Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
2023
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 70
Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-11.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2023 papers _hlayiso.com_--aedd4cfa-149c-434c-897c-70798461c376/v1-d13ea68665c4a375ab4d/card.webp)





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2023, 11 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · isindebele. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 11
- File size
- 457.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 11
This exam
NSC June Exam 2023
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paper
Questions in this paper
- Question 1.1Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 1.2Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 2.1Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 2.2Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 3.1Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 3.2Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 2 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: INOVELA
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA UMBUZO 1
1. Nangabe iimpendulo azikanonjorwa ngokufaneleko, tshwaya ukuya
ngememorandamu.
2. Nangabe ukupeleda kutjhugulula ihlathululo yependulo, ayingatlonyeliswa
kodwana nangabe ayiyitjhugululi ihlathululo ayitlonyeliswe.
3. Nangabe abahlolwako abakasebenzisi abodzubhula lapho kufanele khona,
bangajeziswa.
4. Iimpendulo ezifuna imibono yabafundi, imitlomelo ayinganikelwa ipendulo
yaka IYE/AWA nanyana NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kumele kutjhejwe
unobangela nokusekelwa kwependulo kwaphela.
5. Akunamitlomelo ekumele yabelwe ULIQINISO/AKUSILO IQINISO nanyana
IQINISO/UMBONO. Kumele kutjhejwe unobangela nokusekelwa kwependulo
kwaphela.
UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana
1.2 1.1.1 UBonakele wayesebangeni lesibili begodu aneminyaka elitjhumi
nakasuka eSiyabuswa. (2)
1.1.2 UngewakwaSilombo begodu ubuya eHlazatje. (2)
1.1.3 UBonakele wayetlhoriswa nguNaSilombo ambize nakadlala
nabanye abentwana ambethe, amthuke athi ufuze unina. (2)
1.1.4 Mhlana azipha inarha walayelisa uNaSilombo wamtjela bona
uzokubuya azokukhulula uyise emtlhagweni aqalene nawo./Mhlana
akhambako wajama phezu kwedwala waqala uyise nakaya
emsebenzini watshega iinyembezi. (1)
1.1.5 UMbuyiseli wathengela uBonakele izambatho./Wabuyisela
uBonakele esikolweni. (1)
1.1.6 Liqiniso ngombana unina lakaBafunani wathi:
- angavumi ukuthunywa nguMahlangu ngombana akusuye uyise.
- uBafunani angamlandeleli uThokozani nakasidisi.
- uBafunani angahlala angayi esikolweni angatshwenyeki
nangomntwana uMahlangu uzamondla.
- bangayokubika umlandu koThokozani. (2)
1.1.7 UMahlangu ukhethwe njengomlingisi oyihlangisa ngombana nguye
ohlanganisa umlingisi oyikutani nembangi. UMahlangu nguyise
kaBonakele omlingisi oyikutani begodu nguye owaletha
uNaSilombo oyimbangi epilweni kaBonakele. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 3 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.1.8 A UBonakele wathi nakahlika ibhesi wabetjhwa nguNduku (1)
noSponono bewalahlekelwa yimali.
B UBonakele azange ayithande indlela abantu beDaveyton
ebebamqala ngayo bewagcina ayokulala ekoloyini edala.
/UBonakele nakafika ngeDaveyton bekafake amanyathelo
anobulongwe. (1)
1.1.9 Umtloli uphumelele ngombana uBonakele umlingisi ovela bona
umumuntu onjani. Wabonakala ngokulala ehlathini bona
unesibindi. Wazisebenzela ekhuweni, waziyela eDaveyton
waziphilisa, waba mbethi wamaguduva bewagcina aphumelele
epilweni. (2)
1.1.10 Isifundo ngepilo kaBonakele kukobana nanyana ungatlhaga
kangangani kodwana uzisebenzele ubekezele, epumelelweni
khona uzokufika.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (1)
1.2 1.2.1 Uyise kaThokozani usebenza esikolweni seBuhlebethu
ungutitjherehloko. (2)
1.2.2 UThokozani ungabaza ukutjela uBafunani bona uyamthanda
ngombana abona ukuthi usese mncani. (2)
1.2.3 - Emzini wakwaKhoza kunezwano nehlaliswano elihle/bayakwazi
ukurarulula imiraro yabo/kunethando nethabo/bamakholwa.
- KwaMahlangu akunazwano/bahlala banghwarana malanga
woke/abakwazi ukurarulula imiraro yomndenabo/akunathando
nethabo/abasiwo amakholwa.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
1.2.4 UBafunani wazithwala kodwana uThokozani wamphika umntwana
loyo. (1)
1.2.5 Ngicabanga bona umtloli bekanqophe bona indaba ikwazi
ukutjharagana iye phambili beyifike esitlhorini. (2)
1.2.6 Ngicabanga bona isizathu somtloli sokobana asebenzise uSgwadi
ukobana kube nguye otjela uMahlangu bona ayokufuna
abentwabakhe budlelwana abanabo ngombana ungowakwabo/
mnakwabo njeke lokho kumbeka ethubeni elihle lokobana
uMahlangu amlalele/amuzwe.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 4 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.2.7 Isenzo sakaDabula sokungena ngelawini lakaBonakele
ngaphandle kokukokoda, afike akhulume ngendlela athanda ngayo
noBonakele sisitjela bona umumuntu odelelako nongahloniphi
abanye abantu.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
1.2.8 B/NaSilombo. (1)
1.2.9 - Isenzo sakaMahlangu lesi siyakholweka ngombana vele
akhona amadoda atlhorisa abafazi babo bamambala kodwana
bathobele abomma abahlalisana nabo
ngokungasisemthethweni.
- Isenzo sakaMahlangu lesi asikholweki ngombana akusikanengi
sithola umuntu atjhuguluka lula entweni ebekajayele ukuyenza.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
1.2.10 Isitlhori somdlalo lo sitholakala lokha uBonakele nakalwa noDuke
Hudson nekukulapho amhlula khona bewaba yikutani yephasi loke
wakwazi nokuhlangana nababelethi bakhe baba mndeni othabileko
njengekuthomeni.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 5 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: UMDLALO
UMBUZO 2: UMNGANI – ST Nkambule
2.1 2.1.1 Umdlali ongakwaziko ukukhuluma nabantu lo nguKhabo. (1)
2.1.2 UMlakana ubhalelwa kukuya eyunivesithi ngombana utlhoga imali. (1)
2.1.3 A Unina lakaMlakana uthi kufanele ayokusebenza nomalumakhe
ekontrageni. (1)
B Unina lakaBusi uthi kufanele ayokwenda. (1)
2.1.4 Unobangela kukobana unghalile ngemva kokungaboni ngelihlo
linye nabangani bakhe mayelana nokuqakatheka kwefundo. (2)
2.1.5 Abafundaba bebafunda ndawonye/ bebenza imisebenzi yesikolo
baboke. (1)
2.1.6 Umtloli bekanqophe ukuwufikisa ezingeni letjharagano ukwenzela
bona ukhambe bewufike esitlhorini. (2)
2.1.7 Isenzwesi sisitjela bona uBusi ubegade angaphasi kwegandeleleko
ngombana bekalitlhoga isizo lakaMlakana eemfundweni
ebezimbhalela kanti nemali ebekamupha yona bekayifuna. (2)
2.1.8 Kube nerarano langaphandle elihlangana nabadlali ngombana
kube khona ukungaboni ngelihlo linye mayelana nendaba
yokuqakatheka kwefundo hlangana nabadlali bebagcina
barhitjhana ngamagama bekwanghalelwana ngikho sithola uKhabo
akhamba yedwa nje. (2)
2.1.9 B/Ngathembeki kwabangani. (1)
2.1.10 Umtloli uphumelele ukusivezela isingeniso somdlalo lo ngombana
ukghonile ukusethulela umdlali oyikutani onguMlakana nomraro
aqalene nawo wokutlhoga imali yokuya eyunivesithi kanye
nendawo lapho umdlalo wenzeka khona ekuseMaza. (2)
2.1.11 Umtloli uphumelele ukunikela umdlalo lo isihloko esinembako
ngombana umdlalo lo ukhuluma ngezehlakalo ezenziwa bangani
kusukela ekuthomeni bekufike ekugcineni.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 6 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.2 2.2.1 Erhwebeni lakaBusi:
- Kulungiswa iinhluthu.
- Kuhlanzwa iinkoloyi.
- Kuthengiswa ukudla.
(Zimbili iimpendulo kezingehla.) (2)
2.2.2 Bobabili bathengisa iindakamizwa begodu beba neenkoloyi
ndawonye. (2)
2.2.3 Kilomdlalo kuvele ikolelo yakaZimu ngombana aboMlakana
nabangani bakhe afunde nabo bayasonda. Uyise lakaBusi
umfundisi. (1)
2.2.4 UStanza usisebenzi sakaMbizo uthengisela uMbizo iindakamizwa. (2)
2.2.5 C/NguBusi ngombana nguye ohlanganisa uMlakana
No-Oscar. (2)
2.2.6 Liqiniso ngombana uKhabo wagcina sele athengisa iindakamizwa
nanyana irhwebo lakhe belisebenza kuhle nje. (2)
2.2.7 Sizinda sesikhathi sanje ngombana abanganaba bayafunda
emayunivesithi./UKhabo umntazana unerhwebo bewuqatjhe
nabantu./Kunekoloyi ekhamba ngaboMlakana namapholisa. (2)
2.2.8 Umalume kaMlakana uhlala endlini encani engangekathekwani./
Ikoloyi akanayo. (1)
2.2.9 SIYAKHOLWEKA ngombana vele bakhona abantu abakata
abangani babo.
ASIKHOLWEKI ngombana uMlakana uthi uyamthanda kodwana
ngakelinye ihlangothi uyamkata. (1)
2.2.10 Isitlhori sitholakala lapha uMlakana noSello bagijinyiswa
mapholisa, uMlakana wagcina abotjhiwe.
(Ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
IMITLOMELO YESIGABA B: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 7 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
UMBUZO 3: PHOSA AMEHLO – NJ Msiza nabanye
3.1 'BABA-KE' – NJ MSIZA
3.1.1 Bahlala eMadakaneni. (1)
3.1.2 UNkululeko uthuswe bulwele be-Ebola. (1)
3.1.3 Kuvezwe ubulwele bentumbantonga. (1)
3.1.4 Ugogo kaNkululeko azange ayikholwe indaba ye-Ebola ngombana
wathi bathomile nje ningomasubalalela ezinyezi banamala. (2)
3.1.5 Kweza abantu ebavela emNyangweni wezamaPhilo esikolweni
sabo babafundisa ngobulwele be-Ebola. (2)
3.1.6 UNkululeko uvezwe amlingisi olungileko notshwenyekako
ngabanye abantu njengombana simbona arhabele ekhabo
ukuyokuhlathululela ugogwakhe ngobulwele be-Ebola. (2)
3.1.7 Akusilo iqiniso indatjana le yenzeka endaweni yemakhaya
ngombana sivezelwe bona izulu nalinako iindlela azikhambeki
ngebanga lokoniwa lizulu. Nemizi yakhona yakhiwe ngendlela
etlhuwisako. (2)
3.1.8 Ihloso yomtloli yokusebenzisa abafundi ukuveza ubulwelobu
kukobana abafundi bazowudlulisa msinya umlayezo lo nabafika
emakhaya.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
3.1.9 Umugkhwa lo usitjela bona abantu abadala banekani begodu
abafuni ukutjelwa.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (1)
3.1.10 Ngicabanga bona ummoya osendatjaneni le mumoya odanileko
ngombana kukhulunywa ngobulwele obuyingozi khulu obubulele
abantu abanengi enarhakazini ye-Afrika.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
3.1.11 Ummongondaba wendatjana le kukobana umtloli usitjela
ngobulwele obutjha nobuyingozi obubizwa nge-Ebola oburhatjheka
msinya khulu eenarheni.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 8 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
3.2 'NGANGIZAKUBUZA BANI' – NJ Msiza
3.2.1 NguNjengabo noSphiwana. (2)
3.2.2 - UNaMrhayise uvuka ekuseni ubilisela bekathelele indoda (1)
yakwakhe amanzi.
- UNaMrhayise uthanyela ibala ekuseni. (1)
3.2.3 UNjengabo utjhayiswe yimodere waphuka umlenze. (1)
3.2.4 'Tjhephana uzwene nobani noNjengabo bonyana ngizakukhamba
ngesamarimarima bese yena akghone ukuzokuditjha kwamapha?' (1)
3.2.5 Abodorhodere bafaka uNjengabo isamende engaphasi kwedolo
esikhundleni sokubana iba ngaphezulu kwalo. (1)
3.2.6 Isisusa serarano kutjhayiswa kukaNjengabo yikoloyi nokuphuka
kwakhe umlenze. (2)
3.2.7 Ukudosa kanengi umtatokhu kusitjela bona ubegade sele aphela
ihliziyo/angasahlaliseki/atshwenyekile. (1)
3.2.8 Akusilo iqiniso ngombana ngemva kwengozi wabhalelwa
kuphendula umtato ngombana athukwe khulu wawuphendulelwa
ngumakhelanakhe. (2)
3.2.9 Umtloli bekanqophe ukuyifikisa etjharaganweni ukwenzela bona
indaba itjharagane ukuya phambili. (2)
3.2.10 Lirarano langaphandle elihlangana nabalingisi bebagcina
bebambene ngezandla. (1)
3.2.11 Sikhathi sanje ngombana kunabomaliledinini, iinkolo,
abodorhodere, iimbhedlela neemodere. (2)
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 9 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA D: IINKONDLO
UMBUZO 4
4.1 'UYANGENA UMLOBOKAZI' – MS Ntuli
4.1.1 - Ivumelwanothoma. (1)
- Isifaniso/Isimanyaniso. (1)
4.1.2 - Amadoda kufanele aphume neenhlangu athambele umakoti.
- Amadoda kufanele ahlabe uMafunazoke ikomo yesiko. (2)
4.1.3 Kungena umlobokazi. (1)
4.1.4 - Umlobokazi uyanyanyatha nakangena ekhakwakhe. (1)
- Umlobokazi ungena agubuzele. (1)
4.1.5 (a) Isingathekiso. (1)
(b) Isifaniso. (1)
4.1.6 (a) Imbongi inqophe bona imbethe kuhle. (1)
(b) Imbongi inqophe bona abantu abathanda iindaba balise
ukukhulumela futhi. (2)
4.1.7 Ngicabanga bona vane kwenziwa kukobana bobabili bafuna
ukubusa ngendlinapha/Unosokana vane afuna bona kulile lakhe
inyathelo/Unosokana vane akwatele bona imali egade ayiphiwa
mntwanakhe loya akasayitholi ngombana seyiphiwa umakoti lo.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
4.1.8 Ummoya omunyethwe yikondlo le mumoya wokuthaba, imbongi
ithatjiswa kungena komlobokazi emzini lo ngombana nabomma
bayakwakwazela nakangenako abobaba nabo bayathamba. (1)
4.1.9 Imbongi ikhalima abantu abathanda ukukhuluma bona abavale
imilomo balise ukukhuluma iindaba ezingakalungi. Ikhalima
nabomakhelana bona balise ukuthanda iindaba. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 10 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
4.2 'MBIZO YOKUTHULA' – MS NTULI
4.2.1 Ngi-
Livumelwanothoma. (2)
4.2.2 -Nom. UMandela.
-Nom. De Klerk.
-Nom. Buthelezi.
(Zimbili iimpendulo zekingehla.) (2)
4.2.3 Livumelwanophakathi. (1)
4.2.4 Sithiyeleli. (1)
-Ifanatjhada kamisa labo -i. (1)
4.2.5 Ummongondaba omunyethwe yindima yesibili kukobana
ngaphambi kobana kubanjwe imbizo yokuthula le abantu besele
babuzwile ubuhlungu ngebanga lezipi ebezikhona enarheni
yeSewula Afrika.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
4.2.6 Imbongi ihlonipha imbizo ekhuluma ngayo ngokusebenzisa igama
elithi 'bayethe'. (1)
4.2.7 Ngicabanga bona imbizo ekhukhulunywa ngayo ekondlweni le
yaba nomphumela omuhle ngombana ngemva kobana iSewula
Afrika ifumene itjhaphuluko azange kusaba nezipi ebezikhona
ngaphambilini. Abantu abanzima nabamhlophe bahlalisana
ngokuthula ndawonye.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
4.2.8 Akusilo iqiniso abantu abanzima nabamhlophe abalingani
ngokomnotho eSewula Afrika ngombana abantu abamhlophe
basese ngehla khulu ukudlula abantu abanzima ngakwezomnotho./
Mancani khulu amakhuwa atlhagako nawumadanisa nabantu
abanzima, lokho kubangelwa kukobana umnotho wenarha
usaphethwe ngiwo amakhuwa njengombana kusese ngiwo
asaphethe amabubulo amakhulu ikhisibe abantu abanzima baba
ziinsebenzi kwaphela emabubulweleni layo.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
4.2.9 Imbongi iphumelele kuhle khulu ukusebenzisa isithombengqondo
sesifaniso endimeni yesi-4 ngombana ikghonile ukusivezela
ngendlela abantu ebebengasazwelani ubuhlungu ngakho
barharhulana senga zizingwe ipi ingasapheli njengamanzi
nakavinyilika emdzweleni. Izehlakalo ezimasikizezi bezenzeka
emini nebusuku kungasalalwa.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza (FAL)/P2 11 DBE/2023
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
4.2.10 Ummomgondaba wekondlo kulibalelana kwabantu beSewula Afrika
ngemva kobana abantu bemihlobo nemibala ehlukileko balwa
bebabulalana ngobunengi ngesikhathi sebandlululo.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela.) (2)
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
INANI LOKE: 70
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject
_hlayiso.com_--aedd4cfa-149c-434c-897c-70798461c376/v1-d13ea68665c4a375ab4d/card.webp)
Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper