Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
2018
IMEMORANDAMU
IMITLOMELO: 70
Imemorandamu le inamakhasi ali-12.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo
Grade 12 isiNdebele FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2018, 12 pages. Read online or download the free PDF.
Isindebele Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · isindebele. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 330.5 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
NSC June Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)18 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)17 marks
- Question 2.1Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
- Question 2.2Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 3.1Ubukghwari / Literature (Set Works)18 marks
- Question 3.2Ubukghwari / Literature (Set Works)17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 2 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
ISIGABA A: INOVELA: UBONAKELE
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA UMBUZO 1
1. Nangabe iimpendulo azikanonjorwa ngokufaneleko, tshwaya ukuya
ngememorandamu.
2. Nangabe ukupeleda kutjhugulula ihlathululo yependulo, ayingatlonyeliswa
kodwana nangabe ayiyitjhugululi ihlathululo ayitlonyeliswe.
3. Nangabe abahlolwako abakasebenzisi abodzubhula lapho kufanele khona,
bangajeziswa.
4. Iimpendulo ezifuna imibono yabafundi, imitlomelo ayinganikelwa ipendulo yaka
IYE/AWA nanyana NGIYAVUMA/ ANGIVUMI. Kumele kutjhejwe unobangela
nokusekelwa kwependulo kwaphela.
5. Akunamitlomelo ekumele yabelwe ULIQINISO/AKUSILO IQINISO nanyana
IQINISO/UMBONO. Kumele kutjhejwe unobangela nokusekelwa kwependulo
kwaphela.
UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana
1.1 1.1.1 UDilika noHloyiwe. (2)
1.1.2 Abesanaba babophelela amakonyana amabili emthini bawabopha
nemilomo khona angazokubanga itjhada. Bathoma amanga
ekhabo bathi alahlwe nguBonakele ngombana gade alele
ekweluseni. (2)
1.1.3 UBonakele lokha nakasahlala eSiyabuswa bekondile kwangathi
uphethwe bulwele besifuba kanti lokha nakahlala kwaMbuyiseli
besele athoma ukuthela emzimbeni/ukunona. (2)
1.1.4 Wathuswa libhuru elalikhamba ngepera elafika lathi uzokweba,
latjho ukumudla ngamazinyo aphila kanti liyamuthusela. (1)
1.1.5 Umnqopho womtloli bekukobana indaba itjharagane ukuya
phambili bekufike la umtloli anqophe ukuyifikisa khona
ukuphumelelisa ummongondaba awuhlosileko. (2)
1.1.6 Akusilo iqiniso, uNaMndebele bekahlala abalabala malanga woke
ngekumbulo agade anayo ngomyenakhe kanye nendodanakhe/
uNaMndebele bekazisola bona wawutjhiyelani umndenakhe
ngombana anesiqiniseko sokobana uBonakele lapha akhona
uyatlhaga. (2)
1.1.7 C/Jwanasbhege. (2)
1.1.8 Isenzo sakaNaSilombo sokuguqa ngamadolo phambi
kukaBonakele sisitjela bona besele aphelelwe kuhlakanipha
begodu asele azincengela kuBonakele/besele abawa ukulitjalelwa/
besele amsaba begodu amthatha njengekosakhe.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 3 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
1.1.9 Umtloli uphumelele ukusethulela isingeniso senovela le ngombana
umvezile umlingisikutani onguBonakele nomraro aqalene nawo
wokuhlunguphazwa nendawo lapha inovela yenzakalela khona. (2)
1.1.10 Bengingabiza bakwethu nebakwaMahlangu ngibabikele ngomraro
engiqalene nawo bese akhalinywe ngabadala uMahlangu/
Bengingaya emapholiseni ngiyokuvula umlandu wokutlhoriswa
khona azokubotjhwa bese ngihlale kamnandi nomntwanami yena
nakasejele/Bengingaya emapholiseni ngibawe incwadi
emkhandela bona angasangitlhorisa.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
1.2 1.2.1 - NguGeorge
- NguD.D Bush
- NguFalakhona Mpisi
(Zimbili iimpendulo kezingehla.) (2)
1.2.2 Sisehlakalo lapha uBonakele alwa khona ahlanganyelwe boNduku
nabangani babo, walwa ngamandla wagcina abahlulile. (1)
1.2.3 - Bekacabanga ngomtlhago egade akiwo ngaphambi kobana abe (1)
mdlali wezeendubulo.
- Ufikelwa mcabango wokukhumbula ababelethi bakhe. (1)
1.2.4 UBonakele wayethengisa amahabhula esiteyitjhini. (1)
1.2.5 - UNaMndebele usivezele irarano langaphakathi ngombana
uhlala acabanga ngoBonakele bona lapha akhona
uyatlhaga, bewuyazisola ngokuzipha inarha bonyana azange
alandela iimfungo azenza mhlana atjhadako.
- UNaMndebele usivezele irarano hlangana nabalingisi ngombana
simbona alwa noNonompi onguNaMthimunye babanga bona
bangabizani ngamagama begodu uNaMndebele ugcina amtjela
bona into ayaziko sekusela utjwala kwaphela.
(Yinye ipendulo kezingehla.) (2)
1.2.6 UNaSilombo wayephila kamnandi uMahlangu amondla yena
nomntwanakhe uBafunani kodwana emva kobana akhambile
wadosa emhlweni watlhoga imali yokusa umntwana kaBafunani
emtholapilo ngitjho neyokungcwaba uBafunani bewagcina
angcwatjwe nguRhulumende. (2)
1.2.7 UBonakele wamazisa uyise uMahlangu bona uNaSilombo
uyamtlhorisa kodwana yena azange amkhalime, uBonakele
bewagcina aziphe inarha. (2)
1.2.8 Ukuba khona komrhatjho nephephandaba kusitjela bona inovela le
yenzeka esikhathini sanje. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 4 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
1.2.9 Umtloli uphumelele ekunikeleni umlingisikutani igama elithi
'Bonakele' ngombana simbona abonakala abekezela ngokulala
ehlathini, asebenza emaplasini. Wabonakala azakhela iqhinga
lokuziphilisa, wathengisa amahabhula begodu wagcina amdlali
weendubulo wabonakala sele ayikutani yephasi. (2)
1.2.10 Isifundo kukobana nanyana ungahlangebezana neentjhijilo
ezingangani kodwana linga ngamandla ekugcineni
uzokuphumelela./Ungatlhorisi abanye abantu ngombana
ungazifumana utlhaga ngelinye ilanga ufune isizo.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 5 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
ISIGABA B: UMDLALO
UMBUZO 2: UMNGANI – ST Nkambule
2.1 2.1.1 URazor noStanza. (2)
2.1.2 Bebangasezi emsebenzini, besele acabanga nokobana abasafuni
ukumsebenzela. (1)
2.1.3 UMbizo wathumela uSello umngani kaMlakana ukobona
ayomyenga amthembise nokobana uzokuthola imali yokuyozitlolisa
eyunivesithi. (2)
2.1.4 UMbizo unehliziyo embi, isisebenzi nasingamsilinga kufanele
sibulawe. UMlakana ubamba amavunda, into emenza bona ahloye
umnganakhe u-Oscar kukobana umthathele uBusi ukube yena
ubegabe amsoma esikolweni. Kungebanga lalokho avumelene
noSello bona abulawe. (1)
2.1.5 Umtloli wenzela bona umdlalo uthuwelele bewuyokufika lapha
kubanjwa khona iingeebengu. (2)
2.1.6 Liqiniso uMlakana walinga ngakho koke okusemandlenakhe bona
athole imali yokuyozitlolisa eyunivesithi. Wabhalela unina nanyana
athi akayokusebenza. (2)
2.1.7 Umukghwa kaSello usitjela bona umumuntu onganandaba
nekusasa labafundi/Akanalo izwelo ngombana umphakathi
ophilileko wakhiwa sitjhaba esiphilileko.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (1)
2.1.8 Amagama la atjho bona kungenzeka lapha bakhona bafuna
ukumbophisa. (2)
2.1.9 Izehlakalo ezitholakala emdlalweni lo ngezamambala sele kwandile
ephasini lekhethu bona iingebengu zisebenzise abentwana
besikolo ukubathengisisa iindakamizwa. Emayunivesithi nakhona
izinga lokukhukhuthiswa kweendakamizwa liphakamile. (2)
2.1.10 Umtloli uphumelele kuhle ukusethulela irarano langaphakathi
esiphethweni somdlalo lo ngombana sithola uMlakana azililela
kabuhlungu angendlini enzima uSello yena aphunyurhile. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 6 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
2.2 2.2.1 Abangani bakaMlakana bakhamba babawa imali kibosomarhwebo. (1)
2.2.2 Wayefuna bona angasaragela phambili ngokufunda kodwana
ayokwenda. (1)
2.2.3 UNaMathibela ulila ngokobana uBusi akasafuni ukwenza litho
ekhabo njengokuhlwengisa nokupheka, nakambuzako uphendula
ngokobana yena uyaphumula. (1)
2.2.4 - Uyise lakaBusi uMathibela waduleka phasi/wayatha ngebanga
lobuhlungu behliziyo.
- Unina lakaBusi wamqotha wathi akaye emsanenakhe omenze
waba sidisi, wabe watjho bona wayevele angafuni bona
ayokufunda. (2)
2.2.5 - UBusi usola bona uMlakana uthengisa iindakamizwa.
- UBusi usola bona uMlakana uyabandakanyeka ekudunyuzweni
kwaka-Oscar. (2)
2.2.6 B/Umngani ngumasizabulale. (1)
2.2.7 Ithando lakaMlakana kuBusi akusilo lamambala ngombana angeze
wakata umuntu omthandako, kubonakala ngasuthi umbangisa
ukuthandana kwakhe u-Oscar. (2)
2.2.8 Uveza isikhathi sanje.
- UMlakana nabangani bakhe imiphumela bayithola ephepheni
ebalithenge esitolo. Kuvezwe iinkolo, iinkoloyi namayunivesithi.
- Endaweni le kunobulelesi bokweba iinkoloyi nokuthengiswa
kweendakamizwa, zithengiswa bafundi begodu zithengiselwa
bona.
(Nezinye iimpendulo ezinembako zakwamukelekile.) (2)
2.2.9 Ipilo yabadlali ibaveza bakholelwa kuZimu, aboMlakana
bebahlangana esikolweni nesondweni, kanti uMahlangu onguyise
lakaBusi uMfundisi esondweni lapho kwakuthandazelwa khona u-
Oscar. (2)
2.2.10 - Ilungelo lakaBusi lokufunda lihlukunyezwe nguMlakana
ngokumkata bewagcina amenze bona abe sidisi./Wabuya
walihlukumeza ngokobana azikhethele umuntu afuna
ukuthandana naye.
- Ilungelo lakaBusi lokuba nekhaya lihlukunyezwe ngunina
ngokumqotha ekhabo. (2)
2.2.11 Ngiyazwelana naye ngombana unina akamlaleli bona ungene njani
emrarweni aqalene nawo lo ngombana ukuba sidisi kwakhe
akakazikhetheli, ukatiwe. (2)
IMITLOMELO YESIGABA B: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 7 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
ISIGABA C: IINDABA EZIFITJHANI
UMBUZO 3: UZANGENZANI – DM Jiyane nabanye
3.1 'ILIFU ELINZIMA'
3.1.1 NguNziphozimasasa. (1)
3.1.2 UMpotlogwana wayeyarhula amehlo angaqedi, alalise umqasa
begodu wadabula. (1)
3.1.3 UNziphozimasasa wathela isilikihlakazi esinzima tshu phezu
kwamalahle asedendewaneni, wothisela uMpotlogwana wahlanza (2)
wakhupha inyoka.
3.1.4 Wathi akazi uzokulinga, ukubhala akusikukhwela intaba. (1)
3.1.5 Umphorofidi wathi uMpotlogwana unenyongo enengi enzima
ithulukile. UNziphozimasasa wathi uMpotlogwana udlisiwe
bamkhambiselele ngobucopho bengwe. (2)
3.1.6 Amagama la aveza uNaMarhubani angumma onesibindi/onesineke
ebantwaneni bakhe/ongalahli ithemba.
(Enye nenye ipendulo ezwakalako izakwamukelwa.) (1)
3.1.7 Ukugula kwakaMpotlogwana nokwelatjhwa kwakhe. (2)
3.1.8 Akusilo iqiniso bathi bona bathole ukuthi amagama akhulunywa
sisangoma nala akhulunywa lindawunyanga ayaphambana,
bezwana ngokuthi akuyiwe kudorhodere uNell uMarhalasana. (2)
3.1.9 Liveza itshwayo lokufa/lokuhlongakala ngombana ngesikhathi
uMpotlogwana abangwa neenzibi ilifu elinzima beligedeka
sanyoka kuthe bona uMpotlogwana aphole ilifu ladlula. (2)
3.1.10 Abantu bakwaThugwana banekolelo evangileko, bakholelwa kuZimu
nemadlozini. UMpotlogwana nakagulako bathoma baya emphorofidini
uMamkhokheli, basuka lapho baya esangomeni uMangothobana
neenyangeni uNombengula wagcina apholiswe nguNziphozimasasa. (2)
3.1.11 Umtloli uphumelele ukusethulela isitlhori sendatjana le ngombana
ababelethi bakaMpotlogwana bebathukwe khulu nasele ayarhula
amehlo, azilalisa komqasa. Bebangasathembi bona uzokuphila
ngitjho nalokha sele angaphakathi kwentuthu ekghamako. (2)
[18]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 8 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
3.2 'UMMONYANI AWUNAMMANGO'
3.2.1 IMamelodi. (1)
3.2.2 - Isitlankana sokuthoma sasikhombisa bona uboleke imali
engangeenkulungwana ezihlanu eFirst National Bank.
- Isitlankana sesibili sikhombisa bona ukhuphe iinkulungwana ezine
wabambisa ikoloyi yomhlobo weHonda.
- Isitlankana sesithathu ngesimtjela bona ngeLesine seveke ezako
azoyithatha ikoloyi leyo.
(Zimbili iimpendulo kezingehla.) (2)
3.2.3 UNtuli ubuyiswe yincwadi ayithole eposweni. (1)
3.2.4 Abantu bendawo leyo abahlawuli bayayilandula imilandwabo
nabangayiphikiko bavele bakutjele bona masotja la (2)
abawabelethileko.
3.2.5 Isisusa serarano kukobana uNtuli ufumene incwadi ebuya eposweni
ephethe ama-postal order enza i-R100 okuyimali ebuya
kwaMahlangu eyihlawulo yomntazana wakwakhe uCynthia. (1)
3.2.6 - Isenzo sakaNtuli sisitjela bona umumuntu ozikhakhazisako.
- Isenzo sakaNtuli sisitjela bona umumuntu ongakwazi ukugcina
iimfihlo zomzakhe.
(Yinye ipendulo kezingehla.) (2)
3.2.7 - BakwaMahlangu angekhe bamphatha kuhle nangehlonipho
uCynthia ngombana uzobe angakendi ngokomthetho.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
3.2.8 Akusilo iqiniso nangathana abantu bakwaMahlangu bebaneqiniso
bebazokubuya bazokuhlawulo ngenani egade bazwene ngalo (2)
nabakwaNtuli.
3.2.9 Isifundo esitholakala endatjaneni le kukobana ungamthembi
umuntu. UNtuli wathemba bakwaMahlangu bona bazokubuya
bazokuhlawula bebalobole uCynthia kodwana akhenge kubenjalo.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
3.2.10 - Ngiyazwelana naye ngombana uNtuli besele ameme
abomakhelani nabangani bona beze bazokuditjhisa
bakwamkhozakhe nabalethe imali bakwaMahlangu/besele enze
nemilandu athembele emalini evela kwaMahlangu.
- Angizwelani naye bekufanele alinde bakwaMahlangu
bazokuhlawula bebalobole ngaphambi kobana ameme abe enze
nemilandu.
(Yinye ipendulo kezingehla.) (2)
[17]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 9 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
UMBUZO 4: PHOSA AMEHLO – NJ Msiza nabanye
4.1 'NGANGIZAKUBUZA BANI?'
4.1.1 - UNoNjengabo uvuke wayokubilisela uSithole amanzi wokuhlamba.
- UNoNjengabo waphumela ngaphandle kusese sekuseni
wayokuthanyela. (2)
4.1.2 Uhlala eSphadu eduze nendlela etjhinga eKghaphamadi. (1)
4.1.3 UNjengabo bekaya esikolweni, kwavela ikoloyi, yamtjhayisa yabe
yabaleka, ngetjhudu elimbi yena wephuka umlenze. (2)
4.1.4 Ufaka amathayela. (2)
4.1.5 - Kungaphenduli ngokuzeleko kwakadorhodera bona isamende
ifakwe njani emlenzeni nokungatholakali kwakadorhodera
oyifakileko esibhedlela.
- Kungakafakwa kuhle kwesamende emlenzeni nokuthonyiswa
kwayo phasi ngomunye udorhodera ethiyetha. (2)
4.1.6 - UMasangana umlingisi obukhali, akafuni bona umkakhe
amkhumbuze bona uzakuladelwa emsebenzini.
- UMasangana umlingisi othanda ukulwa, azange abawe ihlathululo
kudorhodera wafika wambetha. (2)
4.1.7 C /UMasangana bekalwa abantu babukela yena. (1)
4.1.8 UMasangana uzakufunda ukuhlonipha abanye abantu/Uzakufunda
ukubuza maqangi ngaphambi kokuthatha amagadango/Uzakufunda
ukulawula imizwakhe nakakwatileko.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela izakwamukelwa.) (2)
4.1.9 Isitlhori silapha uMasangana afika esibhedlela afumana indaba
yokungakafakwa kuhle kwesamende emlenzeni kaNjengabo,
nokubetha kwakhe udorhodera, abe akhutjhelwe ngaphandle
bonogada agcine arathukelwe zizambatho. (2)
4.1.10 - Angizwelani naye, bekufanele afike kudorhodera abuze ngendaba
yokubuyiselwa kwakaNjengabo angathomi ngokubetha.
- Ngiyazwelana naye, ngombana ngayizolo azange bamnikele
ipendulo eyanelisako mayelana nokufakwa kwesamende emlenzeni
kaNjengabo. (2)
[17]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 10 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
4.2 'ASIBHEBHULENI IINTHENDE'
4.2.1 Igama lesikolo yiKhewuvuke. (1)
4.2.2 - Kungebanga lokobana itjumayelwakhe iyatjhisa.
- Kungombana bayamthanda. (2)
4.2.3 - Usiza umkaMaphupha ngezamabhizinisi.
- Utjhiriya abentwana bakhona ngombana baqeda ukuhlongakalelwa
nguyise. (2)
4.2.4 - Webela umkaMaphupha imali ebulungelweni.
- Weba imodere yebandla wabaleka nayo. (2)
4.2.5 UmkaMaphupha usalele emuva ngepilo ngombana akazi bona
inarha ilumile awukwazi ukuthemba abantu othoma
ukubabona/Waliselela indodakwakhe ngamabhizinisi bekwafika
ukufa angazi litho ngekambiso yakhona/Wavulela umuntu
ekungasikade amazi imininingwana efihlwako yebulungelweni
lakwakhe.
(Yinye ipendulo kezingehla.) (2)
4.2.6 UmkaMaphupha ubegade angavikela ibhizinisakhe ngokuya
ebulungelweni abawa bamsize ngokusebenzisa i-
inthanethi/Bekangaya ebulungelweni malanga woke nakafuna
ukubhadela abantu abakweledako nofana nakafuna ukukhupha
imali.
(Yinye ipendulo kezingehla.) (1)
4.2.7 Simveza amlingisi othemba abantu khulu ngombana bekungasikade
azana noMfundisi uPizana/Simveza amlingisi osidlhayela ngombana
nangabe bekangakamebeli imali le bekungenzeka bamngenele
ngelinye ilanga bamthumbe bebamkatelele bona ayoyikhupha yoke
imali.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
4.2.8 Umtloli usiyelelisa bonyana singathembi umuntu esingamaziko,
begodu singazi nalapho ahlala khona/Abafundisi bayaba
ziingebengu.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
4.2.9 UPizana wenze isenzo esimbi ngombana umuntu kaZimu
akakafaneli bona enze okuphambene nentando kaZimu kodwana
akumangazi ngombana vele amalanga la ubugebengu obunengi
butholakala ngemasondweni la iingebengu zisithela khona ngebizo
lakaZimu.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
4.2.10 Indatjana le iveza ummoya wokudana ngombana umkaMaphupha
ulobe yoke imali indodakwakhe ayitjhiyele umndeni/Ngombana
kubazwise ubuhlungu abantu beMkhorosi ukugetjengwa ikoloyi
mumuntu omfundisi njengoPizana. (2)
[18]
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 11 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
ISIGABA D: IINKONDLO
UMBUZO 5: 'UMONA' – MS Ntuli
5.1 - Ummoya
- Amanzi (2)
5.2 Ivumelwano-thoma.
- Ngunyawo liphapha phezulu,
- Nguhloko sithaya phasi. (2)
5.3 5.3.1 - Isingathekiso
- isezura/isithiyeleli
- Umqondophikisana
(Yinye ipendulo kezingehla.) (1)
5.3.2 - Isenzasamuntu
- Isezura/isithiyeleli.
(Yinye ipendulo kezingehla) (1)
5.4 Imbongi ingathekisa umona nesirhulurhulu ngombana abantu abanomona
izenzo zabo bayazifihla abazivezi tjhatjhalazi njengesirhulurhulu esikhamba
ebusuku singafuni ukubonwa emini. (2)
5.5 Imbongi inqophe ukusihlathululela bona umuntu onomona wenza izinto
eziphambe nezenziwa babantu. (2)
5.6 5.6.1 Uthatha izinto zabantu, abhalelwe kuzenzela zakhe. (1)
5.6.2 Uhlala aqale bona abantu benzani kodwana angakuthabeli lokho
abakwenzako. (1)
5.7 C/Isenzasamuntu (1)
5.8 Ubungozi bokuba mumuntu onomona kukobana angeze waphumelela
epilweni ngombana uhlala uqale khulu ipumelelo yabanye abantu
bewulahlekelwe mnqopho wepilwakho/Kukobana ugcina ungasabathandi
abantu ulwa nabo ngaphandle kwesizathu.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
5.9 Imbongi ekondlweni izwakalisa ummoya wokudana idaniswa zizenzo ezimbi
ezenziwa mumuntu onomona simuzwa nakathi ''Nguhliziyo ekulu umafela
ngendeni. Sihlub' abany' iimpiko. (2)
[17]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LokuThoma LokweNgeza(FAL)/P2 12 DBE/2017
SCE – Imemorandamu
UMBUZO 6: 'IINDAWULA' - MS Ntuli
6.1 Emini ayazilandula/ayaziphika. (1)
6.2 Amathambo. (1)
6.3 - Zihlola ipilo yabaphilako. (1)
- Ziveza umbulali. (1)
6.4 Zirhubhulula abantu abaneehliziyo ezimbi abangafuni ukubona omunye
umuntu enza into ehle/anento ehle.
(Enye nenye pendulo ezwakalako izakwamukelwa.) (2)
6.5 'Mathambo akhulunyelwa ngabawaziko'. (1)
6.6 Imbongi inqophe ukusitjela bona kesinye isikhathi iindawula ziyakghona
ukwenza abantu abaziinhlobo/abaziinini abaloyi. (1)
6.7 Uzokuhlangana nobudisi bokugetjengwa ngilabo abanganalwazi elipheleleko
lokusebenzisa iindawula ngombana iinyanga ezinengi namhlanjesi
zizithandela imali.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
6.8 Singathekiso imbongi ihlathulula bona iindawula zibukhali ziyakhomba
azikhethi umngani/isihlobo . (2)
6.9 Imbongi ifuna ukulimukisa abantu bona iindawula ziyindlela yemvelo
yokurhubhulula kodwana zikhamba ziba nobutjhapha obudala ipi phakathi
kwamalunga womndeni nokuthi isizo lazo lifitjhani kubangcono ukuthembela
kuZimu. (2)
6.10 Kuyamukeleka ngombana amanye amalwele aphethe iinguli ngeembhedlela
abodorhodera besikhuwa abakghoni ukuwabona begodu akalapheki
ngeenhlahla zesikhuwa.
Akwamukeleki ngombana ezinye zeenhlahla ezisetjenziswa ziinyanga
azikahlolwa bezaqinisekiswa bona zizilungele iinguli/azinasilinganiso
sokobana isiguli kufanele sisele kangangani.
(Enye nenye ipendulo enembako izakwamukelwa.) (2)
6.11 Imbongi iphumelele ukusebenzisa amagama anembako ukusethulela
ummongondaba wekondlo le ekukusetjenziswa kweendawula, ubuhle
nobumbi bazo emphakathini. Imbongi ithi zinamehlo zinganawo, zihlola ipilo
yabaphilako, ziveza umbulali njll.
(Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2)
[18]
IMITLOMELO YESIGABA C: 35
INANI LOKE: 70
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

Question paper