
kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana okumbadlwana kodwana kwemiqondo.
- Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. begodu usekelwe kuhle kokumunyethweko nemiqondo. okunengi kuphambene -Imininingwana esekela
amatshwayo/imithetjhwana kanye -Umtlolo unqophile. ngendlela etjengisa ikghono. -Eminye imininingwana esekela nesihloko. isihloko imbalwa khulukhulu.
nobujamo -Kunokukhambelana -Kunemininingwana esekela isihloko iveziwe. -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo
kokumunyethweko nomqondo. isihloko. -Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. nemithetho yesakhiwo.
18 IMITLOMELO -Isakhiwo sihleleke kuhle -Isakhiwo esifaneleko ngokulingeneko kodwana -Kunemithetho
ngokudluleleko yoke kodwana kunokungakhambelani. eqakathekileko yelimi
imininingwana esekela isihloko esinokungakhambelaniko esetjenziswe ngendlela
iveziwe. okuncazana. ekungasiyo.
-Isakhiwo esifaneleko -Kunobutjhapha
nesinembako. obubonakalako
emtlolwenakhe.
ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
-Iphimbo, irejista nesitayela kufanele
nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanele nelwazimagama kufanele nelwazimagama
umnqopho/umphumela,
umnqopho kuhle khulu, umnqopho kuhle, ngokulingeneko umnqopho, kancani umnqopho, akukhambelani nomnqopho,
abamukelilwazi nobujamo.
abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo.
-Ukusetjenziswa kwelimi
-Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lineemphoso kodwana -Ihlelo lineemphoso ezenza -Ihlelo lineemphoso ezinengi
nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi.
ngokunembako begodu lihleleke ngokunembako belihleleke azilimazi ihlathululo. bona ihlathululo ingazwakali. khulukhulu ezenza bona
-Ukukhethwa kwamagama
kuhle khulu. kuhle. ihlathululo ingazwakali
anembako umnqopho.
-Kuneemphoso ezincani khulu. -Akunamphoso ezinengi. nakancani.
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
wokutlola nesipelinghi.
12 IMITLOMELO
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA C: AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI AMAFITJHANI WOKUTHINTANA WELIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA [20 IMITLOMELO]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, UKUHLELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
NESAKHIWO -Ukuphendula okulindelekileko -Ukuphendula okuhle -Ukuphendula okulingeneko -Ukuphendula ngokusisekelo -Ukuphendula kutjengisa
ngokudluleleko. nokutjengisa ilwazi elihle okutjengisa ilwazi lamatshwayo kutjengisa ilwazi ukungabi khona kwelwazi
-Ukuphendula nemibono. -Imiqondo ehlakaniphileko lamatshwayo wetheksthi. wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi.
-Ukubuthelelwa nokuhleleka nekhulileko. -Umtlolo unqophile, -Akunakudzimelela -Kunokunqopha -Akunakukhambelana
kwemibono. -Ilwazi elingeneleleko awukaphumi esihlokweni nokukhambelana okumbadlwana kodwana kwemiqondo.
- Umnqopho, abamukelilwazi, lamatshwayo wetheksthi. usekelwe kuhle ngendlela kokumunyethweko nemiqondo. okunengi kuphambene -Imininingwana esekela
amatshwayo/imithetjhwana kanye -Umtlolo unqophile. etjengisa ikghono. -Eminye imininingwana esekela nesihloko. isihloko imbalwa khulukhulu.
nobujamo -Kunokukhambelana -Kunemininingwana esekela isihloko iveziwe. -Imininingwana esekela -Akakasebenzisi amatshwayo
kokumunyethweko nomqondo. isihloko. -Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. nemithetho yesakhiwo.
12 IMITLOMELO -Isakhiwo sihleleke kuhle -Isakhiwo esifaneleko ngokulingeneko kodwana -Kunemithetho
ngokudluleleko yoke kodwana kunokungakhambelani. eqakathekileko yelimi
imininingwana esekela isihloko esinokungakhambelaniko esetjenziswe ngendlela
iveziwe. okuncazana. ekungasiyo.
-Isakhiwo esifaneleko -Kunobutjhapha
nesinembako. obubonakalako
emtlolwenakhe.
ILIMI, ISITAYELA NOKU-EDITHA 7-8 5–6 4 3 0–2
-Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela, -Iphimbo, irejista, isitayela -Iphimbo, irejista, isitayela
-Iphimbo, irejista nesitayela kufanele
nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanela nelwazimagama kufanele nelwazimagama kufanele nelwazimagama
umnqopho/umphumela,
umnqopho kuhle khulu, umnqopho kuhle, ngokulingeneko umnqopho, kancani umnqopho, akukhambelani nomnqopho,
abamukelilwazi nobujamo.
abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo.
-Ukusetjenziswa kwelimi
-Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lisetjenziswe -Ihlelo lineemphoso kodwana -Ihlelo lineemphoso ezenza -Ihlelo lineemphoso ezinengi
nemithetjhwana yokutlolwa kwelimi.
ngokunembako begodu lihleleke ngokunembako belihleleke azilimazi ihlathululo. bona ihlathululo ingazwakali. khulukhulu ezenza bona
-Ukukhethwa kwamagama
kuhle khulu. kuhle. ihlathululo ingazwakali
anembako umnqopho.
-Kuneemphoso ezincani khulu. -Akunamphoso ezinengi. nakancani.
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
wokutlola nesipelinghi.
8 IMITLOMELO
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-/sk- : (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 12 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 13 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P3 14 DBE/Novemba 2022
NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2022 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2019 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper